Downloaded 36 times
KLASİK DÖNEM OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI
- 1. KLASİK DÖNEM OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI OSMANLIDEVLET ANLAYIŞI VE MERKEZ TEŞKİLATI
- 2.
- 3.
- 4. * ◦Osmanlı Devleti, devletyönetimi alanında Selçuklular ve İlhanlılardan etkilenmiştir.Osmanlı Devleti'nde yönetim, İslam hukukuna dayanır. Eski Türk gelenekler, islami değerler, fethedilen toplumların devlet anlayışı etkili olmuştur. ◦Osmanlı Devleti’nde devletin yönetim merkezi (pâyitahtı, başkent) İstanbul’du. Kuruluş Döneminde ise fetihlere paralel olarak Söğüt, Karacahisar, İznik, Bursa ve Edirne de Osmanlı Devleti’ne merkezlik etmiştir.
- 5. * ◦İlk Türk devletlerindekiadil yönetim, Türk cihan hâkimiyeti ülküsü ve kanun üstünlüğü anlayışı ile Osmanlı Devleti’nde de devam ettirilmiştir. Bu anlayış “devlet-i ebed müddet”, “nizam-ı âlem” ve “kanun-ı kadim” esasları ile süreklilik kazanmıştır. ◦Devlet-i Ebed Müddet : Devletin sonsuza kadar yaşatılması ◦Nizam-ı Alem : Dünya düzeninin sağlanması adalet ve barışın sağlanması ◦Kanun-ı Kadim : Kamu hukuk kurallarının üstünlüğü , büyük kanunlar
- 6. Osmanlı Devlet AnlayışınınBazı Özellikleri ⚛Osmanlı devlet yönetiminde sömürgeci bir anlayış görülmez. ⚛Osmanlı hakimiyet anlayışının amacı İslâmiyeti yaymaktır. ⚛Devlet yönetiminde ölçü adaletti. ⚛Halka dil – din – soy ve ırk ayrımı asla yapılamazdı. ⚛Alimlere ve bilim adamlarına büyük önem verilirdi. ⚛İlim, eğitim, sağlık gibi hizmetler vakıflar aracılığı ile yapılırdı.
- 7. 1- Osmanlı devletanlayışı ve yönetim sisteminin temelleri nelerdir? KLASİK SORULAR Eski Türk gelenekleri, islami değerler, fethedilen toplumların devlet anlayışı 2- Osmanlıların başlıca İstanbul’dan önceki ilk başkentlerinin adlarını söyleyin. Söğüt, Karacahisar, İznik, Bursa ve Edirne
- 8.
- 10. Osmanlı Devleti'nde bütünteşkilat, padişahın mutlak ve ortak olunmaz egemenliğini gerçekleştirmek üzere kurulmuştu. Yasama, yürütme ve yargı yetkilerini kendisinde toplamıştı..
- 11. 1- Padişah ◦Başlangıçta “bey”,“gazi” unvanlarını taşıyan Osmanlı hükümdarları daha sonra “hüdavendigâr”, “sultan”, “han” ve “padişah” unvanlarını da kullanmışlardır. ◦⬆️ Yukarıdaki unvanları kullanan padişahlara örnekler veriniz.
- 12. Derviş Sarı Saltuk,Osman Gazi’ye şu öğüdü verir: ‘’Adil ol, yan tutma; yoksulun ahını alma, tebana kötü davranma. Kadı ve valilerini denetle ki iktidarda kalasın ve halk bağlılığını yitirmesin. ‘’
- 13. KANUNİ’NİN OĞLUNA NASİHATI ◦I.Süleyman tahtı ele geçirmek için düzen kuran oğlu Beyazıt’a “Geleceğin için her şeyi Allah’a bırakmalısın çünkü hükümdarlıkları ve yönetimlerini düzenleyen, kişiler değil, Allah’ın taktiridir. Allah ülkenin benden sonra senin olmasını istemişse yaşayan hiç kimse bunu engelleyemez.” demiştir. Prof. Dr. Halil İNALCIK, Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ, s. 65.
- 14. I. Murat'tan itibaren''Ülke hanedanın ortak malıdır.'' anlayışının yerini ''Ülke padişah ve oğullarınındır.'' anlayışı aldı. Bu uygulama ile taht kavgalarının sınırlandırılması ve merkezi otoritenin korunması hedeflenmiştir.
- 15. EKBER VE ERŞEDSİSTEMİ Bu uygulamaya göre Osmanlı hanedanı içeri- sinde yaşça en büyük ve olgun olanın tahta geçmesi usulü benimsendi. Böylece şehzadelerin tecrübe kazanmak için sancağa gönderilme usulü de kaldırılmış oldu. Artık şehzadeler hayatlarını Topkapı Sarayı’nda geçirmeye başladılar.
- 16. Osmanlı Devleti’nde padişahçocuklarına Tanzimat Dönemine kadar çelebi veya şehzade, daha sonraki dönemlerde ise efendi denmiştir. Şehzadeler küçük yaştan itibaren sancaklara yönetici olarak gönderilirler ve başlarında lala denilen hocalar bulunurdu. I. Ahmet ile birlikte şehzadelerin sancağa gönderilmesi sistemine son verilmiştir.
- 17. b- Saray Türk-İslam devletlerindeolduğu gibi hem padişahın özel hayatının geçtiği evi hem de devlet işlerinin yürütüldüğü merkezdi. Divan toplantıları, cülus töreni, yabancı elçilerin kabulü ve bayramlaşma törenleri burada yapılırdı. Devletin yürütme organı olan hükümet, sarayın “Bâbüssaâde” denilen kısmında toplanırdı.
- 19. Osmanlı sarayı üçbölümden oluşurdu. Bunlar; 1.Birun: Dış saray 2.Enderun: İç saray ve devşirmelerin yetiştirildiği okul 3.Harem: Hükümdarın özel hayatını geçirdiği bölüm ↪️Enderun da devşirmelerin yetiştirildiği Enderun mektebi bulunur. ↪️Devşirme; Hıristiyan kökenli çocukların Türkleştirilip Müslümanlaştırılması demektir.
- 20. c- Divanıhümayun Osmanlıda hertürlü devlet işlerinin görüşüldüğü meclise Divan-ı Hümayun denir. ◼️Osmanlılarda diğer Türk-İslam devletlerinden farklı olarak tek divan vardır. ◼️Divan-ı Hümayun Orhan Bey döneminde kurulmuştur. Fatih dönemine kadar Divana Padişah başkanlık ederken Fatih´ten sonra Vezir-i azamlar başkanlık etmeye başladılar. ◼️ Divan-ı Hümayun’a en yüksek devlet görevlileri katılırdı. ◼️Divanda İlmiye, Kalemiye ve Seyfiye sınıfına mensup görevliler vardı.
- 21. Divan üyelerini vegörevlerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
- 22. ☝️Padişah Kuruluş dönemi boyunca tabibaşkanı idi. ☝️Sadrazam (Veziriazam) Padişahın yardımcısı ve mutlak vekili olup padişahın mührünü taşırdı. ☝️Kazasker Askeri sınıfa ait şer’i ve örfi davalara bakardı. ☝️Defterdar Devletin her türlü mali işlerinden sorumlu olan kişidir. ☝️Nişancı Padişahın yazmış olduğu ferman ve beratlara tuğrasını çekerdi. ☝️Kubbealtı Vezirleri Devlet yönetiminde sadrazama yardımcı olurlardı.
- 23. ☝️Şeyhülislam (Müftü) Divanın daimi üyesideğildi. Görüşü alınmak üzere divan toplantılarına katılırdı. Divanda alınan kararların İslam dinine uygun olup olmadığına karar verirdi. ☝️Yeniçeri Ağası Divanın tabii üyesi olmayıp divanda alınan kararları Yeniçerilere bildirirdi. ☝️Reisülküttap Yüzyılda Divanın tabii üyesi olmuştur. Yazışmaları yapardı. ☝️Rumeli Beylerbeyi Merkez Manastırdır. Anadolu Beylerbeyliğinden rütbece üstündür. Ülkenin yönetiminin kolaylaşması için I. Murat Dönemi’nde ihdas edilmiştir.
- 25. ⌛ TEST SORULARI⌛ 1-Aşağıdakilerden hangisi Divanıhümayun’un görev ve yetkilerinden biri değildir? A) Devlet işlerinin görüşüldüğü yerdir. B) Kanun olarak Türk töresi ve boy usulleri uygulanmıştır. C) Fatih’e kadar başkanlığını padişahlar yapmıştır. D) Divan genellikle savaş zamanlarında toplanırdı. E) Divanda alınan kararlar padişahların onayına sunulurdu. CEVAP - D
- 26. Devşirme sistemi özellikleRumeli’deki Hristiyan köy ve kasabalardan alınan çocukların alınmasıyla oluşturulmuştur. Çocukların yaşları 8 – 20 arasında tutulur, her kırk haneden birisinden devşirilirdi. Tek çocuklu ailelerin tek çocukları alınmaz, aile şeceresine dikkat edilirdi. 2-Buna göre, devşirme sistemiyle ilgili aşağıdakilerden söylenemez? A) Sistem Hristiyan ailelerin çocukları üzerine kurulmuştur. B) Belli bir yaşta olmasına dikkat edilmiştir. C) Ailenin erkek çocuksuz kalmamalarına dikkat edilmiştir. D) Soy – sop devşirmede önemlidir. E) Din değişikliğine zorlanılmamıştır. CEVAP - E
- 27. 3-Osmanlılar'da devşirmeciliğin aşağıdakikonulardan hangisinde fayda sağladığı söylenemez? A)Hristiyan çocukların müslümanlaştırılması ile alınan yerlerde müslüman nüfusunun artırılması B)Akraba çevresi bulunmayan kişilerin idaresinde rüşvet ve adam kayırmanın daha az olması C)Barış zamanlarında düzenli ve eğitimli bir ordunun bulundurulması D)Mülksüz ve sadece devletten aldığı maaşla geçinenlerin devlete daha bağlı olması E)Savaş esirlerinin insan haysiyetine yaraşır bir biçimde değerlendirilmesi CEVAP - A
- 28. I.Ahmet döneminde şehzadelerisancağa görevlendirme uygulaması kaldırılarak, hanedanın en yaşlı üyesinin saltanatın başına geçmesi yasallaşmıştır. 4-Bu durumun Osmanlı yönetiminde yarattığı aksaklık aşağıdakilerden hangisidir? A)Devlet otoritesinin yok olması B)Ülkede sık sık iç isyanların çıkması. C)Valide sultanların saltanata egemen olması D)Şehzadelerin yönetim deneyimi ve tanınma fırsatı bulamaması E)Devlet adamlarının sık sık değiştirilmesi CEVAP - D
- 29. 5-Aşağıdakilerden hangisi Osmanlılardadevlet işlerinin görüşüldüğü Divan’ın bir karar organı olmaktan çok bir danışma organı olduğunu gösterir? A)Divan görüşmelerinin belli günlerde yapılması B)Divan’ın gerekli görülen yerde toplanması C)Kararlarda son sözün padişaha ait olması D)Gördüğü işlerin özelliğine göre çeşitli adlar alması E)Divanda büyük davalara bakılması (1991-ÖSS) CEVAP – C