Σε αυτή τηνεργαςία θα μιλήςουμε για την
προςφορά χρήματοσ έχοντασ ωσ βάςη την
Ομοςπονδιακή Τράπεζασ των ΗΠΑ, τισ καταθέςεισ
τησ και τα τραπεζογραμμάτιά τησ.
Ασ πούμε ότι όλο το αποθεματικό τησ Ο.Τ. των ΗΠΑ
έχει ουςιαςτικά μετατραπεί ςε χρήματα, αλλά αν
αυτή η τράπεζα δεν ήθελε όλα τα χρήματά τησ ςε
ρευςτά θα μπορούςε να αξιοποιήςει μερικά από
αυτά, όπωσ για παράδειγμα κάνοντασ έναν λογαριαςμό
καταθέςεων. Επίςησ ένα τραπεζογραμμάτιο και ένασ
λογαριαςμόσ καταθέςεων ςτην Ο.Τ. των ΗΠΑ είναι
ουςιαςτικά το ίδιο πράγμα, αν και ένα
τραπεζογραμμάτιο είναι λίγο πιο ανταλλάξιμο διότι
μπορείσ να το δώςεισ ςε κάποιον και ςτη ςυνέχεια αυτόσ
να το δώςει ςε κάποιον άλλο κ.ο.κ. , ενώ αντίθετα ένασ
λογαριαςμόσ τησ Ο.Τ. των ΗΠΑ για να μεταβιβαςθεί
πρέπει να γίνει αυτή η διαδικαςία ηλεκτρονικά (Wire
Transfer) ή εκδίδοντασ μια επιταγή, κλπ. . Αυτή είναι η
βάςη τησ προςφοράσ του χρήματοσ που έχουμε τώρα
και αυτό είναι ουςιαςτικά το μέγεθοσ του
παθητικού(οτιδήποτε δανείζεται δηλαδή η τράπεζα όπωσ
π.χ. οι καταθέςεισ των πελατών τησ) τησ Ο.Τ. των ΗΠΑ
ςε πολύ γενικέσ γραμμέσ.
3.
Έτςι ςε αυτότο παράδειγμα η βαςική προςφορά χρήματοσ είναι 200 δολάρια και για
να μην χρηςιμοποιήςουμε χρυςό ασ πούμε ότι έχουμε ιςοτιμία 1 δολαρίου με 1
κομμάτι χρυςό. Έτςι την βαςική προςφορά χρήματοσ την ονομάζουμε ΜΟ.
Και έχουμε ΜΟ=200 δολάρια και αυτά είναι τα μετρητά που βρίςκονται ςαν
τραπεζογραμμάτια τησ Ο.Τ. των ΗΠΑ ωσ αποθεματικό τησ.
4.
Οπότε έχουμε ωσποςό αποθεματικών ςτην Κεντρική τράπεζα ΜΟ=200. Ακόμη ένασ
ευρύτεροσ οριςμόσ τησ έννοιασ τησ προςφοράσ του χρήματοσ είναι τα χρήματα που μπορούν
να δανείςουν οι τράπεζεσ όπου εδώ θα τα ςυμβολίζουμε με Μ1. Και αυτά επίςησ είναι και τα
χρήματα που οι άνθρωποι πιςτεύουν πωσ έχουν.
5.
Αν λοιπόν αυτήη τράπεζα είχε 100 δολάρια ςε χρυςό, θα μπορούςε να δανείςει μέχρι 200
δολάρια . Έχουμε 50% PR(δηλαδή ελάχιςτο υποχρεωτικό ποςοςτό αποθεματικού) κάτι που
μασ λέει ότι αν η τράπεζα έχει 100 δολάρια ςε αποθεματικά μπορεί ουςιαςτικά να διαχειριςτεί
και να δανείςει 200 δολάρια ςε λογαριαςμούσ. Έτςι το Μ1 που είναι το ςυνολικό ποςό που
μπορούν να δανείςουν οι τράπεζεσ ςτο δικό μασ παράδειγμα γίνετε 400 δολάρια και αυτό μασ
δίνει να καταλάβουμε πολλά . Αυτό που ενδιαφέρει πιο πολύ τισ τράπεζεσ είναι να τείνουν
πιο κοντά ςτο υποχρεωτικό ελάχιςτο αποθεματικό τουσ, διότι ενδιαφέρονται πιο πολύ για
τουσ τόκουσ των δανείων που επιβάλλουν ςτουσ λογαριαςμούσ ζήτηςησ. Έτςι αν η
υποχρεωτική τήρηςη ελαχίςτων αποθεματικών ήταν 10% και τα βαςικά μασ χρήματα ήταν
200 δολάρια θα βλέπαμε ότι το Μ1 γίνεται 2000 δολάρια.
6.
Πώσ μπορεί λοιπόνη κυβέρνηςη ή η Ομοςπονδιακή
Τράπεζα ή η Οικονομία να αυξήςει ή να μειώςει την
προςφορά χρήματοσ;
Και γιατί θα θέλατε μια αύξηςη η μείωςη προςφοράσ
χρήματοσ;
Ασ πούμε ότι έχουμε δημιουργήςει ςε αυτόν τον κόςμο 2
τράπεζεσ:
Και έχουμε μια προςφορά Μ1 400 δολάρια, αλλά η
οικονομία αναπτύςςεται, έχουμε περιςςότερα αγαθά και
υπηρεςίεσ από ότι είμαςτε ςε θέςη να παράγουμε. Λόγω
τησ επιρροήσ μεταναςτών, καινούριασ τεχνολογίασ ή
λόγω κάποιασ εποχιακήσ αλλαγήσ, όπωσ η εποχή
φύτευςησ όπου οι αγρότεσ χρειάζονται τα ταμειακά τουσ
διαθέςιμα για να φυτεύουν φυτά, έτςι έχουμε μία εποχή
κατά την οποία χρειαζόμαςτε περιςςότερα χρήματα. Αν
δεν αυξηθεί η προςφορά του χρήματοσ εκείνη την
περίοδο τότε θα γίνει πιο ακριβό το χρήμα, επομένωσ και
τα επιτόκια θα αυξηθούν και αφού οι αγρότεσ θα
παίρνουν ακριβότερο χρήμα τότε δεν θα μπορούςαν να
ανταπεξέλθουν και έτςι θα είχαμε ένα είδοσ περιοριςμού
τησ οικονομικήσ επέκταςησ.
7.
Ασ δούμε λοιπόνπώσ γίνεται να επεκτείνεισ τα ςυμβατικά χρήματα ςτην πραγματικότητα με
2 τρόπουσ: Είχαμε πει πιο πριν ότι αν το ελάχιςτο υποχρεωτικό ποςοςτό αποθεματικών ήταν
10% αυτέσ οι τράπεζεσ θα μπορούςαν να δημιουργήςουν περιςςότερουσ λογαριαςμούσ
δανειςμού. Έτςι μπορούν να δανείςουν περιςςότερα χρήματα. Αν ήταν PR=10% τότε η Μ1 θα
έχει 2000 δολάρια έτςι; Θα ήταν δηλαδή 10 φορέσ το Μ0 που είχαμε αντί για 2 φορέσ και όλο
αυτό είναι ένασ ακόμα μηχανιςμόσ τησ Ο.Τ. των ΗΠΑ. Αν είχαμε όπωσ είπαμε 10% ελάχιςτο
υποχρεωτικό αποθεματικό για τισ τράπεζεσ και όλεσ οι τράπεζεσ άρχιζαν να δανείζουν πολύ
περιςςότερα χρήματα ενώ είχαν 10% αποθεματικό, η αναλογία των
αποθεματικών/λογαριαςμούσ δανειςμού ήταν δηλαδή 10%, ςκεφτείτε τι θα γινόταν αν
θέλαμε να επαναφέρουμε το ελάχιςτο υποχρεωτικό αποθεματικό πίςω ςτο 50%.
8.
Τότε όλεσ οιτράπεζεσ που είχαν διατηρήςει μόνο το 10% πώσ θα έπαιρναν πίςω
χρήματα ώςτε να φτάςουν πάλι ςτο 50%;
Θα έπρεπε να ξεκινήςουν την πώληςη περιουςιακών τουσ ςτοιχείων ή χαλάρωςη δανείων και
γενικά θα ήταν μια πολύ μπερδεμένη κατάςταςη. Με αυτό τον τρόπο βλέπουμε ότι αν
μειωθούν τα ελάχιςτα αποθεματικά και μετά θέλουμε να τα αυξήςουμε πάλι οι πιο πολλέσ
τράπεζεσ θα είχαν ανεπάρκεια κεφαλαίων. Για αυτό το λόγο δεν είναι θεμιτό αυτό το χάοσ που
δημιουργείται από τη μεταβολή του ελάχιςτου υποχρεωτικού ποςοςτού αποθεματικών.
9.
Έχουμε λοιπόν τοεξήσ ερώτημα: Αφού δεν θα αλλάξει το ελάχιςτο αποθεματικό ή η
όποια αναλογία αποθεματικού/δανειζόμενουσ λογαριαςμούσ, εάν λοιπόν δεν
πρόκειται να αλλάξουν όλα αυτά ώςτε να μην υπάρξει το χάοσ που προαναφέραμε, ο
μόνοσ τρόποσ με τον οποίο θα μπορούςε να επιτευχθεί αύξηςη των
δανειζόμενων λογαριαςμών, εάν μπορούςατε να αυξήςετε τα αποθεματικά, εάν
μπορούςατε με κάποιο τρόπο να αυξήςετε το πραγματικό χρήμα πώσ θα γινόταν
αυτό;
10.
Στην ουςία ηΟ.Τ. των ΗΠΑ μπορεί να κάνει το εξήσ και αυτό είναι το τυπογραφείο τησ
βαςικήσ προςφοράσ χρήματοσ για το οποίο πολύ άνθρωποι μιλούν. Αλλά υπάρχουν δύο πιέςεισ:
1)Η πίεςη τυπογραφείου βαςικού χρήματοσ
2)Το τυπογραφείο μόχλευςησ.
Αυτό λοιπόν που κάνει η Κ.Τ. των ΗΠΑ ςε αυτή την κατάςταςη είναι ότι θα μπορούςε να
τυπώςει κάποια γραμμάτια, ασ πούμε ότι τυπώνει 100 δολάρια, πληρώνει ςτο δημόςιο ταμείο για
να τα τυπώςει, δημιουργεί αυτά τα γραμμάτια και ςτη ςυνέχεια βέβαια είναι περιουςιακό τησ
ςτοιχείο. Και με αυτά τα 100 δολάρια μπορεί να αγοράςει κυβερνητικά ομόλογα. Τι θα ςυμβεί αν
πάρει αυτά τα χρήματα και αγοράςει κυβερνητικά ομόλογα . Δεν θα χρειάζεται να εκδοθούν τα
ομόλογα από την κυβέρνηςη πια διότι κάθε φορά που εκδίδονται τα αγοράζουν λίγοι άνθρωποι ςε
όλο τον κόςμο.
11.
Ασ πούμε λοιπόνότι η Κεντρική Τράπεζα έχει τα 100 δολάρια. Είμαι ένασ από αυτούσ που
κατέχουν τα κυβερνητικά IOU’s που είχα αγοράςει από την Κυβέρνηςη και η Ο.Τ. των ΗΠΑ
έχει 100 δολάρια έτςι αγοράζουν ομόλογα από εμένα. Ίςωσ δεν θέλω να πουλήςω ςε
τρέχουςεσ τιμέσ, για αυτό το λόγο θα πρέπει να με πληρώςουν λίγο παραπάνω από την
τρέχουςα τιμή.
Αυτό που θέλω να καταλάβουμε είναι ότι η Ο.Τ. των ΗΠΑ δημιουργεί γραμμάτια (Notes
Outstanding 100 δολάρια) και μετά μπορεί να τα χρηςιμοποιήςει για να αγοράςει ομόλογα ή
κυβερνητικά IOU’s ςτην ανοιχτή αγορά.
12.
Νόημα της εργασίας:
Τα100 δολάρια που μου έδωςαν έγιναν ομόλογα. Τι θα κάνω τώρα εγώ τα 100 δολάρια που
μου έδωςαν πωλώντασ τα ομόλογα; Μα φυςικά θα τα καταθέςω ςτην τράπεζα. Έτςι τώρα
το τραπεζικό ςύςτημα αυξάνει τα χρήματα του ςτο αποθεματικό του αφού πήρε από την
κατάθεςή μου 100 δολάρια. Και με αυτό τον τρόπο μπορεί να κάνει ακόμη 100 δολάρια
δανειςμού επομένωσ αυξάνεται το Μ0 το ποςό χρημάτων που έχουν ωσ αποθεματικό οι
τράπεζεσ και από 200 γίνεται 300 και κατά ςυνέπεια αυξάνεται το Μ1 δηλαδή το ποςό που
μπορούν να δανείςουν οι τράπεζεσ και από 400 θα γίνει 600 δολάρια.
Έτςι απλά με την εκτύπωςη χρήματοσ και την έκδοςη γραμματίων η Κεντρική
τράπεζα μπορεί να αυξήςει το Μ1 κατά 200 δολάρια.