MERKEZİ YÖNETİM

Osmanlı Devletinde merkezi yönetimin merkezinde
saray yer alır.

Saray üç temel bölüme ayrılır.

Bu bölümler

  Birun

  Enderun

  Harem
BİRUN

Sarayın dış bölümüdür.

Yeniçeri ağası bu bölümde yer alır.

Devlet işlerinin görüşüldüğü kısımdır.

Padişahın resmi hayatı burda geçer.

Birun babussade kapısı ile enderuna bağlanırdı.
ENDERUN

  Sarayın iç bölümüdür.

  Padişahın güvenilir hizmetkarları bu bölümdeydi.

  Büyük oda, küçük oda, seferli odası, doğancılar odası,
kiler odası, hazine odası has oda olmak üzere yedi
odadan oluşurdu.

  Devletin ihtiyaç duyduğu devlet adamları bu bölümde
yetiştirildi.
HAREM

Hükümdar ve ailesinin bulunduğu bölümdür.

Saray kadınları burda eğitim öğretim görürlerdi.

Harem ağası haremin yöneticisiydi.
DİVAN-I HÜMAYUN

  Osmanlı devletinde divan örgütü Orhan Bey
döneminde kuruldu.

  Fatih döneminde divanda önemli değişiklikler yapıldı.

  Fatihe kadar divana padişahlar başkanlık yapıyordu.

  Fatih divana padişahların başkanlık etme usulüne son
verdi.
DİVAN-I HÜMAYUN

 Fatihten itibaren divana vezir azamlar başkanlık
etmeye başladı.

 Divan danışma organı şeklindeydi.
DİVAN-I HÜMAYUN

  Padişaha ait olan yasama, yürütme ve yargı
görevlerini divanı hümayunda kullanan görevliler vardı.

Bu görevliler şu şekilde sayılabilir.

  Seyfiye ( Askeri-Yönetim)

  İlmiye ( Din, Eğitim Hukuk )

  Kalemiye ( Sivil bürokrasi)
SEYFİYE

  Yönetim ve askerlik işlerinden sorumlu sınıftır.

  Veziriazam, vezirler ve kaptanı derya divandaki
temsilcileridir.
İLMİYE

  Eğitim öğretim, hukuk, adalet işleri ile ilgilenen
sınıftır.

  Devleti denetleme ve fetva verme görevleri de vardır.

  Divandaki temsilcileri kazaskerler ve şeyhülislamdır.
KALEMİYE

  Mali ve idari işlerin yönetilmesinden sorumlu olan
sınıftır.

  Divandaki temsilcileri defterdarlar ve nişancıdır.

  Devlet içindeki yazışmalar hazine ile ilgili işler alakalı
kayıtların tutulması kalemiye tarafından yapılırdı.
TAŞRA VE EYALET SİSTEMİ

  Osmanlı Devletinde merkez olarak İstanbul kabul
edilir. İstanbul dışındaki tüm bölgelere taşra adı
verilirdi.

  Taşra teşkilatının temelini tımar sistemi oluşturur.
TAŞRA VE EYALET SİSTEMİ

  Osmanlı Devletinin taşra idaresi köy, kaza, sancak
eyalet şeklinde teşkilatlanmıştır.

  KÖY

  KAZA

  SANCAK

  EYALET
TAŞRA VE EYALET SİSTEMİ

Köylerde > yönetici köy kethüdası

Güvenlik işlerinden sorumlu > Yiğit Başı

Adaletin sağlanmasından sorunlu> Naip



Kazalarda ---- yönetim----- kadı

Güvenlik --- subaşı
TAŞRA VE EYALET SİSTEMİ

    KADI
  Osmanlı devletinde kadılar askerlik dışındaki tüm
işlerden sorumluydu.

  Belediye ve adliye işleri,devlet merkezi ile irtbat işleri
ile kadı ilgilenirdi.
TAŞRA VE EYALET SİSTEMİ

  SANCAK
   Sancaklarda yönetim sancak beyi tarafından idare
edilirdi.

  Sancakbeyi sancağındaki tımar ve zeamet
sahiplerinin komutanıdır.

  Emrindeki askerlerle savaş zamanı orduya katılır.

  Ayrıca sancakların adaletini ve asayişini temin
etmekle de görevliydi.
TAŞRA VE EYALET SİSTEMİ

  EYALET
 Sancakların birleşmesi ile eyaletler oluşur.

 Eyaletler beylerbeyi tarafından yönetilir.

 Beylerbeyi hükümdarın temsilcidir.

 Eyaletlerde adli ve hukuki işler subaşı tarafından
yürütülürdü.
TAŞRA VE EYALET SİSTEMİ

  EYALET
  Eyaletlerde bunlar dışında da yöneticiler vardır.

  MUHTESİP: Esnafı denetleyen görevli.

  KAPTAN EMİRİ: pazarlara gelen ürünlerin tartılması
adaletli dağıtılması işlerini yürütür.

  GÜMRÜK VE BAC EMİRLERİ: Ticarethane zanaat ve
ticaret faaliyetlerinde bulunan kişilerrden vergi
toplamakla görevliydiler.
TAŞRA VE EYALET SİSTEMİ

  EYALET
Eyaletler gelirlerine göre 3’ e ayrılırdı.
Salyaneli Eyaletler
  Tımar sisteminin uygulanmadığı eyaletlerdir.
  Bu eyaletlerden elde edilen gelirler doğrudan
merkeze aktarılırdı.
  Toplanan gelirlerin bir bölümüyle eyaletlerdeki
görevlerin maaşları ödenirdi.
TAŞRA VE EYALET SİSTEMİ

  EYALET
Salyanesiz ( Yıllıksız ) Eyaletler

 Tımar sisteminin uygulandığı eyaletlerdir.

  Burdaki topraklar has, zeamet ve tımarlara ayrılmıştı.


Rumeli, Budin, Bosna, Anadolu, Karaman, Sivas, Bağd
at, Erzurum
TAŞRA VE EYALET SİSTEMİ

  EYALET
Özel Yönetimli Eyaletler

  İç içlerinde serbest dış işlerinde Osmanlı Devletine
bağlı eyaletlerdir.

  Yöneticileri padişah tarafından seçilirdi.

  Eflak ve boğdan devlete asker ve vergi verirlerdi.
TAŞRA VE EYALET SİSTEMİ

  EYALET
  Hicaz ayrıcalıklı bir eyaletli. Devlete vergi de asker de
vermezdi.

  Kırımdan ise vergi alınmaz gerekli görüldüğünde
asker alınırdı.

Osmanlilarda yönetim

  • 1.
    MERKEZİ YÖNETİM Osmanlı Devletindemerkezi yönetimin merkezinde saray yer alır. Saray üç temel bölüme ayrılır. Bu bölümler Birun Enderun Harem
  • 2.
    BİRUN Sarayın dış bölümüdür. Yeniçeriağası bu bölümde yer alır. Devlet işlerinin görüşüldüğü kısımdır. Padişahın resmi hayatı burda geçer. Birun babussade kapısı ile enderuna bağlanırdı.
  • 3.
    ENDERUN Sarayıniç bölümüdür. Padişahın güvenilir hizmetkarları bu bölümdeydi. Büyük oda, küçük oda, seferli odası, doğancılar odası, kiler odası, hazine odası has oda olmak üzere yedi odadan oluşurdu. Devletin ihtiyaç duyduğu devlet adamları bu bölümde yetiştirildi.
  • 4.
    HAREM Hükümdar ve ailesininbulunduğu bölümdür. Saray kadınları burda eğitim öğretim görürlerdi. Harem ağası haremin yöneticisiydi.
  • 5.
    DİVAN-I HÜMAYUN Osmanlı devletinde divan örgütü Orhan Bey döneminde kuruldu. Fatih döneminde divanda önemli değişiklikler yapıldı. Fatihe kadar divana padişahlar başkanlık yapıyordu. Fatih divana padişahların başkanlık etme usulüne son verdi.
  • 6.
    DİVAN-I HÜMAYUN Fatihtenitibaren divana vezir azamlar başkanlık etmeye başladı. Divan danışma organı şeklindeydi.
  • 7.
    DİVAN-I HÜMAYUN Padişaha ait olan yasama, yürütme ve yargı görevlerini divanı hümayunda kullanan görevliler vardı. Bu görevliler şu şekilde sayılabilir. Seyfiye ( Askeri-Yönetim) İlmiye ( Din, Eğitim Hukuk ) Kalemiye ( Sivil bürokrasi)
  • 8.
    SEYFİYE Yönetimve askerlik işlerinden sorumlu sınıftır. Veziriazam, vezirler ve kaptanı derya divandaki temsilcileridir.
  • 9.
    İLMİYE Eğitimöğretim, hukuk, adalet işleri ile ilgilenen sınıftır. Devleti denetleme ve fetva verme görevleri de vardır. Divandaki temsilcileri kazaskerler ve şeyhülislamdır.
  • 10.
    KALEMİYE Malive idari işlerin yönetilmesinden sorumlu olan sınıftır. Divandaki temsilcileri defterdarlar ve nişancıdır. Devlet içindeki yazışmalar hazine ile ilgili işler alakalı kayıtların tutulması kalemiye tarafından yapılırdı.
  • 11.
    TAŞRA VE EYALETSİSTEMİ Osmanlı Devletinde merkez olarak İstanbul kabul edilir. İstanbul dışındaki tüm bölgelere taşra adı verilirdi. Taşra teşkilatının temelini tımar sistemi oluşturur.
  • 12.
    TAŞRA VE EYALETSİSTEMİ Osmanlı Devletinin taşra idaresi köy, kaza, sancak eyalet şeklinde teşkilatlanmıştır. KÖY KAZA SANCAK EYALET
  • 13.
    TAŞRA VE EYALETSİSTEMİ Köylerde > yönetici köy kethüdası Güvenlik işlerinden sorumlu > Yiğit Başı Adaletin sağlanmasından sorunlu> Naip Kazalarda ---- yönetim----- kadı Güvenlik --- subaşı
  • 14.
    TAŞRA VE EYALETSİSTEMİ KADI Osmanlı devletinde kadılar askerlik dışındaki tüm işlerden sorumluydu. Belediye ve adliye işleri,devlet merkezi ile irtbat işleri ile kadı ilgilenirdi.
  • 15.
    TAŞRA VE EYALETSİSTEMİ SANCAK Sancaklarda yönetim sancak beyi tarafından idare edilirdi. Sancakbeyi sancağındaki tımar ve zeamet sahiplerinin komutanıdır. Emrindeki askerlerle savaş zamanı orduya katılır. Ayrıca sancakların adaletini ve asayişini temin etmekle de görevliydi.
  • 16.
    TAŞRA VE EYALETSİSTEMİ EYALET Sancakların birleşmesi ile eyaletler oluşur. Eyaletler beylerbeyi tarafından yönetilir. Beylerbeyi hükümdarın temsilcidir. Eyaletlerde adli ve hukuki işler subaşı tarafından yürütülürdü.
  • 17.
    TAŞRA VE EYALETSİSTEMİ EYALET Eyaletlerde bunlar dışında da yöneticiler vardır. MUHTESİP: Esnafı denetleyen görevli. KAPTAN EMİRİ: pazarlara gelen ürünlerin tartılması adaletli dağıtılması işlerini yürütür. GÜMRÜK VE BAC EMİRLERİ: Ticarethane zanaat ve ticaret faaliyetlerinde bulunan kişilerrden vergi toplamakla görevliydiler.
  • 18.
    TAŞRA VE EYALETSİSTEMİ EYALET Eyaletler gelirlerine göre 3’ e ayrılırdı. Salyaneli Eyaletler Tımar sisteminin uygulanmadığı eyaletlerdir. Bu eyaletlerden elde edilen gelirler doğrudan merkeze aktarılırdı. Toplanan gelirlerin bir bölümüyle eyaletlerdeki görevlerin maaşları ödenirdi.
  • 19.
    TAŞRA VE EYALETSİSTEMİ EYALET Salyanesiz ( Yıllıksız ) Eyaletler Tımar sisteminin uygulandığı eyaletlerdir. Burdaki topraklar has, zeamet ve tımarlara ayrılmıştı. Rumeli, Budin, Bosna, Anadolu, Karaman, Sivas, Bağd at, Erzurum
  • 20.
    TAŞRA VE EYALETSİSTEMİ EYALET Özel Yönetimli Eyaletler İç içlerinde serbest dış işlerinde Osmanlı Devletine bağlı eyaletlerdir. Yöneticileri padişah tarafından seçilirdi. Eflak ve boğdan devlete asker ve vergi verirlerdi.
  • 21.
    TAŞRA VE EYALETSİSTEMİ EYALET Hicaz ayrıcalıklı bir eyaletli. Devlete vergi de asker de vermezdi. Kırımdan ise vergi alınmaz gerekli görüldüğünde asker alınırdı.