“j[xt kf]if0f nlIft sfo{qmdsf]
k|lzIfs k|lzIf0f
g]kfn ;/sf/
:jf:Yo tyf hg;+Vof
Kff7 @M /fli6«o kf]if0f sfo{qmd
kf7sf] p2]Zo M
o; kf7sf] cGTodf ;xefuLx?n] lgDg s'/f ug{ ;Ifd x'g]5g M
!= kf]if0f ;DaGwL ljBdfg sfo{qmdx? j0f{g ug{ .
!= kf]if0f zfvf cGtu{t ljBdfg /fli6«o
kf]if0f sfo{qmdx?
!=! dft[, lzz' tyf afNosfnLg kf]if0f
sfo{qmd M
• Dlxnf / afnaflnsfx?sf] kf]if0f cj:yfdf ;'wf/ ug]{ g]kfn ;/sf/sf]] /0fgLlt,
p2]Zo tyf sfo{of]hgf cg'?k dft[, lzz' tyf afNosfnLg kf]if0f sfo{qmd
/fli6«o ?kdf ;~rfng eO/x]sf 5g .
• o; cGtu{t ljut s]xL jif{ b]lv ;/sf/L tyf u}x| ;/sf/L ;+:yfsf :jf:YosdL{,
dlxnf :jf:Yo :jo+;]ljsfx? nufot cGo ;DaGwLt JolQmx?nfO{ dft[, lzz' tyf
jfNosfnLg kf]if0f ;DalGw 1fg / ;Lksf] clej[l4sf nflu tfnLd ;~rfng ePsf] 5 .
• o; sfo{qmd cGtu{t ue{jtL ;'Ts]/L dlxnf, lzz' tyf afnaflnsf] vfgkfgsf]
Jojxf/df ;'wf/sf] nflu :tgkfg nufot ljljw vfB kbfy{sf] ;]jg k|a4{gsf] nflu
cfjZos 1fg tyf ;Lk clej[l4 ul/G5 .
!=@ ;"Id kf]ifs tTjx?sf] sdLsf] lgoGq0f / /f]syfd
M
!=@=! le6fldg P sf] sdLsf] lgoGq0f tyf /f]syfd sfo{qmd
• o; sfo{qmd cGt{ut dlxnf :jf:Yo :Jfod;]ljsfx?åf/f jif{sf] @ k6s -j}zfv /
sflt{s_ df ^-%( dlxgfsf afnaflnsfnfO{ le6fldg P SofK;'n v'jfO{G5 .
• ;fy}, bfb'/f, s8f s'kf]if0f, lb3{ emf8fkvfnf / le6fldg P sf] sdLaf6
x'g] cfFvf ;DalGw /f]ux?sf] (Xerophthalmia) :jf:Yo ;+:yfx?af6 le6fldg P
SofK;'n åf/f pkrf/ ul/G5 .
• To;}u/L lzz'nfO{ :tgkfg dfkm{t le6fldg P sf] cfk"lt{ ug]
{ p2]Zon] ;'Ts]/L dlxnfx?nfO{ lzz' hGd]sf] ^ xKtfleq :jf:Yo ;+:yf tyf
dlxnf :jf:Yo :jod ;]ljsfx?af6 Ps SofK;'n -@)),))) cfO{=o'=_ v'jfO{G5 .
s= /fli6«o ?kdf ;~rfg eO{/x]sf sfo{qmdx? M
 cfO/g kmf]lns Pl;8 ljt/0f sfo{qmdM o; sfo{qmd cGtu{t ue{jtL
tyf ;'Ts]/L dlxnfx?nfO{ ue{ /x]sf] bf]>f] rf}dfl;sb]lv lzz' hGd]sf] $%
lbg;Dd lbgx'F Ps rlSs cfO/g kmf]lns Pl;8 v'jfO{G5.
 k/lhjL lgoGq0f sfo{qmd M o; sfo{qmd cGtu{t /fli6«o:t/df lgDg
lqmofsnfkx? ;~rfng ul/G5M
o Ufe{jtL dlxnfx?nfO{ ue{ /x]sf] t]>f] dlxgf k'/f ePkl5 h'sfsf] cf}iflw -clNaG8fhf]n
$)) ld=u|f=_ Ps dfqf v'jfpg]
o !@ dlxgfb]lv %( dlxgfsf afnaflnsfnfO{ d=:jf=:j=;]= dfkm{t cw{aflif{s ?kdf a}zfv /
sflt{sdf h'sfsf] cf}iflw -clNaG8fhf]n $)) ld=u|f=_ Ps dfqf v'jfpg]
o ljBfno :jf:Yo tyf kf]if0f sfo{qmd cGtu{t ljBfno hfg] afnaflnsfnfO{ cw{aflif{s ?kdf
ljBfno dfkm{t h]7 / d+l;/ dlxgfsf] klxnf} xKtf h'sfsf] cf}iflw -clNaG8fhf]n $))
ld=u|f=_ Ps dfqf v'jfpg]
;fy} xfn s]lx lhNNffx?df sfof{Gjog eO{ qmlds ?kdf lj:tf/ ul/g]
u/L lgDg lqmofsnfk klg ;~rfng eO{/x]sf] 5 M
v= lszf]/Lx?df cfO/g kmf]lns Pl;8 rlSs v'jfpg] M
• cfly{s jif{ @)&@.&# b]lv afn :jf:Yo dxfzfvfn] lszf]/Lx¿df cfO/gsf] sdLn]
x'g] /QmcNktfsf] Jofkstf Go"g ug{sf nflu ljBfno :jf:Yo tyf kf]if0f sfo{qmd
cGtu{t ljBfnox?df ;fKtflxs ?kdf lszf]/Lx?nfO{ cfO/g tyf kmf]lns Pl;8
v'jfpg] sfo{sf] ;'?jft ul/Psf] 5 .
• o; sfo{qmd cGtu{t aif{sf] b'O{ k6s >fj0f-c;f]h -!# klxnf] r/0fdf !# xKtf_ /
df3-r}q -bf]>f] r/0fdf !# xKtf_ df ljBfnox? Dffkm{t !) b]lv !( jif{sf
lszf]/Lx?nfO{ xKtfsf] Psrf]6L Ps dfqf cfO/g kmf]lns Pl;8 -^) ld=u|f=
cfO{/g / $)) df=u|f kmf]lns Pl;8_ v'jfpg] ul/G5 .
• ;fy} ljBfno ghfg] lszf]/Lx?nfO{ ;d'bfo, j8f, tyf :jf:Yo ;+:yf dfkm{t ljt/0f
ul/G5 .
!=@=# cfof]l8gsf] sdLn] x'g] ljs[tLsf] /f]syfd / lgoGq0f
• cfof]l8gsf] sldn] b]vfkg]{ ljleGg ljs[ltx?sf] /f]syfd tyf lgoGq0f
ug]{ Ps dfq sfo{qmdsf] ?kdf g]kfn ;/sf/n] vfg] g'gdf
cfof]l8g ;lDDf>0f u/L ljt/0f ug]{ u/]sf] 5 / kof{Ktf dfqfdf
cfof]l8g ;lDd>0f ePsf] g"gnfO{ ‘b'O{ afnaflnsfsf] lrGx’ cFlst
nf]uf] dfkm{t k|a4{g ul/Psf] 5 .
• /fli6«o kf]if0f sfo{qmd cGtu{t g]kfn ;/sf/af6 l;kmf/Lz ul/Psf]
pQm ‘b'O{ afnaflnsfsf] lrGx’ cFlst kof{Kt dfqfdf
cfof]l8g ;lDd>0f ePsf] g"g pkef]u ug{ kf]if0f lzIff tyf
k/fdz{ lbO{G5 .
!=@=$ afn le6f (MNP) k|j4{g sfo{qmd
• lzz' tyf afnaflnsfdf JofKt cfO/gsf] sdLn] x'g] /QmcNktfsf] /f]syfdsf] nflu] ^
dlxgfb]lv @ aif{;Ddsf afnaflnsfnfO{ Home Fotification dfkm{t afn le6f ljt/0f
sfo{qmd z'? u/]sf] xf] .
• xfn of] sfo{qmd e"sDkn] clt k|efljt !$ lhNnf;lxt @( j6f lhNnfx? ;~rfng eO{/x]sf] 5
/ cfufdL lbgx?df ax'If]qLo kf]if0f sfo{qmd nfu' ePsf ;a} lhNnfx?df qmdzM lj:tf/
ul/g] of]hgf 5 .
• sfo{qmd nfu' ePsf lhNNffx?df afn le6f sfo{qmdnfO{ dft[ lzz' tyf afNosflng
kf]if0f sfo{qmdl;t Plss[t u/L ;~rfng ul/G5 .
• j[l4 cg'udg /fli6«o kf]if0f sfo{qmdsf] Pp6f k|d'v sfo{qmd xf], h; cGtu{t hGd]b]lv
@ aif{ pd]/;Ddsf aflnaflnsf] lgoldt tf}n lnO{ pd]/ cg';f/sf] tf}n (underweight) eP
gePsf] af/]df n]vfhf]vf ul/ ;f] cg'?k cfjZos kf]if0f k/fdz{ tyf plrt k|]if0f ul/G5 .
• xfn :jf:Yo ;+:yf, vf]k, lSnlgs, ufpF3/ lSnlgsx?af6 j[l4 cg'udg ug]{ sfo{ eO{/x]sf] 5 .
!=# dft[, lzz' tyf afNosfnLg kf]if0f sfo{qmd
• g]kfndf dlxnf tyf afnaflnsfdf ljBdfg s'k]fif0fsf] ;d:ofnfO{ ;dfwfg
ug]{ pb]Zon] of] sfo{qmdn] ;/sf/L tyf u}/ ;/sf/L ;
+:yfsf :jf:YosdL{x?nfO{ lzz' cj:yfb]lv jo:s cj:yfsf] lhjg rqmdf
kf]if0fsf] dxTj / o;af6 x'g;Sg] ljleGg kl/0ffdx?af/] plrt 1fg
lbO{ ;f] cg'?k ;a}sf] vfgkfgsf] Jojxf/ tyf kf]if0f ;]jf lng] lbg]
Jojxf/df ;'wf/ Nofpgsf] cfjZos ;Lk clej[l4 ;DalGw tflnd lbO{G5 .
!=$ zL3| s'kf]if0fsf] Plss[t Joj:yfkg sfo{s|d
• of] sfo{qmd lz3| s'kf]if0fsf] sf/0fn] x'g] d[To'b/ 36fpg] p2]Zon] ;d'bfo:t/d}
zL3| s'kf]if0fsf] pkrf/ tyf Joj:yfkg ug]{ cjwf/0ff cg'?k ;~rfng ul/Psf] xf] .
• zL3| s'kf]if0fsf] Plss[t Joj:yfkg sfo{qmddf (Integrated Management of Acute
Malnutrition-IMAM) n] % aif{d'lgsf afnaflnsfdf x'g] zL3| s'kf]if0fnfO{ ;d'bfodf
cfwfl/t /xL cGt/+u (Inpatient) / alx/+u (outpatient) ;]jf dfkm{t pkrf/ ug]{ ub{5 .
• o; cGtu{t s'g}klg lrlsT;sLo hl6ntf lagf s8f s'kf]if0f dfq ePsf afnaflnsfsf] pkrf/
tf]lsPsf] :jf:Yo ;+:yfx?af6 alx/Fu ;]jf dfkm{t x'G5 eg] lrlsT;sLo hl6ntf ;lxt s8f
zL3| s'kf]if0f ePsf afnaflnsfsf] pkrf/ tf]lsPsf] c:ktfnx?af6 cGt/Fu ;]jf dfkm{t
x'G5 .
• xfn of] sfo{qmd %^ lhNnfx?df ;~rfng eO{/x]sf] 5 / cfjZostfg';f/ cGo lhNnfx?
df lj:tf/ ul/g]5 .
• o; sfo{qmd dfkm{t s8f zL3| s'kf]if0f ePsf afnaflnsfx?nfO{ pkrf/df ;xh kx'Fr
u/fO{ ;d'bfo jf 3/d} pkrf/ ug{ ;lsG5 .
!=% ljBfno :jf:Yo tyf kf]if0f sfo{qmd
o; sfo{qmd cGtu{t lgDglnvt cfwf/e"t :jf:Yo tyf kf]if0f ;]jfx? pknAw
u/fO{G5 M
!= zf/Ll/s :jf:Yo k|f/lDes hfFr
@= h'sf ;+qmd0f lgoGq0fsf nflu cw{aflif{s ?kdf -h]7 / d+l;/
dlxgfsf] klxnf} xKtf_ h'sfsf] cf}iflw ljt/0f
#= /QmcNktf /f]syfdsf nflu lszf]/Lx?nfO{ cfO/g rSsL ljt/0f
cw{aflif{s ?kdf cfO/g kmf]lns Pl;8 rlSs ljt/0f
$= k|fylds pkrf/sf nflu ls6 aS; ljt/0f / ;f]w egf{
%= ljBfno tyf jftfj/l0fo ;/;kmfO{ k|j4{g
^= ljBfno lbjf vfhf Kf|j4{g
&= afn Sna kl/rfng
*= :jf:Yo tyf kf]if0f lzIff
!=^ ;'gf}nf !))) lbg ;+rf/ cleofg sfo{qmd
• ue{jlt dlxnf tyf @ aif{ pd]/;Ddsf afnaflnsfsf] kf]if0f l:ylt ;'wf/ ug]
{ p2]Zon] ;'gf}nf !))) lbg nlIft dft[, lzz' tyf afNosflng kf]if0f ;+rf/ cleofg sfo{qmd
cufl8 j9]sf] 5 .
• o; cleofg cGtu{t ;'gf}nf !))) lbgsf nlIft ;d"xnfO{ :jf:Yo tyf kf]if0f;+u ;DalGwt
;sf/fTds Jojxf/ kl/jt{gsf nflu ;"rgf / ;Gb]z k|jfx ug{] ul/G5 .
• xfn of] sfo{qmd ;+rfng ax'If]lqo kf]if0f of]hgf nfu" ePsf #) lhNnfx?df -kfFry/,
vf]6fË, pbok'/, ;Kt/L, wg'iff, dxf]Q/L, k;f{, ;nf{xL, af/f, /f}tx6, gjnk'/, k/f;L, slknj:t',
alb{of, /f]Nkf, ?s'd, ?s'd k"j{, b}n]v, hfh/sf]6, 8f]Nkf, x'Dnf, h'Dnf, d'u', sflnsf]6,
8f]6L, 88]Nw'/f, c5fd, a}t8L, aemfË, afh'/f_ df ;+rfng x'+b} cfPsf] 5 .
• o;sf] nflu ;~rf/sf ljleGg dfWodx? -h:t} M /]l8of], l6=eL=, df]afO{n kmf]g, kqklqsf_
dfkm{t kf]if0f ;DalGw cfjZos Jojxf/ kl/jt{gsf ;"rgf tyf ;Gb]zx? Kf|jflxt ul/G5 .
!=& cfktsfnLg cj:yfdf kf]if0f sfo{qmd
• cfktsflng cj:yfdf lgoldt ?kdf ;~rfng eO{/x]sf kf]if0f sfo{qmdx?
nfO{ Plss[t u/L clt zL3| / tLj| ?kdf laz]if k|fyldstfsf ;fy cfktsflng
kf]if0f sfo{qmd ;~rfng ul/G5 .
• o;sf nflu s]Gb|:t/df /fli6«o kf]if0f ljifout If]q (National Nutrition Cluster) n]
cfktsfnLg cj:yfdf s] s] sfo{ ug]{ eGg] jf/] lg0fo{ ug{ cxd e"ldsf v]Ng]
u/]sf] 5 .
• o;sf] sfof{Gjogdf lhNnfdf /x]sf :jf:Yo tyf kf]if0f ljifout If]qsf] klg
Tolts} cxd e"ldsf x'G5 .
• g]kfndf /fli6«o kf]if0f ljifout If]q (National Nutrition Cluster) sf] g]t[Tj
afn :jf:Yo dxfzfvf, kf]if0f zfvf k|d'vdf /x]sf] 5 eg] o;sf] ;x-g]t[Tjsf]
lhDd]jf/L o'lg;]km g]kfnn] lnPsf] 5 .
o:tf] cfktsfnLg cj:yfdf ue{jtL, ;'Ts]/L / kfFr jif{ d'lgsf afnaflnsfx?sf] kf]if0fsf]
cj:yfdf gsf/fTds c;/ kg{ ;Sg] ;Defjgf a9L x'G5, t;y{, cfktsfnLg cj:yfdf kf]if0f
sfo{qmd cGtu{t lgDg lnlvt % lqmofsnfkx? sfof{Gjog ug'{ kg]{ x'G5M
 )-@# dlxgfsf afnaflnsfsf] kf]if0f k|a4{gsf] nflu :tgkfgsf] k|a4{g, ;+/If0f /
;xof]u lqmofsnfkdf tLj|tf
 ^-@# dlxgfsf afnaflnsfsf] kf]if0f k|a4{gsf] nflu k"/s jf yk vfgfsf] k|
a4{g, ;+/If0f / ;xof]udf tLj|tf
 s8f zL3| s'kf]if0fsf] pkrf/ tyf Joj:yfkg
 dWod zL3| s'kf]if0fsf] pkrf/ tyf Joj:yfkg
 afnaaflnsf, lszf]/L / ue{jtL tyf ;'Ts]/L dlxnfx?sf nfuL ;"Id kf]if0f tTj ljt/0f
lqmofsnfk, h:t}M afn le6f, le6fldg P tyf cfO/g tyf kmf]lns Pl;8
ljt/0fnfO{ yk tLj|tf tyf k|efjsf/Ltfsf ;fy ;~rfng
!=* kf]if0f k"g{:yfkgf u[x ;~rfng sfo{qmd
• zL3| s'kf]if0fsf] Plss[t Joj:yfkg sfo{s|d nfu' gePsf lhNnfx?sf]
nflu s8f zL3| s'kf]if0fsf] pkrf/ kf]if0f k"g{:yfkgf u[xdf ul/G5 .
• o; sfo{qmd cGtu{t lrlsT;sLo hl6ntf ePsf / gePsf ;a} s8f zL3|
s'kf]if0fsf] pkrf/ ul/G5 .
• pkrf/df /x]sf afnaflnsfsf] ;fydf cfdf tyf x]/fn'x?nfO{ klg
k"g{:yfkgf u[xdf /fv]/ kf]if0f / aRrfsf] :ofxf/ ;DaGwL lzIff lbO{G5
tfls jxfFx?n] 3/ kmls{;s]kl5 cfkmgf afnaflnsfsfsf] plrt tl/sfn]
kf]if0f :ofxf/ ug{ ;sf]; .
• xfn;Dd g]kfne/ @# j6f kf]if0f k"g{:yfkgf u[xsf] :yfkgf ePsf] 5 .
Nutrition  Programsbkhbhjgjhgjhgjhhffch.pptx

Nutrition Programsbkhbhjgjhgjhgjhhffch.pptx

  • 1.
    “j[xt kf]if0f nlIftsfo{qmdsf] k|lzIfs k|lzIf0f g]kfn ;/sf/ :jf:Yo tyf hg;+Vof
  • 2.
    Kff7 @M /fli6«okf]if0f sfo{qmd kf7sf] p2]Zo M o; kf7sf] cGTodf ;xefuLx?n] lgDg s'/f ug{ ;Ifd x'g]5g M != kf]if0f ;DaGwL ljBdfg sfo{qmdx? j0f{g ug{ .
  • 3.
    != kf]if0f zfvfcGtu{t ljBdfg /fli6«o kf]if0f sfo{qmdx?
  • 4.
    !=! dft[, lzz'tyf afNosfnLg kf]if0f sfo{qmd M • Dlxnf / afnaflnsfx?sf] kf]if0f cj:yfdf ;'wf/ ug]{ g]kfn ;/sf/sf]] /0fgLlt, p2]Zo tyf sfo{of]hgf cg'?k dft[, lzz' tyf afNosfnLg kf]if0f sfo{qmd /fli6«o ?kdf ;~rfng eO/x]sf 5g . • o; cGtu{t ljut s]xL jif{ b]lv ;/sf/L tyf u}x| ;/sf/L ;+:yfsf :jf:YosdL{, dlxnf :jf:Yo :jo+;]ljsfx? nufot cGo ;DaGwLt JolQmx?nfO{ dft[, lzz' tyf jfNosfnLg kf]if0f ;DalGw 1fg / ;Lksf] clej[l4sf nflu tfnLd ;~rfng ePsf] 5 . • o; sfo{qmd cGtu{t ue{jtL ;'Ts]/L dlxnf, lzz' tyf afnaflnsf] vfgkfgsf] Jojxf/df ;'wf/sf] nflu :tgkfg nufot ljljw vfB kbfy{sf] ;]jg k|a4{gsf] nflu cfjZos 1fg tyf ;Lk clej[l4 ul/G5 .
  • 5.
    !=@ ;"Id kf]ifstTjx?sf] sdLsf] lgoGq0f / /f]syfd M !=@=! le6fldg P sf] sdLsf] lgoGq0f tyf /f]syfd sfo{qmd • o; sfo{qmd cGt{ut dlxnf :jf:Yo :Jfod;]ljsfx?åf/f jif{sf] @ k6s -j}zfv / sflt{s_ df ^-%( dlxgfsf afnaflnsfnfO{ le6fldg P SofK;'n v'jfO{G5 . • ;fy}, bfb'/f, s8f s'kf]if0f, lb3{ emf8fkvfnf / le6fldg P sf] sdLaf6 x'g] cfFvf ;DalGw /f]ux?sf] (Xerophthalmia) :jf:Yo ;+:yfx?af6 le6fldg P SofK;'n åf/f pkrf/ ul/G5 . • To;}u/L lzz'nfO{ :tgkfg dfkm{t le6fldg P sf] cfk"lt{ ug] { p2]Zon] ;'Ts]/L dlxnfx?nfO{ lzz' hGd]sf] ^ xKtfleq :jf:Yo ;+:yf tyf dlxnf :jf:Yo :jod ;]ljsfx?af6 Ps SofK;'n -@)),))) cfO{=o'=_ v'jfO{G5 .
  • 6.
    s= /fli6«o ?kdf;~rfg eO{/x]sf sfo{qmdx? M  cfO/g kmf]lns Pl;8 ljt/0f sfo{qmdM o; sfo{qmd cGtu{t ue{jtL tyf ;'Ts]/L dlxnfx?nfO{ ue{ /x]sf] bf]>f] rf}dfl;sb]lv lzz' hGd]sf] $% lbg;Dd lbgx'F Ps rlSs cfO/g kmf]lns Pl;8 v'jfO{G5.  k/lhjL lgoGq0f sfo{qmd M o; sfo{qmd cGtu{t /fli6«o:t/df lgDg lqmofsnfkx? ;~rfng ul/G5M o Ufe{jtL dlxnfx?nfO{ ue{ /x]sf] t]>f] dlxgf k'/f ePkl5 h'sfsf] cf}iflw -clNaG8fhf]n $)) ld=u|f=_ Ps dfqf v'jfpg] o !@ dlxgfb]lv %( dlxgfsf afnaflnsfnfO{ d=:jf=:j=;]= dfkm{t cw{aflif{s ?kdf a}zfv / sflt{sdf h'sfsf] cf}iflw -clNaG8fhf]n $)) ld=u|f=_ Ps dfqf v'jfpg] o ljBfno :jf:Yo tyf kf]if0f sfo{qmd cGtu{t ljBfno hfg] afnaflnsfnfO{ cw{aflif{s ?kdf ljBfno dfkm{t h]7 / d+l;/ dlxgfsf] klxnf} xKtf h'sfsf] cf}iflw -clNaG8fhf]n $)) ld=u|f=_ Ps dfqf v'jfpg]
  • 7.
    ;fy} xfn s]lxlhNNffx?df sfof{Gjog eO{ qmlds ?kdf lj:tf/ ul/g] u/L lgDg lqmofsnfk klg ;~rfng eO{/x]sf] 5 M v= lszf]/Lx?df cfO/g kmf]lns Pl;8 rlSs v'jfpg] M • cfly{s jif{ @)&@.&# b]lv afn :jf:Yo dxfzfvfn] lszf]/Lx¿df cfO/gsf] sdLn] x'g] /QmcNktfsf] Jofkstf Go"g ug{sf nflu ljBfno :jf:Yo tyf kf]if0f sfo{qmd cGtu{t ljBfnox?df ;fKtflxs ?kdf lszf]/Lx?nfO{ cfO/g tyf kmf]lns Pl;8 v'jfpg] sfo{sf] ;'?jft ul/Psf] 5 . • o; sfo{qmd cGtu{t aif{sf] b'O{ k6s >fj0f-c;f]h -!# klxnf] r/0fdf !# xKtf_ / df3-r}q -bf]>f] r/0fdf !# xKtf_ df ljBfnox? Dffkm{t !) b]lv !( jif{sf lszf]/Lx?nfO{ xKtfsf] Psrf]6L Ps dfqf cfO/g kmf]lns Pl;8 -^) ld=u|f= cfO{/g / $)) df=u|f kmf]lns Pl;8_ v'jfpg] ul/G5 . • ;fy} ljBfno ghfg] lszf]/Lx?nfO{ ;d'bfo, j8f, tyf :jf:Yo ;+:yf dfkm{t ljt/0f ul/G5 .
  • 8.
    !=@=# cfof]l8gsf] sdLn]x'g] ljs[tLsf] /f]syfd / lgoGq0f • cfof]l8gsf] sldn] b]vfkg]{ ljleGg ljs[ltx?sf] /f]syfd tyf lgoGq0f ug]{ Ps dfq sfo{qmdsf] ?kdf g]kfn ;/sf/n] vfg] g'gdf cfof]l8g ;lDDf>0f u/L ljt/0f ug]{ u/]sf] 5 / kof{Ktf dfqfdf cfof]l8g ;lDd>0f ePsf] g"gnfO{ ‘b'O{ afnaflnsfsf] lrGx’ cFlst nf]uf] dfkm{t k|a4{g ul/Psf] 5 . • /fli6«o kf]if0f sfo{qmd cGtu{t g]kfn ;/sf/af6 l;kmf/Lz ul/Psf] pQm ‘b'O{ afnaflnsfsf] lrGx’ cFlst kof{Kt dfqfdf cfof]l8g ;lDd>0f ePsf] g"g pkef]u ug{ kf]if0f lzIff tyf k/fdz{ lbO{G5 .
  • 9.
    !=@=$ afn le6f(MNP) k|j4{g sfo{qmd • lzz' tyf afnaflnsfdf JofKt cfO/gsf] sdLn] x'g] /QmcNktfsf] /f]syfdsf] nflu] ^ dlxgfb]lv @ aif{;Ddsf afnaflnsfnfO{ Home Fotification dfkm{t afn le6f ljt/0f sfo{qmd z'? u/]sf] xf] . • xfn of] sfo{qmd e"sDkn] clt k|efljt !$ lhNnf;lxt @( j6f lhNnfx? ;~rfng eO{/x]sf] 5 / cfufdL lbgx?df ax'If]qLo kf]if0f sfo{qmd nfu' ePsf ;a} lhNnfx?df qmdzM lj:tf/ ul/g] of]hgf 5 . • sfo{qmd nfu' ePsf lhNNffx?df afn le6f sfo{qmdnfO{ dft[ lzz' tyf afNosflng kf]if0f sfo{qmdl;t Plss[t u/L ;~rfng ul/G5 . • j[l4 cg'udg /fli6«o kf]if0f sfo{qmdsf] Pp6f k|d'v sfo{qmd xf], h; cGtu{t hGd]b]lv @ aif{ pd]/;Ddsf aflnaflnsf] lgoldt tf}n lnO{ pd]/ cg';f/sf] tf}n (underweight) eP gePsf] af/]df n]vfhf]vf ul/ ;f] cg'?k cfjZos kf]if0f k/fdz{ tyf plrt k|]if0f ul/G5 . • xfn :jf:Yo ;+:yf, vf]k, lSnlgs, ufpF3/ lSnlgsx?af6 j[l4 cg'udg ug]{ sfo{ eO{/x]sf] 5 .
  • 10.
    !=# dft[, lzz'tyf afNosfnLg kf]if0f sfo{qmd • g]kfndf dlxnf tyf afnaflnsfdf ljBdfg s'k]fif0fsf] ;d:ofnfO{ ;dfwfg ug]{ pb]Zon] of] sfo{qmdn] ;/sf/L tyf u}/ ;/sf/L ; +:yfsf :jf:YosdL{x?nfO{ lzz' cj:yfb]lv jo:s cj:yfsf] lhjg rqmdf kf]if0fsf] dxTj / o;af6 x'g;Sg] ljleGg kl/0ffdx?af/] plrt 1fg lbO{ ;f] cg'?k ;a}sf] vfgkfgsf] Jojxf/ tyf kf]if0f ;]jf lng] lbg] Jojxf/df ;'wf/ Nofpgsf] cfjZos ;Lk clej[l4 ;DalGw tflnd lbO{G5 .
  • 11.
    !=$ zL3| s'kf]if0fsf]Plss[t Joj:yfkg sfo{s|d • of] sfo{qmd lz3| s'kf]if0fsf] sf/0fn] x'g] d[To'b/ 36fpg] p2]Zon] ;d'bfo:t/d} zL3| s'kf]if0fsf] pkrf/ tyf Joj:yfkg ug]{ cjwf/0ff cg'?k ;~rfng ul/Psf] xf] . • zL3| s'kf]if0fsf] Plss[t Joj:yfkg sfo{qmddf (Integrated Management of Acute Malnutrition-IMAM) n] % aif{d'lgsf afnaflnsfdf x'g] zL3| s'kf]if0fnfO{ ;d'bfodf cfwfl/t /xL cGt/+u (Inpatient) / alx/+u (outpatient) ;]jf dfkm{t pkrf/ ug]{ ub{5 . • o; cGtu{t s'g}klg lrlsT;sLo hl6ntf lagf s8f s'kf]if0f dfq ePsf afnaflnsfsf] pkrf/ tf]lsPsf] :jf:Yo ;+:yfx?af6 alx/Fu ;]jf dfkm{t x'G5 eg] lrlsT;sLo hl6ntf ;lxt s8f zL3| s'kf]if0f ePsf afnaflnsfsf] pkrf/ tf]lsPsf] c:ktfnx?af6 cGt/Fu ;]jf dfkm{t x'G5 . • xfn of] sfo{qmd %^ lhNnfx?df ;~rfng eO{/x]sf] 5 / cfjZostfg';f/ cGo lhNnfx? df lj:tf/ ul/g]5 . • o; sfo{qmd dfkm{t s8f zL3| s'kf]if0f ePsf afnaflnsfx?nfO{ pkrf/df ;xh kx'Fr u/fO{ ;d'bfo jf 3/d} pkrf/ ug{ ;lsG5 .
  • 12.
    !=% ljBfno :jf:Yotyf kf]if0f sfo{qmd o; sfo{qmd cGtu{t lgDglnvt cfwf/e"t :jf:Yo tyf kf]if0f ;]jfx? pknAw u/fO{G5 M != zf/Ll/s :jf:Yo k|f/lDes hfFr @= h'sf ;+qmd0f lgoGq0fsf nflu cw{aflif{s ?kdf -h]7 / d+l;/ dlxgfsf] klxnf} xKtf_ h'sfsf] cf}iflw ljt/0f #= /QmcNktf /f]syfdsf nflu lszf]/Lx?nfO{ cfO/g rSsL ljt/0f cw{aflif{s ?kdf cfO/g kmf]lns Pl;8 rlSs ljt/0f $= k|fylds pkrf/sf nflu ls6 aS; ljt/0f / ;f]w egf{ %= ljBfno tyf jftfj/l0fo ;/;kmfO{ k|j4{g ^= ljBfno lbjf vfhf Kf|j4{g &= afn Sna kl/rfng *= :jf:Yo tyf kf]if0f lzIff
  • 13.
    !=^ ;'gf}nf !)))lbg ;+rf/ cleofg sfo{qmd • ue{jlt dlxnf tyf @ aif{ pd]/;Ddsf afnaflnsfsf] kf]if0f l:ylt ;'wf/ ug] { p2]Zon] ;'gf}nf !))) lbg nlIft dft[, lzz' tyf afNosflng kf]if0f ;+rf/ cleofg sfo{qmd cufl8 j9]sf] 5 . • o; cleofg cGtu{t ;'gf}nf !))) lbgsf nlIft ;d"xnfO{ :jf:Yo tyf kf]if0f;+u ;DalGwt ;sf/fTds Jojxf/ kl/jt{gsf nflu ;"rgf / ;Gb]z k|jfx ug{] ul/G5 . • xfn of] sfo{qmd ;+rfng ax'If]lqo kf]if0f of]hgf nfu" ePsf #) lhNnfx?df -kfFry/, vf]6fË, pbok'/, ;Kt/L, wg'iff, dxf]Q/L, k;f{, ;nf{xL, af/f, /f}tx6, gjnk'/, k/f;L, slknj:t', alb{of, /f]Nkf, ?s'd, ?s'd k"j{, b}n]v, hfh/sf]6, 8f]Nkf, x'Dnf, h'Dnf, d'u', sflnsf]6, 8f]6L, 88]Nw'/f, c5fd, a}t8L, aemfË, afh'/f_ df ;+rfng x'+b} cfPsf] 5 . • o;sf] nflu ;~rf/sf ljleGg dfWodx? -h:t} M /]l8of], l6=eL=, df]afO{n kmf]g, kqklqsf_ dfkm{t kf]if0f ;DalGw cfjZos Jojxf/ kl/jt{gsf ;"rgf tyf ;Gb]zx? Kf|jflxt ul/G5 .
  • 14.
    !=& cfktsfnLg cj:yfdfkf]if0f sfo{qmd • cfktsflng cj:yfdf lgoldt ?kdf ;~rfng eO{/x]sf kf]if0f sfo{qmdx? nfO{ Plss[t u/L clt zL3| / tLj| ?kdf laz]if k|fyldstfsf ;fy cfktsflng kf]if0f sfo{qmd ;~rfng ul/G5 . • o;sf nflu s]Gb|:t/df /fli6«o kf]if0f ljifout If]q (National Nutrition Cluster) n] cfktsfnLg cj:yfdf s] s] sfo{ ug]{ eGg] jf/] lg0fo{ ug{ cxd e"ldsf v]Ng] u/]sf] 5 . • o;sf] sfof{Gjogdf lhNnfdf /x]sf :jf:Yo tyf kf]if0f ljifout If]qsf] klg Tolts} cxd e"ldsf x'G5 . • g]kfndf /fli6«o kf]if0f ljifout If]q (National Nutrition Cluster) sf] g]t[Tj afn :jf:Yo dxfzfvf, kf]if0f zfvf k|d'vdf /x]sf] 5 eg] o;sf] ;x-g]t[Tjsf] lhDd]jf/L o'lg;]km g]kfnn] lnPsf] 5 .
  • 15.
    o:tf] cfktsfnLg cj:yfdfue{jtL, ;'Ts]/L / kfFr jif{ d'lgsf afnaflnsfx?sf] kf]if0fsf] cj:yfdf gsf/fTds c;/ kg{ ;Sg] ;Defjgf a9L x'G5, t;y{, cfktsfnLg cj:yfdf kf]if0f sfo{qmd cGtu{t lgDg lnlvt % lqmofsnfkx? sfof{Gjog ug'{ kg]{ x'G5M  )-@# dlxgfsf afnaflnsfsf] kf]if0f k|a4{gsf] nflu :tgkfgsf] k|a4{g, ;+/If0f / ;xof]u lqmofsnfkdf tLj|tf  ^-@# dlxgfsf afnaflnsfsf] kf]if0f k|a4{gsf] nflu k"/s jf yk vfgfsf] k| a4{g, ;+/If0f / ;xof]udf tLj|tf  s8f zL3| s'kf]if0fsf] pkrf/ tyf Joj:yfkg  dWod zL3| s'kf]if0fsf] pkrf/ tyf Joj:yfkg  afnaaflnsf, lszf]/L / ue{jtL tyf ;'Ts]/L dlxnfx?sf nfuL ;"Id kf]if0f tTj ljt/0f lqmofsnfk, h:t}M afn le6f, le6fldg P tyf cfO/g tyf kmf]lns Pl;8 ljt/0fnfO{ yk tLj|tf tyf k|efjsf/Ltfsf ;fy ;~rfng
  • 16.
    !=* kf]if0f k"g{:yfkgfu[x ;~rfng sfo{qmd • zL3| s'kf]if0fsf] Plss[t Joj:yfkg sfo{s|d nfu' gePsf lhNnfx?sf] nflu s8f zL3| s'kf]if0fsf] pkrf/ kf]if0f k"g{:yfkgf u[xdf ul/G5 . • o; sfo{qmd cGtu{t lrlsT;sLo hl6ntf ePsf / gePsf ;a} s8f zL3| s'kf]if0fsf] pkrf/ ul/G5 . • pkrf/df /x]sf afnaflnsfsf] ;fydf cfdf tyf x]/fn'x?nfO{ klg k"g{:yfkgf u[xdf /fv]/ kf]if0f / aRrfsf] :ofxf/ ;DaGwL lzIff lbO{G5 tfls jxfFx?n] 3/ kmls{;s]kl5 cfkmgf afnaflnsfsfsf] plrt tl/sfn] kf]if0f :ofxf/ ug{ ;sf]; . • xfn;Dd g]kfne/ @# j6f kf]if0f k"g{:yfkgf u[xsf] :yfkgf ePsf] 5 .