2. สารบัญ >>
สารนายกรัฐมนตรี 1
สารรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2
สารปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 4
บทความ 6
“พระราชด�าริงานวิจัย พระราชทานให้เมื่อพระชนมพรรษา ๘๓ พรรษา”
คณะผู้บริหาร 8
วิสัยทัศน์ 18
พันธกิจ, ค่านิยม 19
เกริ่นน�า 20
I การส่งเสริมภาคการเกษตรและอุตสาหกรรมอาหาร 23
II การพัฒนาศักยภาพและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ 37
III สร้างงาน สร้างรายได้ พัฒนาชีวิต ส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชน 61
IV การเตรียมความพร้อมและรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ 73
V การสร้างความตระหนักและพัฒนาบุคลากรทางด้านวิทยาศาสตร์ 87
VI การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางด้านวิทยาศาสตร์ 107
ภาพข่าวกิจกรรม 118
หน่วยงานในสังกัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 130

4. สาร
นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรี
เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันสถาปนากระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ครบรอบ ๓๒ ปี
วันที่ ๒๔ มีนาคม ๒๕๕๔
--------------
ในปัจจุบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีก้าวหน้าไปอย่างไม่หยุดยั้ง ส่งผลให้เกิดความเปลี่ยนแปลง
ในด้านต่างๆ อย่างกว้างขวาง รัฐบาลตระหนักดีว่าการพัฒนาประเทศจ�าเป็นต้องพึ่งพาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ที่เหมาะสม จึงก�าหนดนโยบายด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี การวิจัย และนวัตกรรมอย่างเป็นระบบ โดยส่งเสริม
สนับสนุนโครงการวิจัยและพัฒนาตามแนวพระราชด�าริ การพัฒนางานวิจัยขั้นพื้นฐานและวิจัยประยุกต์ เพื่อใช้
ประโยชน์เชิงพาณิชย์ การพัฒนาก�าลังคนเพื่อตอบสนองความต้องการของภาคการผลิต รวมถึงการวิจัยและพัฒนา
เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนโดยรวม นอกจากนี้ คณะรัฐมนตรียังได้อนุมัตินโยบายและยุทธศาสตร์การ
วจยของชาตฉบบท ๘ (พ.ศ. ๒๕๕๕-๒๕๕๙) และยทธศาสตรการวจย (พ.ศ. ๒๕๕๕-๒๕๕๙) ๔ ภมภาค เพอใหหนวย
ิั ิ ั ี่ ุ ์ ิั ูิ ื่ ้ ่
งานต่างๆ ใช้เป็นแนวทางในการด�าเนินการวิจัยอันจะท�าให้เกิดการบูรณาการเชื่อมโยงระหว่างภาครัฐ เอกชน และ
สถาบันวิจัยที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นรูปธรรม
ผมขอขอบคุณผู้บริหาร ข้าราชการ เจ้าหน้าที่ และผู้ที่เกี่ยวข้องของกระทรวงวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยีที่มุ่งมั่น พยายาม และรับผิดชอบการด�าเนินงานในฐานะเป็นองค์กรหลักของการพัฒนาวิทยาศาสตร์
เทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อสร้างปัญญาในสังคมและพัฒนาเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศมาอย่างเต็มที่ตลอด
ระยะเวลา ๓๒ ปีที่ผ่านมา ผมหวังเป็นอย่างยิ่งว่า นับจากนี้ไป กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจะผลักดันผล
งานด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม ให้เป็นประโยชน์ต่อชุมชนและประชาชนชาวไทยมากขึ้นอีก ทั้งนี้
เพื่อเพิ่มคุณภาพชีวิต สร้างโอกาสใหม่ๆ และเชื่อมโยงกับเศรษฐกิจ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและคุณค่าอย่างยั่งยืน
ในโอกาสครบรอบ ๓๒ ป วนคลายวนสถาปนากระทรวงวทยาศาสตรและเทคโนโลย ผมขออวยพรให้
ี ั ้ ั ิ ์ ี
รัฐมนตรี ผู้บริหาร ข้าราชการ เจ้าหน้าที่และผู้เกี่ยวข้องทุกคน จงประสบแต่ความสุข ความเจริญ มีก�าลังกาย ก�าลัง
ใจ เพื่อร่วมสร้างสรรค์และพัฒนางานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศให้ก้าวหน้า อันจะเป็นประโยชน์
แก่สังคมและประเทศชาติทั้งในปัจจุบันและอนาคต
(นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ)
นายกรัฐมนตรี

5. สาร
ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันสถาปนากระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ครบรอบ ๓๒ ปี
วันที่ ๒๔ มีนาคม ๒๕๕๔
--------------
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมีความส�าคัญยิ่งต่อการพัฒนาความสามารถในการแข่งขันของไทย
ให้ก้าวทันกระแสการเปลี่ยนแปลงของโลกแห่งยุคการใช้องค์ความรู้ใหม่และนวัตกรรม
กระทรวงวทยาศาสตรฯ ไดดาเนนการตามนโยบายรฐบาลดานวทยาศาสตร เทคโนโลย และนวตกรรม
ิ ์ ้� ิ ั ้ ิ ์ ี ั
เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่าความก้าวหน้านั้นสอดคล้องและสามารถรองรับกระบวนการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม
ของประเทศ อนจะนาไปสการสรางงาน สรางรายได และยกระดบคณภาพชวตของประชาชนอยางยงยน โดยมงเนน
ั � ู่ ้ ้ ้ ั ุ ีิ ่ ั่ ื ุ่ ้
การส่งเสริมโครงการวิจัยตามแนวพระราชด�าริและปรัชญา “เศรษฐกิจพอเพียง” การขยายผลจากงานวิจัยและ
พฒนาเพอใหเ้ กดประโยชนตอการใชงานจรงในวงกวาง รวมถงการสรางความตระหนกดานวทยาศาสตรและสงเสรม
ั ื่ ิ ์่ ้ ิ ้ ึ ้ ั ้ ิ ์ ่ ิ
วัฒนธรรมนวัตกรรมในสังคมไทยอย่างต่อเนื่อง
ความส�าเร็จในการด�าเนินงานของกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ เป็นที่ประจักษ์ชัด โดยเฉพาะอย่างยิ่ง
การสนับสนุนโครงการตามแนวพระราชด�าริในการพัฒนาระบบจัดการทรัพยากรน�้าเพื่อความมั่นคงของเศรษฐกิจ
ชุมชน และส่งเสริมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ สนองพระราชด�าริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ผลงานส�าคัญของกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ ยังมีผลส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และความมันคง ่
ของประเทศในภาพรวม โดยในด้านเศรษฐกิจ ได้ด�าเนินโครงการอุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทยและภูมิภาค
ให้เป็นนิคมวิจัยส�าหรับธุรกิจอย่างครบวงจร การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางด้านห้องปฏิบัติการเพื่อสนับสนุน
การส่งออกของไทย การเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคเอกชน ทั้งในประเทศ
และต่างประเทศในการพัฒนาเทคโนโลยีอาหาร เกษตร และพลังงานทดแทน เป็นต้น ส�าหรับทางด้านสังคม
ไดมการถายทอดเทคโนโลยสชมชนชนบทเพอเสรมสรางเศรษฐกจฐานรากใหเ้ ขมแขงอยางยงยน การรกษาสงแวดลอม
้ี ่ ี ู่ ุ ื่ ิ ้ ิ ้ ็ ่ ั่ ื ั ิ่ ้
และการเตรียมความพร้อมเพื่อรับมือกับภัยพิบัติต่าง ๆ ในส่วนของการส่งเสริมและรักษาความมั่นคงของประเทศ
เน้นการน�าเอาเทคโนโลยีไปพัฒนาความเป็นอยู่ของพี่น้องประชาชนและทหารในจังหวัดชายแดนภาคใต้

6. ผมขอแสดงความยินดี ในโอกาสที่กระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ ได้สถาปนามาเป็นปีที่ 32 และขอเดชะ
พระบารมีแห่งองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ โปรดดลบันดาลให้
ผู้บริหาร ข้าราชการ พนักงาน และเจ้าหน้าที่ทุกท่านประสบความสุข ความเจริญ สัมฤทธิ์ผลการด�าเนินงาน
เป็นก�าลังส�าคัญในการพัฒนาชาติไทยสืบไป
(ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล)
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

7. สาร
ดร.พรชัย รุจิประภา
ปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันสถาปนากระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ครบรอบ ๓๒ ปี
วันที่ ๒๔ มีนาคม ๒๕๕๔
--------------
หากมองย้อนกลับไปถึงประวัติศาสตร์ของโลก จะเห็นได้ว่า ช่วงเวลาประมาณ 200 ปีที่ผ่านมา เป็น
ช่วงเวลาที่เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว นับตั้งแต่ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ได้ถูกน�ามาใช้เพื่อการผลิตซึ่งน�าไป
สู่การปฏิวัติอุตสาหกรรม และได้กลายเป็นปัจจัยหลักที่ท�าให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างเศรษฐกิจซึ่งท�าให้
มนษยรจกคาวาการเตบโตทางเศรษฐกจ และทาใหเกดการเปลยนแปลงทางสงคมจากสงคมการเกษตรสสงคมเมอง
ุ ์ ู้ ั � ่ ิ ิ � ้ ิ ี่ ั ั ู่ ั ื
ซงการเปลยนแปลงดงกลาวนาไปสการขยายตวของระบอบเศรษฐกจทนนยมผสมกบการปกครองแบบประชาธปไตย
ึ่ ี่ ั ่ � ู่ ั ิ ุ ิ ั ิ
ไปในประเทศโดยส่วนใหญ่ของโลก
ตลอดชวงเวลาดงกลาว ถงแมวาความรทางวทยาศาสตรและเทคโนโลยจะมจดก�าเนดสวนใหญอยใน
่ ั ่ ึ ้่ ู้ ิ ์ ี ีุ ิ ่ ่ ู่
ประเทศตะวนตก แตหลายประเทศในเอเชยกไดเรยนรทจะนาวทยาศาสตรและเทคโนโลยมาใชเพอพฒนาเศรษฐกจ
ั ่ ี ็ ้ ี ู้ ี่ � ิ ์ ี ้ ื่ ั ิ
และสงคมของตนเอง ผานทางการกาหนดนโยบายและดาเนนการรวมระหวางภาครฐและภาคสวนตางๆ ทงจากกรณี
ั ่ � � ิ ่ ่ ั ่ ่ ั้
ของการสงเสรมอตสาหกรรมและเทคโนโลยรายสาขาโดย Ministry of International Trade and Industry (MITI)
่ ิ ุ ี
กับกลุ่มบริษัทอุตสาหกรรมของประเทศญี่ปุ่น การท�างานร่วมกันระหว่าง Korea Development Institute (KDI),
Economic Planning Board (EPB) และ Korea Institute of Science and Technology (KIST) กับกลุ่มบริษัท
อุตสาหกรรมขนาดใหญ่ของประเทศเกาหลีใต้ และกรณีของการประสานงานระหว่าง Council for Economic Plan-
ning and Development (CEPD) และ Minister of Economic Affairs กับ Industrial Technology Research
Institute (ITRI) ในการก�าหนดทิศทางพัฒนาเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมของประเทศไต้หวัน ซึ่งความร่วมมือใน
การก�าหนดทิศทางของนโยบายและประสานการปฏิบัติงานวิจัยด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นปัจจัยส�าคัญที่
ผลักดันให้ประเทศเอเชียเหล่านี้เกิดการพัฒนาทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างรวดเร็ว
กระทรวงวทยาศาสตรและเทคโนโลย ในฐานะหนวยงานหลกดานการพฒนาวทยาศาสตร เทคโนโลยี
ิ ์ ี ่ ั ้ ั ิ ์
และนวตกรรมของประเทศ ไดตระหนกถงปจจยทนาไปสความสาเรจดงเชนในกรณของประเทศตางๆ ทกลาวมา อน
ั ้ ั ึ ั ั ี่ � ู่ � ็ ั ่ ี ่ ี่ ่ ั
ประกอบด้วยการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการวิจัยและการบริหารจัดการเทคโนโลยีร่วมกันระหว่างภาครัฐกับ

8. ภาคสวนตางๆ กระทรวงวทยาศาสตรและเทคโนโลยจงเรมตนทจะประสานการวางแผนงานวจยและการใชประโยชน์
่ ่ ิ ์ ี ึ ิ่ ้ ี่ ิั ้
ร่วมกันระหว่างหน่วยงานในสังกัดกระทรวงกับหน่วยงานภายใต้กระทรวงอื่นๆ (เช่น กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
กระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงพลังงาน กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา) ส�านักงานคณะ
กรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ส�านักงบประมาณ ภาคเอกชน และภาคส่วนอื่นๆ ซึ่งจะเป็นก้าว
แรกที่ส�าคัญในการบูรณาการการท�างานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีร่วมกัน ซึ่งช่วยให้การจัดเตรียมโครงสร้าง
พื้นฐานและก�าหนดหัวข้อวิจัยและพัฒนา สอดคล้องกับทิศทางและสาขาการผลิตที่ส�าคัญของการพัฒนาเศรษฐกิจ
และสังคมของประเทศ และช่วยให้วทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้เป็นปัจจัยหลักในการพัฒนาและรักษาเสถียรภาพ
ิ
ทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศต่อไปในอนาคต
กระผมขอขอบคณขาราชการ พนกงาน และเจาหนาทหนวยงานในสงกดกระทรวงวทยาศาสตรและเทคโนโลยี
ุ ้ ั ้ ้ ี่ ่ ั ั ิ ์
ทกทานทไดรวมกนทมเทการทางานในตลอดชวงป 2553 ทผานมา พรอมทงขอสงความปรารถนาดไปยงขาราชการ
ุ ่ ี่ ้ ่ ั ุ่ � ่ ี ี่ ่ ้ ั้ ่ ี ั ้
พนักงาน และเจ้าหน้าที่หน่วยงานในสังกัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทุกท่านให้ประสบความสุข ความ
เจริญ และมีสุขภาพที่แข็งแรง เพื่อร่วมกันประสานการท�างานอันจะน�าไปสู่การยกระดับการพัฒนาโครงสร้างพื้น
ฐานและการบูรณาการการก�าหนดทิศทางและการประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ซึ่งจะเป็นปัจจัยส�าคัญ
ในการเตรียมความพร้อมของประเทศให้สามารถรองรับต่อการเปลี่ยนแปลงในอนาคต ทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคม
และสงแวดลอม และชวยยกระดบขดความสามารถในการแขงขนของไทยในเศรษฐกจโลก รวมถงสงเสรมความเสมอ
ิ่ ้ ่ ั ี ่ ั ิ ึ ่ ิ
ภาคของประชาชนทุกคนในประเทศให้ได้รับสิทธิและคุณภาพชีวิตที่เท่าเทียมกันต่อไป
(ดร.พรชัย รุจิประภา)
ปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีี

9. บทความ
“พระราชด�าริงานวิจัย พระราชทานให้เมื่อพระชนมพรรษา ๘๓ พรรษา”
นับตั้งแต่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จขึ้นครองราชย์ ได้ทรงอุทิศพระองค์ประกอบพระราชกรณียกิจ
ในทุกด้านที่จะก่อให้เกิดประโยชน์สุขแก่ราษฎรและประเทศชาติ พระองค์ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ที่ทรงงานหนัก
ที่สุดพระองค์หนึ่งของโลก พระราชกรณียกิจที่ทรงปฏิบัติครอบคลุมไปทั่วทุกภูมิภาค การเสด็จเยี่ยมราษฎรในพื้นที่
ต่างๆ ทั่วราชอาณาจักร ท�าให้พระองค์ทอดพระเนตรเห็นสภาพความเป็นจริงและทรงตระหนักถึงปัญหาอันแท้จริง
ของราษฎร พระองค์ทรงทุ่มเทพระวรกายและพระราชหฤทัยที่จะแก้ปัญหาความเดือดร้อนให้แก่ประชาชนเสมือน
เป็นความทุกข์ส่วนพระองค์ ดังพระราชด�ารัสที่ทรงรับสั่งอยู่เสมอว่า “ทุกข์ของประชาชน ก็คือทุกข์ของแผ่นดิน”
ทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงสนพระราชหฤทัยในวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลย เพราะทรงเลงเหนวาการพฒนาประเทศและการชวยเหลอราษฎรของพระองคใหมชวตความเปนอยู่
ี ็ ็ ่ ั ่ ื ์ ้ีีิ ็
ที่ดีขึ้นนั้น จะต้องอาศัยความรู้และวิทยาการสมัยใหม่เข้ามาช่วยด้วย พระองค์ทรงศึกษา ค้นคว้า วิจัย ทดลอง และ
ทรงน�าความรู้ทางสาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในทุกสาขาวิชามาใช้ในการพัฒนา โดยทรงมุ่งให้เกิดการพัฒนา
คนให้อยู่ได้ด้วยการพึ่งตนเองเป็นส�าคัญ
ทุกๆ โครงการพระราชด�าริ ล้วนมีวิธีด�าเนินการที่ง่าย ไม่ยุ่งยากซับซ้อน มีความสอดคล้องกับธรรมชาติ
สภาพแวดล้อม และสภาพสังคมของชุมชนนั้นๆ การน�าวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาใช้ในการพัฒนา พระองค์
ไม่ทรงปิดกั้นเทคโนโลยีใหม่จากต่างประเทศ แต่ทรงเน้นว่าจะต้องเลือกใช้เทคโนโลยีที่เป็นประโยชน์มาปรับปรุงใช้
ใหพอเหมาะพอดกบสภาพและฐานะของประเทศ โดยเนนทประสทธภาพและประหยด พระองคทรงเหนวาเทคโนโลยี
้ ีั ้ ี่ ิ ิ ั ์ ็ ่
ของไทยบางอยางยงสตางชาตไมได แตทรงโปรดใหใชเ้ ทคโนโลยของคนไทย และประเทศไทยจาเปนตองมเี ทคโนโลยี
่ ั ู้ ่ ิ ่ ้ ่ ้ ี � ็ ้
เป็นของตัวเอง เพื่อเป็นการพิสูจน์ว่าเรามีความรู้เป็นของตัวเองเช่นกัน
พระราชด�าริงานวิจัย พระราชทานให้เมื่อพระชนมพรรษา ๘๓ พรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
พระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้คณะบุคคลเข้าเฝ้าฯ เมื่อวันที่ ๓๐ กรกฎาคม ๒๕๕๓ ณ ห้องประชุมชั้น ๑๔
อาคารเฉลิมพระเกียรติ โรงพยาบาลศิริราช สรุปพระราชด�าริ ความตอนหนึ่งว่า
“...ปัจจุบันการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศเห็นได้ชัด ทั้งทิศทางลม ฝน ฤดูกาล เห็นได้จากแนวฝน
ที่เคลื่อนตัวลงต�่ากว่าเขื่อนภูมิพล ทิศทางลมที่ทาให้เกิดฝนก็เปลี่ยนและวกวนมาก เช่น สัปดาห์นี้ ลมพาฝนมาจาก
�
ทะเลอันดามันพัดไปทางตะวันออกแล้ววกกลับมาตกตอนเหนือของไทย จึงต้องเร่งศึกษาวิจัย แนวทางการศึกษา
ของสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน�้าและการเกษตร (องค์การมหาชน) ที่ท�าเกี่ยวกับอุณหภูมิ และคลื่นในทะเล และ
แบบจ�าลองลม นั้นถูกแล้ว ให้ดาเนินการต่อให้ใช้ได้โดยเร็ว”
�
6 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

10. “...การบรหารจดการน�้านน ทสาคญคอจงหวะการ
ิ ั ั้ ี่ � ั ื ั
ปด เปด ระบายหรือรับน�้า เพราะน�้าเมื่อไหลไปแล้วไม่ไหล
ย้อนกลับขึ้นมา จะท�าได้ก็ต้องใช้พลังงานมาก นอกจากนี้
หากเข้าใจธรรมชาติของน�้าอย่างถ่องแท้ ไม่ใช่แค่การไหล
ต้องเข้าใจตั้งแต่น�้าในมหาสมุทรที่อุณหภูมิเปลี่ยน ต่างกัน
จึงเกิดการไหล ระเหยเปนฝนตกลงมา บางส่วนซึมเปน
น�้าใต้ดิน ซึ่งหากเข้าใจศึกษาก็พัฒนาเขื่อนใต้ดิน แหล่งน�้า
ใต้ดินได้ เหมือนที่เชียงดาว หรือแม่ฮ่องสอน และถ้าเข้าใจ
พชชนดตางๆ กสามารถเลอกพชมาปลกใหดดซบ ดง สราง
ื ิ ่ ็ ื ื ู ู้ ั ึ ้
และรักษาความชื้นในผิวดินไว้ได้”
กระทรวงวทยาศาสตรและเทคโนโลย ไดดาเนนการ
ิ ์ ี ้� ิ
สนองพระราชดารดงกลาว มอบหมายใหสถาบนสารสนเทศ
� ิั ่ ้ ั
ทรัพยากรน�้าและการเกษตร (องค์การมหาชน) ร่วมกับ
ส� า นั ก งานพั ฒ นาเทคโนโลยี อ วกาศและภู มิ ส ารสนเทศ
(องค์ ก ารมหาชน) ศึ ก ษาวิ จั ย การเปลี่ ย นแปลงสภาพ
ภูมิอากาศ จัดท�าฐานข้อมูลการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศเพื่อน�ามาประกอบการบริหารจัดการน�้า ส�าหรับเรื่อง
แหล่งน�้าใต้ดิน สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน�้าและการเกษตร (องค์การมหาชน) ได้ด�าเนินการร่วมกับสถาบัน
เทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) สถาบันการศึกษา และ International Atomic Energy Agency
(IAEA) ดาเนนงานโครงการประยกตใชไอโซโทปและเคมเทคนคเพอบรหารจดการทรพยากรนาบาดาล พนทลมนาชี
� ิ ุ ์ ้ ี ิ ื่ ิ ั ั �้ ื้ ี่ ุ่ �้
ตอนบน ส่วนที่ ๑ และ ๒ จังหวัดชัยภูมิ
นอกจากน กระทรวงวทยาศาสตรและเทคโนโลย ยงไดเ้ ขาไปมสวนสนองโครงการในพระราชดาร ดวยการนา
ี้ ิ ์ ี ั ้ ี่ � ิ ้ �
ผลงานวิจัย วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม สนับสนุนโครงการในพระราชด�าริต่างๆ ให้ประชาชนในชนบท
ได้รับผลอย่างเป็นรูปธรรม เพิ่มรายได้ และปรับปรุงความเป็นอยู่ให้ดีขึ้น ซึ่งเห็นได้จากผลงาน/โครงการต่างๆ
ที่ปรากฏในรายงานประจ�าปี พ.ศ. ๒๕๕๓ ของกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเล่มนี้
รายงานประจ�าแปี 2553 7
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

11. คณะผู้บริหาร >>
ส�นักงานรัฐมนตรี
า
ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
นายสุรเชษฐ์ แวอาแซ นายอนุชา จันทร์สุริยา นายก้องศักดิ์ ยอดมณี
ผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการ ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
8 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

12. ส�นักงานปลัด
า
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ดร.พรชัย รุจิประภา
ปลัดกระทรวง
รศ.ดร.วีระพงษ์ แพสุวรรณ นางสาวเสาวณี มุสิแดง
รองปลัดกระทรวง รองปลัดกระทรวง
ดร.สุทธิเวช ต.แสงจันทร์ นางนันทวรรณ ชื่นศิริ
หัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวง ผู้ตรวจราชการกระทรวง
รายงานประจ�าแปี 2553 9
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

13. คณะผู้บริหาร >>
กรมวิทยาศาสตร์บริการ
นายเกษม พิฤทธิ์บูรณะ นางสาวจันทร์เพ็ญ ใจธีรภาพกุล
อธิบดี รองอธิบดี
ส�นักงานปรมาณูเพื่อสันติ
า
ศ.เกียรติคุณ ดร.ชัยวัฒน์ ต่อสกุลแก้ว นายวิเชียร วงษ์สมาน นางประไพพิศ สุปรารภ
เลขาธิการ รองเลขาธิการ รักษาการรองเลขาธิการ
10 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

14. สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
แห่งประเทศไทย
นางเกษมศรี หอมชื่น ดร.ลักษมี ปลั่งแสงมาศ ดร.สุทธิพร ชีวสาธน์
ผู้ว่าการ รองผู้ว่าการบริการอุตสาหกรรม รองผู้ว่าการวิจัยและพัฒนา
ด้านพัฒนาอย่างยั่งยืน
ดร.สุภาพ อัจฉริยศรีพงศ์ ดร.อนุชา เล็กสกุลดิลก นายชวลิต ลีลาศิวพร
รองผู้ว่าการวิจัยและพัฒนา รองผู้ว่าการบริหาร รองผู้ว่าการยุทธศาสตร์และพัฒนาธุรกิจ
ด้านอุตสาหกรรมชีวภาพ
รายงานประจ�าแปี 2553 11
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

15. องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ
ดร.พิชัย สนแจ้ง นายธนากร พละชัย
ผู้อานวยการ
� รองผู้อ�นวยการ
า
นายมานพ อิสสะรีย์ นายสาคร ชนะไพฑูรย์
รองผู้อ�นวยการ
า รองผู้อ�นวยการ
า
12 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

16. ส�นักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์
า
และเทคโนโลยีแห่งชาติ
ดร.ทวีศักดิ์ กออนันตกูล ศ.ดร.มรกต ตันติเจริญ ดร.ณรงค์ ศิริเลิศวรกุล
ผู้อานวยการ
� รองผู้อานวยการ
� รองผู้อานวยการ
�
ดร.ชฎามาศ ธุวะเศรษฐกุล ดร.กัญญวิมว์ กีรติกร รศ.ดร.วีระศักดิ์ อุดมกิจเดชา
รองผู้อ�นวยการ
า ผู้อ�นวยการศูนย์พันธุวิศวกรรม
า ผู้อานวยการศูนย์เทคโนโลยีโลหะ
�
และเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ และวัสดุแห่งชาติ
ดร.พันธ์ศักดิ์ ศิริรัชตพงษ์ ศ.นพ. สิริฤกษ์ ทรงศิวิไล ดร.ทวีศักดิ์ กออนันตกูล
ผู้อ�นวยการศูนย์เทคโนโลยี
า ผู้อานวยการศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ
� รักษาการผู้อ�นวยการ
า
อิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ ศูนย์บริหารจัดการเทคโนโลยี
รายงานประจ�าแปี 2553 13
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

17. สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ
พล.อ.ต. ดร.เพียร โตท่าโรง นายสมศักดิ์ ฉากเขียน
ผู้อ�นวยการ
า รองผู้อานวยการ
�
ส�นักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์
า
เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ
ดร.พิเชฐ ดุรงคเวโรจน์ ดร.ญาดา มุกดาพิทักษ์
เลขาธิการ รองเลขาธิการ
14 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

18. ส�นักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ
า
(องค์การมหาชน)
ดร.อานนท์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา นายชาญชัย เพียรวิจารณ์พงศ์
รักษาการผู้อ�นวยการ
า รองผู้อานวยการ
�
ดร.สุรชัย รัตนเสริมพงศ์ นางปราณีต ดิษริยะกุล นายสามารถ ดวงวิจิตรกุล
รองผู้อ�นวยการ
า รองผู้อ�นวยการ
า รองผู้อานวยการ
�
รายงานประจ�าแปี 2553 15
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

19. สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)
ศ.ดร.ประสาท สืบค้า นายศักดา เจริญ ดร.สิรินาฏ เลาหะโรจนพันธ์
รักษาการผู้อ�นวยการ
า รองผู้อ�นวยการ
า รองผู้อ�นวยการ
า
สถาบันวิจัย สถาบันสารสนเทศ
แสงซินโครตรอน ทรัพยากรน�และการเกษตร
้า
(องค์การมหาชน) (องค์การมหาชน)
รศ.ดร.ประยูร ส่งสิริฤทธิกุล ดร.รอยล จิตรดอน
รักษาการผู้อ�นวยการ
า ผู้อ�นวยการ
า
16 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

20. สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ(องค์การมหาชน)
รศ.บุญรักษา สุนทรธรรม ดร.ศรัณย์ โปษยะจินดา นายภัทรวรรธน์ อาจองค์
ผู้อ�นวยการ
า รองผู้อานวยการ
� รองผู้อ�นวยการ
า
ส�นักงานนวัตกรรมแห่งชาติ(องค์การมหาชน)
า
ดร.ศุภชัย หล่อโลหการ ดร.วันทนีย์ จองค�
า
ผู้อ�นวยการ
า ผู้อ�นวยการฝ่ายส่งเสริมวัฒนธรรมนวัตกรรม
า
รายงานประจ�าแปี 2553 17
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

21. วิสัยทัศน์ >>
“ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพื่อสร้างปัญญาในสังคม
สนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และความสามารถ
ในการแข่งขันของประเทศอย่างยั่งยืน
“
เป็ น องค์ ก รหลั ก ในการพั ฒ นาวิ ท ยาศาสตร์

22. << พันธกิจ
1. เสนอแนะนโยบาย จัดท�ยุทธศาสตร์และแผนด้านวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและ
า
นวัตกรรม
2. ริเริ่ม เร่งรัด ผลักดันและด�เนินการวิจัยและพัฒนา เพื่อสร้างองค์ความรู้ และ
า
สร้างผลกระทบเชิงเศรษฐกิจและสังคม รวมทังพัฒนาโครงสร้างพืนฐานด้านวิทยาศาสตร์
้ ้
เทคโนโลยีและนวัตกรรม
3. ร่วมมือกับหน่วยงานต่างๆ สร้างคนดีและเก่งในทุกระดับ รวมทั้งสร้างความ
ตระหนักด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม ให้แพร่หลายและเป็นที่ยอมรับ
4. สร้างระบบสนับสนุนวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมอย่างมีประสิทธิภาพ
เพื่อสามารถสร้างปัญญา เข้าถึงความรู้ใหม่ๆ และน�ภูมิปัญญาไทยมาใช้ผสมผสานกันได้
า
5. สนับสนุนให้มการถ่ายทอดเทคโนโลยี และสร้างนวัตกรรมให้แก่ภาคการผลิตและ
ี
บริการ รวมทังบริการสังคมด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพือเพิมผลิตภาพ
้ ่ ่
ทางเศรษฐกิจ และคุณภาพชีวิตของประชาชน
<< ค่านิยม
MOST :
M = merit , modernization (สร้างสรรค์สิ่งดีงาม และทันสมัยอยู่เสมอ)
O = outcome – oriented (มุ่งประโยชน์ของชาติเป็นหลัก)
S = social accountability (มีส�นึกรับผิดชอบต่อสังคม)
า
T = transparency (โปร่งใสตรวจสอบได้)
teamwork (มีการท�งานร่วมกันทั้งองค์กร เพื่อให้บรรลุเป้าหมายเดียวกัน)
า

23. เกริ่นน�า วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เนื่องจากที่ผ่านมางาน
ภ ายหลงการเขารบตาแหนงของ ดร.วระชย วิ จั ย จะถู ก ริ เริ่ ม และจ� า กั ด อยู ่ แ ต ่ เ ฉพาะในมุ ม ของ
ั ้ ั � ่ ี ั
วี ร ะเมธี กุ ล รั ฐ มนตรี ว ่ า การกระทรวง นกวทยาศาสตรซงทางานในหองปฏบตการ และกระทรวง
ิ
ั ิ
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วท.) คนที่ 29 ในช่วง วทยาศาสตรและเทคโนโลยไมมหนวยงานประจาอยใน ์
์ ึ่ � ้ ิ ัิ
ี ่ี ่ � ู่
ครงปหลงของปงบประมาณ 2553 กระทรวงวทยาศาสตร์ ต่างจังหวัด ท�าให้มีการน�าผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์
ึ่ ี ั ี ิ
และเทคโนโลยี ได้ปรับกลยุทธ์ในการท�างานเพื่อให้ ไม่ได้อย่างเต็มที่หรือเต็มศักยภาพ ดังนั้น กระทรวง
สอดคล้องกับทิศทางและนโยบายที่รัฐมนตรีว่าการ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จึงได้ปรับเปลี่ยนกลยุทธ์
กระทรวงวทยาศาสตรและเทคโนโลย ี ทานใหมมอบหมาย การทางาน โดยใหความสาคญกบการสรางเครอขายการ
ิ ์ ่ ่ � ้ � ั ั ้ ื ่
โดยนอกจากการให้ความส�าคัญสูงสุดในการสืบสาน ทางานรวมกบภาคเอกชน ภาคประชาสงคม ภาควชาการ
� ่ ั ั ิ
แนวพระราชด�าริในการน�าวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องในระดับพื้นที่ เพื่อให้
มาใช้เพื่อการพัฒนาประเทศ และการสานต่อโครงการ เกิดการท�างานร่วมกันอย่างบูรณาการในการก�าหนด
ตามพระราชด�าริฯ แล้ว กระทรวงวิทยาศาสตร์และ โจทย์วิจัยและการน�าผลงานวิจัยไปใช้ให้เกิดประโยชน์
เทคโนโลยี ยังได้ให้ความส�าคัญกับการน�าวิทยาศาสตร์ สงสด ไมวาจะเปน ดาน การเกษตร อาหาร พลงงานและ
ู ุ ่่ ็ ้ ั
และเทคโนโลยีลงไปสู่พี่น้องประชาชนในชุมชนระดับ สงแวดลอม การรบมอการเปลยนแปลงสภาพภมอากาศ
ิ่ ้ ั ื ี่ ูิ
รากหญ้า และไปสู่ผู้ประกอบการโดยเฉพาะอย่างยิ่ง การสรางศกยภาพชมชนดวยวทยาศาสตรและเทคโนโลยี ้ ั ุ ้ ิ ์
ขนาดกลาง ขนาดเล็ก และวิสาหกิจชุมชน การสงเสรมผประกอบการดวยนวตกรรม และสรางความ
่ ิ ู้ ้ ั ้
ทั้งนี้ โดยมุ่งหวังให้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เชอมนในระดบนานาชาต ตลอดจนพฒนากาลงคนและ
ื่ ั่ ั ิ ั � ั
เป็นครื่องมือส�าคัญอีกประการหนึ่งในการลดรายจ่าย สรางความตระหนก ซงจะนาไปสการพฒนาวทยาศาสตร์
้ ั ึ่ � ู่ ั ิ
สร้างงาน สร้างรายได้ และพัฒนาคุณภาพชีวตของพีนอง และเทคโนโลยีของประเทศในอนาคต
ิ ่้
ประชาชนในชนบท รวมทั้งเป็นกลไกส�าคัญในการเพิ่ม การสร้างศักยภาพของชุมชนและเสริมสร้าง
ศกยภาพของผประกอบการ ยกระดบขดความสามารถใน ความแข็งแกร่งให้แก่เศรษฐกิจชุมชนด้วยวิทยาศาสตร์
ั ู้ ั ี
การแขงขนของประเทศ และผลกดนการพฒนาเศรษฐกจ และเทคโนโลยี เป็นอีกเรื่องที่กระทรวงวิทยาศาสตร์
่ ั ั ั ั ิ
และสังคมไทยไปสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์และสังคมฐาน และเทคโนโลยี ให้ความส�าคัญและพยายามสร้างกลไก
ความเชอ เพอการพฒนาประเทศใหกาวหนาอยางยงยน เชอมโยงใหงานวจยถกนาไปใชไดจรงในชมชนระดบราก
ื่ ื่ ั ้ ้ ้ ่ ั่ ื ื่ ้ ิั ู � ้ ้ ิ ุ ั
ตามแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ หญา ดวยการสรางเครอขายการทางานรวมกบสถาบน
้ ้ ้ ื ่ � ่ ั ั
การน� า วิ ท ยาศาสตร์ แ ละเทคโนโลยี ล งไปสู ่ วิชาการและอาสาสมัครวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ชุมชนกลายเป็นโจทย์ใหม่ที่ท้าทายส�าหรับกระทรวง (อสวท.) การนาวทยาศาสตรและเทคโนโลยลงไปจดแสดง � ิ ์ ี ั
20 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

24. เผยแพร่ แ ละฝึ ก อบรมให้ กั บ ประชาชนถึ ง ในพื้ น ที่
ผานโครงการคาราวานเทคโนโลย ี การสงเสรมและพฒนา
่ ่ ิ ั
หมู่บ้านแม่ข่ายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเพื่อเป็น
ศนยการเรยนรชมชนทางดานวทยาศาสตรขนในภมภาค
ู ์ ี ู้ ุ ้ ิ ์ ึ้ ู ิ
ต่าง ๆ โดยเน้นการถ่ายทอดเทคโนโลยีที่สามารถเสริม
สร้างอาชีพให้คนในชุมชน ยกระดับมาตรฐานการผลิต
สินค้าและบริการของชุมชน และสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่
วัตถุดิบหรือของเหลือใช้ “ขยะ” ที่มีอยู่ในท้องถิ่น
อย่างไรก็ตาม นอกจากการผลักดันให้เกิดการน�า
วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม ไปใช้ให้เกิด
ประโยชน์สูงสุดต่อการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และ
สิ่งแวดล้อมแล้ว สิ่งส�าคัญที่ขาดไม่ได้คือก�าลังคน หรือ
นักวิทยาศาสตร์ที่เป็นหัวใจส�าคัญในการสร้างงานวิจัย
และพฒนา ดงนน กระทรวงวทยาศาสตรและเทคโนโลยี
ั ั ั้ ิ ์
ยังได้มุ่งมั่นในการน�าวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีลงไป
สู่เด็กและเยาวชน ผ่านกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ใน
รูปแบบต่าง ๆ ทั้งในห้องเรียนและนอกห้องเรียน ทั้งนี้
เพื่อเป็นการสร้างความตระหนักทางด้านวิทยาศาสตร์
ใหกบสงคมไทย กระตนความสนใจและการเรยนรทาง
้ั ั ุ้ ี ู้
ดานวทยาศาสตรของเดกและเยาวชน และสงเสรมการ
้ ิ ์ ็ ่ ิ
พัฒนาบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อ
รองรับความต้องการในการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และ
สงแวดลอมของประเทศในอนาคตนนเปนเพยงสวนยอย
ิ่ ้ ั้ ็ ี ่ ่
ของการทางานในรอบป ี 2553 ของกระทรวงวทยาศาสตร์
� ิ
และเทคโนโลย ซงประกอบดวยหนวยงานตางๆ กวา 14
ี ึ่ ้ ่ ่ ่
หนวยงาน ซงแบงหนาทความรบผดชอบตามงานทถนด
่ ึ่ ่ ้ ี่ ั ิ ี่ ั
ซึ่งจะสรุปโดยแยกเป็นกลุ่มงานที่น่าสนใจต่อไป
รายงานประจ�าแปี 2553 21
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

26. การส่งเสริมภาคการเกษตรและอุตสาหกรรมอาหาร

28. I. การส่งเสริมภาคการเกษตรและอุตสาหกรรมอาหาร
ในสถานการณ์ปจจุบน ต้องยอมรับว่าภาคเกษตรกรรม
ั ั ความหมายมากกว่าอาหารส�าหรับด�ารงชีวต แต่ขาวคือวิถชวต ิ ้ ีีิ
และอุตสาหกรรมอาหารเป็นภาคเศรษฐกิจหลักของประเทศ ทีผกพันกับคนไทยมาอย่างยาวนาน โดยกระทรวงวิทยาศาสตร์
ู่
เนืองจากเกียวข้องกับวิถชวตและปากท้องของคนส่วนใหญ่ของ
่ ่ ีีิ และเทคโนโลยีได้ให้การสนับสนุนงานวิจยและพัฒนาพันธุขาว ั ์้
ประเทศ และสร้างรายได้หลักให้กับประเทศด้วยมูลค่าการส่ง ให้ได้ผลผลิตต่อไร่สง ต้านทานโรคแมลง ทนต่อสภาพภูมอากาศ
ู ิ
ออกมากกว่าแสนล้านบาทต่อปี อีกทั้งยังเป็นภาคเศรษฐกิจ ที่เปลี่ยนแปลงไม่ว่าจะเป็นภัยแล้ง หรือน�้าท่วม จนกระทั่งได้
ที่อาศัยทรัพยากร วัตถุดิบ แรงงาน และเทคโนโลยีภายใน พันธุ์ข้าวตัวอย่างแจกจ่ายให้กับเกษตรกร
ประเทศในสัดส่วนทีสง และมีแนวโน้มในการเติบโตสูงอย่างต่อ
ู่ ต้องยอมรับว่าปัญหาส�าคัญประการหนึงทีมาพร้อมกับ ่ ่
เนื่อง แต่ขณะเดียวกันก็ยังมีประเด็นที่ท้าทายหลายประการ อุทกภัย คือ ผลผลิตข้าวเสียหายเนื่องจากน�้าท่วมพื้นที่นาข้าว
ซึ่งอาจท�าให้ศักยภาพและขีดความสามารถในการแข่งขันของ ซึงนอกจากส่งผลกระทบต่อเกษตรกรเจ้าของทีนาแล้ว ยังส่งผล
่ ่
ประเทศลดลง หากไม่มีการปรับตัว และพัฒนาให้ก้าวหน้าไป กระทบโดยตรงต่อเศรษฐกิจของประเทศ เนืองจากประเทศไทย ่
อย่างต่อเนื่อง ส่งออกข้าวเป็นอันดับ 1 ของโลก
การน�าวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาใช้เพือสร้างความ
่ ด้วยเหตุน กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดย
ี้
เข้มแข็งเพือยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันจึงกลายเป็น
่ ศูนย์พนธุวศวกรรมและเทคโนโลยีชวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค)
ั ิ ี
สิงจ�าเป็นทีจะหนุนภาคเกษตรและอุตสาหกรรมอาหารของไทย
่ ่ ส�านักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)
ให้ก้าวไปข้างหน้า และสามารถยืนหยัดอยู่บนเวทีโลกได้อย่าง จึงได้พฒนาและปรับปรุงพันธุขาวให้มคณสมบัตทนต่อภาวะน�า
ั ์้ ีุ ิ ้
ยั่งยืนและสง่างาม ท่วมด้วยเทคโนโลยีชวภาพร่วมกับวิธการผสมพันธุแบบดังเดิม
ี ี ์ ้
จนได้สายพันธุ “ข้าวหอมชลสิทธิ์ ทนน�าท่วมฉับพลัน” ที่เป็น
์ ้
1.1 ภาคการเกษตร ลูกผสมระหว่างข้าวทนน�าท่วมกับข้าวขาวดอกมะลิ 105 สามารถ
้
ทนต่อภาวะน�าท่วมฉับพลันได้นาน 2 สัปดาห์ และให้ผลผลิต
้
เกษตร คือ ภาคการผลิตพืชอาหารทีสาคัญของประเทศ
่� สูงถึง 900 กิโลกรัมต่อไร่ เหมาะกับพืนทีปลูกข้าวในภาคกลาง
้ ่
แต่ดวยสภาพการเปลียนแปลงของภูมอากาศท�าให้ภยธรรมชาติ
้ ่ ิ ั ทั้งยังเป็นพันธุ์ข้าวที่สามารถปลูกได้ตลอดทั้งปี โดยกระทรวง
มีความรุนแรงและมีความถี่มากขึ้น โดยพืชที่ได้รับผลกระทบ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้ทดลองปลูกข้าวสายพันธุ์ใหม่
ในวงกว้างได้แก่ ข้าว ซึ่งที่ผ่านมาผู้ผลิตรายใหญ่ ไม่ว่าจะ ทีได้จากการวิจยร่วมกับเกษตรกร เพือหาแนวทางในการแจกจ่าย
่ ั ่
เป็น อินเดีย จีน เวียดนาม รวมทั้งไทย ล้วนประสบปัญหาภัย พันธุ์ข้าวทนน�าท่วมต่อไป
้
ธรรมชาติกระทบการผลิต ส่งผลให้สต๊อกข้าวของโลกลดลงจึง ทั้งนี้ ไบโอเทคได้ให้ความส�าคัญและด�าเนินงานวิจัย
เป็นสาเหตุท�าให้นานาประเทศหวันวิตกว่าจะกระทบกับความ
่ และพัฒนาด้านการปรับปรุงพันธุขาวด้วยวิธการทางเทคโนโลยี
์้ ี
มั่นคงทางอาหารของโลก ชีวภาพอย่างต่อเนือง ตังแต่ป 2532 และได้เข้าร่วม “โครงการ
่ ้ ี
วิจยจีโนมข้าวนานาชาติ” ในปี 2542 เพือเพิมศักยภาพการวิจย
ั ่ ่ ั
1.1.1 การพัฒนาพันธุ์ข้าว ด้าน whole-genome sequencing ของนักวิจัยไทย และ
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เล็งเห็นถึงปัญหา สามารถน�าความรูจากการเข้าร่วมโครงการฯ ไปเป็นประโยชน์
้
ดังกล่าวและได้ให้ความส�าคัญกับภาคการเกษตรและความมันคง่ ส�าหรับการพัฒนาพันธุขาว โดยเฉพาะอย่างยิงการค้นหายีน ที่
์้ ่
ด้านอาหาร โดยเฉพาะ “ข้าว” ซึ่งถือเป็น ”หัวใจ” ส�าคัญที่มี ส�าคัญในข้าวไทย และการพัฒนาดีเอ็นเอเครืองหมายทีควบคุม ่ ่
รายงานประจ�าแปี 2553 25
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

29. แปลงปลูกข้าวน�้าท่วมนาน 7 วัน แปลงปลูกข้าวหลังน�้าลด พันธุ์หอมชลสิทธิ์
(ภาพบน) และพันธุ์ กข31 (ภาพล่าง)
พื้นที่ปลูกข้าวเปรียบเทียบระหว่างพันธุ์หอมชลสิทธิ์ (ทนน�้าท่วม) และพันธุ์ กข31 (ไม่ทนน�้าท่วม) อ.สามชุก จ.สุพรรณบุรี
ลักษณะส�าคัญเพือใช้ในการคัดเลือกและปรับปรุงพันธุรวมกับ
่ ์่ ก็ได้พฒนางานวิจยด้านการวิเคราะห์ทดสอบและการผลิตสาร
ั ั
วิธการปรับปรุงพันธุแบบมาตรฐาน (conventional breeding)
ี ์ อ้างอิงการวัดแคดเมียมในข้าว เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือด้าน
เช่น คุณภาพเมล็ด ความสามารถทนต่อน�้าท่วม ทนเค็ม ทน การวัดแคดเมียมให้กับข้าวไทย ซึ่งนอกจากจะช่วยสร้างหลัก
แล้ง ต้านทานโรคไหม้ ต้านทานโรคขอบใบแห้ง ต้านทานเพลีย ้ ประกันทางด้านคุณภาพและความปลอดภัยในการบริโภคข้าว
กระโดดสีน�้าตาล เป็นต้น ท�าให้ร่นระยะเวลาในการปรับปรุง แล้ว ยังช่วยเพิมขีดความสามารถในการแข่งขันของข้าวไทยใน
่
พันธุ์ข้าวได้เร็วกว่าวิธีดั้งเดิม ตลาดโลกได้เพิ่มมากขึ้น
ในปีงบประมาณ 2553 กระทรวงวิทยาศาสตร์และ อย่างไรก็ตาม พันธุ์ข้าวที่พัฒนาขึ้น พร้อมกับเทคนิค
เทดโนโลยี โดยส�านักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ตรวจวิเคราะห์หาสารปนเปื้อนในข้าวที่แม่นย�า จะใช้ให้ได้ผล
แห่งชาติ (สวทช.) ได้ร่วมกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จ�าเป็นต้องบริหารจัดการพืนทีเ่ พาะปลูกให้มความเหมาะสม โดย
้ ี
ทดลองน�าพันธุ์ข้าวหอมชลสิทธิ์ ซึ่งเป็นพันธุ์ข้าวทนน�้าท่วม กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้มอบหมายให้สานักงาน �
ฉับพลันและมีกลิ่นหอม ลงไปปลูกในแปลงนาของเกษตรกร พัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์กรมหาชน)
ในพื้นที่หมู่บ้านข้าวหอมนิล จังหวัดอ่างทอง และหมู่บ้านข้าว (สทอภ.) เดินหน้าใช้ประโยชน์จากภาพถ่ายแผนที่ดาวเทียม
อ�าเภอผักไห่ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เพือให้เป็นศูนย์เรียนรู
่ ้ ในการตรวจสอบสภาพพืนทีเ่ พาะปลูก รวมถึงขึนทะเบียนพืนที่
้ ้ ้
สาธิตและถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ภาคการผลิตในชุมชน เพาะปลูกข้าวของเกษตรกรทังประเทศ ในโครงการประกันรายได้
้
ในขณะเดียวกัน สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ (มว.) เกษตรกรผู้ปลูกข้าว รอบที่ 2
26 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

30. สทอภ. ได้จดหาข้อมูลจากดาวเทียม THEOS, LANDSAT
ั
และ ALOS เพือน�ามาใช้วเิ คราะห์ พร้อมทังด�าเนินการจัดท�าฐาน
่ ้
ข้อมูลส�าหรับโครงการ แผนที่แสดงพื้นที่ปลูกข้าว มาตราส่วน
1:25,000 จ�าแนกรายต�าบล พร้อมทังพัฒนาระบบบริการแผนที่
้ ภาพสผสมจรง (Red Green Blue) ขอมลจากดาวเทยม THEOS ตาง
ี ิ ้ ู ี ่
ทางอินเทอร์เน็ตแสดงพื้นที่ปลูกข้าว (Web Map Service: ช่วงเวลา บันทึกภาพวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2553 (บน) และ 22 เมษายน
WMS) เพือให้หน่วยงานร่วมโครงการ และหน่วยงานทีเ่ กียวข้อง
่ ่ 2553 (ล่าง) แสดงการติดตามพื้นที่ปลูกข้าว ปี 2552/53 รอบที่
เรียกดูขอมูลแผนทีผานอินเทอร์เน็ตได้ โดยข้อมูลทีได้ถกส่งให้
้ ่่ ่ ู 2 ของต�าบลดอนแสลบ กิ่งอ�าเภอห้วย กระเจา จังหวัดกาญจนบุรี
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เพือน�าข้อมูลไปใช้ในกระบวนการ
่
ตรวจสอบข้อมูลพื้นที่ปลูกข้าวให้ถูกต้องตามข้อเท็จจริงต่อไป ค้นพบพืชเศรษฐกิจใหม่ อย่างเช่น ดอกชมจันทร์ ที่มีคุณค่า
ทางโภชนาการ ไขมันต�่า ช่วยในการระบาย อีกทั้งศึกษา
1.1.2 วิจัยพันธุ์พืชเพื่อการเกษตรกร คุณสมบัติของชาผักหวานป่า ที่ช่วยต้านอนุมูลอิสระสูงกว่า
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยสถาบันวิจยั ชาใบหม่อน/ชาดอกค�าฝอย ที่ประกอบด้วยวิตามิน ช่วยลด
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) ได้ด�าเนิน ระดับคอเลสเตอรอลและลดความเสี่ยงการเกิดโรคเนื่องจาก
งานวิจยและพัฒนา เพือพัฒนาและปรับปรุงพันธุพช ณ สถานี
ั ่ ์ ื การเสือมสภาพของร่างกาย ทีมวิจยจึงได้พฒนาชาผักหวานป่า
่ ั ั
วิจยล�าตะคอง อ�าเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ซึงสามารถ
ั ่ ให้อยูในรูป ชาผักหวานป่าพร้อมดืม สามารถผลิตและจ�าหน่าย
่ ่
รายงานประจ�าแปี 2553 27
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

31. รวมถึงพัฒนาการปลูกอย่างเป็นระบบ ช่วยสร้างรายได้ให้กับ มะยงชิด จัดว่าเป็นผลไม้ทนยมปลูกกันมากในปัจจุบน
ี่ ิ ั
ครัวเรือน ตลอดจนเอสเอ็มอี ที่มองเห็นช่องทางการตลาด อีกทั้งเป็นพืชเศรษฐกิจส�าคัญของจังหวัดนครนายก เพราะ
ผลผลิตมีราคาแพง เฉลี่ยแล้ว 100-300 บาทต่อกิโลกรัม และ
1.1.3 ผลผลิตดีด้วยเทคโนโลยีนิวเคลียร์ เป็นทีตองการของตลาดทังในประเทศ อีกทังการท�าตลาดต่าง
่้ ้ ้
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยสถาบัน ประเทศก็ยงมีอนาคต ช่วยสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกร และเพิม
ั ่
เทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (สทน.) ได้ประสบความส�าเร็จ ศักยภาพในการแข่งขันในตลาดโลกได้เพิ่มมากขึ้น
ในการน�าเทคโนโลยีนิวเคลียร์มาใช้ประโยชน์ทั้งทางด้านการ ทั้งนี้ การทดลองกับสวนของเกษตรกรจริงๆ หลาย
แพทย์ อุตสาหกรรม และเกษตรกรรม โดยล่าสุด นักวิจย สทน.
ั สวนปรากฏว่าสามารถเพิมผลผลิตต่อไร่ได้เป็นทีนาพอใจ พร้อม
่ ่่
ได้ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีนวเคลียร์ เพือพัฒนาศักยภาพทางด้าน
ิ ่ กันนี้กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ยังได้เปิดสัมมนา
เกษตรกรรม โดยใช้สารละลายไคโตซานทีผานการฉายรังสี ลด
่่ โครงการความร่วมมือการพัฒนาศักยภาพเกษตรกรหมู่บ้าน
ขนาดโมเลกุลให้เล็กลงเพือให้พชสามารถดูดซึมได้ โดยทดลอง
่ ื ในจังหวัดนครนายก เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับการน�า
กับ “มะยงชิด” ท�าให้มะยงชิดที่ใช้สารไคโตซานมีคุณภาพดี เทคโนโลยีนวเคลียร์มาใช้เพือเพิมผลผลิตทางการเกษตร สร้าง
ิ ่ ่
กว่าทั้งในเรื่องของรสชาติที่หวานกว่า เนื้อกรอบกว่า ไม่เละ รายได้ให้กบเกษตรกรได้อกทางหนึง โดยกระทรวงวิทยาศาสตร์
ั ี ่
เหมือนมะยงชิดต้นที่ไม่ได้ฉีดสาร ซึ่งแสดงให้เห็นถึงคุณค่า และเทคโนโลยี มองว่าการถ่ายทอดเทคโนโลยีนิวเคลียร์ เพื่อ
ของสารละลายไคโตซานที่ผ่านการฉายรังสีว่าสามารถน�ามา เพิ่มศักยภาพทางด้านการเกษตรจะเป็นกลไกส� าคัญในการ
ใช้เพิ่มผลผลิตทางการเกษตรและปรับปรุงคุณภาพได้อย่างมี สร้างความมั่นคงยั่งยืนทางเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
ประสิทธิภาพ แก่เกษตรกรไทย
1.1.4 นวัตกรรมการเกษตร
กระทรวงวิ ท ยาศาสตร์ แ ละเทคโนโลยี มองว่ า
“นวัตกรรม” เป็นเครืองมือส�าคัญทีจะสร้างให้เกิด “อุตสาหกรรม
่ ่
คลื่นลูกใหม่” (New Wave Industries) ที่ท�าให้เกิดการปรับ
โครงสร้างในภาคการผลิต โดยคณะรัฐมนตรีได้มอบหมาย
ให้ ส�านักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (สนช.) เป็นหน่วยงานหลัก
ในการประสานการด�าเนินงานของแผนที่น�าทางแห่งชาติการ
พัฒนาอุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพ พ.ศ. 2551-2555 และ
รับผิดชอบในด้านการบริหารจัดการองค์ความรูและนวัตกรรม
้
เกษตรอินทรียในแผนปฏิบตการพัฒนาเกษตรอินทรียแห่งชาติ
์ ัิ ์
พ.ศ. 2551-2554
นวัตกรรมเกษตรอินทรีย์
ส�านักงานนวัตกรรมแห่งชาติ มีบทบาทส�าคัญในการ
พัฒนาโครงการนวัตกรรมเชิงยุทธศาสตร์ มองเห็นจุดเด่น
ของกลุ่มเกษตรอินทรีย์ว่าเป็นกลุ่มตลาดสินค้าระดับบน มี
ศักยภาพสร้างรายได้จากกลุ่มผู้บริโภคที่มีก�าลังซื้อสูง และผู้
28 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

32. ทีรกสุขภาพ โดยมองหาและต่อยอดนวัตกรรมจากงานวิจยเพือ
่ั ั ่ การแปรรูป การตรวจสอบรับรองมาตรฐาน และการสร้างรูปแบบ
สร้างผลิตภัณฑ์ใหม่ทมคณสมบัตพเศษกว่าสินค้าทัวไปในกลุม
ี่ ี ุ ิ ิ ่ ่ ธุรกิจใหม่ ซึ่งผลการด�าเนินงานที่ผ่านมา โครงการเพิ่มขีด
เดียวกัน โดยเน้นจัดการความรู้ ไม่ใช่ขยายผลเพียงอย่างเดียว ความสามารถของผู้ประกอบการนวัตกรรมด้านธุรกิจเกษตร
ตัวอย่างสินค้านวัตกรรมเกษตรอินทรีย์ที่มีศักยภาพ อินทรีย์ของ สนช. ได้สร้างเครือข่ายวิสาหกิจ นักวิชาการ และ
ได้แก่ สินค้าน�าผึงอินทรียทางการแพทย์ ข้าวโพดฝักอ่อนอินทรีย
้ ้ ์ ์ ผู ้ ป ระกอบการด้ า นเกษตรอิ น ทรี ย ์ ใ ห้ มี ค วามร่ ว มมื อ กั น
หน่อไม้ฝรั่งอินทรีย์ ที่มีปริมาณวิตามินซีสูง และความหวาน อย่างจริงจัง และผลักดันให้เกิดการลงทุนในธุรกิจนวัตกรรม
น้อยกว่าหน่อไม้ทั่วไป หรือแม้กระทั่งผ้าอ้อมที่มาจากผ้าฝ้าย รวมทั้งหมด 33 โครงการ รวมเป็นวงเงินสนับสนุนทั้งสิ้น
อินทรีย ผลิตภัณฑ์ในกลุมเครืองส�าอาง เช่น สบู แชมพู อินทรีย
์ ่ ่ ่ ์ 26,582,572 บาท คิดเป็นมูลค่าการลงทุน 277,379,620 บาท
เป็นต้นกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี พร้อมให้การ
สนับสนุนงบประมาณ 50 ล้านบาทต่อปี เพื่อใช้สนับสนุน นวัตกรรมเชิงยุทธศาสตร์ด้านอุตสาหกรรมพลาสติก
โครงการ พัฒนาสินค้าใหม่จากงานวิจยและพัฒนา รวมถึงสร้าง
ั ชีวภาพและธุรกิจ
เครือข่ายวิสาหกิจเกษตรอินทรีย์ ในลักษณะให้การสนับสนุน กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้ผลักดันให้
เทคโนโลยี และข้อมูลทางวิชาการ ปัจจุบันมีเอกชนให้ความ เกิดการขับเคลื่อนให้เกิดอุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพขึ้นใน
สนใจท�าธุรกิจนี้เป็นจ�านวนมาก ประเทศไทย ซึงก่อให้เกิดการสร้างโครงสร้างพืนฐานทีเข้มแข็ง
่ ้ ่
การพัฒนานวัตกรรมด้านธุรกิจเกษตรอินทรีย เป็นการ
์ ด้านเทคโนโลยี มาตรฐานอุตสาหกรรม และนโยบายด้านการ
สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์อินทรีย์ของประเทศไทย โดย ลงทุนและสิงแวดล้อม กระตุนให้ภาคเอกชนขนาดใหญ่มความ
่ ้ ี
อาศัยนวัตกรรมเข้าไปแทรกแซงทังด้านการผลิต ปัจจัยการผลิต
้ สนใจในการลงทุนโรงงานน�าร่อง (pilot plant) เพื่อผลิตเม็ด
รายงานประจ�าแปี 2553 29
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

33. พลาสติกชีวภาพขึ้นในประเทศ โดยคาดว่าจะสามารถผลักดัน
ให้เกิดอุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพอย่างครบวงจรภายในปี
2558 และมีโอกาสเป็นผู้นาในภูมิภาค
�
การส่งเสริมให้เกิดอุตสาหกรรมต้นน�้าในการผลิต
พลาสติกชีวภาพขึ้นในประเทศนั้น จะเป็นการช่วยสร้างมูลค่า
เพิ่มและสร้างเสถียรภาพทางด้านราคาให้กับผลิตผลทางการ
เกษตรส�าคัญของไทย เช่น มันส�าปะหลัง ข้าวโพด ซึ่งเป็น
วัตถุดิบส�าคัญของการผลิตเม็ดพลาสติกชีวภาพ
ในขณะเดียวกันการด�าเนินงานในอนาคตด้านพลาสติก
ชีวภาพ จะเร่งด�าเนินมาตรการเสริมเพือกระตุนให้เกิดการลงทุน
่ ้
เชิงพาณิชย์ ประกอบด้วย 5 มาตรการย่อย ได้แก่ 1) มาตรการ
ด้านความพร้อมของวัตถุดิบชีวมวล 2) มาตรการสนับสนุน
ด้านการวิจยและพัฒนา 3) มาตรการด้านการจัดท�ามาตรฐาน
ั
พลาสติกชีวภาพในระดับสากล 4) มาตรการสิทธิประโยชน์ดาน ้ การพัฒนานวัตกรรมระดับโลกด้านระบบขนส่งต้นอ่อน
การลงทุนและการประกอบธุรกิจ และ 5) มาตรการด้านการ กล้วยไม้ทางเรือ ช่วยลดต้นทุนในการขนส่งจากทางอากาศซึงมี ่
ส่งเสริมตลาดและจัดการสิ่งแวดล้อม ราคาสูง มาเป็นทางเรือซึงมีตนทุนทีตากว่าอย่างมาก สามารถ
่ ้ ่ �่
เพิ่มมูลค่าการส่งออกสินค้ากล้วยไม้เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อในขวด
นวัตกรรมโลจิสติกส์เพื่อการเกษตร แก้วจากเดิมอีก 40 ล้านบาทต่อปี โดยก่อให้เกิดมูลค่าการลงทุน
การพัฒนานวัตกรรมการเกษตรนอกจากจะช่วยสร้าง ไม่ตากว่า 60 ล้านบาท และสามารถสร้างรายได้ปละไม่ตากว่า
�่ ี �่
โอกาสให้ธรกิจในตลาดโลกแล้ว นวัตกรรมด้านการขนส่ง หรือ
ุ 50 ล้านบาท การลดต้นทุนการขนส่งให้แก่ผู้ประกอบการ ซึ่ง
โลจิสติกส์ ยังเป็นอีกหนึ่งหัวใจส�าคัญ โดย สนช. ได้ให้การ เป็นปัจจัยส�าคัญทีทาให้สามารถยกระดับศักยภาพการแข่งขัน
่ �
สนับสนุน ห้างหุ้นส่วนจ�ากัด ประยูร ออคิดส์ ในการพัฒนา ในตลาดโลกได้ อีกทั้งยังสอดคล้องกับยุทธศาสตร์การแข่งขัน
นวัตกรรม “Ocean Tissue Culture”…ระบบขนส่งต้นอ่อน กล้วยไม้ไทยในตลาดโลกในการเพิ่มศักยภาพการแข่งขันด้าน
กล้วยไม้ทางเรือ ภายใต้โครงการ “นวัตกรรมดี...ไม่มดอกเบีย”
ี ้ ตลาดส่งออกในระดับโลก
จ�านวน 2,040,000 บาท จากวงเงินกู้ 20,000,000 บาท
เนืองจากกล้วยไม้เป็นสินค้าส่งออกทีสาคัญและสร้าง
่ ่� 1.1.5 เครื่องตรวจไวรัสกุ้งฝีมือคนไทย
รายได้ให้กบประเทศ โดยการปรับสภาพแวดล้อมของกล้วยไม้
ั การพัฒนาเทคโนโลยีทางการเกษตรไม่ใช่เรืองยากเกิน
่
ผสมผสานกับเทคนิคการผลิตเพาะเลียงเนือเยือกล้วยไม้โดยการ
้ ้ ่ ก�าลัง โดยส�านักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
ขยายพันธุ์ในห้องมืด มาปรับปรุงเพื่อท�าให้เนื้อเยื่อกล้วยไม้ที่ (สวทช.) น�าโดยทีมวิจยจากศูนย์พนธุวศวกรรมและเทคโนโลยี
ั ั ิ
พร้อมออกปลูก ทีอยูในสภาพสิงแวดล้อมทีมแสงสว่าง กลับมา
่ ่ ่ ่ี ชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) และศูนย์เทคโนโลยีอเิ ล็กทรอนิกส์
สูสภาวะในห้องมืดอีกครัง แต่ยงสามารถอยูในสภาพพร้อมออก
่ ้ ั ่ และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) ร่วมกันพัฒนาเครืองตรวจ
่
ปลูกได้ ท�าให้สามารถส่งออกเนื้อเยื่อกล้วยไม้ในขวดแก้ว ไป ไวรัสโรคกุ้งใช้ร่วมกับชุดน�้ายาตรวจโรค หนุนอุตสาหกรรมกุ้ง
ตลาดต่างประเทศให้กบลูกค้าทางเรือได้ โดยใช้ตคอนเทรนเนอร์
ั ู้ ป้องกันโรคระบาดจากไวรัสทอร่าและไวรัสตัวแดงดวงขาว
ปรับอากาศซึงไม่มแสงสว่าง และควบคุมอุณหภูม และความชืน
่ ี ิ ้ เทคนิคแลมป์ (LAMP) หรือการตรวจไวรัสกุ้งจาก
ตลอดการขนส่ง ดีเอ็นเอด้วยชุดน�ายาเฉพาะ จุดมุงหมายเพือพัฒนาประสิทธิภาพ
้ ่ ่
30 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

34. กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีพร้อมถ่ายทอด
เทคโนโลยีให้กับเอกชนน�าไปผลิตเพื่อจ�าหน่ายให้เกษตรกรผู้
เลียงกุง ใช้ในการตรวจหาไวรัสในพ่อแม่พนธุกง ตลอดจนตรวจ
้ ้ ั ์ ุ้
สอบไวรัสกุงระหว่างเลียง เพือป้องกันโรคระบาดในบ่อเลียงซึง
้ ้ ่ ้ ่
กุงอยูรวมกันเป็นจ�านวนมาก โดยปัจจุบนมีเอกชนในธุรกิจผูผลิต
้ ่ ั ้
เครืองมือแพทย์ และเทคโนโลยีชวภาพ ตลอดจนผูประกอบการ
่ ี ้
อุตสาหกรรมเลียงกุง ให้ความสนใจรับการถ่ายทอดเทคโนโลยี
้ ้
เชื่อว่าการผลิตจ�านวนมากจะท�าให้ราคาเครื่องถูกลง โดยที่ไม่
ต้องน�าเข้าเครื่องมือลักษณะเดียวกันจากต่างประเทศ
1.1.6 ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมีนโยบายใน
การน�าวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีลงสู่ชุมชน โดยเฉพาะ
เทคโนโลยีการผลิตปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง ใช้ทดแทนปุ๋ยเคมี
อีกทังช่วยลดต้นทุนการผลิตและการเพิมรายได้ให้กบเกษตรกร
้ ่ ั
โครงการปุ ๋ ย อิ น ทรี ย ์ คุ ณ ภาพสู ง ด� า เนิ น การโดย
สถาบันวิจยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.)
ั
ทีชวยส่งเสริมให้กลุมเกษตรกรพืนทีภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
่่ ่ ้ ่
และภาคใต้ผลิตปุยอินทรียคณภาพสูงใช้ทดแทนปุยเคมี โดยมี
๋ ์ุ ๋
การจัดสร้างโรงปุ๋ยอินทรีย์เป็นจ�านวนทั้งสิ้น 317 โรง ซึ่ง วว.
ได้รวมกับเครือข่ายคลินกเทคโนโลยีดาเนินการ ผลการด�าเนิน
่ ิ �
การในแต่ละปี โรงปุ๋ยเหล่านี้สามารถผลิตปุ๋ยได้ประมาณปีละ
15,000 ตันหรือประมาณ 300,000 กระสอบ และคาดว่าใน
ปี 2554 โรงปุ๋ยชุมชนของ วว. จะสามารถผลิตปุ๋ยอินทรีย์รวม
ทั้งสิ้นมากกว่า 1 ล้านกระสอบ คิดเป็นรายได้ของเกษตรกร
และความแม่นย�าในการตรวจสอบไวรัสโรคกุ้งที่ร้ายแรงอย่าง มากกว่า 500 ล้านบาท
ไวรัสทอร่าและไวรัสตัวแดงดวงขาว ซึ่งเป็นสาเหตุการตายยก
บ่อในอุตสาหกรรมกุ้งเลี้ยง
เทคโนโลยีทพฒนาขึนเมือเทียบกับเทคนิคทีตรวจไวรัส
ี่ ั ้ ่ ่
กุ้งโดยทั่วไปจะใช้เครื่องพีซีอาร์ ซึ่งต้องสั่งจากต่างประเทศใน
ราคาเครือง 6-7 แสนบาท อีกทังต้องใช้ควบคูกบเครืองอ่านค่า
่ ้ ่ั ่
ส่วนน�ายาทีใช้ทดสอบเป็นน�ายาอันตราย สร้างความไม่ปลอดภัย
้ ่ ้
ให้กับผู้ใช้ ขณะที่เทคนิคแลมป์ ได้พัฒนาขึ้นโดยติดเซ็นเซอร์
ควบคุมอุณหภูม วัดระดับความขุนด้วยแสง เพิมประสิทธิภาพ
ิ ่ ่
ความแม่นย�า 100%
รายงานประจ�าแปี 2553 31
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

35. 1.2 ภาคอุตสาหกรรมอาหาร มูลค่าเพิมและใช้ประโยชน์อย่างสูงสุดจากข้าว ตลอดจนได้นา
่ �
องค์ความรูจากผลงานวิจยไปส่งเสริมใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์
้ ั
1.2.1 นวัตกรรมข้าวไทย กรมวิทยาศาสตร์บริการ ได้ศกษาวิจยพัฒนาผลิตภัณฑ์จากข้าว
ึ ั
“รางวัลนวัตกรรมข้าวไทย” เป็นอีกหนึ่งผลงานใน หอมมะลิ ข้าวกล้องหอมมะลิ และข้าวหอมนิล และถ่ายทอด
ระดับบริษททีสร้างมูลค่าเพิมให้แก่ขาว จัดประกวดโดยมูลนิธิ
ั ่ ่ ้ เทคโนโลยีสู่ภาคการผลิต ในปี 2553 เป็นการวิจัยและพัฒนา
ข้าวไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ ร่วมกับส�านักงานนวัตกรรมแห่ง เทคโนโลยีเพื่อพัฒนาและสร้างมูลค่าเพิ่มให้ภาคการผลิตด้าน
ชาติ (องค์การมหาชน) (สนช.) โดยผลงานทีได้รบรางวัลชนะเลิศ
่ ั การเกษตรของไทย ภายใต้การด�าเนินงานโครงการหมู่บ้าน
ได้แก่ “คิง” เนยขาวจากน�ามันร�าข้าว เสนอผลงานโดย บริษท
้ ั วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยมีศนย์แปรรูปต้นแบบผลิตภัณฑ์
ู
น�้ามันบริโภคไทย จ�ากัด โดยรางวัลดังกล่าวนับเป็นการเชิดชู จากข้าว ณ หมูบานข้าวหอมนิล จังหวัดอ่างทอง และหมูบานข้าว
่้ ่้
เกียรติและให้ก�าลังใจแก่ผู้ประกอบการที่คิดพัฒนานวัตกรรม อ�าเภอผักไห่ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นศูนย์เรียนรู สาธิต
้
ข้าวไทย ซึ่งจะเป็นต้นแบบในการคิดริเริ่มพัฒนานวัตกรรมให้ และถ่ายทอดเทคโนโลยีการแปรรูปข้าวสูภาคการผลิตในชุมชน
่
เอกชนรายอื่นต่อไป งานวิจัยพัฒนาผลิตภัณฑ์ข้าวของกรมวิทยาศาสตร์
บริการ รวมถึงการแปรรูปข้าวในเชิงพาณิชย์ ที่เน้นพัฒนา
เครื่องมือในกระบวนการผลิต อาทิ ต้นแบบห้องอบแห้ง หรือ
ตู้อบแห้ง เพื่อส่งเสริมการผลิตและแปรรูปข้าวในระดับชุมชน
ให้หลากหลาย และมีคณภาพได้มาตรฐาน ซึงกระบวนการผลิต
ุ ่
ที่กรมวิทยาศาสตร์บริการ คิดค้นขึ้นนั้น ด�าเนินการภายใต้
มาตรฐานการฆ่าเชื้อจุลินทรีย์ด้วยความร้อนแบบสเตอร์ริไลซ์
ทีอณหภูมสงภายใต้ความดันสูง สามารถยืนยันความปลอดภัย
ุ่ ิู
ต่อสุขภาพ และสามารถเก็บไว้ทอณหภูมหองได้นานกว่า 1 ปี
ี่ ุ ิ ้
ทังนี ้ นอกจากการพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารจากข้าวหอม
้
นิลแล้ว กรมวิทยาศาสตร์บริการยังได้มการวิจยข้าวส�าเร็จรูปใน
ี ั
ถุงรีทอร์ต เช่น ข้าวหอมมะลิ ข้าวกล้อง ข้าวหอมนิล ข้าวเสริม
สุขภาพ ข้าวกล้องงอก รวมถึงอาหารส�าเร็จรูปในถุงรีทอร์ต เช่น
แกงเขียวหวาน ต้มข่าไก่ แกงส้มกุงยอดมะพร้าว และขนมไทย
้
ในถุงรีทอร์ต ซึ่งผลิตภัณฑ์ต่างๆ เหล่านี้น�าไปผลิตเชิงพาณิชย์
เพื่อการส่งออก สามารถเก็บไว้ได้เป็นเวลานาน ช่วยอ�านวย
ความสะดวกให้กับผู้บริโภค
ผลงานการวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ข้าวของกรม
วิทยาศาสตร์บริการ ไม่ได้เป็นเพียงงานวิจัยที่อยู่แต่ในห้อง
1.2.2 เทคโนโลยีแปรรูปข้าว สู่อาหาร ปฏิบัติการ เพราะในช่วงเกิดเหตุการณ์น�้าท่วมภาคกลาง
ในรอบปี 2553 กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กรมวิทยาศาสตร์บริการได้น�าผลิตภัณฑ์อาหารข้าวกระป๋อง
โดยกรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) ได้อาศัยความเชี่ยวชาญ และอาหารส�าเร็จรูปในถุงรีทอร์ต แจกจ่ายช่วยเหลือผู้ประสบ
ด้านเทคโนโลยี พัฒนาข้าวและอาหารบรรจุกระป๋อง เพื่อให้ อุทกภัยในยามวิกฤติได้เป็นอย่างดี หรืออาจใช้เป็นเสบียง
ได้ผลิตภัณฑ์ใหม่จากข้าวที่มีนวัตกรรม เป้าหมายก็เพื่อสร้าง ในกองทัพได้ด้วย
32 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

36. พร้อมกันนี้ ส�าหรับผู้ประกอบการที่สนใจต้องการ
พัฒนาผลิตภัณฑ์ กรมวิทยาศาสตร์บริการจะเปิดหลักสูตรการ
ฝึกอบรมผลิตข้าวส�าเร็จรูป และแกงส�าเร็จรูปในถุงรีทอร์ตใน
ช่วงเดือนสิงหาคม 2554 นี้ด้วย
1.2.3 สร้างมาตรฐานวัสดุสัมผัสอาหาร
ในการส่งเสริมอุตสาหกรรมอาหารให้เป็นทียอมรับใน
่
ตลาดโลก และสร้างหลักประกันความปลอดภัยในการบริโภค
อาหารนัน สิงทีสาคัญไม่ยงหย่อนไปกว่าอาหาร ก็คอ วัสดุสมผัส
้ ่ ่� ิ่ ื ั
อาหาร ไม่ว่าจะเป็นในส่วนภาชนะบรรจุอาหาร อุปกรณ์บน
โต๊ะอาหาร หรือเครืองจักรในการผลิตอาหาร ซึงหากวัสดุสมผัส
่ ่ ั
อาหารนันไม่มคณภาพหรือไม่ได้มาตรฐานแล้ว ก็ยอมก่อให้เกิด
้ ีุ ่
อันตรายแก่ผู้บริโภคได้
ด้วยเหตุนี้ กรมวิทยาศาสตร์บริการ จึงได้จัดตั้งห้อง
ปฏิบตการเพือตรวจวิเคราะห์ทดสอบวัสดุสมผัสอาหารขึน เพือ
ัิ ่ ั ้ ่
ท�าการวิจยพัฒนาด้านความปลอดภัยของวัสดุสมผัสอาหาร ให้
ั ั
บริการตรวจวิเคราะห์ ทดสอบ และให้คาปรึกษาแก่ผประกอบ
� ู้
การทังภาคการผลิตอาหารและภาคการผลิตวัสดุสมผัสอาหาร
้ ั
เพื่อให้ผู้ประกอบการทั้งสองส่วนสามารถผลิตสินค้าได้ตาม
นอกจากนี้ อาหารส�าเร็จรูปบรรจุกระป๋องยังมีความ มาตรฐานของต่างประเทศ และสามารถส่งออกสินค้าของตน
ต้องการสูงทังตลาดในประเทศและต่างประเทศ แต่ในปัจจุบน
้ ั ไปจ�าหน่ายแข่งขันในตลาดโลกได้
อาหารส�าเร็จรูปในถุงรีทอร์ตจะค่อยๆ เข้ามาแทนที่อาหาร ในช่วงปีงบประมาณ 2553 กรมวิทยาศาสตร์บริการ
บรรจุกระป๋อง เนื่องจากมีความสดใหม่ และรักษาคุณค่าทาง ได้ดาเนินการผลักดันเพือให้หองปฏิบตการตรวจวิเคราะห์วสดุ
� ่ ้ ัิ ั
โภชนาการได้สูงกว่า จากระยะเวลาในการให้ความร้อนเพื่อ สัมผัสอาหาร ได้รบการยอมรับในมาตรฐานและความเชียวชาญ
ั ่
ฆ่าเชื้อจุลินทรีย์สั้นกว่าอาหารกระป๋อง ตลอดจนข้าวกระป๋อง จากอาเชี ย น และได้ ด� า เนิ น การยกระดั บ ห้ อ งปฏิ บั ติ ก าร
มีโอกาสผลิตในเชิงพาณิชย์เพือส่งออกได้ด เพราะคุณภาพข้าว
่ ี
ใกล้เคียงข้าวสวยทั่วไป
ที่ผ่านมากรมวิทยาศาสตร์บริการได้บูรณาการร่วม
กับสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยนครพนม ถ่ายทอด
เทคโนโลยีผลิตข้าวส�าเร็จรูปบรรจุกระป๋อง (ข้าวหอมมะลิ ข้าว
เสริมสุขภาพ และข้าวกล้องงอก) ให้แก่โรงงานหลวงอาหาร
ส�าเร็จรูปที่ 3 อ�าเภอเต่างอย จังหวัดสกลนคร ภายใต้กิจกรรม
การส่งเสริมนวัตกรรมอุตสาหกรรมสูเ่ ชิงพาณิชย์ และบริษทดอย
ั
ค�าผลิตภัณฑ์อาหาร จ�ากัด ซึงเตรียมทีจะผลิตข้าวกระป๋องออก
่ ่
สู่ตลาดในปี 2554
รายงานประจ�าแปี 2553 33
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

37. 1.2.4 แปรรูปลองกอง ซับน�าตาพี่น้องชาวใต้
้
จากปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้
ท�าให้พี่น้องเกษตรกรชาวสวนลองกองต้องประสบกับปัญหา
อย่างหนัก เนื่องจากไม่สามารถจ�าหน่ายลองกอง ซึ่งเป็นพืช
เศรษฐกิจส�าคัญของตนเองได้ ด้วยเหตุนี้ สมเด็จพระนาง
เจ้าฯ พระบรมราชินนาถ จึงทรงมีพระราชด�าริให้สวนราชการ
ี ่
ทีเ่ กียวข้องเข้าไปหาหนทางให้ความช่วยเหลือชาวสวนลองกอง
่
ทีได้รบผลกระทบจากความไม่สงบในพืนที ผ่านโครงการ “น�า
่ ั ้ ่ ้
พระทัยสู่ 3 จังหวัดภาคใต้”
ในการนี สถาบันวิจยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่ง
้ ั
ประเทศไทย (วว.) ได้ดาเนิน “โครงการวิจยและพัฒนานวัตกรรม
� ั
และผลิตภัณฑ์แปรรูปจากลองกอง” ขึน เพือเพิมมูลค่าผลผลิต
้ ่ ่
ลองกองด้วยองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี อาทิ
สร้างเครืองล้างและปลิดขัวลองกอง เครืองคันน�าลองกอง และ
่ ้ ่ ้ ้
ได้พัฒนาวิธีในการแปรรูปจากลองกอง เพื่อยืดอายุการเก็บ
รักษาลองกองให้สามารถบริโภคนอกฤดูกาล
นอกจากนี้ ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ยังได้ประสานงาน
กับธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย เพื่อให้เข้ามาสนับสนุน
ดังกล่าวให้กาวไปสูการเป็นศูนย์เชียวชาญด้านวัสดุสมผัสอาหาร
้ ่ ่ ั ทางด้ า นเงิ น ทุ น ให้ แ ก่ เ กษตรกรชาวสวนลองกองและ
แห่งแรกและแห่งเดียวของอาเซียน ซึงศูนย์เชียวชาญดังกล่าว
่ ่ ท�างานร่วมกับกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดย
พร้อมทีจะเปิดตัวได้อย่างเป็นทางการในช่วงต้นปีงบประมาณ
่ ได้ มี ก ารลงนามความร่ ว มมื อ เพื่ อ น� า องค์ ค วามรู ้ ท างด้ า น
2554 เพื่อท�าหน้าที่เป็นแหล่งอ้างอิงและรับรองทางวิชาการ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเข้าไปส่งเสริมสนับสนุนเกษตรกร
ด้านวัสดุสมผัสอาหารแก่ผประกอบการส่งออกอาหาร สนับสนุน
ั ู้ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ (สงขลา สตูล ยะลา ปัตตานี และ
ภาคการผลิตอุตสาหกรรมอาหารมีขดความสามารถผลิตสินค้า
ี นราธิวาส) เพือเป็นการสร้างอาชีพและเพิมรายได้ให้แก่เกษตรกร
่ ่
อาหารที่มีคุณภาพได้มาตรฐาน มีความปลอดภัยต่อผู้บริโภค ด้วยการแปรรูปลองกองแทนการจ�าหน่ายผลสดทั้งในและ
และสามารถแข่งขันในตลาดโลก ตลอดจนส่งเสริมการพัฒนา นอกฤดูกาล ซึงจะช่วยแก้ปญหาผลผลิตล้นตลาดให้แก่เกษตรกร
่ ั
เศรษฐกิจของประเทศ ยกระดับให้ประเทศไทยยังคงเป็นผูนา ้ � ในช่วงฤดูกาลแล้ว ช่วยเพิ่มมูลค่าผลผลิตนอกฤดูกาลให้มี
ในการส่งออกอาหารของอาเซียน มูลค่าสูงขึน ผูบริโภคสามารถเลือกซือผลิตภัณฑ์ได้หลากหลาย
้ ้ ้
อันจะช่วยให้เกษตรกรมีคณภาพชีวตทีมนคงและประกอบอาชีพ
ุ ิ ่ ั่
ได้อย่างยั่งยืน
34 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

38. เครื่องล้างและปลิดขั้วลองกอง เครื่องคั้นน�้ำลองกอง
เครื่องดื่มน�้ำลองกอง แยมลองกอง
รายงานประจ�าแปี 2553 35
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

40. การพัฒนาศักยภาพ
และ
เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ

42. II. การพัฒนาศักยภาพและ
เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี นอกจากจะให้ ช่วยท�าให้ผลงานวิจยพัฒนาทีเ่ กิดขึนถูกน�าไปใช้ประโยชน์ตอการ
ั ้ ่
ความส�าคัญกับการวิจยและพัฒนาจนน�าไปสูการสร้างเทคโนโลยี
ั ่ เพิมขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศได้อย่างจริงจัง
่
หรือผลิตภัณฑ์ตนแบบใหม่ ๆ ขึนมาให้สาเร็จแล้ว ยังได้ให้ความ
้ ้ �
ส�าคัญกับการน�าผลงานวิจัยและพัฒนาเหล่านั้น ไปพัฒนา 2.1.1 ความร่ ว มมื อ กั บ สภาอุ ต สาหกรรมแห่ ง
ต่อยอดและถ่ายทอดเทคโนโลยีให้กับภาคเอกชน เพื่อน�าไปสู่ ประเทศไทย
ขั้นตอนของการเชื่อมโยงน�างานวิจัยไปใช้ให้เกิดประโยชน์ จากการประชุมหารือร่วมกับประธานและคณะผูบริหาร
้
ในภาคอุตสาหกรรม โดยในรอบปี 2553 กระทรวงวิทยาศาสตร์ ระดับสูงของสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และมีการแต่ง
และเทคโนโลยี ได้พยายามผลักดันให้เกิดกลไกการท�างาน ตั้งคณะท�างานเพื่อปรึกษาหารือและร่วมกันท�างานอย่างใกล้
ร่วมกันระหว่างนักวิจัย ภาครัฐ และภาคเอกชน เพื่อเกิดการ ชิด ท�าให้กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้รับทราบ
บูรณาการการท�างานวิจัยร่วมกัน เพื่อให้งานวิจัยและพัฒนา ปัญหา ความต้องการ และข้อจ�ากัดของภาคเอกชนในส่วนที่
สามารถตอบโจทย์และตอบสนองความต้องการของภาคเอกชน เกี่ยวข้องกับการน�าวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไปใช้เพื่อการ
ส่งเสริมให้ภาคเอกชนลงทุนในด้านการวิจัยและพัฒนาเพิ่ม พัฒนาและยกระดับขีดความสามารถของผู้ประกอบการไทย
มากขึ้น ส่งเสริมและสนับสนุนให้มีการน�าผลงานวิจัยพัฒนา ดังนัน กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจงได้เดินหน้าแก้ไข
้ ึ
ไปใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์เพิ่มมากขึ้น ทั้งนี้ เพื่อเป็นการ ปัญหาในการขอใช้สิทธิประโยชน์ที่ภาคเอกชนต้องการ อาทิ
ยกระดั บ ภาคเศรษฐกิ จ ของไทยไปสู ่ เ ศรษฐกิ จ สร้ า งสรรค์ สิทธิประโยชน์ทางด้านภาษีเพือการวิจยและพัฒนาเทคโนโลยี
่ ั
บนพื้นฐานของวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม 200-300% เพืออ�านวยความสะดวกให้แก่ผประกอบการทีคด
่ ู้ ่ิ
สร้างสรรค์ด้วยการวิจัยและพัฒนาให้ได้รับสิทธิประโยชน์ได้
2.1 เชื่อมนักวิทย์ฯ ใกล้ชิดผู้ประกอบการ สะดวกและรวดเร็วขึ้น ด้วยการจัดตั้ง Price Paid ส�าหรับการ
วิจยและพัฒนา เมือภาคเอกชนน�าเงินมาลงในกองทุนดังกล่าว
ั ่
ในการน�าวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีลงไปสูผประกอบ
่ ู้ สามารถขอใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีได้ทันที โดยมีเงื่อนไขว่า
การ เพือช่วยยกระดับศักยภาพและเพิมขีดความสามารถในการ
่ ่ เงินดังกล่าวเอกชนสามารถน�าไปใช้เพื่อประโยชน์ในการวิจัย
แข่งขันให้กบประเทศโดยรวมนัน หัวใจส�าคัญประการหนึง คือ
ั ้ ่ และพัฒนาของตนเองได้ ร้อยละ 70 ส่วนที่เหลือร้อยละ 30
ผลงานวิจัยและพัฒนาที่เกิดขึ้นจะต้องตรงตามความต้องการ นัน กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีโดย ส�านักงานพัฒนา
้
ทีแท้จริงของภาคเศรษฐกิจ มิใช่วางอยูบนพืนฐานความต้องการ
่ ่ ้ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) จะน�าไปใช้เพื่อ
ของนักวิทยาศาสตร์หรือนักวิจัยแต่เพียงฝ่ายเดียว ดังนั้น การวิจัยพัฒนาที่เป็นประโยชน์ต่อภาพรวมของประเทศ
การเชื่ อ มโยงการท� า งานร่ ว มกั น อย่ า งบู ร ณาการระหว่ า ง และเพื่อให้งานวิจัยถูกน�าไปใช้ในภาคอุตสาหกรรม
นักวิจยหรือนักวิทยาศาสตร์ กับผูประกอบการและนักวิจยของ
ั ้ ั กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้เดินหน้าสร้างความ
ภาคเอกชน ตังแต่เริมต้นของการก�าหนดโจทย์ในการวิจย การ
้ ่ ั ร่วมมือกับสภาอุตสาหกรรมในการผลักดันนวัตกรรม และสร้าง
จัดสรรเงินทุนสนับสนุนการวิจย การส่งเสริมการท�าวิจยร่วมกัน
ั ั เครือข่ายผูประกอบการภาคเอกชน เพือสนับสนุนให้เกิดธุรกิจ
้ ่
ระหว่างภาครัฐและเอกชน และการน�าผลงานวิจยไปใช้ให้เกิด
ั นวัตกรรมโดยทีรฐบาลโดยกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
่ั
ประโยชน์นั้น จึงเป็นวิธีการท�างานที่จะช่วยท�าให้การบริหาร ส�านักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) ให้การสนับสนุน
จัดการทรัพยากรเพือการวิจยเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และ
่ ั งบประมาณ ตลอดจนจับมือกับสภาอุตสาหกรรม ผลักดัน
รายงานประจ�าแปี 2553 39
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

43. ให้เกิดโครงการคูปองนวัตกรรม สนับสนุนงบประมาณจ้าง
ทีปรึกษานวัตกรรม หรือ ISP ช่วยแบกรับความเสียง โดยมองว่า
่ ่
จะเป็นกลไกส�าคัญทีนาวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและนวัตกรรม
่ �
ออกสู่เชิงพาณิชย์
2.1.2 จากหิ้งสู่ห้าง จากงานวิจัยสู่เชิงพาณิชย์
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี นอกจากจะมี
บทบาทในการสนับสนุนให้เกิดการพัฒนาวงการวิทยาศาสตร์
ในประเทศแล้ว การน�าผลงานวิจัยไปใช้ให้เกิดประโยชน์ หรือ
พูดง่าย ๆ คือ การน�าผลงานวิจัยลงจากหิ้ง ไปสู่ห้างนั้น นับ
เป็นเรื่องที่ท้าทายและถูกตั้งค�าถามมากที่สุดเรื่องหนึ่งในการ
ปฏิบัติภารกิจของกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
และเพื่ อ ให้ เ ป็ น ไปตามนโยบายดั ง กล่ า วข้ า งต้ น
ส�านักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติหรือ สวทช.
จึงได้ปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ในการท�างานโดยเน้นกิจกรรมการ
ถ่ายทอดเทคโนโลยีให้เพิมมากขึน และได้รเริมให้มการจัดงาน
่ ้ ิ ่ ี
วันเทคโนโลยีพบนักลงทุน หรือ NSTDA Investors’ Day ของดี
ส�าหรับนักลงทุนขึ้น เพื่อเปิดโอกาสให้เอกชนสามารถเข้าถึง
งานวิจัยและมีโอกาสซักถามรายละเอียดของงานจากนักวิจัย
โดยตรง โดยคัดเลือกผลงาน ที่พร้อมเจรจาต่อยอดสู่ธุรกิจมา 1) ระบบหมุนเวียนน�าแบบปิดส�าหรับเลี้ยงสัตว์น�้าที่
้
น�าเสนอแก่นกลงทุน และเพือเปิดโอกาสให้นกวิจยได้รบทราบ
ั ่ ั ั ั ช่วยให้ไม่ต้องเปลี่ยนน�าบ่อย โดยเปลี่ยนน�้าเพียงปีละครั้ง
้
แนวคิด ความต้องการ และเรียนรู้เกี่ยวกับการน�าผลงานวิจัย 2) เม็ดมวลเบาสังเคราะห์ ซึ่งได้จากของเสียในภาค
ไปใช้ให้เกิดประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ เพื่อที่นักวิจัยจะได้น�า อุตสาหกรรมส�าหรับใช้ผลิตอิฐมวลเบาที่รองรับแรงได้มากแต่
ข้อคิดเห็นต่าง ๆ ทีได้รบจากภาคเอกชนมาใช้เป็นข้อคิดในการ
่ ั ยังคงสภาพการเป็นฉนวนที่ดีได้
วิจัยพัฒนาผลงานในครั้งต่อไป เพื่อให้สามารถตอบโจทย์ของ 3) ระบบจ�าลองใบหน้าหลังจัดฟันและวางแผนการจัด
ผู้ประกอบการได้มากขึ้น ฟัน (CephSmile V.2)
การจัดงานวันเทคโนโลยีพบนักลงทุนหรือ “NSTDA 4) น�ายานาโนส�าหรับผ้าไหม ที่ช่วยให้ผ้าไหมยับยาก
้
Investors’ Day” ครั้งแรก ได้ถูกจัดขึ้นในวันพฤหัสบดีท 16 ี่ นุ่ม ลื่นและดูแลง่าย
กันยายน 2553 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสรกต ิ์ มีวตถุประสงค์
ิิิ ั 5) ชุดตรวจโรคแพ้ยาในสุนัข ที่ตรวจหายีนแพ้ยาใน
เพือต้องการน�าเอาผลงานวิจยดี ๆ ไปสูการใช้ประโยชน์ในการ
่ ั ่ สุนัขได้ภายใน 90 นาที นี่เป็นเพียงตัวอย่างงานวิจัยที่พร้อม
พัฒนาประเทศ ในการเพิมขีดความสามารถของภาคเอกชนไทย
่ เสริฟให้ผู้ประกอบการน�าไปต่อยอดในเชิงธุรกิจได้ทันที
ให้ได้มากที่สุด โดยภายในงานมีนักลงทุนและผู้ประกอบการ นอกจากนี้ ยังมีผลงานวิจัยและเทคโนโลยีจากศูนย์
ชั้นน�าเข้าร่วมงานประมาณ 250 คน และ สวทช. ได้เริ่มต้น แห่งชาติทั้ง 4 ศูนย์เข้าร่วมจัดแสดงและเปิดรับฟังความคิด
น� า ผลงานวิ จั ย ที่ โ ดดเด่ น และมี ค วามพร้ อ มที่ จ ะน� า ไปใช้ เห็นจากนักลงทุนอีกจ�านวน 20 ผลงาน และผลงานวิจัย
ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์มาเปิดตัวจ�านวน 5 ผลงาน ได้แก่ ของสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
40 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

44. 8 ผลงาน และผลงานวิจัยและเทคโนโลยีของบริษัทร่วมทุน ทางปัญญา ในปี พ.ศ. 2553 จ�านวน 33 เรือง แบ่งเป็น สิทธิบตร
่ ั
8 บริษท โดยกิจกรรมภายในงาน มีทงนิทรรศการและออกบูธ
ั ั้ จ�านวน 27 เรือง อาทิ กระบวนการบ�าบัดน�าทิงจากโรงงานน�าตาล
่ ้ ้ ้
ส่วนสัมมนาวิชาการ และส่วนการเจรจาธุรกิจ ซึงคาดว่าจะก่อให้
่ ด้วยสาหร่ายสายพันธุ์คัดเลือก กระบวนการผลิตสารให้ความ
เกิดการลงทุนในธุรกิจทีใช้เทคโนโลยีเป็นฐานในการสร้างมูลค่า
่ หวานพรีไบโอติกจากข้าว กรรมวิธีการผลิตฟิล์มต้านจุลินทรีย์
และความได้เปรียบทางการแข่งขันมากขึ้น โดยผ่านกลไกการ จากสารสกัดกานพลู เครื่องแยกก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์และ
อนุญาตให้ใช้สทธิ การร่วมทุน หรือกูเ้ งินดอกเบียต�า และเป็นการ
ิ ้ ่ ไฮโดรเจน และกระบวนการผลิตบล็อกซีเมนต์จากเส้นใยมะพร้าว
กระตุนให้นกวิจยหันมาให้ความส�าคัญกับการสร้างผลงานวิจย
้ ั ั ั เป็นต้น และอนุสทธิบตร จ�านวน 6 เรือง อาทิ ผลิตภัณฑ์ทมสาร
ิ ั ่ ี่ ี
ที่สามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้าเพิ่มขึ้นต่อไป ต้านอนุมลอิสระจากสารสกัดเห็ดแครงเพือบ�ารุงผิว และกรรมวิธี
ู ่
การเตรียมหัวเชื้อจุลินทรีย์ส�าหรับผลิตก๊าซไฮโดรเจน เป็นต้น
การถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่เชิงพาณิชย์ พร้อมกันนี้ วว. ถ่ายทอดเทคโนโลยีผลงานวิจัยและ
นอกจากผลงานวิจัยที่ถ่ายทอดสู่เชิงพาณิชย์แล้ว ที่ พัฒนาสู่เชิงพาณิชย์ เพื่อลดการน�าเข้าเทคโนโลยีจากต่าง
ผ่านมากระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้เดินหน้าพัฒนา ประเทศ สร้างงาน สร้างอาชีพแก่ประชาชน ผู้ประกอบการ
งานวิจัยที่ก่อให้เกิดสิทธิบัตรและอนุสิทธิบัตรที่ยื่นจดกับกรม น�าไปสู่การสร้างความเข้มแข็งแก่เศรษฐกิจของประเทศอย่าง
ทรัพย์สนทางปัญญา โดยในส่วนของ สถาบันวิจยวิทยาศาสตร์
ิ ั ยังยืน ในปี พ.ศ. 2553 จ�านวน 7 ผลงานวิจย ได้แก่ 1.การผลิต
่ ั
และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย หรือ วว. ได้น�าผลงานวิจัย เครื่องอบนึ่งฆ่าเชื้อ ให้แก่ บริษัทเอ็น อาร์ อินดัสตรีส์ จ�ากัด
และพัฒนายื่นจดสิทธิบัตรและอนุสิทธิบัตรกับกรมทรัพย์สิน 2.การผลิตผลิตภัณฑ์ขนมขบเคียวส�าหรับวัยเด็ก ให้แก่ บริษท
้ ั
เครื่องอบนึ่งฆ่าเชื้อ ขนมขบเคี้ยวส�ำหรับวัยท�ำงำน
ผลิตภัณฑ์บ�ำรุงผิวต้ำนอนุมูลอิสระ ผลิตภัณฑ์คลีนนี่ไพล
ที่มีส่วนประกอบของสำรสกัดจำกเห็ดแครง
รายงานประจ�าแปี 2553 41
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

45. โฟร์เม้าเท่นส์อนเตอร์เนชันแนล จ�ากัด 3.การผลิตผลิตภัณฑ์ขนม
ิ ่ อุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย กระทรวงวิทยาศาสตร์และ
ขบเคี้ยวส�าหรับวัยท�างาน ให้แก่ บริษัทโฟร์เม่าเท่นส์อินเตอร์ เทคโนโลยีจึงได้มีก�าหนดที่จะน�าคาราวานเทคโนโลยีเพื่อ
เนชันแนล จ�ากัด 4.การผลิตผลิตภัณฑ์บารุงผิวต้านอนุมลอิสระ
่ � ู ผู้ประกอบการลงไปโรดโชว์ “คาราวานเทคโนโลยีเพื่อเพิ่ม
ทีมสวนประกอบของสารสกัดจากเห็ดแครง ให้แก่บริษทไนน์ บีบี
่ี่ ั ศักยภาพการแข่งขันภาคเอกชนไทย” เป็นครังแรก ณ โรงแรม
้
พลัส จ�ากัด 5.การผลิตปุยชีวภาพจากจุลนทรียเ์ ชิงอุตสาหกรรม
๋ ิ สระบุรอนน์ จังหวัดสระบุร ี ภายในไตรมาสแรกของปีงบประมาณ
ีิ
(ปุ๋ยชีวภาพจากสาหร่ายสีน�้าเงินแกมเขียวที่ตรึงไนโตรเจน) 2554 เพือน�าเทคโนโลยี นวัตกรรม บริการ และสิทธิประโยชน์
่
ให้แก่ บริษทอัลโกเทค จ�ากัด 6.การผลิตปุยชีวภาพจากจุลนทรีย์
ั ๋ ิ ทางด้านการเงินของหน่วยงานในสังกัด ตลอดจนเผยแพร่
เชิงอุตสาหกรรม (ปุ๋ยชีวภาพจากสาหร่ายสีน�้าเงินแกมเขียวที่ ประชาสัมพันธ์และถ่ายทอดให้กับผู้ประกอบการในพื้นที่จัง
ผลิตพอลิแซ็คคาไรด์เป็นวัสดุปรับปรุงดิน) ให้แก่ บริษทอัลโกเทค
ั วัดสระบุรและจังหวัดใกล้เคียง และเพือเปิดโอกาสให้ผประกอบ
ี ่ ู้
จ�ากัด และ 7.การผลิตน�ายาเช็ดพืนทีมสวนผสมของน�ามันไพล
้ ้ ่ี่ ้ การขนาดกลางและขนาดเล็กในต่างจังหวัดได้รับทราบและ
ให้แก่ บริษัทไนน์ บีบ พลัส จ�ากัด เป็นต้น
ี สามารถเข้าถึงและน�าองค์ความรู้ เทคโนโลยี นวัตกรรม และ
สิทธิประโยชน์ทางด้านการเงินไปใช้เพือพัฒนาต่อยอดเพือสร้าง
่ ่
2.1.3 โรดโชว์กับภาคอุตสาหกรรม มูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าหรือบริการ หรือยกระดับการผลิตให้ได้
เนื่องจากปัญหาข้อจ�ากัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และ ตามมาตรฐานสากล ซึงเป็นส่วนหนึงของนโยบายทีตองการเน้น
่ ่ ่้
เทคโนโลยีที่ไม่มีหน่วยงานประจ�าอยู่ในต่างจังหวัด จึงท�าให้ การน�าวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม มาใช้เพือพัฒนา
่
ผู้ประกอบการในต่างจังหวัดโดยเฉพาะขนาดกลางและขนาด ศักยภาพและเพิมขีดความสามารถในการแข่งขันของผูประกอบ
่ ้
เล็กไม่สามารถเข้าถึงบริการและสิทธิประโยชน์ของกระทรวง การไทย และผลักดันเศรษฐกิจไทยไปสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้อย่างสะดวกและทั่วถึง ดังนั้น
เพือเป็นการแก้ไขปัญหาข้อจ�ากัดดังกล่าวและตอบสนองนโยบาย
่ 2.14 แผนพัฒนาระบบราง เพิ่มประสิทธิภาพระบบ
ของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โลจิสติกส์
(ดร.วี ร ะชั ย วี ร ะเมธี กุ ล ) กระทรวงวิ ท ยาศาสตร์ แ ละ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดย ส�านักงาน
เทคโนโลยี โดยส�านักส่งเสริมและถ่ายทอดเทคโนโลยี จึง คณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม
ได้ร่วมกับสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ริเริ่มโครงการ แห่งชาติ (สวทน.) ได้ให้ความส�าคัญกับการพัฒนาอุตสาหกรรม
คาราวานเทคโนโลยีเพื่อผู้ประกอบการ
ขึน มีวตถุประสงค์เพือน�าหน่วยงานต่าง ๆ
้ ั ่
ในสั ง กั ด กระทรวงวิ ท ยาศาสตร์ แ ละ
เทคโนโลยีออกไปเดินสายโรดโชว์บริการ
และสิทธิประโยชน์ต่าง ๆ ถึงในพื้นที่ โดย
มุ่งหวังน�าวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและ
นวัตกรรมลงไปยกระดับคุณภาพมาตรฐาน
และเพิ่มขีดความสามารถของผู้ประกอบ
การขนาดกลาง ขนาดย่อม และวิสาหกิจ
ชุมชนในต่างจังหวัด
จากการหารื อ ร่ ว มกั บ สภา
42 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

46. วิจัยให้มีคุณภาพ และเพียงพอต่อความต้องการของประเทศ
ส่งเสริมความร่วมมือระหว่งสถาบันวิจยหรือสถาบันการศึกษา
ั
ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในประเทศ กับสถาบันวิจัย
หรือสถาบันการศึกษาต่างประเทศ ในการวิจัยและพัฒนา
หรือการจัดการศึกษาระดับปริญญาโทและปริญญาเอก โดย
ให้สถาบันวิจัยหรือสถาบันการศึกษานั้นเข้าร่วมเป็นสถาบัน
เครือข่ายของสถาบัน และสร้างกลุ่มสถาบันเครือข่ายในการ
ด�าเนินโครงการหรือหลักสูตรร่วมกัน โดยเน้นโครงการหรือ
หลักสูตรซึ่งมีการวิจัยและพัฒนาที่เอื้ออ�านวยต่อการพัฒนา
ประเทศอย่างเป็นรูปธรรม และมุ่งเน้นการแก้ไขปัญหาใน
ภาคการผลิตและบริการ รวมทั้งส่งเสริมและสนับสนุนให้เกิด
ศูนย์ความเป็นเลิศเฉพาะทางเพือน�าสถาบันเครือข่ายหรือกลุม
่ ่
สถาบันเครือข่ายไปสู่การยอมรับในระดับสากล
2.1.5 งานแสดงเทคโนโลยีและนวัตกรรม
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้จัดงาน
เทคโนโลยีและนวัตกรรมของไทย เพื่อเป็นเวทีกลางให้นัก
ระบบราง เป็น 1 ใน 3 ภาคอุตสาหกรรมเป้าหมาย นอกเหนือ วิทยาศาสตร์และนักลงทุนได้พบกัน เพื่อสร้างนวัตกรรมที่มี
จาก อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์ยางล้อและการออกแบบเพือนวัต ่ ศักยภาพด้านการแข่งขันออกสู่ตลาด โดยในปี 2553 งาน
กรรมภาคอุตสาหกรรม ทีกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
่ TechnoMart&InnoMart 2010 ภายใต้แนวคิด “สร้างสรรค์
ให้ความส�าคัญในการเปิดตัว สถาบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เศรษฐกิจ พิชตความจน ประชาชนเข้มแข็ง ด้วยเทคโนโลยีและ
ิ
ชั้นสูง (THAIST) นวัตกรรมไทย” ที่จัดขึ้นระหว่างวันที 16-20 ตุลาคม 2553
่
เนืองจากรัฐบาลเห็นว่าการพัฒนาระบบขนส่งทางราง
่ ณ อิมแพค เมืองทองธานี
ในระยะ 20 ปีขางหน้าของประเทศไทยเป็นการลงทุนโครงสร้าง
้ ภายในงานได้ จั ด กิ จ กรรมประกวด แข่ ง ขั น ทาง
พื้นฐานขนาดใหญ่ และมีมูลค่าสูงมากกว่า 1 ล้านล้านบาท เทคโนโลยีและนวัตกรรม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างการมี
ซึ่งจะก่อให้เกิดการลงทุนในอุตสาหกรรมเกี่ยวเนื่อง และเกิด ส่วนร่วมและเปิดโอกาสให้แก่ทั้งผู้ประกอบการ เยาวชน และ
การจ้างงานเป็นจ�านวนมาก สวทน. จึงมีการพัฒนาบุคลากร
ให้เพียงพอทังในเชิงปริมาณและคุณภาพให้สามารถรองรับการ
้
เดินรถไฟฟ้าสายต่าง ๆ ในปัจจุบันและการเปิดสายใหม่ในอีก
6 ปีข้างหน้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เป้าหมายของสถาบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีชนสูง
ั้
(THAIST) คือยกระดับความสามารถในการพัฒนาองค์ความรู้
ทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของไทย อันก่อให้เกิดการ
พัฒนาประเทศและเศรษฐกิจอย่างยังยืน โดยสถาบันฯ มีหน้าที่
่
ส่งเสริมและสนับสนุนการผลิตและการพัฒนาบุคลากรด้านการ
รายงานประจ�าแปี 2553 43
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

47. ประชาชนทัวไป ได้แสดงความสามารถในการประดิษฐ์ คิดค้น
่
หรือพัฒนาผลงานทางเทคโนโลยีและนวัตกรรมทีเ่ ป็นประโยชน์
สร้างความน่าสนใจให้กบงานเทคโนโลยีและนวัตกรรมของไทย
ั
มากยิงขึน ตลอดจนจัดให้มการสัมมนาและฝึกอบรม ฝึกอาชีพ
่ ้ ี
นอกจากนี้ ในปี 2553 กระทรวงวิ ท ยาศาสตร์
และเทคโนโลยี ได้สนับสนุนการประกวดรางวัลต่าง ๆ เพิ่ม
เปิดเวทีให้เด็ก เยาวชนและผู้ประกอบการ ทั้งใน กทม.และ
ต่างจังหวัดเข้าร่วมการประกวดด้วย เช่น รางวัลเทคโนโลยีดาน
้
การประหยัดพลังงานและรักษาสิงแวดล้อม รางวัลสิงประดิษฐ์
่ ่
หรือประดิษฐกรรมทางการเกษตร รางวัลออกแบบเชิงสร้างสรรค์
ผลิตภัณฑ์ลดโลกร้อน และการประกวดแข่งขันหุ่นยนต์กู้ภัย
เยาวชนไทยท�าได้ ซึ่งเป็นการแข่งขันท�าหุ่นยนต์กู้ระเบิดใน
ระดับเด็กและเยาวชน เพือสร้างพืนฐานในการประดิษฐ์หนยนต์
่ ้ ุ่
กู้ภัยต่อไป
สร้างขวัญก�าลังใจด้วยรางวัลนวัตกรรม
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยโครงการ
ส่งเสริมนวัตกรรม ของส�านักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การ
มหาชน) (สนช.) ได้มอบรางวัลนวัตกรรมแห่งชาติ ประจ�าปี
2553 เพือกระตุนให้เกิดความตืนตัวและความใฝ่รดานนวัตกรรม
่ ้ ่ ู้ ้
ขึนในประเทศ ซึงจะท�าให้นวัตกรรมเป็นทีรจกและเป็นทีสนใจ
้ ่ ่ ู้ ั ่
อย่างกว้างขวาง ซึ่งจะช่วยสร้างแรงจูงใจให้ผู้ประกอบการ
ในธุรกิจต่างๆ เกิดความสนใจที่จะสร้างและพัฒนานวัตกรรม
ขึ้นในธุรกิจทั้งด้านผลิตภัณฑ์ ทั้งกระบวนการผลิต และการ
บริการในด้านต่างๆ อาทิ รางวัลนวัตกรรมแห่งชาติด้าน
เศรษฐกิจและสังคม รางวัลนวัตกรรมข้าวไทย ที่มอบให้แก่
บริษัทที่คิดนวัตกรรมสร้างมูลค่าเพิ่มให้ข้าว ตลอดจนรางวัล
การออกแบบเชิงนวัตกรรมทีมอบให้กบผลงานออกแบบอาหาร
่ ั
ผลิตภัณฑ์ทเป็นมิตรกับสิงแวดล้อมในรอบปี 2553 มีผลงานที่
ี่ ่
ดีรับรางวัลนวัตกรรมเป็นจ�านวนมาก อาทิ “รางวัลนวัตกรรม
แห่งชาติ” เป็นผลงานในระดับบริษัทหรือหน่วยงานภาครัฐที่
มีประโยชน์เด่นชัดต่อเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ โดยผล
งานที่ได้รับรางวัลชนะเลิศ ด้านเศรษฐกิจ ได้แก่ “TextPro”
กระดาษเพืองานพิมพ์หนังสือแบบเรียนเสนอผลงานโดย บริษท
่ ั
ผลิตภัณฑ์กระดาษไทย จ�ากัด และด้านสังคม ได้แก่ “แฮลเซียน”
่
44 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

48. ข้อเข่าและขาเทียมแบบสี่จุดหมุน เสนอผลงานโดย บริษัท 2.2 พลาสติกชีวภาพ อุตสาหกรรมเพื่ออนาคต
แฮลเซี่ ย น เมทอล จ� า กั ด ขณะที่ “รางวั ล การออกแบบ
เชิงนวัตกรรม” เป็นผลงานในระดับบริษททางด้านการออกแบบ
ั กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ให้ความ
โดยผลงานที่ชนะเลิศ ได้แก่ “I-Fruiz” ไอศกรีมเนื้อผลไม้สด ส�าคัญกับการวิจัยพัฒนาอุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพเพื่อใช้
เสนอผลงานโดยบริษัท อินโนเวทีฟ ฟู้ด แพ็คเกจจิ้ง จ�ากัด ทดแทนพลาสติกที่ผลิตขึ้นจากปิโตรเคมี โดยเล็งเห็นว่าการ
และ “แม่ถวน” หมูยอเพือสุขภาพ เสนอผลงานโดย ร้านหมูยอ
้ ่ ผลิตพลาสติกชีวภาพนั้นจะเป็นอุตสาหกรรมที่ประเทศไทย
แม่ถ้วน ด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ ได้แก่ “Nara Micro สามารถพึงพาตนเองได้ทางวัตถุดบ และมีแนวโน้มทีจะสามารถ
่ ิ ่
Needle” แถบเข็มขนาดไมโครเมตรส�าหรับการน�าส่งยา เติบโตได้อย่างยั่งยืนในอนาคต เนื่องจาก
ทางผิวหนัง เสนอผลงานโดย บริษัท นาราแฟคทอรี่ จ�ากัด ด้านสิ่งแวดล้อม การใช้พลาสติกชีวภาพจะช่วยลด
ด้ า นการออกแบบเพื่ อ สิ่ ง แวดล้ อ มได้ แ ก่ ผ้ า ทอจากฝ้ า ย ปริมาณขยะได้อย่างมาก เพราะพลาสติกชีวภาพสามารถย่อย
สีธรรมชาติปั่นจากเครื่องปั่นด้าย “ไทยน�าโชค”เสนอผลงาน สลายได้ภายในระยะเวลา 1 ปี ขณะที่พลาสติกปิโตรเคมีต้อง
โดย บริษัท ไทยน�าโชคเท็กซ์ไทล์ จ�ากัด ใช้ระยะเวลาย่อยสลายนานถึง 400 ปี
ด้านการสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่สินค้าเกษตร การน�า
พืชเศรษฐกิจส�าคัญ เช่น ข้าวโพด และมันส�าปะหลังมาผลิต
เป็นเม็ดพลาสติกชีวภาพ นอกจากจะช่วยแก้ปญหาผลผลิตล้น ั
ตลาดแล้ว ยังเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่พืชเศรษฐกิจของ
ไทย วันนี หากน�าแป้งมันส�าปะหลังมาผลิตเป็นเอทานอลจะมี
้
มูลค่าเพิมขึน 2 เท่า แต่ถาน�ามาผลิตเป็นเม็ดพลาสติกชีวภาพ
่ ้ ้
จะมีมลค่าเพิม 6 เท่า ซึงจะท�าให้พนองเกษตรกรมีรายได้ดขน
ู ่ ่ ี่ ้ ี ึ้
ด้านการพัฒนาอุตสาหกรรม อุตสาหกรรมพลาสติก
ชีวภาพถือเป็นทางรอดของอุตสาหกรรมไทยในอนาคต เพราะ
กระแสโลกนับวันจะให้ความส�าคัญกับสิงแวดล้อมเพิมมากขึน
่ ่ ้
และหากเกิดอุตสาหกรรมการผลิตเม็ดพลาสติกชีวภาพขึ้นใน
ประเทศก็จะช่วยลดการสูญเสียเงินตราต่างประเทศจากการน�า
“I-Fruiz” ไอศกรีมเนื้อผลไม้สด
เข้าเม็ดพลาสติกชีวภาพจากต่างประเทศได้
รางวัลด้านนวัตกรรมทีกล่าวมาทังหมด เป็นเพียงส่วน
่ ้ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เป็นองค์กร
หนึงทีกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ให้การสนับสนุนและ
่ ่ ที่ มี บ ทบาทหลั ก ส� า คั ญ ในการขั บ เคลื่ อ นให้ เ กิ ด การพั ฒ นา
ด�าเนินการอย่างต่อเนือง เพือกระตุนบรรยากาศการสร้างสรรค์
่ ่ ้ อุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพขึนในประเทศไทย โดยเป็นหน่วย
้
นวัตกรรมในกลุ่มของเอกชนและอุตสาหกรรมโดยมองว่าจะ งานทีได้รเริมน�าเทคโนโลยีผลิตเม็ดพลาสติกชีวภาพเข้ามาเผย
่ ิ ่
น�าพาประเทศไปสู่การสร้างความสามารถด้านการแข่งขันได้ แพร่และถ่ายทอด เพือสร้างความตระหนักถึงความส�าคัญและ
่
ด้วยนวัตกรรม ความจ�าเป็นของการใช้พลาสติกชีวภาพในสังคมไทย รวมทังเป็น ้
หน่วยงานทีมบทบาทหลักในการสร้างโครงสร้างพืนฐานทีจาเป็น
่ี ้ ่�
ส�าหรับอุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพ และได้บูรณาการการ
ท�างานของหน่วยงานในสังกัดเพือขับเคลือนการพัฒนาโครงสร้าง
่ ่
พื้ น ฐานที่ จ� า เป็ น ของอุ ต สาหกรรมพลาสติ ก ชี ว ภาพ ดั ง นี้
รายงานประจ�าแปี 2553 45
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

49. 1. ส�านักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) เป็น
หน่วยงานที่สนับสนุนและผลักดันให้เกิดการวิจัยและพัฒนา
เทคโนโลยีในการผลิตเม็ดพลาสติกชีวภาพ และการน�าเม็ด
พลาสติกชีวภาพมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ รวมทั้งมีส่วน
ส�าคัญในการรณรงค์และสร้างความตระหนักให้ประชาชนทัวไป ่
หันมาให้ความส�าคัญกับการใช้พลาสติกทีผลิตจากวัสดุชวภาพ
่ ี
2. ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (MTEC) ซึง ่
เป็นหน่วยงานในสังกัด สวทช. ได้จดตังห้องปฏิบตการทดสอบ
ั ้ ัิ
คุณสมบัตการย่อยสลายและภาวการณ์เป็นพิษภายหลังการย่อย
ิ
สลายของเม็ดพลาสติกชีวภาพ เพือให้บริการแก่ผประกอบการ
่ ู้
ก่อนที่จะน�าเม็ดพลาสติกไปผลิตเป็นผลิตภัณฑ์
3. สถาบั น วิ จั ย วิ ท ยาศาสตร์ แ ละเทคโนโลยี แ ห่ ง
ประเทศไทยหรือ วว. ได้จดตังห้องปฏิบตการทดสอบการย่อย
ั ้ ัิ
สลายของผลิตภัณฑ์พลาสติกชีวภาพ และสามารถพัฒนาวิธี
การทดสอบจากเดิมทีตองใช้ระยะเวลาทดสอบนานถึง 6 เดือน
่้ อุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพขึ้นในประเทศไทย ก่อให้เกิด
เหลือเพียง 1 เดือน การสร้างโครงสร้างพืนฐานทีเ่ ข้มแข็งด้านเทคโนโลยี มาตรฐาน
้
4. กรมวิทยาศาสตร์บริการ ได้พัฒนาวิธีการทดสอบ อุตสาหกรรม และนโยบายด้านการลงทุนและสิ่งแวดล้อม ซึ่ง
ความปลอดภัยของบรรจุภณฑ์จากพลาสติกชีวภาพ เพือสร้าง
ั ่ กระตุ้นให้ภาคเอกชนมีความสนใจในการลงทุนโรงงานน�าร่อง
ความมั่นใจและสร้างความปลอดภัยให้แก่ผู้บริโภค (pilot plant) เพือผลิตเม็ดพลาสติกชีวภาพขึนในประเทศเพือ
่ ้ ่
อย่างไรก็ด ในการขับเคลือนแผนทีนาทางแห่งชาติดาน
ี ่ ่ � ้ เร่งรัดให้เกิดการพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตในระดับอุตสาหกรรม
การพัฒนาอุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพให้เกิดขึนได้อย่างจริงจัง ้ โดยโครงการดังกล่าวคาดว่าจะผลักดันให้เกิดอุตสาหกรรม
นัน กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไม่สามารถทีจะด�าเนิน
้ ่ พลาสติกชีวภาพอย่างครบวงจรภายในปี 2558 และมีโอกาส
การได้แต่เพียงล�าพัง จ�าเป็นต้องอาศัยการมีส่วนร่วมจากภาค เป็นผู้น�าในภูมิภาค นั่นเป็นสิ่งที่กระทรวงวิทยาศาสตร์และ
ส่วนต่าง ๆ ทั้งภาครัฐและภาคเอกชนเข้ามาช่วยกันขับเคลื่อน เทคโนโลยี ก�าลังเร่งผลักดันให้เกิดการพัฒนาอุตสาหกรรม
ดังนั้น กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยส�านักงาน พลาสติกชีวภาพในประเทศไทยเพื่อก้าวไปสู่การเป็นศูนย์การ
นวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) จึงได้รวมมือกับรายการแจ๋ว
่ ผลิตพลาสติกชีวภาพในภูมิภาคเอเชีย
และสถานีโทรทัศน์ไทยทีวสชอง 3 จัดท�ากล่องพลาสติกชีวภาพ
ีี่
ส�าหรับบรรจุอาหารออกจ�าหน่าย เพือการสร้างความตระหนัก
่ 2.3 ผลิตภัณฑ์สีเขียวเพื่อสิ่งแวดล้อม
ให้ผู้บริโภคเห็นถึงความส�าคัญและความจ�าเป็นของพลาสติก
ชีวภาพ และรณรงค์ให้หนมาใช้ผลิตภัณฑ์พลาสติกชีวภาพแทน
ั ปัจจุบนประเด็นในเรืองสิงแวดล้อมได้กลายมาเป็นส่วน
ั ่ ่
พลาสติกทีผลิตจากปิโตรเคมีให้เพิมมากขึน อีกทังรายได้ทงหมด
่ ่ ้ ้ ั้ หนึ่งของเศรษฐกิจและการค้าระหว่างประเทศไปเสียแล้ว ดัง
ทีได้จากการจ�าหน่ายกล่องพลาสติกชีวภาพจะน�าขึนทูลเกล้าฯ
่ ้ นั้น การที่ประเทศไทยจะผลิตสินค้าหรือบริการเพื่อส่งออกไป
ถวายสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัคร จ�าหน่ายในต่างประเทศ จึงมีความจ�าเป็นอย่างยิงทีผประกอบ
่ ่ ู้
ราชกุ ม ารี เพื่ อ ทรงใช้ ใ นการรั ก ษาผู ้ ป ่ ว ยโรคมะเร็ ง ต่ อ ไป การจะต้องค�านึงถึงความเป็นมิตรต่อสิงแวดล้อมของสินค้าและ
่
ทั้ ง นี้ ผลการด� า เนิ น งานเพื่ อ ขั บ เคลื่ อ นให้ เ กิ ด บริการดังกล่าว ทังนี เพือให้สนค้าและบริการของไทยสามารถ
้ ้ ่ ิ
46 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

50. แข่งขันอยูในตลาดโลกได้อย่างสง่างาม และเพือเป็นการแสดง
่ ่ เรียบร้อยแล้ว
พลังรักษ์โลกซึงเป็นกระแสระหว่างประเทศอยูในปัจจุบน และ
่ ่ ั ตลอดจนด�าเนินโครงการเครืองหมายคาร์บอนฟุตพรินท์
่ ้
นับวันจะทวีความส�าคัญเพิ่มมากขึ้น หรือ ฉลากเขียว ทีตดบนผลิตภัณฑ์จะเป็นการสือสารสร้างความ
่ิ ่
เชือมันกับผูบริโภค ท�าให้ผบริโภคมีขอมูลมากขึนในการตัดสินใจ
่ ่ ้ ู้ ้ ้
2.3.1 คาร์บอนฟุตพริ้นท์ เพื่อโลกสีเขียว เลือกซือสินค้า ในส่วนของผูผลิตเอง ปริมาณคาร์บอนฟุตพรินท์
้ ้ ้
ขณะทีทวโลกก�าลังให้ความส�าคัญกับผลิตภัณฑ์ทเี่ ป็น
่ ั่ จะช่ ว ยให้ ผู ้ ป ระกอบการทราบประเด็ น ด้ า นสิ่ ง แวดล้ อ ม
มิตรกับสิงแวดล้อม กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดย
่ ที่ควรปรับปรุง ก่อให้เกิดการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีคาร์บอนต�่า
ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) ส�านักงานพัฒนา อันจะน�าไปสูเ่ ศรษฐกิจและสังคมยุคคาร์บอนต�า (Low Carbon
่
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ได้รเิ ริมโครงการ
่ Economy and Society) ซึ่งปัจจุบันประเทศไทยสามารถ
ความร่วมมือทางเทคนิคที่เกี่ยวข้องกับคาร์บอนฟุตพริ้นท์ น�าร่องติดฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์แล้วกว่า 65 ชนิด
(Carbon Footprint) ของผลิตภัณฑ์สาหรับในประเทศ ซึงนับว่า
� ่
เป็นการสร้างองค์ความรูใหม่ ทีเ่ กียวข้องกับคาร์บอนฟุตพรินท์
้ ่ ้
ของประเทศไทย ซึ่งถือเป็นเรื่องใหม่ที่ยังไม่เคยมีมาก่อน
โครงการดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อสร้างทีมผู้เชี่ยวชาญ
ในประเทศ เพื่อทดแทนการจ้างผู้เชี่ยวชาญต่างชาติ ทั้งนี้เพื่อ
รองรับกระแสด้านสิ่งแวดล้อมและการค้าของโลกที่มีความ
ต้องการข้อมูลสิงแวดล้อมมากขึนเรือยๆ และคาดว่าผลงานทีได้
่ ้ ่ ่
จะช่วยส่งเสริมการส่งออกและรักษาตลาดเดิมของประเทศไทย
ไว้ได้ภายใต้การเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นในอนาคต
เอ็มเทคได้สร้างห้องปฏิบตการการประเมินวัฎจักรชีวต
ัิ ิ อาหารไก่เนื้อ
เพือด�าเนินการจัดท�าฐานข้อมูลวัฎจักรชีวตของวัสดุพนฐานและ
่ ิ ื้
พลังงานของประเทศ (National LCI Database) โดยได้ร่วม
กับองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก องค์การมหาชน
(อบก.) ด�าเนินโครงการ “การส่งเสริมการใช้คาร์บอนฟุตพรินท์ ้
ของผลิตภัณฑ์” เพื่อเป็นการสร้างกระแสแห่งการอนุรักษ์
สิ่งแวดล้อมให้กับทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภค
เอ็มเทคได้พัฒนาระบบการจัดการฐานข้อมูลวัฏจักร
ชีวิตของไทย หรือ LCA (Thai Life Cycle Inventory Data เสื้อยืด 100% cotton ข้าวหอมมะลิ 100%
Management System) ซอฟต์แวร์สาเร็จรูปเพือการประเมิน
� ่
ปริมาณก๊าซเรือนกระจกของไทย (GHGs+) ซึ่งเป็นระบบด้าน
LCA รายแรกของประเทศและภูมภาคอาเซียนโดยจะช่วยจัดการ
ิ
และแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการช่วยลด
ปัญหาการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และการค�านวณปริมาณ
ก๊าซที่ปล่อยออกมาจากตัวผลิตภัณฑ์ตั้งแต่การน�าเข้าวัตถุดิบ
จนถึงกระบวนการท�าลายล้างของผลิตภัณฑ์หลังจากใช้งาน แกงเขียวหวานไก่ และ มัสมั่นไก่
รายงานประจ�าแปี 2553 47
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

51. 2.3.2 ดีไซน์ดี มีรางวัล พัฒนาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์และบริการที่มีคุณค่าและเติบโต
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดย ศูนย์ เป็น Green Product ที่สมบูรณ์และสามารถแข่งขันในตลาด
เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) ส�านักงานพัฒนา โลกได้ต่อไปในอนาคต
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ได้จัดกิจกรรม
กระตุนเตือนสังคมให้หนมาใส่ใจ ปลูกจิตส�านึกในการดูแลและ 2.4 วัสดุอ้างอิงกับการพัฒนามาตรฐานผลิตภัณฑ์
้ ั
รักษาสิงแวดล้อมร่วมกันอย่างยังยืน ผ่านการประกวดออกแบบ
่ ่
ผลิตภัณฑ์เชิงนิเวศเศรษฐกิจแห่งประเทศไทย ครังที 3 ในหัวข้อ
้ ่ การเสริมสร้างศักยภาพของห้องปฏิบัติการและผู้
“ลดโลกร้อนด้วยการออกแบบผลิตภัณฑ์และบริการทีเ่ ป็นมิตร ประกอบการในทางด้านการตรวจวิเคราะห์และวัดค่าทางเคมี
ต่ อ สิ่ ง แวดล้ อ ม” ชิ ง โล่ พ ระราชทานจากสมเด็ จ พระเทพ เป็นก�าลังส�าคัญเพื่อสร้างหลักประกันทางด้านคุณภาพและ
รัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และเงินรางวัลรวมกว่า ความปลอดภัยให้กับพืชเศรษฐกิจหลักของประเทศ รวมถึง
400,000 บาท สร้างความเป็นธรรมให้กับเกษตรกร และเสริมศักยภาพและ
ทั้งนี้โครงการดังกล่าวได้รับความสนใจโดยมีผู้ส่งเข้า ขีดความสามารถในการส่งออกสินค้าเกษตรไทยไปยังตลาดโลก
ประกวด 298 ผลงาน และผ่านการคัดเลือก จ�านวน 70 ผลงาน กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยสถาบันมาตรวิทยา
โดยผลงานทีผานเข้ารอบชิงชนะเลิศมีจานวน 31 ผลงาน อาทิ แห่งชาติ (มว.) ได้พฒนาผลงานวิจยวัสดุอางอิงล่าสุดทีมความ
่่ � ั ั ้ ่ี
เทียนลดโลกร้อน เครืองนวดข้าวประหยัดพลังงาน (ผลิตกระแส ส�าคัญและพร้อมจะเปิดตัว 3 ชนิด ได้แก่
่
ไฟฟ้า) เปลือกล�าไยไล่แมลง พัดลมพลังงานหารสาม ผลิตภัณฑ์ 1. วัสดุอ้างอิงเพื่อตรวจปริมาณแคดเมียมในข้าว ซึ่ง
ขัดรองเท้าหนังจากเปลือกกล้วย หนังเทียมจากเซลลูโลส มีความส�าคัญ เพราะข้าวเป็นอาหารหลักของคนไทย และเป็น
อิฐบล็อกประดับขยะโฟมผสมเปลือกหอย ลูกหมุนระบายอากาศ สินค้าเกษตรส่งออกหลักอันดับที 1 ที่สร้างรายได้เข้าประเทศ
่
ผลิตกระแสไฟฟ้า และ TWIST BOX ซึ่งผลงานต้นแบบทั้ง ปีละไม่ต�่ากว่า 1 แสนล้านบาท อีกทั้งในปัจจุบันทางสหภาพ
31 ผลงานได้น�ามาจัดแสดงที บริเวณลานกิจกรรมชั้น 1 ศูนย์ ยุโรปและญี่ปุ่นซึ่งเป็นผู้น�าเข้าข้าวรายใหญ่ได้ออกข้อก�าหนด
่
การค้าสยามดิสคัพเวอรี่เซ็นเตอร์ แห่งนี้ ตั้งแต่วันที่ 18-20 ห้ามน�าเข้าข้าวทีมปริมาณสารแคดเมียมสูงเกินมาตรฐาน ดังนัน
่ี ้
พฤศจิกายน ที่ผ่านมา
กระทรวงวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยี เชือว่า โครงการ EcoDe-
่
sign 2010 เป็นอีกหนึ่งโครงการที่
จะเป็ น สะพานน� า ไปสู ่ ก ารพั ฒ นา
ผลิตภัณฑ์และบริการที่เป็นมิตรกับ
สิ่งแวดล้อมอย่างเป็นรูปธรรม และ
เป็นการแสดงออกทางความคิดใน
การรักษาสิ่งแวดล้อมของคนในทุก
ภาคส่วน อีกทังเป็นการต่อยอดความ
้
คิดทีนาไปสูการผลิตผลิตภัณฑ์เพือสิง
่ � ่ ่ ่
แวดล้อมทีมคณภาพเป็นทียอมรับใน
่ีุ ่
ระดับสากล และทุกผลงานทีเ่ ข้าร่วม
การประกวดมีโอกาสจะได้รับการ ขั้นตอนการผลิตและรูปขวดบรรจุวัสดุอ้างอิงรับรองส�าหรับการวิเคราะห์โลหะหนักในข้าว
48 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

52. มีการตรวจพบการปนเปือนของสารแคดเมียม ก็จะกระทบต่อ
้ การผลิตวัสดุอางอิงทีเ่ กียวข้องกับปากท้องและความปลอดภัย
้ ่
ขีดความสามารถในการส่งออกข้าวไทยไปยังตลาดโลก และหาก ของพี่น้องประชาชนและเสริมขีดความสามารถในการแข่งขัน
น�าข้าวที่มีแคดเมียมไปรับประทานก็จะท�าให้เจ็บป่วย เพราะ ของประเทศ จะเน้นการน�าวัสดุอ้างอิงที่ผลิตได้ออกไปสู่ห้อง
แคดเมียมจะไปสะสมในไตและตับ จะท�าให้กระดูกเปราะ และ ปฏิบัติการและผู้ประกอบการให้ได้มากที่สุด เพื่อยกระดับ
โลหิตจาง หากได้รับปริมาณมากจะท�าให้เสียชีวิตได้ และสร้างมาตรฐานให้กับห้องปฏิบัติการและภาคเอกชนให้
ดังนัน การมีวสดุอางอิงเพือตรวจวัดปริมาณแคดเมียม
้ ั ้ ่ ได้มาตรฐานเป็นที่ยอมรับของสากล รวมทั้งจะมุ่งยกระดับ
ในข้าว จะเป็นการช่วยในด้านการคุมครองผูบริโภคให้ทานข้าว
้ ้ การตรวจวัดมาตรฐานทางด้านเคมีและการผลิตวัสดุอ้างอิง
ด้วยความปลอดภัยมากขึ้น และจะช่วยสร้างหลักประกันและ ของไทยให้ได้รับการรับรองขีดความสามารถในระดับโลก ซึ่ง
การยอมรับทางด้านคุณภาพของข้าวไทยทีสงออกไปขายในต่าง
่่ ประเทศไทยถือว่ามีขดความสามารถในด้านการวัดและการเทียบ
ี
ประเทศ เพือให้ขาวไทยสามารถแข่งขันในตลาดโลกได้ตอไปใน
่ ้ ่ มาตรฐานทางเคมีอยูในระดับแนวหน้าของอาเซียนอยูในขณะนี้
่ ่
อนาคต
2. วัสดุอ้างอิงเพื่อตรวจวัดค่าความหวาน เป็นเรื่อง 2.5 ศูนย์เชี่ยวชาญด้านแก้วแห่งแรกในอาเซียน
ที่ทางสมาคมอ้อยและน�้าตาลทรายได้ขอให้ทางสถาบันมาตร
วิทยาแห่งชาติชวยท�าขึน เนืองจากวัสดุอางอิงวัดค่าความหวาน
่ ้ ่ ้ อุตสาหกรรมแก้วเป็นอุตสาหกรรมทีสาคัญสาขาหนึง
่� ่
มี ค วามส� า คั ญ อย่ า งมากต่ อ ระบบการปลู ก อ้ อ ยและผลิ ต ของประเทศไทย เนืองจากแก้วเป็นผลิตภัณฑ์ทใช้วตถุดบภายใน
่ ี่ ั ิ
น�าตาลทราย เพราะค่าความหวานเป็นปัจจัยส�าคัญที่โรงงาน
้ ประเทศ (local content) เป็นวัตถุดบทีใช้ในการผลิตถึงร้อยละ
ิ ่
น�้าตาลใช้เป็นตัวก�าหนดราคาซื้อขายอ้อยจากชาวไร่อ้อย 80 เป็นวัสดุทเี่ ป็นมิตรกับสิงแวดล้อม (green product) เพราะ
่
ดังนั้น ถ้าเครื่องมือตรวจวัดค่าความหวานไม่ได้มาตรฐาน สามารถน�ากลับมารีไซเคิลได้ 100% โดยแก้วทีผานการรีไซเคิล
่่
วัดได้คาความหวานต�าเกินไปชาวไร่ออยก็จะเสียเปรียบเพราะ
่ ่ ้ จะมีคณภาพทีด ไม่เสือมคุณภาพเหมือนวัสดุอน ๆ นอกจากนี้
ุ ่ี ่ ื่
ขายได้ราคาต�าเกินไป แต่ถาวัดได้คาความหวานสูงเกินไปโรงงาน
่ ้ ่ อุตสาหกรรมแก้วยังสร้างรายได้ในแต่ละปีเป็นเม็ดเงินจ�านวน
น�าตาลก็ต้องขาดทุน ซึ่งไม่ว่ากรณีใด ๆ ก็จะส่งผลกระทบต่อ
้ มาก โดยในปี 2552 มูลค่าการส่งออกผลิตภัณฑ์แก้วของไทย
ระบบการปลูกอ้อยและผลิตน�้าตาลทรายทั้งระบบซึ่งมีมูลค่า อยู่ที่ประมาณ 2 หมื่นล้านบาท ส่วนใหญ่เป็นเครื่องแก้วที่
สูงถึงกว่า 5 หมื่นล้านบาทต่อปี และอาจจะส่งผลกระทบต่อ ใช้บนโต๊ะอาหารและในครัว (consumer product) ซึงตลาด ่
อุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่องได้ ทั้งนี้ วัสดุอ้างอิงที่นักวิจัยท�าขึ้น ส�าหรับผลิตภัณฑ์แก้วในตลาดโลกมีแนวโน้มทีจะขยายตัวอย่าง
่
นี้มีราคาถูกกว่าวัสดุที่น�าเข้ามาจากต่างประเทศถึงร้อยละ 40 ต่อเนือง อีกทังยังเกียวข้องกับอุตสาหกรรมอืนเป็นจ�านวนมาก
่ ้ ่ ่
3. วัสดุอ้างอิงเพื่อตรวจวัดปริมาณก๊าซออกซิเจนใน เช่น อุตสาหกรรมรถยนต์ อุตสาหกรรมเครืองใช้ไฟฟ้า (โคมไฟ
่
อากาศ ซึงแม้จะไม่เกียวข้องกับการส่งออก แต่เกียวข้องกับความ
่ ่ ่ หลอดไฟ) อุตสาหกรรมก่อสร้าง (บล็อกแก้ว ฉนวนใยแก้ว)
ปลอดภัยในชีวตและทรัพย์สนของประชาชนอย่างมาก เพราะ
ิ ิ ด้วยเหตุนี้ กรมวิทยาศาสตร์บริการ จึงได้ให้ความ
การท�างานในบางสถานทีจาเป็นต้องมีการควบคุมปริมาณก๊าซ
่� ส�าคัญกับการวิจัยพัฒนาเพื่อสร้างความเชี่ยวชาญด้านแก้วขึ้น
ออกซิเจนทีเ่ หมาะสม เช่น การท�างานในเหมือง ในอุโมงค์ หรือ เพื่อช่วยยกระดับการผลิตแก้วของผู้ประกอบการไทยให้ได้
ในสถานทีทเี่ ก็บวัตถุไวไฟต่าง ๆ เพราะถ้าเครืองวัดปริมาณก๊าซ
่ ่ คุณภาพและมาตรฐาน และช่วยลดต้นทุนการผลิตให้น้อยลง
ออกซิเจนไม่ได้มาตรฐานแล้ว อาจท�าให้แรงงานขาดอากาศหมด เพือให้ภาคอุตสาหกรรมแก้วของไทยมีขดความสามารถในการ
่ ี
สติหรือเสียชีวตได้ หรืออาจท�าให้เกิดไฟไหม้หรือการระเบิดขึน
ิ ้ แข่งขันที่สูงขึ้น โดยในปีงบประมาณ 2553 กรมวิทยาศาสตร์
ตามมาได้ บริการ ได้เปิดศูนย์เชี่ยวชาญด้านแก้วแห่งแรกในอาเซียนขึ้น
ส�าหรับก้าวต่อไป สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติจะเน้น อย่างเป็นทางการ ซึ่งศูนย์เชี่ยวชาญดังกล่าวจะมีบทบาทและ
รายงานประจ�าแปี 2553 49
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

53. ภารกิจส�าคัญ คือ วัตถุดิบที่มีผลต่อการเกิดสีของแก้ว เป็นต้น
1. เป็นศูนย์เชียวชาญด้านแก้วแห่งแรกและแห่งเดียว
่ - ในภาคธุรกิจ SME เน้นการวิจัยพัฒนาเพื่อพัฒนา
ของไทยและอาเซียน ทีได้รบการรับรองมาตรฐานความเชียวชาญ
่ ั ่ คุณภาพและมาตรฐานของผลิตภัณฑ์ของภาคเอกชนแต่ละ
ด้านแก้วจาก Bureau of Analysed Sample LTD หรือ BAS ราย รวมทังช่วยเรืองการออกแบบผลิตภัณฑ์ เพือเพิมขีดความ
้ ่ ่ ่
จากประเทศอังกฤษ ซึงองค์กรดังกล่าวถือเป็นองค์กรทีได้รบการ
่ ่ ั สามารถในการแข่งขันของ SME ในอุตสาหกรรมแก้วขึ้นมา
รับรองจากคณะกรรมการระหว่างประเทศด้านแก้วให้ทาหน้าที่ � อย่างเป็นระบบ
ให้การสอบเทียบและรับรองมาตรฐานสากลของห้องปฏิบัติ - ในภาคชุมชน-ครัวเรือน เน้นการพัฒนาต้นแบบ
การวิเคราะห์ทดสอบผลิตภัณฑ์แก้ว ซึ่งการที่ประเทศไทยมี ผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ ที่สามารถผลิตได้ในชุมชน แล้วถ่ายทอด
ศูนย์เชี่ยวชาญที่ได้รับมาตรฐานสากล จะท�าให้นานาประเทศ องค์ความรู้ลงไปสู่ชุมชน เพื่อให้เกิดการสร้างงานสร้างรายได้
โดยเฉพาะประเทศผู้น�าเข้าสินค้าแก้วจากไทย ให้การยอมรับ ภายในชุมชน ซึ่งอุตสาหกรรมแก้ว ก็ได้สร้างชื่อเสียงให้แก่
ในคุณภาพและมาตรฐานของสินค้าแก้วที่ผ่านการรับรองจาก ชุมชนมาแล้วในต่างประเทศมากมาย เช่น แก้วมูราโน่ ที่เมือง
กรมวิทยาศาสตร์บริการ เวนิส ประเทศอิตาลี ในส่วนของไทยเอง ก็สามารถส่งเสริมได้
2. ศูนย์เชียวชาญด้านแก้วนีจะท�าหน้าทีสาคัญ 3 เรือง
่ ้ ่� ่ อีกมาก เช่น การท�าแก้วเป่าเป็นรูปต่าง ๆ การท�าผลิตภัณฑ์
คือ ลูกปัดจากแก้ว รวมทั้งการจัดท�าของที่ระลึกหรือผลิตภัณฑ์
2.1 ให้บริการวิเคราะห์-ทดสอบ ซึงได้กล่าวไปแล้ว
่ อื่นๆ อีกมากมาย
ว่าบทบาทหน้าที่นี้ของศูนย์ ได้รับการรับรองจากหน่วยงาน 2.3 ให้ค�าปรึกษาและแก้ไขปัญหาแก่ภาคเอกชน
ระดับโลกแล้ว แต่ละราย เนื่องจากศูนย์เชี่ยวชาญจะมีบุคลากรที่มีความรู้
2.2 วิจัยและพัฒนา ความช�านาญและมีทกษะในอุตสาหกรรมนีอย่างดี จึงสามารถ
ั ้
- ในระดับ hi-end เน้นการวิจยและพัฒนาทีเ่ กียวข้อง
ั ่ เข้าไปเป็นพี่เลี้ยงหรือให้ค�าปรึกษาแนะน�า เพื่อแก้ไขปัญหาให้
กับการปรับสูตรการหลอมแก้ว เพื่อลดการใช้พลังงาน รวมทั้ง แก่ภาคเอกชนแต่ละรายในลักษณะ problem solving
ลดเกิดก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์และไนโตรเจนไดออกไซค์ (เป็น ดังนัน จะเห็นได้วา การท�าหน้าทีของศูนย์เชียวชาญฯ
้ ่ ่ ่
ก๊าซเรือนกระจก) ในกระบวนการผลิต / การวิเคราะห์ทดสอบ จะท�าหน้าที่ครอบคลุมการให้บริการแก่ภาคเอกชนและสังคม
50 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

54. ครอบคลุมทังระบบทีเกียวข้องกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
้ ่ ่ การส่งออก โดยอาคารดังกล่าวได้ก่อสร้างเสร็จสิ้นและพร้อม
คือ ครอบคลุมงานวิจัยพัฒนา งานวิเคราะห์ทดสอบ และงาน จะให้บริการแก่ผสงออกอัญมณีได้ภายในเดือนธันวาคม 2553 นี้
ู้ ่
ให้บริการ
2.7 แสงสยาม เทคโนโลยีล�้าหน้า
2.6 เพิ่มมูลค่าอัญมณีด้วยเทคโนโลยีนิวเคลียร์
สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) ได้
ปัจจุบันตลาดโลกมีความต้องการอัญมณีประเภท สนับสนุนทุนวิจัยให้แก่นักศึกษาปริญญาเอกมหาวิทยาลัย
โทแพชและทัวมาลีนเป็นจ�านวนมาก ในขณะที่ผู้ประกอบการ เทคโนโลยีสรนารี เพือศึกษาการสร้างอุปกรณ์ตรวจวัดความชืน
ุ ่ ้
ส่งออกอัญมณีและเครื่องประดับของไทย ก็มีความต้องการที่ หรือ เซนเซอร์วดความชืนสัมพัทธ์ (Relative Humidity Sen-
ั ้
จะน�าอัญมณีทงโทแพชและทัวมาลีนมาฉายรังสี เพือให้อญมณี
ั้ ่ ั sor) โดยใช้กระบวนการลิโธกราฟฟีด้วยรังสีเอ็กซ์ ณ ระบบ
ทั้งสองชนิดมีสีสันสวยงามตามความต้องการของตลาด ซึ่ง ล�าเลียงแสง BL–6 ห้องปฏิบัติการแสงสยาม ท�าให้ได้อุปกรณ์
อัญมณีโทแพชและทัวมาลีน เมื่อผ่านการฉายรังสีนิวเคลียร์ ตรวจวัดความชื้นที่มีประสิทธิภาพดีกว่าอุปกรณ์ตรวจวัดที่มี
แล้ว นอกจากจะมีสีสันที่สวยงามขึ้น ยังมีมูลค่าที่เพิ่มสูงขึ้น ขายอยู่ในท้องตลาด
กว่าอัญมณีที่ไม่ผ่านการฉายรังสีถึง 5-30 เท่า
ดังนัน เพือเป็นการเพิมศักยภาพในการให้บริการฉาย
้ ่ ่
รังสีอญมณีให้เพียงพอและสามารถรองรับความต้องการของผู้
ั
ประกอบการส่งออกอัญมณีและเครืองประดับในการน�าอัญมณี
่
มาฉายรังสีมากกว่า 15,000 กิโลกรัมต่อปี สถาบันเทคโนโลยี
นิวเคลียร์แห่งชาติ (สทน.) จึงได้เร่งก่อสร้างอาคารเครื่องเร่ง
อิเล็กทรอน เพื่อเพิ่มศักยภาพในการผลิตอัญมณีฉายรังสีเพื่อ
รายงานประจ�าแปี 2553 51
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

55. ทังนี เพือให้เทคโนโลยีทมอยูได้นาไปสูการใช้ประโยชน์
้ ้ ่ ี่ ี ่ � ่ ใช้ในการผลิตโซลาร์เซลล์ หรือใช้ในการพัฒนาส่วนประกอบของ
สูงสุดสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอนได้เปิดห้องปฏิบัติการแสง ฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์ โดยเฉพาะหัวอ่านแม่เหล็กและสือบรรจุขอมูล ฯ
่ ้
สยามอย่างเป็นทางการ ซึ่งตั้งอยู่ภายในอาคารสูง 4 ชั้น เพื่อ กลุ่มอุตสาหกรรมการผลิตแม่แบบ ใช้ในการผลิตแม่
เป็นห้องปฏิบตการและทดลองทางวิทยาศาสตร์ ห้องปฏิบตการ
ัิ ัิ แบบที่มีขนาดเล็กมากในระดับไมครอน หรือต�่ากว่าได้ ซึ่งมี
ทางวิศวกรรม ห้องปฏิบตงานกลุมนักวิจย ห้องสมุด ห้องประชุม
ัิ ่ ั ความคาดเคลื่อนในแต่ละมิติน้อยมาก เช่น การผลิตแม่แบบ
สัมมนา ห้องพักกลุมผูใช้บริการแสงซินโครตรอน และการปฏิบติ
่ ้ ั ส�าหรับชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ไมโครชิบในคอมพิวเตอร์ หรือ
งานทัวไป มีพนทีรวมทังสิน 16,408 ตารางเมตร และให้บริการ
่ ื้ ่ ้ ้ ชิ้นส่วนเครื่องจักรขนาดจิ๋ว
เทคนิคการวิเคราะห์ด้วยแสงซินโครตรอน แก่ผู้ประกอบการ กลุ่มสิ่งทอและเคมีภัณฑ์ ใช้ในการศึกษาการจัดเรียง
ภาคอุตสาหกรรม ในการแก้ปญหาหรือพัฒนากระบวนการผลิต
ั ตัวของสารเคลือบผิวผ้าในระดับนาโนเมตร หรือการวิเคราะห์
พร้อมทังให้บริการถ่ายทอดเทคโนโลยีแก่ภาคอุตสาหกรรม เพือ
้ ่ โครงสร้างของเส้นใยนาโน เพือการปรับปรุงและพัฒนาสิงทอให้
่ ่
เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน และเพิ่มขีดความสามารถ มีคณสมบัตพเิ ศษได้ หรือการวิเคราะห์โครงสร้างของพอลิเมอร์
ุ ิ
ในการพึ่งพาตนเอง อุตสาหกรรมที่รับบริการของสถาบัน เพื่อหาค�าตอบว่าเป็นชนิดใด และมีโครงสร้างแบบใด เพื่อน�า
สรุปตามกลุ่มได้ดังนี้ ไปผสมในพอลิเมอร์แล้วถักทอเป็นเส้นใยที่มีคุณสมบัติพิเศษ
กลุ่มอุตสาหกรรมยา และเครื่องส�าอาง ผู้ผลิตได้ใช้ ต่างๆ เช่น เส้นใยผ้าที่ผสมซิลเวอร์นาโนเพื่อฆ่าเชื้อโรค ฯลฯ
แสงซินโครตรอนในขั้นตอนการวิจัยผลิตภัณฑ์ ตัวอย่างเช่น กลุ่มอุตสาหกรรมโลหะ และวัสดุ ใช้ในการศึกษา
ผลิตภัณฑ์บ�ารุงผิว ใช้ศึกษากลไกการแพร่ผ่านชั้นผิวหนังของ คุณสมบัตเิ หล็กแผ่นรีดร้อนประเภทกัดกรดและเคลือบผิวด้วย
สารออกฤทธิ ์ หรือสารอืนๆ ทีเ่ ป็นส่วนประกอบของเครืองส�าอาง
่ ่ น�ามัน เพือทีจะให้ได้เหล็กทีมคณภาพผิวทีดเี ยียม เหมาะส�าหรับ
้ ่ ่ ่ีุ ่ ่
กลุ่มอุตสาหกรรมอาหารแปรรูป ใช้ในการตรวจสอบ การประกอบชิ้นส่วนต่างๆ ที่ใช้ในรถยนต์เครื่องใช้ไฟฟ้า และ
การปนเปือนโลหะและสารเคมีบางชนิดทีมปริมาณน้อยมากๆ
้ ่ี อื่นๆ ซึ่งต้องการคุณภาพผิวที่ดีเยี่ยม
ในอาหารแปรรูป เช่น สารปนเปือนในปลากะตักเพือการส่งออก
้ ่
กลุ่มอุตสาหกรรมยาง เพื่อการตรวจสอบโครงสร้าง 2.8 สร้างบุคลากรนักวิทย์ ป้อนภาคผลิตและอุตสาหกรรม
ของผลิตภัณฑ์ททาจากยางพาราธรรมชาติ และยางสังเคราะห์
ี่ �
เพื่อพัฒนาให้มีคุณสมบัติตามที่ต้องการ เช่น หาโครงสร้างที่ นอกจากการลงทุนเพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทาง
จะท�าให้ยางมีความเหนียว ทนแรงกระแทกได้มากขึ้นในยาง ด้านวิทยาศาสตร์ และการวิจยพัฒนาเพือเพิมศักยภาพและขีด
ั ่ ่
รถยนต์ การหาโครงสร้างของถุงมือยาง หรือถุงยางอนามัยที่ ความสามารถในการแข่งขันทางด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี
ท�าให้มีคุณสมบัติไม่ขาดง่าย ยืดหยุ่นสูง และบางเฉียบ ฯลฯ นวัตกรรม และเศรษฐกิจของประเทศแล้ว การเตรียมความพร้อม
กลุ ่ ม อุ ต สาหกรรมซอฟต์ แ วร์ ไมโครชิ ป และ และการพัฒนาบุคลากรทางด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และ
อิเล็กทรอนิกส์ ใช้ในการศึกษาสารกึ่งตัวน�าชนิดฟิล์มบางเพื่อ นวัตกรรม ก็นบเป็นปัจจัยทีมความส�าคัญไม่ยงหย่อนไปกว่ากัน
ั ่ี ิ่
52 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

56. 2.8.1 สถาบั น วิ ท ยาศาสตร์ แ ละเทคโนโลยี ชั้ น สู ง ประเทศไทยมีมลค่าการส่งออกผลิตภัณฑ์ยางพาราแปรรูป โดย
ู
(THAIST) เฉพาะผลิตภัณฑ์ยางล้อมากทีสด คือร้อยละ 43 ทังนี จึงจ�าเป็น
ุ่ ้ ้
ส� า นั ก งานคณะกรรมการนโยบายวิ ท ยาศาสตร์ ทีจะต้องมีการพัฒนาบุคลากรระดับสูงและเครือข่ายเชียวชาญ
่ ่
เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ (สวทน.) ได้เปิดตัว “สถาบัน ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม โดยมีการตั้งเป็น
วิ ท ยาศาสตร์ แ ละเทคโนโลยี ชั้ น สู ง ” (THAIST) เพื่ อ เป็ น เครือข่ายที่ชื่อว่า Tire Academy of Thailand (TiAT) เพื่อ
ศูนย์กลางประสานงานและสนับสนุนหน่วยงานต่างๆ ทั้งใน เพิมความสามารถในการผลิตในอุตสาหกรรมยางล้อในระยะ 5
่
และต่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาด้านวิทยาศาสตร์ ปีขางหน้า ไม่วาจะเป็น ด้านการจัดการความรู ด้านการพัฒนา
้ ่ ้
และเทคโนโลยีให้ทางานร่วมกันอย่างมีบรณาการ รวมทังผลัก
� ู ้ ความรู้บุคลากร โดย สวทน. จะท�าหน้าที่เป็นเสมือนผู้จัดการ
ดันให้ทุกฝ่ายตระหนักถึงความส�าคัญต่อการวิจัยและพัฒนา โครงการและเป็นผู้ประสานงานกับหน่วยงานหลักนั่นเอง
ของไทยในอนาคต โดยในปี 2553 สวทน. ได้จัดตั้งสถาบัน ในปี 2553 สถาบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีชั้น
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีชั้นสูงในอุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์ สูงในอุตสาหกรรมยางล้อ ได้จัดการฝึกอบรมส�าหรับโครงการ
ยางล้อ และสถาบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีชั้นสูงส�าหรับ พัฒนาเครือข่ายเชี่ยวชาญส�าหรับอุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์ยาง
การออกแบบเชิงอุตสาหกรรมขึ้น เพื่อเตรียมความพร้อม ล้อขึ้นจ�านวน 1 ครั้ง ในระหว่างวันที่ 13-15 ตุลาคม พ.ศ.
ทางด้านบุคลากร และพัฒนาทักษะและความเชี่ยวชาญของ 2553 ณ. โรงแรมมิราเคิล แกรนด์ กรุงเทพฯ ภายใต้หวข้อ Tire
ั
บุคลากรทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศ Technology มี Dr. Rani Joseph, Director, J.J. Murphy
ให้มีคุณภาพทัดเทียมนานาประเทศ Research Centre, Rubber Park India Ltd. และ Mr. Jose
โครงการน�าร่องเพื่อพัฒนาอุตสากรรมผลิ ตภั ณ ฑ์ Narikulam Iype, Plant Head (retired), Apollo Tyres
ยางล้อ จะมีส่วนส�าคัญต่อการพัฒนาเศรษฐกิจไทย เนื่องจาก Ltd เป็นวิทยากร และมีวิศวกรและช่างเทคนิคจากบริษัทที่
รายงานประจ�าแปี 2553 53
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

57. ท�าธุรกิจผลิตภัณฑ์ยางล้อ ตัวแทนจากสภาอุตสาหกรรมแห่ง (Own Equipment Manufacturer : OEM) ไปสู่อุตสาหรรม
ประเทศไทย บุคลากรจากหน่วยงานภาครัฐ อาทิ ส�านักงาน ที่มีการออกแบบของตนเอง (Own Design Manufacturer :
กองทุนสนับสนุนการวิจัย สถาบันวิจัยยาง และอาจารย์และ ODM) ได้ เนืองจากขาดองค์ความรูและบุคลากรทางด้านการ
่ ้
นักศึกษาจากมหาวิทยาลัย ต่าง ๆ เข้าร่วมรับการฝึกอบรมเกียว ่ ออกแบบเชิงอุตสาหกรรม (Industrial Design)
กับเทคโนโลยีทสาคัญในขันตอนการผลิตยางล้อ อาทิ การผสม
ี่ � ้ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยส�านักงาน
ยาง การตรวจสอบข้อบกพร่องของยางและการแก้ไข เป็นต้น คณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม
รวมทังยังได้จดให้บริการค�าปรึกษาในการแก้ปญหาด้านเทคนิค
้ ั ั จึงได้ร่วมมือกับสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยส�ารวจ
ให้แก่ผู้เข้าร่วมการฝึกอบรมโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายอีกด้วย ความต้องการและความพร้อมในการใช้ความรู้จากงานวิจัย
นอกจากอุตสาหกรรมผลิตยางล้อแล้ว สวทน. ยังได้ ด้ า นวิ ท ยาศาสตร์ แ ละเทคโนโลยี ชั้ น สู ง ในการออกแบบ
ให้ความส�าคัญกับการเตรียมความพร้อมเพื่อน�าไปสู่การจัดตั้ง สิงประดิษฐ์ การน�าไปประยุกต์ใช้งาน และการสร้างนวัตกรรม
่
สถาบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีขนสูงในอุตสาหกรรมขนส่ง
ั้ เชิงพาณิชย์ของภาคอุตสาหกรรม เพื่อให้ได้รับทราบถึงความ
ระบบราง เนืองจากเล็งเห็นว่าการพัฒนาระบบขนส่งทางรางใน
่ ต้องการของภาคอุตสาหกรรม และได้จัดตั้งศูนย์เครือข่าย
ระยะ 20 ปีข้างหน้าของประเทศไทยเป็นการลงทุนโครงสร้าง ความรู้ด้านการออกแบบเพื่อการผลิตเชิงนวัตกรรมขึ้น เพื่อ
พืนฐานขนาดใหญ่ และมีมลค่าสูงมากมูลค่ากว่า 1 ล้านล้านบาท
้ ู ก�าหนดแผนกลยุทธ์และแผนปฎิบัติการในระยะเวลา 5 ปี
ซึ่งจะก่อให้เกิดการลงทุนในอุตสาหกรรมเกี่ยวเนื่อง และเกิด โดยแผนดังกล่าวจะน�าไปสู่การพัฒนาอุตสาหกรรมยุคใหม่
การจ้างงานเป็นจ�านวนมาก ดังนั้น จึงควรมีการเตรียมความ ที่เรียกว่า “นักนวัตอุตสาหกรรม” และจะท�าให้การพัฒนา
พร้อมในด้านการพัฒนาบุคลากรเพือรองรับความต้องการของ
่ ระบบอุตสาหกรรมการออกแบบและการผลิตของไทยอยู่ได้
ภาคอุตสาหกรรรมในอนาคตให้ได้เพียงพอทั้งในเชิงปริมาณ ด้วยตัวเองอย่างยั่งยืนและสามารถแข่งขันในเวทีสากลได้
และคุณภาพ เพือให้สามารถรองรับการเดินรถไฟฟ้าสายต่าง ๆ
่ นอกจากนี้ ส� า นั ก งานคณะกรรมการนโยบาย
ในปัจจุบันและการเปิดสายใหม่ในอีก 6 ปีข้างหน้าได้อย่างมี วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม ยังได้จัดโปรแกรม
ประสิทธิภาพ ฝึกอบรมหลักสูตรการออกแบบเชิงอุตสาหกรรมขั้นพื้นฐาน
สถาบั น วิ ท ยาศาสตร์ แ ละเทคโนโลยี ชั้ น สู ง หรื อ และหลักสูตรการออกแบบเพือการผลิตภาคอุตสาหกรรมให้แก่
่
(THAIST) ภายใต้การดูแลของส�านักงานคณะกรรมการนโยบาย ผูประกอบการทัวไป ซึงมีบคลากรของภาคอุตสาหกรรมในสาขา
้ ่ ่ ุ
วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมแห่งชาติ (สวทน.) ที่ ต่าง ๆ เข้าร่วมเป็นจ�านวนมาก และได้นาหลักสูตร i Designer
�
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจัดตั้งขึ้นนี้ จะท�าหน้าที่ ซึ่งเป็นหลักสูตรการออกแบบเพื่อการผลิตภาคอุตสาหกรรม
เป็นศูนย์กลางประสานงานและสนับสนุนหน่วยงานทีเ่ กียวข้อง ่ (Manufacturing Design) ที่ได้รับการพัฒนาขึ้นโดยสหภาพ
กับการพัฒนาด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีให้ทางานร่วมกัน
� ยุโรปเข้ามาฝึกอบรมให้แก่วศวกรภาคอุตสาหกรรม เพือพัฒนา
ิ ่
อย่างบูรณาการ ทักษะในการออกแบบผลิตภัณฑ์อย่างครบวรจรการผลิต อีกทัง ้
ยังได้จดให้มบริการให้คาปรึกษาเพือการออกแบบนวัตกรรมแก่
ั ี � ่
2.8.2 Industrial Design ดีไซน์เพื่อยกระดับภาค ผูประกอบการทีมความประสงค์หรือแผนธุรกิจทีจะผลิตสินค้า
้ ่ี ่
อุตสาหกรรมของไทย หรือบริการในเชิงนวัตกรรมออกมาสู่ตลาดเป็นการเฉพาะ
ปัจจุบนอุตสาหกรรมขนาดกลางและขนาดย่อมของไทย
ั รายด้วย
ประสบปัญหาหลักในการพึงพาตัวเองในส่วนการออกแบบสินค้า
่
หรือเครืองมืออุปกรณ์ตาง ๆ ท�าให้ไม่สามารถยกระดับการผลิต
่ ่ 2.8.3 Computer Numercial Control
ของภาคอุตสาหกรรมไทยจากอุตสาหกรรมที่ต้องรับจ้างผลิต สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ ในฐานะทีเป็นหน่วยงาน
่
54 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

58. หลักด้านมาตรวิทยา ได้ริเริ่มโครงการ “ผลิตช่างผู้ตรวจสอบ เทียบ ISO/IEC 17025 จากสถาบันรับรองมาตรฐานระดับโลก
เครื่ อ งจั ก รกลซี เ อ็ น ซี (CNC : Computer Numerical จากประเทศสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี และประเทศญีปน จึง
่ ุ่
Control) เบื้ อ งต้ น ” ขึ้ น เพื่ อ สนั บ สนุ น ให้ อุ ต สาหกรรม ท�าให้ในปัจจุบันหน่วยงานทั้งภาครัฐ เอกชน และประชาชน
การผลิตมีศักยภาพเพิ่มขึ้น และสามารถแข่งขันได้ในตลาด ทั่วไป สามารถเข้าถึงวิธีการเปรียบเทียบเวลามาตรฐานผ่าน
การค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทางอินเตอร์เน็ต ระบบโทรศัพท์พนฐาน สถานีวทยุ FM ระบบ
ื้ ิ
โครงการดังกล่าวนอกจากจะสร้างงานให้กบช่างเทคนิค ั RDS และเครื่องมือวัดทางด้านเวลาและความถี่
แล้ว ยังเป็นการเพิมความรูในการใช้งานและดูแลเครืองจักรกล
่ ้ ่
ซีเอ็นซีอย่างถูกต้องให้กับบุคลากรในภาคอุตสาหกรรม ท�าให้ 2.9 iTAP เพิ่มศักยภาพเอสเอ็มอีไทยอย่างยั่งยืน
เครืองจักรกลซีเอ็นซีมคณภาพได้มาตรฐาน พร้อมผลิตผลิตภัณฑ์
่ ีุ
ทีได้มมาตรฐานสูงขึน เป็นการขยายตลาดในการรับผลิตชินส่วน
่ ี ้ ้ ที่ ผ ่ า นมากระทรวงวิ ท ยาศาสตร์ แ ละเทคโนโลยี
ที่มีคุณสมบัต (Specification) ได้สูงขึ้น อันเป็นการสร้างราย
ิ มีกลไกทีชวยเหลืออุตสากรรมไทยในรูปแบบโครงการสนับสนุน
่่
ได้ให้กับผู้ประกอบการอีกทางหนึ่ง นอกจากนี้ยังเป็นการเพิ่ม การพัฒนาเทคโนโลยีของอุตสาหกรรมไทย (iTAP) ของ สวทช.
จ�านวนบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถด้านเครื่องจักรกล ในสังกัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยโครงการ
ซีเอ็นซีที่จะเข้าสู่ภาคการผลิตในอนาคต ดังกล่าวได้สนับสนุนผู้ประกอบการไทยในกลุ่มอุตสาหกรรม
ในส่วนของห้องปฏิบตการด้านเวลาและความถี สถาบัน
ัิ ่ หรือเอสเอ็มอีต่างๆ อย่างต่อเนื่องผ่านเครือข่ายมหาวิทยาลัย
มาตรวิทยาแห่งชาติได้มีการพัฒนาขีดความสามารถด้านการ ในภูมภาค ซึงท�าให้เกิดการลงทุนวิจยและพัฒนาในภาคเอกชน
ิ ่ ั
วัดเวลาและความถี่จนเป็นที่ยอมรับในระดับสากล และได้รับ แล้วไม่นอยกว่า 382 ล้านบาท เช่น สร้างเครืองมือ-เครืองจักร
้ ่ ่
การรับรองมาตรฐานขีดความสามารถของห้องปฏิบตการสอบ ัิ ใหม่ พัฒนากระบวนการผลิตให้ได้ระดับคุณภาพมาตรฐาน
โรงงานอุตสาหกรรม สนับสนุนการใช้ระบบไอทีในอุตสาหกรรม
รวมถึงออกแบบผลิตภัณฑ์ จัดการของเสีย และจัดการด้าน
สิ่งแวดล้อมกว่า 400 โครงการ
iTAP ได้ท�าหน้าที่สนับสนุนเอกชนโดยเฉพาะขนาด
กลาง ขนาดเล็ก และธุรกิจชุมชน ด้วยการส่งผูเ้ ชียวชาญเข้าให้
่
ค�าปรึกษาด้านการพัฒนาและปรับปรุงเทคโนโลยีทมอยูเ่ ดิมให้
ี่ ี
มีประสิทธิภาพมากขึน และให้ธรกิจเหล่านีเรียนรูเกียวกับการ
้ ุ ้ ้ ่
วิจัยพัฒนาและสร้างนวัตกรรม เพื่อเพิ่มขีดความสามารถและ
มูลค่าเพิ่มของสินค้าหรือบริการ
ในปีงบประมาณ 2553 โครงการ iTAP ได้สนับสนุน
การพัฒนาเทคโนโลยีของ SMEs โดยการวิเคราะห์ปัญหาทาง
เทคโนโลยีแก่ 903 บริษัท จัดท�าโครงการให้ค�าปรึกษาเชิงลึก
เพื่อวิจัย พัฒนา และยกระดับมาตรฐานของ SMEs จ�านวน
724 โครงการ โดยมีการพัฒนากลุ่มอุตสาหกรรมอาหาร
และเกษตรมากที่สุด รองลงมาคืออุตสาหกรรมไม้และเครื่อง
เรือน อุตสาหกรรมชิ้นส่วนยานยนต์ อุตสาหกรรมการผลิต
อุตสาหกรรมการแพทย์และสุขภาพ และอุตสาหกรรมพลังงาน
รายงานประจ�าแปี 2553 55
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

59. และสิ่งแวดล้อม ตามล�าดับ
ผลลัพธ์และผลกระทบที่เกิดขึ้นทั้งในเชิงเศรษฐกิจ
สังคมและสิงแวดล้อม และวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทสาคัญ
่ ี่ �
ได้แก่
1) ก่อให้เกิดการลงทุนวิจยและพัฒนาของภาคเอกชน
ั
ไม่น้อยกว่า 450 ล้านบาท
2) มีนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ใหม่และกระบวนการผลิต
ที่โดดเด่น ได้แก่ น�้าส้มสายชูหมักจากข้าวโพด (corn cider)
ตู้อัตโนมัติรับฝากดอกเบี้ยและเพิ่มวงเงินกู้ยืมทองรูปพรรณ
ของร้านทอง และระบบตรวจนับทองและจิวเวลรีอตโนมัตดวย ่ั ิ้
เทคโนโลยี RFID แผ่นอะคริลิคทนแรงกระแทกสูง พัดลมไอ
น�้าแบบจานหมุน ทดแทนการน�าเข้า ระบบอัตโนมัติการผลิต
ถุงมือยาง โรงอบแห้งกล้วยตากและข้าวแต๋นจากพลังงานแสง
อาทิตย์หองนังเล่นสไตล์ลานนาซึงผสมผสานวิทยาศาสตร์ ศิลปะ
้ ่ ้ ่
และเอกลักษณ์ของท้องถิ่น
3) พัฒนาโรงสีขาวเกือบ 100 โรงงานให้สามารถสีขาว
้ ้
เต็มเม็ดได้เพิ่มขึ้น มีการสีข้าวที่ถูกต้องตามหลักวิศวกรรม ก่อ
ให้เกิดประโยชน์ที่ประหยัดต้นทุนได้มากกว่า 500 ล้านบาท
4) ด้านสิงแวดล้อม มีการน�าเศษวัสดุเหลือใช้ในโรงงาน
่
อุตสาหกรรมต่างๆมาสร้างสรรค์ออกแบบและพัฒนาเป็นสินค้า
ทีมมลค่าสูงและรักษาสิงแวดล้อม เช่น ห้องนังสมาธิในบ้าน โต๊ะ
่ีู ่ ่
ดีไซด์เก๋จากเศษกระจก เป็นต้น
2.10 นวัตกรรมดีไม่มีดอกเบี้ย ลดต้นทุนการผลิต ส่งเสริม
เศรษฐกิจสร้างสรรค์
ส�านักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ
สนช. ร่วมกับสถาบันการเงิน 9 แห่ง ได้แก่ ธนาคารกรุงเทพฯ
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์
ุ ่
และเทคโนโลยี เยี่ยมชมโรงงานผลิตภัณฑ์นม แดรี่โฮม ซึ่งได้ร่วมกับ จ�ากัด (มหาชน) ธนาคารกสิกรไทย จ�ากัด (มหาชน) ธนาคาร
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี ภายใต้การสนับสนุนจาก โครงการ ไทยพาณิชย์ จ�ากัด (มหาชน) ธนาคารกรุงไทย จ�ากัด (มหาชน)
iTAP ของส� า นั ก งานพั ฒ นาวิ ท ยาศาสตร ์ แ ละเทคโนโลยี แ ห ่ ง ชาติ ธนาคารกรุงศรีอยุธยา จ�ากัด (มหาชน) ธนาคารนครหลวงไทย
(สวทช) กระทรวงวทยาศาสตรและเทคโนโลย ดาเนนการวจยและพฒนา
ิ ์ ี � ิ ิั ั จ�ากัด (มหาชน) ธนาคารทหารไทย จ�ากัด (มหาชน) ธนาคาร
ผลิตภัณฑ์นมที่มีระดับเมลาโทนินธรรมชาติสูง ออกจ�าหน่ายเพื่อเป็น ซีไอเอ็มบี ไทย จ�ากัด (มหาชน) และธนาคารพัฒนาวิสาหกิจ
ทางเลือก แก่ผทมปญหาการนอนหลับ แทนการใช้ยา ณ บริษท แดรีโฮม
ู้ ี่ ี ั ั ่ ขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย ให้การสนับสนุน
จากด ต.พญาเยน อ.ปากชอง จ.นครราชสมา เมอวนท 28 สงหาคม 2553
� ั ็ ่ ี ื่ ั ี่ ิ ผู้ประกอบการผ่าน โครงการ “นวัตกรรมดี... ไม่มีดอกเบี้ย”
56 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

60. เพื่อพัฒนาและส่งเสริมผู้ประกอบการไทยที่ลงทุนใน “ธุรกิจ ทางด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม เข้ามาช่วยเหลือแนะน�าและ
นวัตกรรม” และให้ผู้ประกอบการที่ต้องการลงทุนในธุรกิจ ถ่ายทอดองค์ความรูให้กบผูประกอบการทีเ่ ข้าร่วมโครงการ ใน
้ ั ้
นวัตกรรมซึงเป็นการลงทุนทีมความเสียงสูง จะได้มโอกาสเข้า
่ ่ี ่ ี ลักษณะของผู้ให้บริการนวัตกรรม ซึ่งถือเป็นปัจจัยส�าคัญที่จะ
ถึงแหล่งเงินทุนได้ง่ายขึ้น และช่วยความเสี่ยงและลดต้นทุน ท�าให้โครงการคูปองนวัตกรรมประสบความส�าเร็จ
ทางการเงินของนักลงทุนนวัตกรรมลงได้ ทังนี คาดว่าโครงการดังกล่าวจะสามารถเปิดตัวอย่าง
้ ้
ในปีงบประมาณ 2553 ส�านักงานนวัตกรรมแห่ง เป็นทางการได้ภายในต้นปี พ.ศ. 2554 โดยจะใช้วงเงินงบประมาณ
ชาติ ได้สนับสนุนด้านการเงินให้แก่ผู้ประกอบการนวัตกรรม ด�าเนินการทั้งสิ้น 120 ล้านบาท เพื่อให้สภาอุตสาหกรรม
ผ่านโครงการนวัตกรรมดี ... ไม่มีดอกเบี้ย จ�านวนทั้งสิ้น 7 แห่งประเทศไทยน�าใช้ไปบริหารจัดการโครงการ มีก�าหนด
โครงการ วงเงิน 6,822,329 บาท และได้สนับสนุนด้านการเงิน ระยะเวลาด�าเนินโครงการ 2 ปี และตั้งเป้าหมายว่าโครงการ
ส�าหรับโครงการนวัตกรรม แปลงเทคโนโลยีเป็นเงิน จ�านวน 78 ดังกล่าวนีจะช่วยกระตุนให้เกิดการลงทุนในธุรกิจนวัตกรรมโดย
้ ้
โครงการ วงเงิน 56,398,860 บาท และผ่านโครงการทุนเครือ ผู้ประกอบการขนาดเล็กขึ้นได้ไม่ต�่ากว่า 500 ล้านบาท
ข่ายวิสาหกิจนวัตกรรม จ�านวน 2 โครงการ วงเงิน 1,500,000 นับเป็นโครงการน�าร่องในการน�าเงินทุนและองค์ความรู้
บาท ทางด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ไปช่วยเหลือผู้
ประกอบการขนาดกลางและขนาดเล็กในต่างจังหวัด ให้สามารถ
2.11 คูปองนวัตกรรม สานฝันเอสเอ็มอีไทยสู่เศรษฐกิจ พัฒนาศักยภาพและความสามารถในการแข่งขันของตนเองให้สง ู
สร้างสรรค์ ขึน ซึงในทีสดแล้วจะน�าไปสูการเกิดวัฒนธรรมนวัตกรรมขึนใน
้ ่ ุ่ ่ ้
สังคมไทย และน�าพาเศรษฐกิจไทยไปสูเ่ ศรษฐกิจแบบสร้างสรรค์
นอกจากโครการนวั ต กรรมดี ไ ม่ มี ด อกเบี้ ย แล้ ว
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยส�านักงานนวัตกรรม
แห่งชาติ ยังได้ผนึกก�าลังกับสภาอุตสาหกรรม จัดท�าโครงการ
คูปองนวัตกรรม เพื่อยกระดับเอสเอ็มอีไทยก้าวไปสู่เศรษฐกิจ
สร้างสรรค์ โดยใช้องค์ความรูทางด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี
้
และนวัตกรรม
โครงการคูปองนวัตกรรมที่ส�านักงานนวัตกรรมแห่ง
ชาติได้ร่วมกับสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยจัดท�าขึ้นนี้
จะเป็นโครงการน�าร่องในการน�าเงินทุนและองค์ความรู้ทาง
ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ไปช่วยเหลือผู้
ประกอบการขนาดกลางและขนาดเล็กในต่างจังหวัด เพื่อลด
ความเสียงด้านการเงินและพัฒนาศักยภาพและความสามารถ
่
ในการแข่งขันของตนเองให้สงขึน ซึงในทีสดแล้วจะน�าไปสูการ
ู ้ ่ ุ่ ่
เกิดวัฒนธรรมนวัตกรรมขึ้นในสังคมไทย และน�าพาเศรษฐกิจ
ไทยไปสู่เศรษฐกิจแบบสร้างสรรค์
นอกจากนี ทางกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
้
โดยส�านักงานนวัตกรรมแห่งชาติ จะได้รวมกับสภาอุตสาหกรรม
่
แห่งประเทศไทยในการคัดเลือกสถาบันวิชาการและผูเ้ ชียวชาญ
่
รายงานประจ�าแปี 2553 57
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

61. 2.12 ต่อยอดเทคโนโลยีด้วยวิศวกรรมย้อนรอย
โครงการวิศวกรรมย้อนรอย ซึงด�าเนินการโดยส�านักงาน
่
ปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มีเป้าหมายเชือมโยง
่
ความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยและเอกชน สร้างเทคโนโลยี
จากการย้อนรอยทางวิศวกรรม เพือส่งเสริมให้ภาคเอกชนไทย
่
สามารถพึ่งพาตนเองทางด้านเทคโนโลยีได้เพิ่มมากขึ้น และ
สามารถผลิตเทคโนโลยีทมประสิทธิภาพขึนมาใช้ได้เองในราคา
ี่ ี ้
เครื่องหีบปาล์มขนาด 15 ตันทะลายปาล์มต่อชั่วโมงแบบสกรูคู่
ประหยัด อาทิ ชุดเครื่องจักรส�าหรับกระบวนการสกัดน�้ามัน
ปาล์มดิบชนิดประสิทธิภาพสูง การพัฒนาระบบโรงสีขนาดเล็ก
ส�าหรับกลุ่มเกษตรชุมชน ชุดเครื่องจักรส�าหรับกระบวนการ
ผลิตชีวมวลอัดแท่ง เครื่องอบของเหลวสุญญากาศ เครื่องหีบ
ปาล์ม ขนาด15 ตันทะลาย ต่อชั่วโมง เครื่องต้นแบบโรงไฟฟ้า
ชีวมวล แบบถอดประกอบได้ ขนาด 25 กิโลวัตต์ เครื่องต้น
แบบขนาดใหญ่ส�าหรับงานเซรามิค พร้อมซอฟท์แวร์ช่วยการ
ผลิต เครื่องแสกนฟันและผลิตฟันเทียม เครื่องบรรจุหลอด
พร้อมป้อนหลอดอัตโนมัติ
ส�าหรับโครงการวิศวกรรมย้อนรอย มีโครงการที่ได้
ให้การสนับสนุนให้พัฒนาเครื่องจักร ประจ�าปีงบประมาณ
2553 จ�านวน 20 โครงการ ได้แก่
เครื่องต้นแบบขนาดใหญ่ส�าหรับงานเซรามิกพร้อมซอฟท์แวร์
ช่วยในการผลิต
ชุดเครื่องจักรส�ำหรับกระบวนกำรสกัดน�้ำมันปำล์มดิบ เครื่องต้นแบบโรงไฟฟ้าชีวมวลแบบถอดประกอบได้
ชนิดประสิทธิภำพสูง ขนาด 25 กิโลวัตต์
58 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

62. 1) ชุดเครื่องจักรส�าหรับกระบวนการผลิตปุ๋ยชีวภาพ
จากชีวมวล พัฒนาโดย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
2) เครื่ อ งฉี ด พลาสติ ก ขนาดเล็ ก (Mini Plastic
Injection Machine) พัฒนาโดย สถาบันไทย – เยอรมัน
3) เครื่องจักรเก็บเกี่ยวทะลายปาล์ม และรถขนถ่าย
ทะลายปาล์ม พัฒนาโดย สมาคมเครื่องจักรกลไทย
4) เตาเผาไฟฟ้า (Graphite Furnace) พัฒนาโดย
สถาบันไทย – เยอรมัน
5) ชุดหัวเผาอัจฉริยะโดยใช้เชื้อเพลิงแท่งตะเกียบ
ส�าหรับกระบวนการอบแห้งผลผลิตทางการเกษตรพัฒนาโดย
สมาคมเครื่องจักรกลไทย
6) เครื่องรีไซเคิลน�้ายาหล่อเย็นอุตสาหกรรม พัฒนา
โดย สถาบันไทย – เยอรมัน
7) เครือง INVERTER แบบ PURE SINE WAVE ใช้กบ
่ ั
ชุดโรงสีขนาดเล็กส�าหรับชุมชน พลังงานแสงอาทิตย์ พัฒนาโดย สมาคมเครื่องจักรกลไทย
8) เครื่องชงกาแฟสด พัฒนาโดย สมาคมเครื่องจักร
กลไทย
9) ชุดเครื่องจักรส�าหรับกระบวนการผลิตมันเส้น
คุณภาพสูง พัฒนาโดย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
10) เครื่ อ งตั ด ครี บ ลมคม ฟั น เฟื อ ง พั ฒ นาโดย
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
11) ระบบเผาไหม้แบบไดออกซินต�่า พัฒนาโดย
มหาวิทยาลัยมหิดล
12) เครืองเคลือบยาด้วยน�าตาลแบบอัตโนมัต พัฒนา
่ ้ ิ
โดย สถาบันไทย – เยอรมัน
13) เครืองคัวกาแฟสด พัฒนาโดย สมาคมเครืองจักร
่ ่ ่
กลไทย
14) อุปกรณ์สาหรับการตรวจสอบสมรรถนะเครืองจักร
� ่
กล CNC (CNC Checker) พัฒนาโดย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
15) รถขับเคลือนอัตโนมัต แบบ Automatic Guider
่ ิ
Vehicle (AGVs) พัฒนาโดย สถาบันไทย – เยอรมัน
16) เครื่องผสมทรายหล่อแบบต่อเนื่อง พัฒนาโดย
สถาบันไทย – เยอรมัน
เครื่องบรรจุหลอดพร้อมป้อนหลอดอัตโนมัติ 17) เตาอบไม้อดแผ่นวีเนียร์ พัฒนาโดย มหาวิทยาลัย
ั
เทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
รายงานประจ�าแปี 2553 59
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

63. 18) ปันจันแบบ Derrick Crane ขนาด 3.5 ตัน พัฒนา
้ ่
โดย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
19) เครื่องสร้างตัวเร่งปฏิกิริยาด้วยเทคนิคคาโทดิก
อาร์ค พัฒนาโดย มหาวิทยาลัยบูรพา
20) เครื่องป้องกันการจุดระเบิดด้วยสัญญาณวิทยุ
สื่อสาร พัฒนาโดย กระทรวงกลาโหม
2.13 สารพัดเทคโนโลยี แก้ไขปัญหาที่มีของภาคเอกชน
ด้านการพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อช่วยแก้ไขปัญหาและ
เอกลักษณ์ภายนอกที่ได้จากบัตรจริง
อุปสรรคในการด�าเนินธุรกิจนัน ศูนย์เทคโนโลยีอเิ ล็กทรอนิกส์
้
และคอมพิ ว เตอร์ แ ห่ ง ชาติ (เนคเทค) ส� า นั ก งานพั ฒ นา
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ได้เดินหน้า
พัฒนาเทคโนโลยีใหม่เพือตอบโจทย์อตสาหกรรมและแก้ปญหา
่ ุ ั
ทีมผลกระทบในเชิงเศรษฐกิจ อาทิ โครงการพัฒนาเครืองตรวจ
่ี ่
สอบบัตรเครดิตและเดบิตปลอม ที่ริเริ่มขึ้นเพื่อแก้ปัญหาบัตร
เครดิตและบัตรเดบิตปลอมเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นในทั่วโลกรวม
ทั้ง ประเทศไทยซึ่งเกิดขึ้นในหลายจังหวัดของประเทศ
โดยทีมวิจัยเนคเทคได้วิจัยพัฒนา “เครื่องตรวจสอบ
บัตรเครดิตและบัตรเดบิตปลอม”ขึน จากการผสมผสานความรู้
้ เอกลักษณ์ภายนอกที่ได้จากบัตรปลอม
ทางด้านแสง อิเล็กทรอนิกส์ และ ซอฟท์แวร์ เข้าด้วยกัน ทังยัง ้
ได้จดสิทธิบตรคุมครอง และ มีผลการทดสอบทีเ่ ป็นทียอมรับใน
ั ้ ่ เหล็กหรือชิป ท�าให้ปราศจากข้อกังวลในเรืองการละเมิดข้อมูล
่
วงการวิชาการระดับสากลในวารสารวิชาการ Applied Optics ส่วนบุคคล ตลอดจนทดสอบการใช้งานร่วมกับบริษท บัตรกรุงั
เดือน ธันวาคม 2552 และ กุมภาพันธ์ 2553 ไทย (มหาชน) จ�ากัด (KTC) มาแล้ว โดยปัจจุบันธนาคารไทย
เครืองตรวจบัตรเครดิตและบัตรเดบิตปลอมทีพฒนาขึน
่ ่ ั ้ พาณิชย์ได้มีเครื่องดังกล่าวไว้ใช้จริง นอกจากนี้ยังได้ขายสิทธิ์
สามารถตรวจสอบตัวบัตรเครดิตและบัตรเดบิตได้วาเป็นบัตรจริง
่ การผลิตให้แก่บริษัท นิวเวฟไอเดียส์ จ�ากัด เพื่อต่อยอดในเชิง
หรือปลอม โดยไม่ตองตรวจสอบข้อมูลทีเ่ ก็บอยูภายในแถบแม่
้ ่ พาณิชย์ต่อไป
60 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

64. สร้างงาน สร้างรายได้ พัฒนาชีวิต ส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชน

66. III. สร้างงาน สร้างรายได้ พัฒนาชีวิต
ส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชน
วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ไม่ใช่เรื่อง มุ่งหวังที่จะผลักดันให้เกิดการน�าวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ไกลตัว แต่เป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับรายได้ ปากท้อง และการ ลงไปใช้ประโยชน์เพื่อการสร้างงาน สร้างรายได้ ลดรายจ่าย
ด�ารงชีวตของพีนองประชาชน เป็นสิงทีกระทรวงวิทยาศาสตร์
ิ ่ ้ ่ ่ และพัฒนาคุณภาพชีวิตของพี่น้องในชุมชนชนบทห่างไกล
และเทคโนโลยี ให้ความส�าคัญและเดินหน้าอย่างต่อเนือง โดย ่
มองว่าความเข้มแข็งของคนในชุมชนจะเป็นพลังส�าคัญในการ 3.1.1 คลินกเทคโนโลยี ถ่ายทอดองค์ความรูด ี ๆ สูชมชน
ิ ้ ุ่
ขับเคลื่อนประเทศให้เดินหน้าต่อไปได้อย่างมั่นคง โดยมุ่งไป กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้สร้างความร่วม
ที่โครงการเพื่อพัฒนาศักยภาพชุมชนด้วยวิทยาศาสตร์และ มือกับสถาบันวิชาการในพืนทีตาง ๆ ทัวทุกภูมภาคของประเทศ
้ ่่ ่ ิ
เทคโนโลยี เพือเป็นเครือข่ายการท�างานร่วมกันกับกระทรวงวิทยาศาสตร์
่
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้สงเสริมและ
่ และเทคโนโลยีในการลงไปรับฟังปัญหาความต้องการของพีนอง ่้
สนับสนุนชุมชนใช้แนวทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแก้ปญหา ั ประชาชน การร่วมกันท�างานวิจัยและพัฒนาเพื่อตอบสนอง
ความยากจน โดยน�าโครงการวิจัยตามแนวพระราชด�าริ และ ความต้องการและแก้ไขปัญหาให้กับพี่น้องประชาชน รวมทั้ง
ผลงานวิจัยที่มีอยู่ไปประยุกต์ใช้เพื่อเพิ่มคุณภาพชีวิตและราย ร่วมกันในการฝึกอบรมและถ่ายทอดเทคโนโลยีตาง ๆ ลงไปยัง่
ได้ให้กับประชาชน โดยน�าองค์ความรู้ และผลการวิจัยด้าน พี่น้องประชาชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในระดับชุมชนที่อาศัยอยู่
วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมเข้าไปผลักดันการ ในต่างจังหวัด
เปลี่ยนแปลงในกระบวนการผลิต และการบริหารจัดการเพื่อ ในปีงบประมาณ 2553 ส�านักส่งเสริมและถ่ายทอด
ยกระดับขีดความสามารถของหมู่บ้านให้ได้กระบวนการผลิต เทคโนโลยี ได้จดให้มโครงการฝึกอบรมและถ่ายทอดเทคโนโลยี
ั ี
ที่มีคุณภาพ และมาตรฐาน รวมถึง กระบวนการลดต้นทุน ให้กับผู้ใช้บริการทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ ใน 14 กลุ่ม
ในการผลิ ต และการสร้ า งมู ล ค่ า เพิ่ ม ให้ กั บ ผลผลิ ต หรื อ เทคโนโลยี ได้แก่ การพัฒนาอาชีพ การเกษตร การผลิต
สิ่งของเหลือใช้ในท้องถิ่น ทั้งนี้ เพื่อเป็นการช่วยลดค่าใช้จ่าย เครืองจักรและอุปกรณ์ เครืองจักสาน เครืองปันดินเผา เครือง
่ ่ ่ ้ ่
ภาคครัวเรือนของชุมชนในชนบท และช่วยสร้างงาน สร้างรายได้ ส�าอาง การแปรรูปผลิตผลทางการเกษตร การแปรรูปอาหาร
และพัฒนาคุณภาพชีวิตของพี่น้องประชาชนให้ดีขึ้น พลังงานทดแทน สมุนไพร สิ่งก่อสร้าง สิ่งทอ โครงการพระ
ราชด�าริในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ และกลุ่มโครงการ
3.1 วิทยาศาสตร์สู่ชุมชน ลดช่องว่างของการพัฒนา ศิลปาชีพ โดยมีผู้เข้ารับการฝึกอบรมและถ่ายทอดเทคโนโลยี
จ� า นวน 9,672 คน ใช้ เ งิ น งบประมาณด� า เนิ น การทั้ ง สิ้ น
สาเหตุสาคัญประการหนึงทีกอให้เกิดช่องว่างของการ
� ่ ่่ 21,321,856 บาท
พัฒนาระหว่างสังคมเมืองและสังคมชนบท คือ โอกาสและความ นอกจากนี้ ยังได้พัฒนาเครือข่ายการท�างานร่วมกับ
สามารถในการเข้าถึงแหล่งความรู โดยเฉพาะอย่างยิงทางด้าน
้ ่ สถาบันวิชาการต่าง ๆ เพื่อให้เข้ามาร่วมเป็นคลินิกเทคโนโลยี
วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม จึงท�าให้ภาคครัวเรือน เครือข่ายของกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้เพิ่ม
และภาควิสาหกิจชุมชนในชนบทพัฒนาศักยภาพของตนเองทาง ขึ้นอีก 17 แห่งในปี 2553 ได้แก่ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
ด้านเศรษฐกิจและพัฒนาคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ของตนได้ มหาวิ ท ยาลั ย พะเยา มหาวิ ท ยาลั ย แม่ โจ้ เ ฉลิ ม พระเกี ย รติ
น้อยกว่า เมือเทียบกับสังคมเมือง ดังนัน กระทรวงวิทยาศาสตร์
่ ้ (แพร่ ) มหาวิ ท ยาลั ย ราชภั ฎ พิ บู ล สงคราม มหาวิ ท ยาลั ย
และเทคโนโลยี จึงได้มงเน้นการสร้างเครือข่ายการท�างาน เพือ
ุ่ ่ ราชภัฎนครสวรรค์ มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตกาญจนบุร ี
รายงานประจ�าแปี 2553 63
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

67. มหาวิทยาลัยขอนแก่น วิทยาเขตหนองคาย มหาวิทยาลัย หรือบริการชุมชน การอนุรกษ์และฟืนฟูสภาพแวดล้อม ซึงขึน
ั ้ ่ ้
ราชภัฎสกลนคร มหาวิทยาลัยราชภัฎร้อยเอ็ด มหาวิทยาลัย อยูกบความต้องการ ความพร้อม และจุดแข็งของแต่ละหมูบาน
่ั ่ ้
ราชภัฎบุรรมย์ มหาวิทยาลัยราชภัฎสุรนทร์ มหาวิทยลัยแม่โจ้
ีั ิ ลงไปใช้ในการพัฒนาหมูบาน โดยร่วมมือกับสถาบันวิชาการใน
่ ้
วิทยาเขตชุมพร มหาวิทยาลัยราชภัฎสุราษฎร์ธานี มหาวิทยาลัย พืนทีซงเป็นคลินกเทคโนโลยีเครือข่าย ทังนี เพือพัฒนาหมูบาน
้ ่ ึ่ ิ ้ ้ ่ ่ ้
ราชภัฎนครศรีธรรมราช มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง ดังกล่าวให้เป็นต้นแบบของการพัฒนา และเป็นศูนย์เพื่อการ
และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกระบี่ เรียนรู้ของชุมชนต่าง ๆ ต่อไป
ทังนี การขยายจ�านวนคลินกเทคโนโลยีเครือข่ายทีเ่ พิม
้ ้ ิ ่ ในปี ง บประมาณ 2553 เป็ น ปี แรกที่ ก ระทรวง
มากขึนนี จะท�าให้การท�างานด้านการถ่ายทอดวิทยาศาสตร์และ
้ ้ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้ร่วมกับสถาบันการศึกษาเครือ
เทคโนโลยีลงสูชมชนของกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ุ่ ข่ายน�าวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีลงไปถ่ายทอด ช่วยเหลือ และ
เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและครอบคลุมการให้บริการแก่พี่ ต่อยอดการพัฒนาหมู่บ้านจ�านวน 160 หมู่บ้านใน 55 จังหวัด
น้องประชาชนได้มากขึ้น โดยใช้เงินงบประมาณ 60 ล้านบาท ซึงในจ�านวน 160 หมูบานนี้
่ ่ ้
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสามารถพัฒนาศักยภาพ
3.1.2 หมู่บ้านวิทยาศาสตร์ ศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ ของหมู่บ้านและชุมชนจนประสบความส�าเร็จตามที่ตั้งไว้ และ
ทางวิทยาศาสตร์ ยกระดับหมู่บ้านดังกล่าวขึ้นเป็นหมู่บ้านแม่ข่ายวิทยาศาสตร์
โครงการหมูบานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เป็นการ
่ ้ และเทคโนโลยี เพือให้เป็นศูนย์เรียนรูทางด้านการพัฒนาชุมชน
่ ้
น�าวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทสอดคล้องกับความต้องการของ
ี่ ด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จ�านวนทั้งสิ้น 35 หมู่บ้าน
ประชาชนในหมูบาน ไม่วาจะเป็นด้านการประกอบอาชีพ การ
่ ้ ่ ตัวอย่างหมู่บ้านที่สามารถพัฒนาจนเป็นหมู่บ้านแม่
สร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่ผลิตภัณฑ์ การยกระดับการผลิตสินค้า ข่ายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เช่น หมูบานต้นน�าบ้านทราย
่ ้ ้
ดร.วระชย วระเมธกล รฐมนตรวาการกระทรวงวทยาศาสตร์
ี ั ี ีุ ั ี่ ิ
และเทคโนโลย ี เปนประธานในการมอบปายโครงการหมบานวทยาศาสตร์
็ ้ ู่ ้ ิ
และเทคโนโลยีเครือข่ายของมหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์ วิทยาเขต
ก�าแพงแสน เมื่อวันที่ ๑๗ กันยายน ๒๕๕๓ ณ ศูนย์เรียนรู้เกษตรครบ
วงจรอยางยงยนตามแนวเศรษฐกจพอเพยง อาเภอกาแพงแสน จงหวด
่ ั่ ื ิ ี � � ั ั
นครปฐม
64 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

68. นวล บ้านบางทรายนวล ต.คลองชะอุน อ.พนม จ.สุราษฎร์ธานี
่
โดยสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน�้าและการเกษตร (องค์การ
มหาชน) ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้เข้าไปช่วยส่งเสริม
ศักยภาพการบริหารจัดการน�้า ด้วยการน�าความรู้ เครื่องมือ
ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเข้ามาประยุกต์ใช้ร่วมกับการ
บริหารจัดการน�าของชุมชนบ้านทับคริสต์ ตลอดจนประยุกต์ใช้
้
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในเรืองของการจัดการแผนทีคณภาพ
่ ุ่
ดิน เพื่อให้เกษตรกรสามารถใช้ปุ๋ยได้ถูกกับความต้องการของ
พืชและดินด้วย ซึงท�าให้ชมชนบ้านทับคริสต์มการบริหารจัดการ
่ ุ ี
ทรัพยากรน�าทีพอเพียง ครอบคลุมพืนที 2,628 ไร่ และสามารถ
้ ่ ้ ่
สร้างอาชีพเสริมอื่นๆ เช่น กลุ่มเลี้ยงหมูหลุม กลุ่มไม้ดอกไม้
ประดับ กลุ่มปุ๋ยอินทรีย์ เป็นต้น หมู่บ้านแม่ข่ายวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยีแห่งนี ้ สามารถสร้างรายได้เพิมขึนไม่นอยกว่าปีละ
่ ้ ้
50 ล้านบาท นอกจากนี้ ยังมีหมู่บ้านต้นน�้า (บ้านป่าสักงาม)
จ.เชียงใหม่ หมู่บ้านน�้าแล้ง (บ้านลิ่มทอง) จ.บุรีรัมย์ และ
หมู่บ้านน�้ากร่อย (บ้านเปร็ดใน) จ.ตราด ที่ได้น�าเทคโนโลยี
การบริหารจัดการน�าไปใช้ในการพัฒนาหมูบานจนประสบความ
้ ่ ้
ส�าเร็จเช่นเดียวกัน
ส�าหรับหมูบานเทคโนโลยีพลังงาน สวทช. ได้ถายทอด
่ ้ ่
เทคโนโลยีการพัฒนาพลังงานทดแทนจากก๊าซชีวภาพทีบานอุดม ่้
และบ้านสมบูรณ์ ต.ชุมแสง จ.สุรินทร์ และได้พัฒนาหมู่บ้าน
แม่ข่ายก๊าซชีวมวลในครัวเรือน อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ โดยร่วม
กับมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ถ่ายทอดการผลิตเตาแก๊สชีวภาพที่ใช้
แกลบและเศษไม้ เป็นเชื้อเพลิงส�าหรับครัวเรือน
ส่วนหมู่บ้านเทคโนโลยีด้านอาหารและการแปรรูป
ผลิตผลทางการเกษตร เช่น หมู่บ้านแปรรูปข้าวหอมนิล ที่
อ.ผักไห่ จ.อยุธยา โดยกรมวิทยาศาสตร์บริการ หมู่บ้าน ดร.วระชย วระเมธกล รฐมนตรวาการกระทรวงวทยาศาสตร์
ี ั ี ีุ ั ี่ ิ
กระเทียมไร้น�้ามัน โดยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้า และเทคโนโลยี ร่วมเวทีเสวนาอาสาสมัครวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
(อสวท.) ในการประชุม “รวมพลคน อสวท. ประจ�าปี 2553” พร้อม
ธนบุร หมู่บ้านแปรรูปถั่วลิสง ที่ จ.ร้อยเอ็ด โดยมหาวิทยาลัย
ี
เยี่ยมชมนิทรรศการของคลินิกเทคโนโลยีเครือข่าย อสวท. 4 ภาค
ราชภัฎมหาสารคาม เป็นต้น ณ วังรี รีสอร์ท จังหวัดนครนายก เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2553
3.1.3 รวมพลคน อสวท. สร้างเครือข่ายนักวิทย์ระดับ ร่วมมืออันเหนียวแน่นจากชุมชน โดยกระทรวงวิทยาศาสตร์
ชุมชน และเทคโนโลยี ได้จัดตั้งโครงการอาสานักวิทยาศาสตร์ชุมชน
ความส� า เร็ จ ของการเสริ ม ศั ก ยภาพชุ ม ชนด้ ว ย (อสวท.) และคลินกเทคโนโลยี น�าร่องทีจงหวัดกระบี โดยร่วมกับ
ิ ่ั ่
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจะส� าเร็จลงไม่ได้ถ้าขาดความ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และหน่วยงานทีเ่ กียวข้องทังภาครัฐ
่ ้
รายงานประจ�าแปี 2553 65
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

69. และเอกชนในจังหวัด เดินหน้าหาอาสานักวิทยาศาสตร์ชุมชน
และคลินกเทคโนโลยี เพือพัฒนาบุคลากรในชุมชนให้นาความรู้
ิ ่ �
ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสนับสนุนการพัฒนางานของ
ชุมชน
โครงการ อสวท. เป็นเสมือนตัวกลางในการเชื่อมโยง
ระหว่างกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีกับชุมชน โดย
อสวท. ซึ่งเป็นคนในชุมชน จะไปส�ารวจความต้องการของ
ชุมชน แล้วน�ามาคุยกับกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
เพื่อน�าองค์ความรู้ที่มีถ่ายทอด โดยปัจจุบันโครงการดังกล่าว
มีอาสาสมัครมากกว่า 389 คน จากแต่ละหมู่บ้าน ที่ได้รับการ
ถ่ายทอดเทคโนโลยีทเี่ กียวข้องกับการประกอบอาชีพ และการ
่
จัดการสิ่งแวดล้อม
ในปี 2553 กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้
ร่วมกับสถาบันการศึกษา 3 แห่ง ได้แก่ มหาวิทยาลัยราชภัฎ
ร�าไพพรรณี วิทยาลัยเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมการต่อเรือ
พระนครศรีอยุธยา และวิทยาลัยเทคนิคนครนายก ด�าเนินการ
จัดกิจกรรมฝึกอบรมเพื่อสรรหาสมาชิก อสวท.ใหม่ในพื้นที 3 ่
จังหวัด โดยสามารถสรรหาสมาชิกใหม่ได้เพิ่มใน 3 จังหวัด
ได้แก่ จ.จันทบุรี 159 คน จ.พระนครศรีอยุธยา 194 คน และ
จ.นครนายก 162 คน นอกจากนี ยังได้ดาเนินโครงการถ่ายทอด
้ �
เทคโนโลยีสชมชนทีผลักดันโดย อสวท. อีกจ�านวน 19 โครงการ
ู่ ุ ่
เช่น โครงการผลิตน�้ามันบริสุทธิ์และผลิตภัณฑ์จากวัสดุที่เกิด
จากการผลิต โครงการผลิตปุ๋ยอินทรีย์และปุ๋ยชีวภาพจากผล
ไม้ โครงการถ่ายทอดเทคโนโลยีการพัฒนาผลิตภัณพ์และบรรจุ
ภัณฑ์อาหารของสมาชิก อสวท.อ.ชะอ�า เพือเพิมศักยภาพการ
่ ่
แข่งขัน โครงการถ่ายทอดเทคโนโลยีการท�าแก๊สชีวภาพชุมชน
บางเสร่ โครงการถ่ายทอดเทคโนโลยีการท�าถ่ายอัดแท่งจาก
เศษวัสดุเหลือใช้ โครงการอบรมเชิงปฏิบตการเรืองกระบวนการ
ัิ ่
ผลิตข้าวตังหมูหยองสูการเป็นสินค้าชุมชน โครงการอบรมเชิง
่
ปฏิบตการเรืองการพัฒนาลวดลายและแปรรูปเสือกก โครงการ
ัิ ่ ่
ถ่ายทอดเทคโนโลยีสยอมผ้าไหมด้วยวัตถุดบธรรมชาติและวาด
ี้ ิ
ลายแบบบาติกเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์ชุมชน เป็นต้น
โดยมีจานวนผู้เข้ารับการถ่ายทอดเทคโนโลยีรวม 890 คน
�
และเพือให้เป็นไปตามนโยบายของรัฐมนตรีวากระทรวง
่ ่
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ทีตองการให้ อสวท.ได้เห็นบทบาท
่้
66 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

70. ภารกิจ และศักยภาพของหน่วยงานต่าง ๆ ในสังกัดกระทรวง ศูนย์วทยบริการมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นสือกลางในการ
ิ ่
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพือเป็นการอบรมและเสริมสร้าง
่ ถ่ายทอดและฝึกอบรมความรูและเทคโนโลยีแบบไร้ของเสียให้
้
ความรูเ้ กียวกับความก้าวหน้าทางด้านวิทยาศาสตร์ การพัฒนา
่ กับพี่น้องในชุมชน จ.กระบี่และจังหวัดใกล้เคียง
อสวท.ให้เป็นผู้ที่ท�าหน้าที่ประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ผลงาน 2) ประสานงานกับจังหวัดกระบี เพือด�าเนินการคัดเลือก
่ ่
วิจยและการให้บริการทางวิทยาศาสตร์ลงไปสูชมชนรากหญ้า
ั ุ่ ผู้แทนหรือแกนน�าหมู่บ้านใน จ.กระบี่ หมู่บ้านละ 1 คน เพื่อ
และเพื่อเปิดโอกาสให้ อสวท.สามารถแลกเปลี่ยนเรียนรู้และ น�ามาศึกษาดูงานและฝึกอบรมให้เป็นอาสาสมัครวิทยาศาสตร์
สร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่าง อสวท.ด้วยกัน และระหว่าง และเทคโนโลยีชมชน เพือทีจะท�าให้สมาชิกในชุมชนทุกหมูบาน
ุ ่ ่ ่้
อสวท.กับนักวิจัยของคลินิกเทคโนโลยีเครือข่าย กระทรวง ของ จ.กระบี่ ได้เรียนรู้และเข้าใจเกี่ยวกับเทคโนโลยีการผลิต
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจงได้จดกิจกรรม รวมพล คน อสวท.
ึ ั แบบไร้ของเสีย หรือการน�าวัสดุเหลือจากภาคเกษตรหรือใน
ขึ้นที่วังรีรีสอร์ท จ.นครนายก โดยมี อสวท.ระดับแกนน�าและ ครัวเรือนมาสร้างประโยชน์ หรือผลิตเป็นสินค้าออกจ�าหน่าย
นักวิจยจากคลินกเทคโนโลยีเข้าร่วมการฝึกอบรม สัมมนา และ
ั ิ เพือเพิมรายได้ให้กบครัวเรือน สร้างมูลค่าเพิมให้กบชุมชน และ
่ ่ ั ่ ั
ศึกษาดูงานของหน่วยงานต่าง ๆ ในสังกัดกระทรวงวิทยาศาสตร์ รักษาสิ่งแวดล้อมของชุมชนให้สะอาดปราศจากขยะ
และเทคโนโลยี รวมทั้งสิ้น 150 คน ทังนี กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้ทาพิธี
้ ้ �
เปิดห้องเรียนต้นแบบเกษตรอินทรีย์แบบไร้ของเสียอย่างเป็น
3.1.4 เปลียนขยะเป็นเงิน บูรณาการเทคโนโลยีเพือชุมชน
่ ่ ทางการ เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2553 และจะได้น�าแนวคิดการ
จากแนวคิดในการปลูกและผลิตข้าวอินทรีย์แบบไร้ ผลิตแบบไร้ของเสีย และวิธการถ่ายทอดเทคโนโลยีสชมชนอย่าง
ี ู่ ุ
ของเสียของชุมชนหมู่ 1 บ้านเกาะกลาง อ.เมือง จ.กระบี่ ซึ่ง บูรณาการไปขยายผลในจังหวัดต่าง ๆ ให้เพิ่มมากขึ้นต่อไปใน
เป็นหมูบานแม่ขายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ทีประสบความ
่ ้ ่ ่ ปีงบประมาณ 2554 เพือช่วยกันสร้างสรรค์ประโยชน์จากขยะ
่
ส�าเร็จในการเปลียนขยะเป็นเงิน โดยเอาทุกส่วนของข้าวมาใช้
่ สร้างรายได้ ลดรายจ่าย และรักษาสิงแวดล้อมในชุมชนชนบท
่
ประโยชน์ ไม่วาจะเป็นแกลบ ปลายข้าว หรือร�าข้าว จนไม่เหลือ
่ และเพือการพัฒนาชนบทและการพัฒนาภาคเกษตรกรรมของ
่
ส่วนหนึ่งส่วนใดของข้าวเป็นของเสียหรือขยะเลยนั้น ท�าให้ ประเทศให้ก้าวหน้า เข้มแข็ง และยั่งยืนต่อไป
ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยีมอบเป็นนโยบายให้กระทรวงวิทยาศาสตร์และ 3.2 เทคโนโลยีเพื่อสุขภาพ
เทคโนโลยีขยายผลแนวคิดในการ “เปลี่ยนขยะเป็นเงิน” ดัง
กล่าวให้ครอบคลุมพื้นที่อื่น ๆ ในจังหวัดกระบี่ เพื่อพัฒนาให้ ความไม่มีโรคนั้น เป็นลาภอันประเสริฐ ที่ทุกคน
จังหวัดกระบี่เป็นเมืองไร้ของเสียต้นแบบ ปรารถนา ดังนั้น กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจึงได้
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจึงได้บูรณา มุ่งมั่นในการวิจัยพัฒนาเพื่อน�าวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
การการท�างานร่วมกับจังหวัดกระบี่ และศูนย์วิทยาบริการ มาใช้ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของพี่น้องประชาชนให้ดีขึ้น
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จ.กระบี่ เพื่อขยายผลโครงการใน สร้างหลักประกันให้การรักษาพยาบาลมีคณภาพมากขึน และ
ุ ้
ลักษณะ 2 กิจกรรมคู่ขนาน ได้แก่ ลดค่าใช้จ่ายในการเข้าถึงการรักษาพยาบาลต่าง ๆ ให้น้อยลง
1) การสนั บ สนุ น งบประมาณและการถ่ า ยทอด เพื่อเปิดโอกาสให้พี่น้องประชาชนที่มีรายได้น้อยสามารถ
เทคโนโลยีร่วมกับศูนย์วทยบริการมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ิ เข้าถึงการรักษาพยาบาลด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์สมัยใหม่
จ.กระบี เพือจัดตังห้องเรียนต้นแบบเกษตรอินทรียแบบไร้ของ
่ ่ ้ ์ ได้เพิ่มมากขึ้น
เสีย ซึ่งเป็นห้องเรียนกลางแจ้งที่ชาวบ้านสามารถเข้ามาศึกษา
เรียนรู และทดลองปฏิบตได้จริงด้วยตนเอง โดยมีบคลากรของ
้ ัิ ุ
รายงานประจ�าแปี 2553 67
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

71. 3.2.1 เครืองดึงหลังและคออัตโนมัตเิ ครืองแรกของไทย
่ ่ 3.2.2 รถนั่งเคลื่อนที่เอนกประสงค์
สถาบั น วิ จั ย วิ ท ยาศาสตร์ แ ละเทคโนโลยี แ ห่ ง สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติหรือ
ประเทศไทย (วว.) ได้ประสบผลส�าเร็จในการวิจัยและพัฒนา วว. ได้พฒนา “รถนังเคลือนทีอเนกประสงค์” เพืออ�านวยความ
ั ่ ่ ่ ่
“เครื่องดึงหลังและคออัตโนมัติ” (Automatic Traction สะดวกให้กับผู้สูงอายุและผู้บกพร่องทางร่างกายให้มีโอกาส
Machine รุ่น TISTRAC0901) เครื่องแรกของประเทศไทย ช่วยเหลือตัวเองได้มากขึ้น โดยที่รถนั่งเคลื่อนที่อเนกประสงค์
ในการบ�าบัดรักษาผู้ป่วยซึ่งเป็นโรคที่เกี่ยวข้องกับหมอนรอง มีลกษณะเด่นแตกต่างจากรถนังเคลือนทีทวไปในท้องตลาดคือ
ั ่ ่ ่ ั่
กระดูกสันหลัง ข้อต่อหลัง กล้ามเนือหลังและกระดูกหลัง รวม
้ สามารถสนองตอบความต้องการในด้านการบริหารส่วนต่างๆ
ทังผูปวยทีมความเสือมหรือมีความผิดปกติของกระดูกสันหลัง
้ ้ ่ ่ี ่ ของร่างกาย การท�ากายภาพบ�าบัดส�าหรับแก้ปัญหาเรื่องเอ็น
ในระดับคอและหลัง ซึ่งภายหลังจากการทดสอบการท�างาน ยึดติดบริเวณหัวเข่าและข้อเท้า (CPM-Continuous Passive
ของเครืองกับผูปวยในสาขากายภาพบ�าบัด คณะสหเวชศาสตร์
่ ้ ่ Motion) การลุกยืนเพื่อให้กระดูกส่วนต่างๆ ได้รับน�้าหนัก
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตองค์รกษ์ ซึงเจ้าหน้าที่
ั ่ แทนการนอนอยู่กับที ตลอดจนการเคลื่อนที่ไปมา นอกจาก
่
และคนไข้ส่วนใหญ่มีความพึงพอใจ นียงมีระบบขับถ่ายอุจจาระและปัสสาวะขณะนังบนรถ ในส่วน
้ั ่
เครื่องดึงหลังและคออัตโนมัติ เป็นหนึ่งในงานวิจัย ของการบังคับควบคุมการเคลือนทีกสะดวกเพียงบังคับคันโยก
่ ่็
ที่กระทรวงวิทยาศาสตร์์และเทคโนโลยี ให้การสนับสนุนเพื่อ เลียวซ้าย-ขวา เดินหน้า-ถอยหลัง หรือปรับนอนราบ นัง ยืน ได้
้ ่
พัฒนาเทคโนโลยีให้มประสิทธิภาพการใช้งานทัดเทียมกับเครือง
ี ่
ทีนาเข้าจากต่างประเทศ มีตนทุนถูกกว่าเครืองน�าเข้าถึง 60%
่ � ้ ่
ช่วยลดการน�าเข้าเครืองมือแพทย์จากต่างประเทศทีมราคาแพง
่ ่ี
รวมถึงลดการใช้บคลากรทางการแพทย์ของประเทศทีมอยูอย่าง
ุ ่ี ่
จ�ากัด
3.2.3 สุขภาพดีด้วยนาโนเทคโนโลยี
ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) ส�านักงาน
พัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สวทช.) ได้พฒนาผลิตภัณฑ์
ั
68 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

72. ไล่ยงจากสารสกัดสมุนไพรทีมกลินจากน�ามันหอมระเหย ซึงผลิต
ุ ่ี ่ ้ ่
จากสารกันยุงที่ได้จากธรรมชาติมีข้อดีกว่าสารเคมีสังเคราะห์
เนื่องจากมีแนวโน้มที่ปลอดภัยต่อผู้ใช้มากกว่า ไม่ท�าลาย
สิงแวดล้อมและบางชนิดมีความจ�าเพาะต่อชนิดของยุงได้อกด้วย
่ ี บริสุทธิ์ที่ปลอดโรค โดยกรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) ได้
ผลงานวิจัยดังกล่าว เป็นหนึ่งในผลงานวิจัยด้านสุขภาพและ ศึกษาวิจัยและผลิตสารกรองสนิมเหล็กในน�้าบาดาล รวมถึง
สาธารณสุขของศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ ที่มีศักยภาพใน ผลิตเครื่องกรองน�าเพื่อการอุปโภคและบริโภค ซึ่งมีประโยชน์
้
การต่อยอดเชิงพาณิชย์ เพราะนอกจากสารสกัดสมุนไพรฆ่ายุง อย่างมากกับชุมชนทีขาดแคลนแหล่งน�าทีสะอาด และต้องเจาะ
่ ้ ่
แล้ว นาโนเทคยังได้วจยและพัฒนาเส้นใยคุณสมบัตพเิ ศษส�าหรับ
ิั ิ น�้าบาดาลใต้ดินขึ้นมาใช้
สิงทอฆ่ายุงเพือเพิมทางเลือกในการควบคุมการระบาดของเชือ
่ ่ ่ ้ สารสนิมเหล็กและ สารประกอบอืนๆ ปะปนอยูในน�า
่ ่ ้
มาลาเรียด้วยสิ่งทอคุณสมบัติพิเศษและนาโนเทคโนโลยี โดย บาดาลส่งผลต่อสุขภาพและอนามัยของประชาชน ท�าให้เกิดโรค
พัฒนาเส้นใยเดียวสังเคราะห์ ทีมสวนผสมของสารออกฤทธิฆายุง
่ ่ี่ ์่ ต่างๆ และยังก่อให้เกิดปัญหาน�ามีสแดงมีกลินเกิดคราบสนิมขึน
้ ี ่ ้
พร้อมทังปรับปรุงคุณสมบัตวสดุและผลิตภัณฑ์ทมคณสมบัตฆา
้ ิั ี่ ี ุ ิ่ กับเครืองสุขภัณฑ์และท�าให้ผาเปือนอีกด้วย ซึงในอดีตทีผานมา
่ ้ ้ ่ ่่
ยุงให้มคณสมบัตพเิ ศษทีเ่ อือต่อการดูแลรักษา คงประสิทธิภาพ
ีุ ิ ้ มีประชาชนไม่มากนักสามารถติดตั้งเครื่องกรองน�้าเพื่อกรอง
และอายุการใช้งาน ตลอดจนเพิ่มคุณสมบัติพิเศษอื่นๆ ลงใน สนิมเหล็กดังกล่าวได้ เนื่องจากเครื่องกรองและสารกรองยังมี
มุ้ง เช่น คุณสมบัติท�าความสะอาดตัวเองได้ คุณสมบัติหน่วง ราคาทีคอนข้างแพง เพราะต้องน�าเข้าสารกรองจากต่างประเทศ
่่
ไฟ คุณสมบัติกันน�้า เป็นต้น ปัจจุบันกระทรวงวิทยาศาสตร์์และเทคโนโลยี ได้
ถ่ายทอดเทคโนโลยีเชิงปฏิบัติการโดยให้ความรู้เรื่องน�้า การ
3.2.4 น�้าดื่มสะอาด สุขภาพดี ชุมชนท�าได้ ปรับปรุงคุณภาพน�า การผลิตสารกรองสนิมเหล็ก การผลิตเครือง
้ ่
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยียังได้เดินหน้า กรองสนิมเหล็ก และการผลิตเครื่องกรองน�้าเพื่อการอุปโภค
พัฒนาระบบกรองน�้าให้กับชุมชน เพื่อสุขภาพอนามัย ได้น�้า บริโภคอย่างง่ายที่ชุมชนสามารถผลิตเองได้ โดยมีเป้าหมาย
รายงานประจ�าแปี 2553 69
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

73. ให้ทกพืนทีของประเทศไทยปราศจากน�าสนิมเหล็ก ทังยังพัฒนา
ุ ้ ่ ้ ้ อาคารผลิตเภสัชภัณฑ์รงสี (ทีองครักษ์) (Clean room Grade
ั ่
ให้ชุมชนสามารถผลิตน�้าดื่มที่สะอาดและปลอดภัยเพื่อการ A,B,C,D) เพื่อผลิตเภสัชภัณฑ์ส�าเร็จรูปของเทคนีเซียม – 99
บริโภค ตลอดจนสร้างเครือข่ายถ่ายทอดเทคโนโลยีขยายผล เอ็ม (Tc – 99m - Radiopharmaccuticals) เพือการวินจฉัย , ่ ิ
ครอบคลุมพื้นที่ในทุกภูมิภาคให้มากขึ้น Labeled compounds เพือการวินจฉัยและรักษา และส�าหรับ
่ ิ
รองรับการผลิตเภสัชภัณฑ์รังสีที่ผลิตจากเครื่องไซโคลตรอน
3.2.5 สุขภาพดีได้ ด้วยเทคโนโลยีนิวเคลียร์ (Cyclotron) ในอนาคต นอกจากนั้นก็มี Hot cell (Isolator)
สถาบันเทคโนโลยีนวเคลียร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)
ิ ส�าหรับปฏิบตงานวิจยด้านเภสัชรังสี ปัจจุบนก�าลังติดตังเครือง
ัิ ั ั ้ ่
หรือ สทน. ได้วจยและพัฒนาการน�าเทคโนโลยีนวเคลียร์มาใช้
ิั ิ มือและอุปกรณ์ตางๆ ทีสาคัญ คาดว่าจะแล้วเสร็จในกลางเดือน
่ ่�
ประโยชน์ในทางการแพทย์และเภสัช โดยมีผลการด�าเนินงาน มิถนายน 2554 และจะเริมทดลองผลิตและขอการรับรอง GMP
ุ ่
ในปีงบประมาณ 2553 ดังนี้ ในกลางปี 2555
1) ศูนย์ไอโซโทปรังสีได้ด�าเนินการผลิตสารไอโซโทป ทั้ ง นี้ ศู น ย์ ผ ลิ ต เภสั ช รั ง สี แ ห่ ง ใหม่ ข อง สทน.จะ
รังสี สารประกอบติดฉลากรังสี เภสัชภัณฑ์สาเร็จรูปของไอโอดีน
� ก่อสร้างแล้วเสร็จซึงจะท�าให้สามารถผลิตเภสัชรังสีชนิดใหม่ๆ
่
131 เทคนีเซียม – 99 เอ็ม : ซามาเรียม 153 เพือใช้ประโยชน์
่ ที่มีคุณภาพและมาตรฐานได้เพิ่มมากขึ้นเพื่อรองรับกับความ
ทางการแพทย์ การเกษตรและการศึกษาวิจัย ทั้งภาครัฐและ ต้องการผูปวยทีรอรับการรักษาอยูปจจุบน โดยเฉพาะอย่างยิง
้ ่ ่ ่ ั ั ่
เอกชน ประมาณ 25 แห่ง ผลิตภัณฑ์ของศูนย์ไอโซโทปรังสี มี ประชาชนทีมรายได้นอยจะได้สามารถเข้าถึงการรักษาพยาบาล
่ี ้
ทั้งหมด 32 ชนิด และสามารถให้บริการตรวจวินิจฉัยโรคและ โดยใช้เภสัชรังสีได้อย่างทั่วถึง
รักษาผู้ป่วยได้ประมาณ 32,000 คน 3) สามารถวิจัยและพัฒนาเพื่อเพิ่มชนิดของเภสัช
2) ศูนย์ไอโซโทปรังสี ได้พฒนากระบวนการผลิตเภสัช
ั ภัณฑ์รังสีชนิดพร้อมใช้ (Unit Dose) ส�าหรับผู้ป่วยเฉพาะราย
รังสีเพื่อให้ได้คุณภาพและเป็นไปตามมาตรฐานสากล จนได้ เภสัชภัณฑ์รังสีชนิดใหม่ เช่น Tc – 99m – IIynic TOC ได้
รับรองมาตรฐาน ISO 9001 : 2008 เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน เสร็จสมบูรณ์
2553 และได้พัฒนาระบบผลิตให้เป็นไปตามมาตรฐาน GMP 4) ได้พัฒนาและปรับปรุงบรรจุภัณฑ์จนได้มาตรฐาน
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายการผลิตยา จากส�านักงานคณะ การขนส่งสารไอโซโทปรังสี เช่น ทนน�า การตกหล่นจากที่สูง ้
กรรมการอาหารและยา (อย.) ทีกาลังจะออกบังคับใช้ในเร็วๆ นี้
่� เป็นต้น รวมทั้งได้พัฒนาและปรับปรุงรูปแบบการบริการ โดย
โดยปรับปรุงห้องปฏิบตการรังสีสง ส�าหรับการผลิต I – 131 –
ัิ ู จัดระบบการสังซือและการผลิตเภสัชภัณฑ์รงสีพร้อมใช้ (Unit
่ ้ ั
solution, I – 131 – capsulc, I – 131 – MIBG ส�าหรับการ Dose) โดยเมือใช้ระบบสารสนเทศ เช่น สังซือ ตรวจสอบ หรือ
่ ่ ้
วินิจฉัยและรักษาเป็น Clean room Grade D และโครงการ แก้ไขรายการสั่งซื้อแบบ Online
5) ได้ดาเนินงานวิจยเภสัชรังสีชนิดใหม่ 68Ga – NOTA
� ั
– RGD ส�าหรับตรวจวินจฉัยมะเร็งปอดร่วมกับโรงพยาบาลจุฬา
ิ
ภรณ์ เริ่มทดลองในคนไข้ 5 ราย เป็นผู้ป่วยชาย 3 ราย ผู้ป่วย
หญิง 2 ราย ซึ่งผลการศึกษาเบื้องต้นเป็นที่น่าพอใจ
นอกจากนี ้ สทน. อยูในระหว่างพัฒนายาในรูปพร้อมฉีด
่
และพร้อมกิน เพือประโยชน์ในการวินจฉัยทีเ่ หมาะสมกับผูปวย
่ ิ ้ ่
แต่ละราย และตังเป้าจะผลิตจ�าหน่ายในราคาต้นทุน เพือให้แพทย์
้ ่
และคนไข้มโอกาสเข้าถึงยาทีเ่ ป็นผลงานนักวิจยไทยได้มากทีสด
ี ั ุ่
70 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

74. 3.3 เทคโนโลยีเพื่อคนพิการ
ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่ง
ชาติ (เนคเทค) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ร่วมกับ
ส�านักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์
และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ จัดตังศูนย์สาธิตอุปกรณ์และ
้
บริการโทรคมนาคมส�าหรับคนพิการและผู้สูงอายุ (ศอบท.)
เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องอุปกรณ์และบริการโทรคมนาคม
ส�าหรับคนพิการและผูสงอายุ ทีจาเป็นต้องใช้งานในชีวตประจ�า
ู้ ่� ิ
วัน โดยให้ความส�าคัญในการช่วยลดความเหลื่อมล�้าด้านการ ดร.วระชย วระเมธกล รฐมนตรวาการกระทรวงวทยาศาสตร์
ี ั ี ีุ ั ี่ ิ
เข้าถึงข้อมูลข่าวสาร เพื่อให้ได้รับความเท่าเทียมเหมือนกับ และเทคโนโลยี เป็ น ประธานในพิ ธี ม อบพระบรมฉายาลั ก ษณ์
บุคคลทั่วๆ ไป พระบาทสมเด็ จ พระเจ้ า อยู ่ หัว ให้ แ ก่ ผู ้ ป่ ว ยที่ ไ ด้รั บ การใส่ ร ากฟัน
การด�าเนินการของ ศอบท. ได้แบ่งเป้าหมายเป็น 6 เที ย ม ในโครงการรากฟั น เที ย มเฉลิ ม พระเกี ย รติ พ ระบาทสมเด็ จ
กลุม คือ กลุมคนพิการทางการมองเห็น กลุมคนพิการทางการ
่ ่ ่ พระเจ้าอยูหว เนืองในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา
่ ั ่
5 ธนวาคม 2550 ณ โรงแรมววน นครราชสมา เมอวนท 31 มนาคม 2554
ั ีั ี ื่ ั ี่ ี
ได้ยน กลุมคนพิการทางการพูด กลุมคนพิการทางร่างกายและ
ิ ่ ่
การเคลือนไหว กลุมคนพิการทางสติปญญาและบุคคลออทิสติก
่ ่ ั ประสิทธิภาพในการบดเคี้ยว
และกลุ่มผู้สูงอายุ โดยเทคโนโลยีส�าหรับคนพิการและผู้สูง ศูนย์เทคโนโลยีทางทันตกรรมขันสูง ส�านักงานพัฒนา
้
อายุเกิดจากการวิจัยและพัฒนา โดยสถาบันวิศวกรรมฟื้นฟู วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับสถาบัน
สมรรถภาพและเทคโนโลยีสิ่งอ�านวยความสะดวก (REAT) ทันตกรรม กรมการแพทย์ จัดท�าโครงการรากฟันเทียมเฉลิม
พระเกียรติฯ พร้อมมอบพระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จ
3.4 รากฟันเฉลิมพระเกียรติ เพือสุขภาพช่องปากทีดของคนไทย
่ ่ี พระเจ้าอยูหว โดยทีผานมามียอดผูใช้บริการรากฟันเทียมจ�านวน
่ ั ่่ ้
มาก การด�าเนินการดังกล่าวเริมมาตังแต่ป 2550 จนถึงปัจจุบน
่ ้ ี ั
ปัจจุบนยังคงมีผปวยจ�านวนมากทีมปญหาด้านสุขภาพ
ั ู้ ่ ่ี ั มีหน่วยบริการจากส�านักงานสาธารณสุขจังหวัดทัง 75 จังหวัด
้
ช่องปากและการบดเคี้ยวอาหาร ส่งผลให้สุขภาพร่างกาย เข้าร่วม ซึ่งจังหวัดนครราชสีมาเป็นหนึ่งในเครือข่ายบริการ
เสือมโทรมลงและท�าลายคุณภาพชีวตทีด แม้วาการใส่ฟนเทียม
่ ิ ่ี ่ ั รากฟันเทียม ของเขตตรวจราชการที่ 14 โดยมีเป้าหมายใน
ทดแทนฟันธรรมชาติจะสามารถบรรเทาปัญหาการสูญเสียฟัน การให้บริการฝังรากฟันเทียมจ�านวนทั้งสิ้น 100 ราย ปัจจุบัน
ในการบดเคี้ยวอาหารของผู้ป่วยไปได้ในระดับหนึ่งก็ตาม แต่ ได้ให้บริการไปแล้วจ�านวน 118 ราย ผลการด�าเนินงานเกิน
กลับพบว่าผู้ป่วยอีกส่วนหนึ่งยังไม่สามารถใช้ฟันเทียมในการ เป้าหมายที่ก�าหนดไว้
บดเคี้ยวอาหารได้ เนื่องจากมีการละลายตัวของสันกระดูกขา ทั้งนี้ โครงการรากฟันเทียม ได้ผลิตรากฟันเทียมที่มี
กรรไกร ท�าให้ฟันเทียมหลวม และไม่สามารถใช้ฟันเทียมใน คุณภาพได้มาตรฐานยุโรป แต่มตนทุนการผลิตทีถกกว่ารากฟัน
ี้ ู่
การบดเคี้ยวอาหารให้ได้ดี ดังนั้นการฝังรากฟันเทียมให้แก่ผู้ เทียมทีนาเข้าจากต่างประเทศ จึงท�าให้สามารถลดช่องว่างการ
่ �
สูงอายุ จึงเป็นแนวทางในการแก้ปัญหาดังกล่าว และเพื่อให้ รักษาพยาบาลด้วยวิธีการฝังรากฟันเทียมได้ ท�าให้กระทรวง
บริการแก่ผู้สูงอายุที่ด้อยโอกาส ที่มีปัญหาการใส่ฟันปลอมทั้ง วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้ขยายผลการด�าเนินโครงการเข้า
ปาก และจ�าเป็นต้องได้รับการฝังรากฟันเทียม โดยจะท�าการ สู่โครงการประกันสังคมและเตรียมความพร้อมในการผลักดัน
ฝังรากฟันเทียมจ�านวน 2 ราก บริเวณขากรรไกรล่าง เพื่อเพิ่ม เข้าสู่โครงการ 30 บาทรักษาทุกโรคต่อไป
รายงานประจ�าแปี 2553 71
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

76. การเตรียมความพร้อม
และ
รับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

78. IV. การเตรียมความพร้อมและรับมือกับการเปลียนแปลง
่
สภาพภูมิอากาศ
การเปลี่ ย นแปลงของสภาพภู มิ อ ากาศในปั จ จุ บั น สานงานตามแนวทางพระราชด�าริ โดยประยุกต์องค์ความรู้ให้
เป็นสิ่งที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ แต่สามารถหาแนวทางรับมือกับ สอดคล้องกับภูมปญญาท้องถิน เพือให้ประชาชนสามารถน�าไป
ิ ั ่ ่
ผลกระทบที่ จ ะเกิ ด ขึ้ น ได้ เ พื่ อ ผ่ อ นหนั ก ให้ เ ป็ น เบา โดย ใช้ประโยชน์ได้จริงและเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจ�าวัน ซึ่งเป็น
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเปรียบเสมือนอาวุธชิ้นส�าคัญที่ใช้ โครงการน�าร่องใน จ. ชุมพร เพือให้เป็นต้นแบบของการด�าเนิน
่
ต่อกรกับภัยพิบตทางธรรมชาติอนเป็นผลพวงจากภาวะโลกร้อน
ัิ ั การด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในเชิงพืนที (Area Based)
้ ่
ปีงบประมาณ 2553 กระทรวงวิทยาศาสตร์และ การน�าวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไปพัฒนา จ.ชุมพร
เทคโนโลยี ได้น�าเอาศักยภาพของเทคโนโลยีเหล่านั้นมาใช้ ให้เป็นเมืองไบโอเทคโนโลยี มีจุดประสงค์ ดังนี้ (1) เพื่อสร้าง
ประโยชน์ในการติดตามการเปลี่ยนแปลงของโลก ช่วยรับมือ มูลค่าเพิ่มให้ผลผลิตทางการเกษตรที่เกินจากความต้องการ
และแก้ไขปัญหาทีเ่ กิดขึนจากภัยธรรมชาติ รวมไปถึงการผลักดัน
้ ของตลาด (2) เพื่อพัฒนาคุณภาพมาตรฐานสินค้า ผลิตภัณฑ์
เทคโนโลยีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อน�าพาให้ประเทศไทย และบริการ (3) เพือพัฒนาสินค้าและบริการของจังหวัดชุมพร
่
ก้าวไปสู่สังคมที่อยู่ได้อย่างยั่งยืน สูมาตรฐานสากล (4) เพือพัฒนาชุมชน/กลุมผูประกอบการให้
่ ่ ่ ้
ใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมในภาคการผลิตทั้งจังหวัด
4.1 พลังงานทดแทนเพื่อสิ่งแวดล้อม ทังนี กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้จดกิจกรรม
้ ้ ั
วิทยาศาสตร์เพือการเรียนรู ประกอบด้วย (1) นิทรรศการหน่วย
่ ้
ปัญหาด้านความมันคงทางด้านพลังงานนับเป็นประเด็น
่ งานในสังกัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้แก่ ดาว
ปัญหาทีสาคัญและท้าทายอย่างมากส�าหรับโลกอนาคต ดังนัน
่� ้ เทียมธีออสและการใช้ประโยชน์ภาพถ่ายทางอากาศ ผลงาน
การเตรียมความพร้อมเพือสร้างความมันคงทางด้านพลังงานให้
่ ่ วิจัยด้านเทคโนโลยีชีวภาพ เช่น การผลิตข้าวพื้นเมือง เห็ด
เกิดขึนภายในประเทศ โดยอาศัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเพือ
้ ่ นกยูง ผลิตภัณฑ์จากผักเหลียง เช่น ชาผักเหลียง ข้าวเกรียบ
การวิจยและพัฒนาพลังงานทดแทนทีเ่ หมาะสมและสอดคล้อง
ั ผักเหลียง เครืองดืมผักเหลียงกึงส�าเร็จรูป ผลงานวิจยด้านการ
่ ่ ่ ั
กับวัตถุดบ เทคโนโลยี ระดับราคา และการใช้ประโยชน์ภายใน
ิ แปรรูปผลผลิตทางการเกษตร (ผลไม้) เช่น น�ามังคุด น�ากล้วย
้ ้
ประเทศ จึงเป็นสิ่งส�าคัญและจ�าเป็นที่จะต้องด�าเนินการ เพื่อ หอมทอง (จาก อ.ละแม) แสงซินโครตรอนและการใช้ประโยชน์
เป็นการลดรายจ่ายของภาคครัวเรือนและภาคการผลิต สร้าง เป็นต้น (2) นิทรรศการของคลินิกเทคโนโลยีเครือข่าย ได้แก่
มูลค่าเพิมและเสถียรภาพทางด้านราคาให้กบพืชพลังงาน เพิม
่ ั ่ การประยุกต์ใช้สมุนไพรพื้นบ้านของจังหวัดชุมพร การผลิต
ศักยภาพในการแข่งขันของประเทศ ลดปัญหาสิงแวดล้อมทีเ่ กิด
่ ก๊าซชีวภาพจากขยะ และการผลิตไบโอดีเซลจากน�ามันใช้แล้ว
้
จากพลังงานฟอสซิล และสร้างความมันคงทางด้านพลังงานให้
่ และปาล์มน�้ามัน เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันด้าน
กับประเทศอย่างยั่งยืน การตลาดต่อไป
นอกจากนี กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดย
้
4.1.1 หมู่บ้านก๊าซชีวมวล ส�านักส่งเสริมและถ่ายทอดเทคโนโลยียงได้รวมกับมหาวิทยาลัย
ั ่
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้รวมกับจังหวัด
่ เชียงใหม่ จัดตังหมูบานวิทยาศาสตร์เตาเชือเพลิงชีวมวลขึน ที
้ ่ ้ ้ ้ ่
ชุมพร หอการค้าจังหวัด และกลุ่มเกษตรกรและการแปรรูป อ.แม่รม จ.เชียงใหม่ โดยพัฒนาเตาและหัวเผาส�าหรับเชือเพลิง
ิ ้
ผลักดันจังหวัดชุมพร ให้เป็นเมืองไบโอเทคโนโลยี โดยกระทรวง ชีวมวลแบบไร้ควันขึ้น ซึ่งเตาดังกล่าวสามารถใช้วัสดุเหลือใช้
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สนับสนุนเทคโนโลยีลงสูชมชน เพือ
ุ่ ่ ทางการเกษตรในพืนทีมาเป็นเชือเพลิง เช่น เศษไม้ และแกลบ
้ ่ ้
รายงานประจ�าแปี 2553 75
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

79. ข้าว และสามารถช่วยลดรายจ่ายค่าพลังงานให้แก่ครัวเรือนได้
เฉลี่ยเดือนละ 300 บาท
4.1.2 จากล�าไยค้างสต๊อค สู่แท่งเชื้อเพลิงชีวมวล
จากปัญหาผลผลิตล�าไยค้างสต๊อคทีเ่ กิดขึนเป็นประจ�า
้
ทุกปี กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้ริเริ่มโครงการ
รีไซเคิลล�าไยค้างสต๊อค โดยใช้เป็นพลังงานชีวมวล โดยมอบ
หมายให้มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสรนารี ซึงเป็นเครือข่ายคลินก
ุ ่ ิ
เทคโนโลยีและเป็นผูดาเนินงานโรงไฟฟ้าชีวมวลของกระทรวง
้�
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เป็นผู้ปฏิบัติงานโครงการรีไซเคิล ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยี นายขยัน วิพรหมชัย สส. จ.ล�าพูน นายมัธยม นิภาเกษม
ล�าไยค้างสต๊อค ซึงโครงการดังกล่าวท�าให้เกิดการพัฒนาเครือง
่ ่ ที่ ป รึ ก ษารั ฐ มนตรี ว ่ า การกระทรวงอุ ต สาหกรรม ชมการอั ด แท่ ง
อัดแท่งชีวมวล โดยสมาคมเครื่องจักรกลไทย ภายใต้โครงการ เชื้อเพลิงชีวมวล ณ โกดังโมเดิร์นเอ็นเนอร์ยี อ.เมืองล�าพูน
วิศวกรรมย้อนรอยของกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ร่วมด�าเนินการบดท�าลายล�าไยหน้าโกดัง แล้วน�ามาอัดเป็นเชือ ้
เพลิงแท่งชีวมวล
นอกจากนี้ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้
มอบเครืองบดย่อยชีวมวล หรือ เครืองบดย่อยเอนกประสงค์ให้
่ ่
พีนองเกษตรกรเข้ามามีสวนร่วมในการเรียนรูและใช้เทคโนโลยี
่ ้ ่ ้
ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยี ประธานในงานมอบเครื่องบดล�าไย ณ จ.ล�าปาง
เชื้อเพลิงชีวมวลแท่งตะเกียบ
รศ.ดร.วีระพงษ์ แพสุวรรณ รองปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยี กล่าวรายงานในพิธีมอบเครื่องบดล�าไย
ณ โกดังโมเดิร์นเอ็นเนอร์ยี อ.เมืองล�าพูน
ให้เกิดประโยชน์สงสุด สามารถน�าไปปรับใช้กบผลผลิตทางการ
ู ั
เกษตรอืนๆ ในท้องถิน พัฒนาไปสูการใช้เชือเพลิงจากชีวมวล
่ ่ ่ ้
การสาธิตหัวเผาอัจฉริยะใช้เชื้อเพลิงชีวมวลที่ผลิตได้ ณ โกดังโมเดิร์น ลดปัญหาสิงแวดล้อม เป็นการสร้างมูลค่าเพิมให้ภาคการเกษตร
่ ่
เอ็นเนอร์ยี อ.เมืองล�าพูน โดยได้มอบเครืองบดย่อยชีวมวลให้กบผูแทนเกษตรกร จ.ล�าปาง
่ ั ้
76 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

80. จ�านวน 4 เครื่อง และ จ.ล�าพูน จ�านวน 9 เครื่อง และหลัง บนเกาะเสม็ดต่อไป นับเป็นมิตใหม่ของการก�าจัดขยะอินทรีย์
ิ
จากนีจะมอบเครืองให้ผแทนเกษตรกร จ.เชียงราย อีก 4 เครือง
้ ่ ู้ ่ ส�าหรับชุมชน โดยเฉพาะบนเกาะต่าง ๆ ทีมปริมาณพืนทีจากัด
่ี ้ ่�
และ จ.เชียงใหม่ 8 เครื่อง ในการนี ส�านักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สนช.)
้
4.1.3 ก�าจัดขยะอินทรีย์ด้วยถุงพลาสติกชีวภาพ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้ร่วมกับกรมอุทยาน
ปัญหาขยะสดหรือขยะอินทรีย์นับเป็นปัญหาที่สร้าง แห่งชาติ สัตว์ปาและพันธุพช บริษท ปตท. จ�ากัด (มหาชน) และ
่ ์ ื ั
ความเดือดร้อนร�าคาญให้กับพี่น้องที่อาศัยอยู่ในเกาะเสม็ด บริษัท มิตซูบิชิ เคมิคอล คอร์ปอเรชั่น จ�ากัด ได้ลงนามบันทึก
เนืองจากเกาะเสม็ดเป็นเกาะขนาดเล็ก แต่มจานวนนักท่องเทียว
่ ี� ่ ข้อตกลงความร่วมมือ “โครงการการใช้ถงขยะพลาสติกชีวภาพ
ุ
เป็นจ�านวนมาก จึงท�าให้มีขยะจ�าพวกเศษอาหารเป็นจ�านวน PBS คัดแยกขยะอินทรียเ์ พือผลิตปุยชีวภาพ ณ เกาะเสม็ด” เพือ
่ ๋ ่
มาก การก�าจัดขยะดังกล่าวด้วยวิธีการฝังกลบนั้น นอกจาก รณรงค์ลดปริมาณขยะอินทรียบนเกาะเสม็ด พร้อมทังคัดแยก
์ ้
จะก่อให้เกิดกลิ่นเหม็น และเกิดน�้าเสียไหลลงสู่แหล่งน�้าจืด ขยะอินทรียเ์ พือน�ามาผลิตเป็นปุยชีวภาพ ซึงคาดว่าช่วยลดปัญหา
่ ๋ ่
และชายฝังทะเลแล้ว ยังก่อให้เกิดแมลงและโรคต่าง ๆ เกิดขึน
่ ้ การก�าจัดขยะในพื้นที่แหล่งท่องเที่ยวได้กว่า 100 ตัน/เดือน
ตามมา ซึงหากขาดการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบและถูกต้อง
่ และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกตัวการส�าคัญที่ก่อให้เกิด
แล้ว ย่อมจะส่งผลกระทบต่อการท่องเที่ยว คุณภาพชีวิต และ ภาวะโลกร้อน คิดเป็นปริมาณคาร์บอนได้ถึง 1,600 ตัน/ปี
สิ่งแวดล้อมของเกาะเสม็ดตามมาได้ในอนาคตอันใกล้ 4.1.4 พระพาย กังหันลมผลิตไฟฟ้า
ส�านักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สนช.) ส�านักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สนช.)
จึงริเริมโครงการการใช้ถงขยะพลาสติกชีวภาพ PBS คัดแยกขยะ
่ ุ ได้ให้การสนับสนุน บริษัท พระพายเอ็นจิเนียริ่ง จ�ากัด ในการ
อินทรียเพือผลิตปุยชีวภาพ ณ เกาะเสม็ดขึน เพือน�ามาใช้เป็น
์ ่ ๋ ้ ่ พัฒนานวัตกรรมระดับประเทศ ด้านผลิตภัณฑ์กงหันลมขนาด
ั
เครืองมือส�าคัญในการส่งเสริมชุมชนเกาะเสม็ดให้เป็นตัวอย่าง
่ 2 กิโลวัตต์ ชนิดเสาเดี่ยวร่วม ซึ่งได้ออกแบบใบกังหันลมให้
ของ “ชุมชนเกาะสีเขียว” ที่ยั่งยืน หรือ “green island” ซึ่ง เหมาะสมกับความเร็วลมต�่าในประเทศไทย ภายใต้โครงการ
เป็นการเสริมภาพลักษณ์ด้านการรักษาสิ่งแวดล้อม และยก “แปลงเทคโนโลยีเป็นทุน” จ�านวน 708,000 บาท รวมถึง
ระดับการท่องเทียวในเชิงอนุรกษ์ชมชนให้โดดเด่นยิงขึน และ
่ ั ุ ่ ้ ออกแบบชุดส่ายหาลม ชุดหางกังหันลม ชุดเพลาส่งก�าลัง
แสดงให้เห็นว่าอุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพนอกจากจะช่วย
สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับเศรษฐกิจของประเทศแล้วยังเป็นการ
แก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมได้อย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ
โดยขยะสดที่คัดแยกใส่ในถุงพลาสติกชีวภาพที่สามารถย่อย
สลายได้เองนัน จะถูกน�าไปก�าจัดและเปลียนสภาพให้เป็นก๊าซ
้ ่
ชีวมวลและปุยอินทรีย เพือน�ากลับมาใช้ประโยชน์ให้กบชุมชน
๋ ์ ่ ั
รายงานประจ�าแปี 2553 77
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

81. และระบบเบรกพร้อมชุด Absorber อีกทั้งสามารถลดต้นทุน พายัพ ในโครงการระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานทดแทนเพืออุปกรณ์ ่
ในการผลิตของค่าติดตั้งเสา ค่าขนส่งและใช้พื้นที่ในการติดตั้ง สือการเรียนการสอน โดยติดตังทีโรงเรียนบ้านพลังแท อ.อมก๋อย
่ ้ ่ ่
น้อย โดยผลงานดังกล่าวเป็นเทคโนโลยีจากมหาวิทยาลัย จ.เชียงใหม่ และมีอีก 4 ทีมรองชนะเลิศ ได้แก่
เทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี 1) ทีมหนองกระโห้ 2 จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยี
โครงการกังหันลมผลิตไฟฟ้าขนาด 2 กิโลวัตต์ชนิด ราชมงคลล้านนาตาก ในโครงการระบบพลังงานแสงอาทิตย์
เสาเดี่ยวร่วม จึงมีจุดมุ่งหมายหลัก คือ การสร้างต้นแบบและ ร่วมกับพลังงานน�า ยกระดับคุณภาพชีวตผูดอยโอกาสตามแนว
้ ิ ้้
การใช้เทคโนโลยีการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานลมให้เหมาะสมกับ เศรษฐกิจพอเพียง ติดตังทีหมูบานเลอตอ ต.แม่ตน อ.แม่ระมาด
้ ่ ่ ้ ื่
ความเร็วลมต�า อีกทังออกแบบการใช้เสาเดียวกันต่อหัวกังหันลม
่ ้ ่ จ.ตาก
2 ชุด เพือลดต้นทุนของเสาและวัสดุเหล็ก ทังนีตองออกแบบให้
่ ้ ้้ 2) ทีมเวิร์ค จากมหาวิทยาลัยนเรศวร ในโครงการ
สามารถท�างานได้ตอเนืองหากชุดใดชุดหนึงต้องการซ่อมบ�ารุง
่ ่ ่ พัฒนาระบบไฟฟ้าและประปา ติดตั้งที่โรงเรียนบ้านเนินทอง
หรือดูแลรักษา หมู่ 5 ต.บ้านดง อ.ชาติตระการ จ.พิษณุโลก
กังหันลมผลิตไฟฟ้าขนาด 2 กิโลวัตต์ชนิดเสาเดียวร่วม
่ 3) ทีมคชสารโซลาร์เซลล์ จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
มีข้อได้เปรียบเมื่อเทียบกับกังหันลมทั่วไป คือ ใช้พื้นที่ในการ ในโครงการโซลาร์เซลล์เพือการอยูรวมกันระหว่างเกษตรกรกับ
่ ่่
ติดตั้งน้อย ต้นทุนในการผลิตต�ากว่ากังหันลมผลิตไฟฟ้าขนาด
่ ช้างป่า ติดตั้งที่ ต.ท่ากระดาน อ.ศรีสวัสดิ์ จ.กาญจนบุรี
2 กิโลวัตต์ทั่วไป สะดวกในการติดตั้งและใช้ระยะเวลาในการ 4) ทีม KU-SRC WIN จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ติดตังน้อย โครงการดังกล่าวเป็นการสร้างความตระหนักการใช้
้ วิทยาเขตศรีราชา ในโครงการโซลาร์เซลล์ พลังงานเพื่อความ
พลังงานทดแทนจากพลังงานลมและส่งเสริมความเข้าใจในการ เป็นอยูอย่างยังยืน ติดตังทีโรงเรียนบ้านเก่าค้อ ต.หนองมะนาว
่ ่ ้ ่
ใช้กงหันลมผลิตไฟฟ้าทีเ่ หมาะสมกับความเร็วลมในประเทศไทย
ั อ.คง จ.นครราชสีมา
4.1.5 โซลาร์เซลล์ เพื่อชุมชนพอเพียง 4.2 วิทยาศาสตร์เพื่อรับมือกับภัยพิบัติ
ส�านักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
(สวทช.) ตระหนั ก ถึ ง ปั ญ หาการขาดแคลนพลั ง งานซึ่ ง มี ปัญหาภัยพิบัติและผลกระทบทางธรรมชาติที่เกิดขึ้น
แนวโน้มสูงขึ้น จึงได้ให้การสนับสนุน บริษัท โอสถสภา จ�ากัด จากการเปลียนแปลงสภาพภูมอากาศของโลก ได้สงผลกระทบ
่ ิ ่
จัดโครงการ “M-150 Ideology - พลังงานโซลาร์เซลล์เพื่อ และสร้างความเดือดร้อนและความเสียหายอย่างมหาศาลให้กบ ั
ชุมชน” ภายใต้แนวคิดพลังงานทดแทน เพื่อให้คนรุ่นใหม่ พี่น้องประชาชนทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ ดังนั้น การน�า
ในวัยศึกษาได้นาศักยภาพของตนเองมาสร้างประโยชน์ให้เกิดกับ
� วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาใช้เพื่อการเตรียมความพร้อม
สังคมทียงขาดโอกาส โดยเปิดโอกาสให้นสตนักศึกษาน�าเสนอ
่ั ิิ ในการป้องกันแก้ไขปัญหา การบรรเทาผลกระทบ และการ
แผนงานการใช้แผงโซลาร์เซลล์จดสร้างแหล่งผลิตพลังงานไฟฟ้า
ั เตรียมการรับมือกับภัยพิบตตาง ๆ ทีจะเกิดขึน รวมถึงการปรับตัว
ัิ่ ่ ้
จากแสงอาทิตย์ เพือน�าไปใช้ประโยชน์ในท้องถินทีหางไกล และ
่ ่ ่่ เพือรองรับกับการเปลียนแปลงของสภาพภูมอากาศจึงนับเป็น
่ ่ ิ
ภายหลังเสร็จสิ้นการประกวดแข่งขัน ทาง สวทช.และบริษัท ภารกิจส�าคัญของกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
โอสถสภา จ�ากัด ก็ได้ส่งมอบแหล่งผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์
ให้ชุมชนเพื่อใช้ประโยชน์ต่อไป 4.2.1 การพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อติดตามสภาพอากาศ
ทังนี ผลการแข่งขันโครงการ M-150 Ideology 2010
้ ้ ในปีงบประมาณ 2553 สถาบันสารสนเทศทรัพยากร
ในปี 2553 ประกอบด้วย ทีมชนะเลิศ ได้แก่ ทีมพยัคฆ์ล้านนา น�้าและการเกษตร (องค์การมหาชน) (สสนก.) ได้ด�าเนินงาน
จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา เขตพื้นที่ภาค โครงการตามแนวพระราชด�าริพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
78 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

82. ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ทางเว็บไซต์ www.thaiweather.net
พร้อมทังพัฒนาระบบส่งข้อความแจ้งเหตุเตือนภัย เมือตรวจพบ
้ ่
ข้อมูลที่มีแนวโน้มจะก่อให้เกิดภัยธรรมชาติ จากปริมาณฝนที่
ตกหนักในพื้นที ่
เพื่อเตือนไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้เตรียมพร้อม
รับสถานการณ์ได้ทนที โดยได้สร้างระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์
ั
และอุปกรณ์ที่มีประสิทธิภาพส�าหรับระบบเครือข่ายเพื่อการ
จัดการทรัพยากรน�้าแห่งประเทศไทย และได้พัฒนาระบบ
รายงานข้อมูลสถานการณ์น�้าทั่วประเทศผ่านโทรศัพท์มือถือ
(RSS) โดยความร่วมมือกับบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส
จ�ากัด (มหาชน) โดยแสดงผลที่เว็บไซต์ www.thaiwater.net
และ www.thaiweather.net ส�าหรับในปีงบประมาณ 2553
สสนก. ได้ด�าเนินการปรับปรุงประสิทธิภาพสถานีโทรมาตร
จ�านวน 408 สถานี ทั่วประเทศ ให้มีสภาพพร้อมใช้งานในการ
เตือนภัยจากกรณีฝนตกหนัก และด�าเนินการติดตั้งสถานี
โทรมาตรเพิมเติมอีกจ�านวน 30 สถานี ให้ครอบคลุมมากยิงขึน
่ ่ ้
โทรมาตร
เกียวกับการบริหารจัดการทรัพยากรน�า ได้แก่ โครงการพัฒนา
่ ้
อุปกรณ์ตรวจวัดระยะไกล หรือระบบโทรมาตรขนาดเล็ก ที่มี
ราคาถูก เคลื่อนย้ายได้ง่าย ส�าหรับปรับใช้แทนหรือเสริมการ
ท�างานของสถานีโทรมาตรขนาดใหญ่ เพื่อประยุกต์ใช้ตรวจ
วัดข้อมูลสภาพอากาศในพื้นที่ต่างๆ พร้อมทั้งเชื่อมโยงข้อมูล
อัตโนมัต ิ และแสดงผลในรูปแบบของภูมศาสตร์สารสนเทศ (GIS)
ิ
บนเครือข่ายอินเทอร์เน็ต โครงการดังกล่าวได้รบความร่วมมือ
ั
จาก ส�านักงานคณะกรรมการพิเศษเพือประสานงานโครงการ
่
อันเนืองมาจากพระราชด�าริ กรมชลประทาน จังหวัดนนทบุร ี และ
่
บริษท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วส จ�ากัด (มหาชน) ด�าเนินการ
ั ิ
ติดตั้งอุปกรณ์โทรมาตรตรวจวัดสภาพอากาศในพื้นที่ต่างๆ
ทั่วประเทศ และให้บริการข้อมูลจากระบบโทรมาตรดังกล่าว ต�ำแหน่งสถำนีโทรมำตรตรวจวัดสภำพอำกำศของ สสนก.
รายงานประจ�าแปี 2553 79
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

83. นอกจากนี้ สสนก. ได้วิจัยและพัฒนาระบบวิเคราะห์ อากาศได้ในระดับ 3 x 3 ตารางกิโลเมตรหรือเทียบเท่ากับ
การเปลียนแปลงอุณหภูมผวน�าทะเล และการเปลียนแปลงระดับ
่ ิิ ้ ่ ระดับต�าบล จากระบบเดิมทีประมวลผลได้เพียงในระดับจังหวัด
่
น�าทะเลทีเ่ บียงเบนจากปกติทกสัปดาห์เพือติดตามสถานการณ์
้ ่ ุ ่ และต้องใช้เวลาในการประมวลผลแบบจ�าลองทังสองระบบไม่
้
น�าอย่างใกล้ชด จุดเด่นของงานวิจยนีคอสามารถบอกช่วงเวลา
้ ิ ั ้ื ต�ากว่า 2 วัน ปัจจุบันกระทรวงมหาดไทยได้ใช้ข้อมูลนี้ในการ
่
การเปลี่ยนแปลงฤดูกาลได้ หรือระบุบริเวณในมหาสมุทร เตรียมความพร้อมรับมือกับภัยธรรมชาติ โดยเพิมประสิทธิภาพ
่
ทีมโอกาสเกิดพายุลวงหน้าได้ถง 2-4 สัปดาห์ หรือความผิดปกติ
่ี ่ ึ ในการบริหารจัดการทรัพยากรน�้า ทั้งในระดับประเทศและ
ในทะเลซึ่งน�ามาสู่สภาพอากาศที่ต่างไปจากค่าเฉลี่ยในอดีต ระดับชุมชน และการวางแผนเพื่อการท�าฝนหลวงในช่วงหน้า
แล้งและการระบายน�้าในช่วงน�าหลาก
้
ตัวอย่างการวิเคราะห์การเกิดพายุ
ด้วยข้อมูลการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิผิวน�้าทะเล
4.2.2 แบบจ�าลองสภาพอากาศป้องกันภัยพิบัติ
ในปัจจุบัน กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
โดยสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน�้าและการเกษตร (องค์การ
มหาชน) หรือ สสนก. ได้พฒนาระบบคอมพิวเตอร์สมรรถนะสูง
ั
(High Performance Computer) เพือช่วยเพิมประสิทธิภาพ
่ ่
ในการวิเคราะห์ลมและสภาพอากาศด้วยแบบจ�าลอง ให้รวดเร็ว
มากขึนและคลอบคลุมพืนทีทวประเทศได้ในเวลาเดียวกัน เพือ
้ ้ ่ ั่ ่
ศึกษาและติดตามการเปลียนแปลงภูมอากาศทีเ่ กียวกับอุณหภูมิ
่ ิ ่
ทิศทางลม และคลื่นลมในทะเล ตามแนวพระราชด�าริ และใช้
เป็นข้อมูลแจ้งเตือนภัยพิบัติให้แก่ประชาชนได้
ระบบคอมพิวเตอร์สมรรถนะสูงนี้อาศัย แบบจ�าลอง
อุตุนิยมวิทยา 3 มิติ (RAMS) และแบบจ�าลองสภาพอากาศ
(WRF) ในลักษณะคู่ขนานกัน เพื่อจัดท�าแผนที่ลมและแผนที่
สภาพอากาศที่ครอบคลุมพื้นที่ทั่วทั้งประเทศไทยได้ล่วงหน้า
3 วัน สามารถประมวลผลได้วันละ 2 รอบ คาดการณ์สภาพ
80 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

84. - น�้าท่วม ภัยแล้ง ไฟป่า
ในรอบปีทผานมาหลายพืนทีในประเทศไทยได้ประสบ
ี่ ่ ้ ่
กับปัญหาภัยแล้งอย่างรุนแรง โดยเฉพาะภาคเกษตรกรรมที่
จ�าเป็นต้องใช้นาเพือการเพาะปลูกในปริมาณมาก แต่เมือฤดูนา
�้ ่ ่ �้
หลากมาเยือน ปัญหาภัยแล้งกลับถูกแทนทีดวยภาวะน�าท่วมที่
่้ ้
เกิดขึนทัวทุกภูมภาคของประเทศ และนับว่ารุนแรงมากทีสดใน
้ ่ ิ ุ่
รอบหลายสิบปี
เทคโนโลยีภาพถ่ายดาวเทียม โดยส�านักงานพัฒนา
เทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ
สทอภ. เป็นอีกหนึ่งเทคโนโลยีที่กระทรวงวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยี ริเริ่มน�ามาใช้เพื่อติดตามสถานการณ์น�้าท่วมและ
คาดการณ์ทศทางของกระแสน�า ตลอดจนประเมินความเสียหาย
ิ ้
ที่เกิดขึ้นในพื้นที่ที่ถูกน�้าท่วม ช่วยให้ภาครัฐสามารถวางแผน
การช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม
ภาพถ่ายดาวเทียม ระบบโทรมาตรวัดระดับน�้า คือ
เทคโนโลยี ห ลั ก ของกระทรวงวิ ท ยาศาสตร์ แ ละเทคโนโลยี ภาพที่ 2 แสดงสถานภาพพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากการกัดเซาะ
ที่กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เลือกน�ามาใช้เป็น และทบถม บรเิ วณชายฝงของประเทศไทย โดยใชภาพถายดาวเทยม
ั ่ั ้ ่ ี
ระหว่าง SPOT -5 ปี 2550 และ THEOS ปี 2552-2553
เครื่องมือในการป้องกันและแก้ไขปัญหาน�้าท่วมและน�้าแล้งใน
ประเทศไทย
- การกัดเซาะชายฝั่ง
ภาพถ่ า ยจากดาวเที ย มธี อ อสนอกจากจะน� า มาใช้
ประโยชน์ในการติดตามปัญหาน�าท่วม น�าแล้งแล้ว ทางส�านักงาน
้ ้
พัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน)
(สทอภ.) ยังได้น�าภาพถ่ายดาวเทียมมาใช้เพื่อวิเคราะห์และ
ภาพที่ 3 แสดงอัตราการกัดเซาะและทับถมในบริเวณชายฝั่งทะเล
ของประเทศไทย วเิ คราะหโดยใชภาพดาวเทยม LANDSAT-5 TM
์ ้ ี
ระหว่างปี พ.ศ. 2542 และ 2552
ภาพที่ 1 ปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ชายฝั่ง
รายงานประจ�าแปี 2553 81
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

85. ภาพที่ 4 แผนที่ 1: 50,000 แสดงพื้นที่ที่ถูกกัดเซาะ บริเวณจังหวัด ภาพที่ 5 แผนที่ 1: 50,000 แสดงการเปลี่ยนแปลงเส้นชายฝั่งระหว่างปี
สมทรปราการโดยใชภาพถายดาวเทยม SPOT-5 ปี 2548 และ THEOS
ุ ้ ่ ี 2542-2552 บริเวณจังหวัดสมุทรปราการ
ปี 2552
ภาพที่ 6 แผนที่ 1: 50,000 แสดงพื้นที่ที่ถูกกัดเซาะ บริเวณจังหวัด ภาพที่ 7 แผนที่ 1: 50,000 แสดงพื้นที่
ชมพร โดยใชภาพถายดาวเทยม SPOT-5 ปี 2548 และ THEOS ปี 2552
ุ ้ ่ ี ที่ถูกกัดเซาะ บริเวณแหลมผักเบี้ย จังหวัดเพชรบุรี โดยใช้ภาพถ่าย
ดาวเทียม SPOT-5 ปี 2548 และ THEOS ปี 2552
ประเมินสถานการณ์การกัดเซาะชายฝังในประเทศไทย โดยใช้
่ 4.3 วิทยาศาสตร์กับการบริหารจัดการน�้าระดับชุมชน
ภาพถ่ายดาวเทียม (ระยะที 1) ระบบฐานข้อมูลภูมสารสนเทศ
่ ิ
เพือติดตามการเปลียนแปลงชายฝังของประเทศไทย (Coastal
่ ่ ่ ประเทศไทยเป็นประเทศเกษตรกรรม ซึงทรัพยากรน�า
่ ้
Information Geo-database) การประยุกต์ใช้แบบจ�าลอง มีความจ�าเป็นอย่างยิงในการด�ารงชีวตและการประกอบอาชีพ
่ ิ
ทางคณิ ต ศาสตร์ ร ่ ว มกั บ การวิ เ คราะห์ ภ าพถ่ า ยดาวเที ย ม เกษตรกรรมของประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศ ดังนั้น หาก
ในการคาดการณ์การเปลียนแปลงชายฝังของไทย ทังนี ้ ฐานข้อมูล
่ ่ ้ ชุมชนสามารถบริหารจัดการทรัพยากรน�้าได้อย่างเป็นระบบ
เชิงพืนทีและเชิงเวลาดังกล่าวจะสามารถสนับสนุน การวางแผน
้ ่ ในพื้นที่ของตนเอง ก็จะช่วยส่งผลให้การประกอบอาชีพ การ
การจัดการ และป้องกันการเกิดผลกระทบต่อการเปลียนแปลง ่ ด�ารงชีวิตและความเป็นอยู่ของเกษตรกร ซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่
ชายฝั่งเชิงบูรณาการ ระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้อย่าง ของประเทศดีขึ้น
มีประสิทธิภาพ
82 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

86. สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน�้ าและการเกษตร (องค์การ จุด GPS ในการบริหารจัดการทรัพยากรน�า รายได้ และผลผลิต
้
มหาชน) ได้คัดเลือกชุมชนที่เป็นตัวอย่างความส�าเร็จในการ ของชุมชน ท�าให้ชมชนมีระบบการจัดการทรัพยากรน�าทีดและมี
ุ ้ ่ี
จัดการทรัพยากรน�ามาเป็นเครือข่ายในการขยายผล เพือพัฒนา
้ ่ ประสิทธิภาพมากยิงขึน และพัฒนาให้เกิดเครือข่ายการจัดการ
่ ้
เป็นแม่ข่ายหรือต้นแบบในการขยายผลแนวทางการจัดการ ทรัพยากรน�าทีให้ชมชนร่วมแลกเปลียนความรูและประสบการณ์
้ ่ ุ ่ ้
ทรัพยากรน�าไปสูชมชนอืนๆ ด้วยการประยุกต์ใช้วทยาศาสตร์
้ ุ่ ่ ิ เกิดเครือข่ายความคิดและการท�างานทีชมชนมีบทบาทร่วมใน
ุ่
เทคโนโลยี และระบบสารสนเทศ เช่น คอมพิวเตอร์ อินเทอร์เน็ต การพัฒนาศักยภาพซึ่งกันและกัน โดยในปีงบประมาณ 2553
แผนที่ภาพถ่ายดาวเทียมความละเอียดสูง และเครื่องจับพิกัด ได้ด�าเนินการในพื้นที่ชุมชนรวมทั้งสิ้น 15 แห่ง ได้แก่
ตัวอย่างความส�าเร็จการจัดการน�้าชุมชนบ้านลิ่มทอง ต.หนองโบสถ์ อ.นางรอง จ. บุรีรัมย์
ตัวอย่างความส�าเร็จการจัดการน�้าชุมชนบ้านผาชัน ต.ส�าโรง อ.โพธิ์ไทร จ.อุบลราชธานี
ฝายวังอีแร้ง 2 ชุมชนบ้านผาชัน
รายงานประจ�าแปี 2553 83
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

87. 1. เครือข่ายรักษ์ป่าต้นน�าแม่ลาว จ.เชียงราย
้
2. เครือข่ายลุ่มน�้าแม่ละอุป จ.เชียงใหม่
3. บ้านป่าสักงาม จ.เชียงใหม่
4. บ้านดอนหัววัง จ.ล�าปาง
5. บ้านห้วยปลาหลด จ.ตาก
6. บ้านโป่งแดง จ.ตาก
7. บ้านหนองปิ้งไก่ จ.ก�าแพงเพชร
8. บ้านโนนรัง จ.นครราชสีมา
9. บ้านผาชัน จ.อุบลราชธานี รูปที่ 1 สถานีเฝ้าระวังภัยทางรังสี ณ ส�านักงานปรมาณูเพื่อสันติ
10. บ้านโนนขวาง จ.บุรีรัมย์ บางเขน กรุงเทพฯ
11. บ้านลิ่มทอง จ.บุรีรัมย์
12. บ้านเปร็ดใน จ.ตราด
13. บ้านบางทรายนวล จ.สุราษฎร์ธานี
14. บ้านลีเล็ด จ.สุราษฎร์ธานี
15. บ้านเขาพระ จ.สงขลา
ซึ่งมีพี่น้องประชาชนได้รับประโยชน์รวมกว่า 5,000
ครัวเรือน (21,817 คน)
ชาวบ้านชุมชนบ้านผาชัน จ. อุบลราชธานี ได้ร่วมกัน
สร้างฝายวังอีแร้ง 2 สามารถเพิมปริมาณน�าส�ารองให้แก่ชมชนได้
่ ้ ุ
38,684 ลบ.ม. และช่วยลดรายจ่ายค่าสูบน�าได้ปละ 24,520 บาท รูปที่ 2 โปรแกรมประมวลผลการเฝ้าระวังระดับรังสีแกมมาในอากาศ
้ ี
ในอดีตชุมชนบ้านผาชันได้รบความเสียหายประมาณ
ั
20% ของผลผลิตข้าวนาปีตอไร่ในสภาวะฝนทิงช่วง (จากพืนที่
่ ้ ้
ผลิตข้าว 300 ไร่) การสร้างฝายวังอีแร้ง 2 สามารถลดความเสีย ปส.จึงได้จัดตั้งศูนย์เฝ้าระวังภัยทางรังสีแห่งชาติขึ้น
หายดังกล่าว คิดเป็นมูลค่าขั้นต�า 150,000 บาท
่ โดยเป็นศูนย์ที่รวบรวมข้อมูลจากสถานีเฝ้าระวังภัยทางรังสี
ทั่วประเทศทั้ง 7 สถานี มาใช้ประโยชน์ในการเฝ้าระวังและ
4.4 การเฝ้าระวังภัยทางรังสี การเตือนภัยทางรังสี โดยได้ด�าเนินการเฝ้าระวังภัยจากรังสี
ให้ประชาชนมาเป็นเวลาหลายปีแล้ว ซึงปัจจุบนอยูภายใต้การ
่ ั ่
ส�านักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) ได้ริเริ่มโครงการ ด�าเนินงานของกลุมเฝ้าตรวจกัมมันตภาพรังสี ส�านักสนับสนุน
่
เฝ้าระวังภัยทางรังสีของประเทศไทย เนืองจากปัจจุบนทัวโลก การก�ากับดูแลความปลอดภัยจากพลังงานปรมาณู
่ ั ่
มี ก ารใช้ เ ทคโนโลยี ด ้ า นนิ ว เคลี ย ร์ ใ นโครงการขนาดใหญ่ โดยในปีงบประมาณ 2553 ได้มีการพัฒนาสถานี
อย่างแพร่หลาย ทังในด้านการทหารเพือเสริมสร้างความมันคง เฝ้าระวังภัยทางรังสีจ�านวน 4 สถานี ได้แก่ สถานีเฝ้าระวัง
้ ่ ่
ของประเทศ เช่น การพัฒนาและสะสมอาวุธนิวเคลียร์ และ ภัยทางรังสี จ.เชียงใหม่ จ.ขอนแก่น จ.สงขลา และกรุงเทพฯ
ในด้านการพัฒนาทางสันติ เช่น โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ การพัฒนา โดยท�างานร่วมกับมหาวิทยาลัยที่มีความเชี่ยวชาญ ได้แก่
ทั้งสองด้านนี้อาจมีการแพร่กระจายของนิวไคลด์รังสีออกสู่ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยขอนแก่น และมหาวิทยาลัย
สิ่งแวดล้อมได้ ทั ก ษิ ณ เพื่ อ ให้ มี ก ารใช้ ข ้ อ มู ล จากสถานี ใ ห้ เ กิ ด ประโยชน์
84 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

88. สูงสุด และมีการถ่ายทอดข้อมูลสู่ภาคประชาชนมากยิ่งขึ้น สัดส่วนการใช้พลังงานทดแทนเป็น 20% ภายในปี 2565
จากผลการด�าเนินงานทีผานมา ท�าให้ศนย์เฝ้าระวังภัย
่่ ู จากเดิมที่ใช้แค่ 7% โดยหน่วยงานกระทรวงวิทยาศาสตร์
ทางรังสีมประสิทธิภาพในการเฝ้าตรวจและเตือนภัยมากยิงขึน
ี ่ ้ และเทคโนโลยี พร้อมหนุนเทคโนโลยีลดใช้พลังงาน พัฒนา
อันจะท�าให้ประชาชนมีความมันใจว่าประเทศไทยมีระบบการ
่ พลั ง งานทางเลื อ กใหม่ และส่ ง เสริ ม พลั ง งานแห่ ง อนาคต
เฝ้าระวังภัยทางรังสีทมประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตามเพือให้การ
ี่ ี ่ โดยทัง 2 กระทรวงได้รวมลงนามบันทึกข้อตกลงความ
้ ่
เฝ้าระวังและการเตือนภัยทางรังสีของประเทศไทยครอบคลุม ร่วมมือวิจัยและพัฒนาการน�าเทคโนโลยีมาใช้เพื่อการพัฒนา
มากยิงขึน ในปีตอๆ ไป ส�านักงานปรมาณูเพือสันติ มีแผนทีจะ
่ ้ ่ ่ ่ พลังงานทดแทน เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ตามแผนแม่บทการ
ขยายเครือข่ายสถานีเฝ้าระวังภัยทางรังสีเพิมขึน และจะยกระดับ
่ ้ พัฒนาพลังงานแห่งชาติ 15 ปี (2551-2565)ทั้งนี้ กระทรวง
เข้าสู่เครือข่ายการเฝ้าระวังภัยทางรังสีระดับนานาชาติต่อไป วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้ให้การสนับสนุนด้านเทคโนโลยี
นอกจากนี ส�านักงานปรมาณูเพือสันติ (ปส.) ได้ดาเนิน
้ ่ � ว่าจะเน้น 3 เรื่อง คือ งานวิจัยและพัฒนาด้านการลดใช้นามัน �้
การจัดตั้งห้องปฏิบัติการวัดรังสีมาตรฐานทุติยภูมิ (SSDL) โดยการสนับสนุนไบโอดีเซลและเอธานอล ด้วยงานวิจัยเพิ่ม
มีหน้าทีสาคัญในการด�าเนินการเกียวกับมาตรฐานทางรังสีของ
่� ่ ผลผลิต อ้อย น�้ามัน สบู่ดา สาหร่าย รวมถึงข้าวฟ่างหวานซึ่ง
�
ประเทศ เพือเป็นกลไกในการถ่ายทอดมาตรฐานการวัดรังสีไป
่ เป็นวัตถุดบความหวังใหม่ในการพัฒนาพลังงานชนิดนี อีกเรือง
ิ ้ ่
สู่ภาคเศรษฐกิจและอุตสาหกรรม โดยในปีงบประมาณ 2553 คือการพัฒนาพลังงานทางเลือกในการผลิตกระแสไฟฟ้าและ
ห้องปฏิบตการวัดรังสีมาตรฐานทุตยภูม ได้รบการรับรองความ
ัิ ิ ิ ั ความร้อน ซึ่งงานวิจัยยังอยู่ระยะกลาง เรื่องสุดท้ายคืองาน
สามารถห้องปฏิบตการสอบเทียบ ด้านการสอบเทียบเครืองวัด
ัิ ่ วิจัยเพื่อพัฒนาแบตเตอรีในอนาคตและพลังงานไฮโดรเจน
รังสี ตามมาตรฐาน มอก. และเข้าเป็นสมาชิกขององค์กรมาตร นอกจากนี้ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ยัง
วิทยาระหว่างประเทศ Asia Pacific Metrology Programme ได้เริมหารือร่วมกับกระทรวงมหาดไทย เพือวางแผนการบูรณา
่ ่
(APMP) อย่างเป็นทางการแล้ว การการท�างานร่วมกัน โดยการน�าภาพถ่ายดาวเทียม และระบบ
คอมพิวเตอร์สมรรถนะสูงช่วยเพิมประสิทธิภาพในการวิเคราะห์
่
4.5 ความร่วมมือเพื่อลดโลกร้อนอย่างบูรณาการ และประมวลผลแบบจ�าลองลมและแบบจ�าลองสภาพอากาศ
ให้รวดเร็วมากขึ้นและครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศได้ในเวลา
กระทรวงวิ ท ยาศาสตร์ แ ละเทคโนโลยี ร่ ว มกั บ เดียวกัน มาใช้ในการเพิ่มประสิทธิภาพในการแก้ไขปัญหา
กระทรวงพลั ง งาน พั ฒ นาพลั ง งานทดแทน ที่ ต ้ อ งเพิ่ ม ภัยพิบัติให้กับประชาชนในพื้นที่ต่าง ๆ ของประเทศอีกด้วย
รายงานประจ�าแปี 2553 85
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

90. การสร้างความตระหนัก
และ
พัฒนาบุคลากรทางด้านวิทยาศาสตร์

92. V. การสร้างความตระหนัก
และพัฒนาบุคลากรทางด้านวิทยาศาสตร์
การสร้างความตระหนักทางด้านวิทยาศาสตร์ในหมู่ เยาวชน อีกทั้งรูปแบบการน�าเสนอนั้นจะเน้นในเรื่องเนื้อหา
เด็กและเยาวชนเพื่อวางรากฐานในการสร้างบุคลากรทาง สาระและความรู ้ ควบคู ่ ไ ปกั บความสนุ ก สนานและความ
วิทยาศาสตร์นน เป็นสิงทีกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ั้ ่ ่ น่าสนใจ ตลอดจนจะเปิดโอกาสให้ผู้ที่เข้าร่วมกิจกรรมได้มี
(วท.) ไม่เคยมองข้าม เหตุเพราะเป็นรากฐานส�าคัญในการ โอกาสทดลอง สัมผัสของจริง คิด และเรียนรูดวยตนเอง ซึงเป็น
้้ ่
พัฒนาประเทศไทยให้เจริญก้าวหน้า มีขดความสามารถในการ
ี พื้นฐานส�าคัญยิ่งของการเรียนทางด้านวิทยาศาสตร์
แข่งขันทางเศรษฐกิจ และสร้างคุณภาพชีวตให้กบประชาชนใน
ิ ั
สังคม 5.1.1 การจัดงานมหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาจากสภาพปัจจุบัน เด็ก องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติหรือ อพวช.
เยาวชน และประชาชนไทย ยังมีความสนใจและมีความตระหนัก ได้เป็นเจ้าภาพหลักในการจัดงาน “มหกรรมวิทยาศาสตร์และ
ในความส�าคัญของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไม่เพียงพอทีจะ่ เทคโนโลยีแห่งชาติ ประจ�าปี 2553” ขึ้นระหว่างวันที 7 - 22
่
ผลักดันให้เกิดกระแสการขับเคลื่อนประเทศให้เจริญก้าวหน้า สิงหาคม 2553 ณ ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค
ด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี บางนา ภายใต้แนวคิดหลัก “จุดประกายความคิด พัฒนาชีวิต
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ในฐานะเป็น ด้วยวิทยาศาสตร์” โดยมีโซนนิทรรศการหลัก 3 โซน ได้แก่
หน่วยงานหลักที่มีภารกิจในการส่งเสริมการวิจัยและพัฒนา
ตระหนักในความส�าคัญของนโยบายการสร้างความรู้ความ
ตระหนักด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อ
มุ่งเน้นการสร้างปัญญาในสังคม ให้เป็นสังคมแห่งการเรียนรู้
บนรากฐานของหลักเหตุผลทางวิทยาศาสตร์ พยายามปลูกฝัง
ให้เยาวชนและประชาชน สามารถเข้าถึงข้อมูลความรู้ และ
ผลงานวิจัยพัฒนา ผ่านกิจกรรมต่างๆ โดยมีแต่ละหน่วยงาน
ภายใต้กระทรวงท�าหน้าที่เป็นก�าลังขับเคลื่อน
5.1 นิ ท รรศการเรื่ อ งวิ ท ย์ ฯ จุ ด ประกายความคิ ด ทาง
วิทยาศาสตร์
การจัดนิทรรศการเพือการเรียนรูทางด้านวิทยาศาสตร์
่ ้
และเทคโนโลยี นับเป็นกิจกรรมส�าคัญทีกระทรวงวิทยาศาสตร์
่
และเทคโนโลยีนามาใช้เป็นเครืองมือในการสร้างความตระหนัก
� ่
ทางด้านวิทยาศาสตร์ในหมู่เด็กและเยาวชน โดยเนื้อหาและ
เรืองราวทีนามาเสนอในนิทรรศการนัน จะเป็นเรืองวิทยาศาสตร์
่ ่ � ้ ่
ทีใกล้ตว หรือเป็นเรืองราวและองค์ความรูทางด้านวิทยาศาสตร์
่ ั ่ ้
และเทคโนโลยีที่ก�าลังเป็นที่ได้รับความสนใจในหมู่เด็กและ
รายงานประจ�าแปี 2553 89
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

93. 90 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

94. โซนนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติ โดยได้จัดแสดงพระราช
กรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่และพระบรมวงศ์
ในส่ ว นที่ เ กี่ ย วข้ อ งกั บ การอนุ รั ก ษ์ ฟ ื ้ น ฟู ส่ิ ง แวดล้ อ มและ
ความหลากหลายทางชีวภาพ โซนวิกฤติโลก โดยได้จัดแสดง
ภัยภิบัติอันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศใน
รูปแบบ 4 มิติ และโซนความหลากหลายทางชีวภาพ โดยได้
จัดแสดงให้เห็นถึงความหลากหลายทางชีวภาพของไทย ใน
รูปแบบของการผจญภัยจากใต้ท้องทะเลจรดยอดเขาสูง ซึ่ง
การน�าเสนอสาระความรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์ “ความหลาก
หลายทางชีวภาพ” นี้ก็เนื่องจากปี 2553 นั้นถือเป็นปีสากล
แห่งความหลากหลายทางชีวภาพ
นอกจากโซนนิทรรศการหลักแล้ว ภายในงานยังมีการ
จัดแสดงนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์ จากหน่วยงานต่าง ๆ ทั้ง
ภาครัฐ ภาควิชาการ และเอกชน และมีการจัดแสดงนิทรรศการ
ทางวิทยาศาสตรต์จากต่างประเทศมาให้คนไทยได้เรียนรู้
มากมาย ตลอดจนมี ก ารจั ด กิ จ กรรมทางวิ ท ยาศาสตร์ ที่
หลากหลายเพื่อให้เด็กและเยาวชนที่เข้ารับชมงานมหกรรม
ได้มีโอกาสสัมผัส ทดลอง และเข้าร่วมกิจกรรมด้วยตนเอง เวลาพักผ่อนอย่างมีคุณภาพของคนเมือง
ได้แก่ การแสดงความสามารถด้านวิทยาศาสตร์ของเยาวชน “จัตุรัสวิทยาศาสตร์ อพวช.” นี จะเป็นแหล่งเรียนรู้
้
เช่น ประกวดโครงการวิทยาศาสตร์ การแข่งขันตอบปัญหา แห่งใหม่ในรูปแบบสาระบันเทิง (Edutainment) ทีมงให้ความ
่ ุ่
วิทยาศาสตร์ การแข่งขันการแสดงทางวิทยาศาสตร์ การทดลอง รู้ ประสบการณ์ สร้างจินตนาการ แรงบันดาลใจให้แก่ผู้เข้าชม
สร้างหุนยนต์ และการทดลองทางวิทยาศาสตร์ในห้องปฏิบตการ
่ ัิ และสร้างสรรค์นทรรศการและกิจกรรมต่างๆ ให้สอดคล้องกับ
ิ
จ�าลอง เป็นต้น ซึ่งตลอดระยะเวลาของการจัดงานมีจ�านวน ไลฟ์สไตล์ของคนเมืองโดยเฉพาะ ด้วยชินงานวิทยาศาสตร์แบบ
้
ผู้เข้าชมงานจากทั่วประเทศทั้งสิ้น 1,298,162 คน Interactive ที่พัฒนาขึ้นมาใหม่ล่าสุดและไม่เคยจัดแสดงที่ใด
มาก่อน เช่น การเรียนรูการใช้ชวตของคนตาบอด (Dialogue in
้ ีิ
5.1.2 การจัดแสดงนิทรรศการทางด้านวิทยาศาสตร์ the Dark) ห้องการแสดงทางวิทยาศาสตร์ (Science Show)
ห้องปฏิบตการทางวิทยาศาสตร์ (Science Lab) และมุมปลูก
ัิ
- จัตุรัสวิทยาศาสตร์ พิพิธภัณฑ์วิทย์ใจกลางเมือง ฝังปัญญาเยาว์ส�าหรับเด็กเล็ก เป็นต้น
องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.)
กระทรวงวิ ท ยาศาสตร์ แ ละเทคโนโลยี ได้ เ ปิ ด “จั ตุ รั ส - นิทรรศการเสือ พยัคฆ์ร้ายที่ใกล้สูญพันธุ์
วิทยาศาสตร์ อพวช.” แหล่งเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์และ อพวช. ยังได้ร่วมกับพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยีอันทันสมัยแห่งใหม่ ใจกลางกรุง อย่างเป็นทางการ เทคโนโลยีแห่งนครเซี่ยงไฮ้ สาธารณรัฐประชาชนจีน ที่อยู่ใน
ณ ชัน 4 อาคารจามจุรสแควร์ โดยมุงสร้างความตระหนักด้าน
้ ี ่ เครือข่ายพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์เขตภาคพื้นเอเชียแปซิฟิก
วิทยาศาสตร์แก่เยาวชนและประชาชนไทยให้กาวสูสงคมวิทยา
้ ่ั (Asia Pacific of Science and Technology Centers)
ศาสตร์ทใช้ขอมูลในการตัดสินใจ ทังเป็นทางเลือกใหม่ในการใช้
ี่ ้ ้ น�านิทรรศการชุด “เสือ...พยัคฆ์ร้ายที่ใกล้ สูญพันธุ์” จาก
รายงานประจ�าแปี 2553 91
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

95. 92 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

96. สาธารณรัฐประชาชนจีน และนิทรรศการเสือของประเทศไทย 5.1.3 คาราวานวิทยาศาสตร์ ห้องเรียนวิทย์เคลือนที่ ่
จากสวนเสือศรีราชา มาจัดแสดงเพือร่วมฉลองปี 2553 ปีนกษัตร
่ ั คาราวานวิทยาศาสตร์ เป็นกิจกรรมการให้บริการ
ขาล เพือสร้างความรูความเข้าใจเกียวกับเสือ ความหลากหลาย
่ ้ ่ พิ พิ ธ ภั ณ ฑ์ วิ ท ยาศาสตร์ เ คลื่ อ นที่ ขององค์ ก ารพิ พิ ธ ภั ณ ฑ์
ทางชีวภาพและสร้างความตระหนักในการอนุรกษ์สตว์ปาและ
ั ั ่ วิทยาศาสตร์แห่งชาติ โดยจะน�าเอาชิ้นงานนิทรรศการทาง
สิงแวดล้อม และเป็นการเฉลิมฉลองความสัมพันธ์ทางการทูต
่ วิทยาศาสตร์ต่าง ๆ สัญจรไปจัดนิทรรศการในจังหวัดต่าง ๆ
ไทย-จีนครบ 36 ปี ทั่วประเทศ เพื่อสร้างความสนใจ และสร้างโอกาสการเรียนรู้
ทางวิทยาศาสตร์ของเยาวชนในภูมภาค โดยร่วมกับหน่วยงาน
ิ
- นิทรรศการภาวะโลกร้อน องค์กร และสถาบันการศึกษารวมทังองค์การบริหารส่วนท้องถิน
้ ่
อพวช. ได้จัดนิทรรศการ “โลกร้อน” ที่ได้รวบรวม
ข่าวสารเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศจัดแสดง
ในรูปบอร์ดนิทรรศการและภาพเคลื่อนไหวผ่านโปรเจกเตอร์
2.กลไกการเกิดภาวะโลกร้อน จัดแสดงความสัมพันธ์ระหว่าง
โลกและดวงอาทิตย์ วัฏจักรน�า-วัฏจักรคาร์บอน ปรากฏการณ์
้
เรือนกระจก ในรูปชิ้นงานโมเดลและกราฟิกพาเนล อีกหนึ่ง
นิ ท รรศการที่ น� า ไปจั ด แสดงเคลื่ อ นที่ ทั่ ว ประเทศร่ ว มกั บ
“คาราวานวิทยาศาสตร์ อพวช.” ซึ่งนอกจากนิทรรศการที่
สร้างขึ้นจากวัสดุเหลือใช้และกระดาษรีไซเคิลแล้ว ทุกชิ้นยัง
ออกแบบให้สามารถเคลื่อนย้ายได้โดยสะดวก
- นิทรรศการ สุขภาวะทางเพศ
องค์การการศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่ง
สหประชาชาติ (UNESCO) ได้ร่วมกับ องค์การพิพิธภัณฑ์
วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) จัดนิทรรศการ “สุขภาวะทางเพศ
Healthy Sexuality : Story of Love” ภายใต้การสนับสนุน
ของคณะกรรมการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ สสส.
และมูลนิธิสร้างความเข้าใจเรื่องสุขภาพผู้หญิง (สคส.) เนื้อหา
ที่จัดแสดงในพิพิธภัณฑ์จะประกอบด้วย 6 โซนแห่งการเรียนรู ้
ได้แก่ แนะน�าเข้าสูนทรรศการ โซนความรักและความปรารถนา
่ ิ
โซนของความสัมพันธ์และการสื่อสารระหว่างมนุษย์ โซน
ความรู้ในเรื่องเพศสัมพันธ์ การให้ก�าเนิดการคุมก�าเนิด และ
โซนให้ความรู้เรื่องโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และการป้องกัน
ทังต่อตนเองและผูอน ตลอดจนโซนทางเลือก ผ่านเทคนิคการ
้ ้ ื่
น�าเสนอข้อมูลทีแปลกใหม่และน่าสนใจ เพือให้ความรูและความ
่ ่ ้
เข้าใจแก่เยาวชนมากขึ้น
รายงานประจ�าแปี 2553 93
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

97. วัตถุประสงค์เพื่อสร้างความเข้าใจและกระตุ้นความสนใจด้าน 5.2.1 ค่ายเยาวชนนิวเคลียร์สัมพันธ์ “รักอะตอม”
วิทยาศาสตร์ เพิ่มโอกาสการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ของเยาวชน กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ยังตระหนักถึง
ในภูมิภาค และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรในท้องถิ่น ความส�าคัญของเทคโนโลยีแห่งอนาคต หนึ่งในนั้นคือ การใช้
กิจกรรมในนิทรรศการวิทยาศาสตร์ประเภท hands ประโยชน์จากพลังงานนิวเคลียร์และรังสี โดยเฉพาะในแง่ของ
on ครอบคลุมทุกสาขาวิทยาศาสตร์พื้นฐาน กิจกรรมเสริม การน�ามาใช้พัฒนาประเทศ แต่ต้องยอมรับว่าเรื่องดังกล่าวยัง
ความรูสร้างทักษะทางวิทยาศาสตร์ การแสดงทางวิทยาศาสตร์
้ เป็นทีสนใจในวงแคบ รวมทังมีประชาชนจ�านวนไม่นอยไม่เข้าใจ
่ ้ ้
น�าปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ ห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ ถึงความส�าคัญของการน�าพลังงานดังกล่าวมาใช้
สร้างความคุนเคยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การสัมมนาครู
้ ส�านักงานปรมาณูเพือสันติ (ปส.) กระทรวงวิทยาศาสตร์
่
อาจารย์ “การเรียนรูนอกห้องเรียนด้วยพิพธภัณฑ์วทยาศาสตร์”
้ ิ ิ และเทคโนโลยี จึงริเริ่มโครงการสร้างความตระหนักด้าน
อพวช. ยังจัดคาราวานวิทยาศาสตร์ขน โดยมีวตถุประสงค์เพือ
ึ้ ั ่ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนิวเคลียร์ เพื่อสร้างความรู้ความ
กระจายฐานการเรียนรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์สู่ทุกภูมิภาคของ เข้าใจอย่างถูกต้องเกียวกับประโยชน์ โทษ และมาตรฐานก�ากับ
่
ประเทศ ผ่านการจัดแสดงนิทรรศการและกิจกรรมเสริมศึกษา ดูแลด้านความปลอดภัยจากเทคโนโลยีนิวเคลียร์และรังสีไปสู่
มากมาย ซึงเน้นให้เยาวชนสามารถเข้าไปมีสวนร่วม เพือค้นหา
่ ่ ่ ประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มเด็ก เยาวชน และพี่น้องประชาชน
ค�าตอบได้ด้วยตนเอง โดยในปีงบประมาณ 2553 นั้น อพวช. ในชนบทห่างไกล ผ่านสื่อและกิจกรรมต่างๆ กิจกรรมหนึ่งที่
ได้จัดคาราวานวิทยาศาสตร์ขึ้นใน 21 จังหวัด ได้แก่ จังหวัด ได้รับความสนใจมาโดยตลอด ได้แก่ กิจกรรมโครงการพัฒนา
ล�าปาง ตาก ชลบุรี นครปฐม เชียงใหม่ นครสวรรค์ พะเยา แหล่งเรียนรูดานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนวเคลียร์ ซึงเป็น
้้ ิ ่
ตรัง ภูเก็ต ระนอง ระยอง มหาสารคาม เพชรบูรณ์ สุโขทัย กิจกรรมหลักในโครงการสร้างความตระหนักด้านวิทยาศาสตร์
เชียงราย ขอนแก่น สระแก้ว บุรรมย์ พัทลุง กระบี และนนทบุรี
ีั ่ และเทคโนโลยีนิวเคลียร์
กิจกรรมในโครงการดังกล่าวได้แลกเปลียนความคิดเห็น
่
5.2 ค่ายวิทยาศาสตร์ เกี่ยวกับพลังงานนิวเคลียร์และรังสี แก่กลุ่มนักเรียนระดับ
มัธยมศึกษาตอนปลาย และเทียบเท่า ผ่านกิจกรรมค่ายเยาวชน
ค่ายวิทยาศาสตร์ เป็นกิจกรรมที่หน่วยงานในสังกัด นิวเคลียร์สมพันธ์ “รักอะตอม” โดยได้จดขึนใน 5 จังหวัด ได้แก่
ั ั ้
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีให้ความส�าคัญ และน�า สะตูล ยะลา พะเยา ลพบุร และนครราชสีมา มีโรงเรียนเข้าร่วม
ี
มาเป็นกลไกในการอบรมให้ความรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์ทั้ง กิจกรรม 103 แห่ง และมีผเู้ ข้าร่วมกิจกรรมทังสิน 759 คน ซึง
้ ้ ่
ทางด้านทฤษฎีและลงมือปฏิบัติจริง ผ่านกิจกรรมการเรียน กิจกรรมค่ายเยาวชนรักอะตอมได้เน้นรูปแบบการให้ความรู้คู่
รู้และการพัฒนาทักษะทางวิทยาศาสตร์ อีกทั้งกิจกรรมค่าย ความสนุกสนาน ผ่านการบรรยาย กิจกรรม และเกมส์ เพือให้ ่
วิทยาศาสตร์ยงเป็นกลไกส�าคัญในการสร้างและพัฒนาเครือข่าย
ั สังคมไทยได้รบทราบข้อมูลทีถกต้องและรอบด้านเกียวกับการน�า
ั ู่ ่
การท�างานของหน่วยงานในสังกัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และ นิวเคลียร์มาใช้ประโยชน์เพื่อการพัฒนาประเทศในด้านต่าง ๆ
เทคโนโลยี ร่วมกับภาควิชาการ ส่วนราชการในระดับภูมิภาค และการสร้างความตระหนักถึงอันตรายและมาตรการในการ
และท้องถิน รวมถึงครูอาจารย์และเด็กนักเรียนทีเ่ ข้าร่วมกิจกรรม
่ ป้องกันภัยจากนิวเคลียร์ ซึงการให้ขอมูลอย่างถูกต้อง รอบด้าน
่ ้
เพือฐานในการสานสัมพันธ์ และการสร้างความรูความเข้าใจเกียว
่ ้ ่ จะเป็นกลไกส�าคัญที่ส่งเสริมให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมใน
กับภารกิจของแต่ละหน่วยงานในสังกัดกระทรวงวิทยาศาสตร์ กระบวนการตัดสินใจเกี่ยวกับการน�าเทคโนโลยีนิวเคลียร์มา
และเทคโนโลยีได้เป็นอย่างดี ใช้ประโยชน์เพือการพัฒนาประเทศในทางสันติตอไปในอนาคต
่ ่
นอกจากนี ปส.ยังได้เริมจัดกิจกรรมเวทีชมชนปรมาณู
้ ่ ุ
เพื่อสันติขึ้นใน 5 จังหวัดน�าร่อง ได้แก่ ชลบุรี เชียงใหม่
94 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

98. พัฒนาก�าลังคนและการสร้างความตระหนักด้านเทคโนโลยี
อวกาศและภูมิสารสนเทศ ได้จัดกิจกรรมค่ายเยาวชนตะลุย
อวกาศขึ้นจ�านวน 12 ครั้งใน 12 จังหวัด โดยมีนักเรียนและ
ครูอาจารย์เข้าร่วมกิจกรรมจ�านวน 2,857 คน
นอกจากนี้ สทอภ. ยังได้จัดหลักสูตรฝึกอบรมในรูป
แบบต่างๆ ขึนในปี 2553 ได้แก่ การจัดฝึกอบรมบุคลากรภาครัฐ
้
เอกชนและสถาบันการศึกษา ในระดับประเทศและต่างประเทศ
ทั้งสิ้นรวม 18 หลักสูตร แบ่งเป็นหลักสูตรทั่วไป หลักสูตร
ฝึกอบรมเพื่อการเรียนการสอนด้านเทคโนโลยีอวกาศและภูมิ
สารสนเทศ หลักสูตรฝึกอบรมการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอวกาศ
และภูมสารสนเทศเพือบริหารจัดการทรัพยากรและสิงแวดล้อม
ิ ่ ่
โรงเรียนและท้องถิ่นของเรา หลักสูตรฝึกอบรม เทคโนโลยี
ภูมสารสนเทศเพือการบริหารจัดการทรัพยากรและสิงแวดล้อม
ิ ่ ่
อุบลราชธานี สุราษฎร์ธานี และกรุงเทพมหานคร ภายใต้แนวคิด
“รูจก เชือมัน ส�านักงานปรมาณูเพือสันติ” เพือเป็นการท�างาน
้ั ่ ่ ่ ่
ประชาสัมพันธ์เชิงรุก สร้างความเชือมันและภาพลักษณ์ทดของ
่ ่ ี่ ี
องค์กรและทัศนคติที่ถูกต้องเกี่ยวกับพลังงานปรมาณู รวมถึง
การสร้างเครือข่ายความร่วมมือลงไปในระดับชุมชนท้องถิ่น
5.2.2 ค่ายเยาวชนตะลุยอวกาศ
ส�านักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมสารสนเทศ
ิ
(องค์การมหาชน) หรือ สทอภ. ซึ่งมีภารกิจในการด�าเนินการ
รายงานประจ�าแปี 2553 95
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

99. เยาวชน โดยในปี 2553 สถาบันฯ ได้จัดโครงการค่ายเยาวชน
คนดูดาวและแลกเปลียนวัฒนธรรม จ�านวน 2 ครัง โดยมีเยาวชน
่ ้
จากทั่วประเทศ เข้าร่วมครั้งละ 120 คน
นอกจากการจัดค่ายเยาวชนคนดูดาวแล้ว สถาบันวิจย ั
ดาราศาสตร์แห่งชาติ ยังได้จดกิจกรรมเปิดฟ้า ตามหาดาว โดย
ั
เปิดโอกาสให้เด็ก เยาวชน และประชาชนทัวไป สามารถเข้าร่วม
่
กิ จ กรรมดู ด าวในช่ ว งที่ มี ป รากฏการณ์ ท างดาราศาสตร์
ทีนาสนใจอีกทังสิน 8 ครัง ซึงการจัดแต่ละครังได้รบความสนใจจาก
่่ ้ ้ ้ ่ ้ ั
เด็กเยาวชน และนักท่องเทียวเข้าร่วมกิจกรรมเป็นจ�านวนมาก
่
ส�าหรับผู้บริหาร และหลักสูตรผลิตบัณฑิตระดับปริญญาเอก
ตลอดจนการจัดกิจกรรมการฝึกอบรมการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี
อวกาศและภูมิสารสนเทศ ตลอดจนการเตรียมการจัดท�า GIS
Tool Kit for School เพื่อเป็นเครื่องมือหรือสื่อในการเรียน
การสอนด้านเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศในโรงเรียน
โดยเฉพาะการประยุกต์ใช้ขอมูล ภูมสารสนเทศ เพือการบริหาร
้ ิ ่
จัดการทรัพยากร สิ่งแวดล้อมและภัยพิบัติ
5.2.3 กิจกรรมเปิดฟ้า ตามหาดาว
สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)
(สดร.)ได้จัดโครงการค่ายเยาวชนคนดูดาวและแลกเปลี่ยน
วั ฒ นธรรม เพื่ อ ให้ เ ยาวชนที่ ชื่ น ชอบและสนใจเกี่ ย วกั บ
ดาราศาสตร์ เข้าร่วมกิจกรรมเพื่อเรียนรู้พื้นฐานและข้อมูล
ทางดาราศาสตร์ รวมถึงสามารถน�าองค์ความรู้ที่ได้ไปศึกษา
ขยายผลและประกอบการเรียนทางด้านดาราศาสตร์ อีกทั้ง
ยังเป็นการสร้างเครือข่ายทางด้านดาราศาสตร์ในระดับเยาวชน
และเป็นเวทีแลกเปลี่ยนความรู้ทางด้านดาราศาสตร์ในกลุ่ม
96 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

100. 5.2.4 ค่ายเยาวชนแสงสยาม
สถาบันวิจยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) (สซ.)
ั
กระทรวงวิ ท ยาศาสตร์ แ ละเทคโนโลยี ได้ ใ ห้ ค วามส� า คั ญ
ในการเร่งพัฒนาบุคคลากรด้านเทคโนโลยีซินโครตรอน ซึ่ง
ปัจจุบนมีนกวิจยด้านนีนอยมาก การเร่งพัฒนาคนนีจะเป็นการ
ั ั ั ้ ้ ้
เตรียมความพร้อมของกลุมผูใช้ประโยชน์จากแสงซินโครตรอน
่ ้
ให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด
ในรอบปีทผานมาสถาบันวิจยแสงซินโครตรอน ได้จด
ี่ ่ ั ั
โครงการค่ายวิทยาศาสตร์แสงสยาม โดยมีนกเรียนมัธยมศึกษา
ั
สายวิทยาศาสตร์ที่ผ่านการคัดเลือก เข้าร่วมในกิจกรรมค่าย
พร้อมกับนักศึกษาและอาจารย์ในโครงการนักศึกษาและครูสอน
ฟิสิกส์ภาคฤดูร้อนเซิร์น (CERN Programme for Summer
Student and Physics High School Teacher) และนักศึกษา
โครงการนักศึกษาภาคฤดูร้อนเดซี รุ่นที่ 8 (DESY Summer
Student Program) โดยนักเรียน นักศึกษาที่เข้าค่ายเยาวชน
แสงสยาม จะได้เรียนรู้เกี่ยวกับองค์ความรู้และความก้าวหน้า
ของวิทยาการแสงซินโครตรอนจากวิทยากรชั้นน�า และได้มี
โอกาสสัมผัสและศึกษาการใช้ประโยชน์ของเครื่องก�าเนิดแสง
ซินโครตรอนอย่างใกล้ชิด
นอกจากนี้ สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การ
มหาชน) ยังได้จัดโครงการแสงสยามสู่โรงเรียน และการ
สนับสนุนทุนระดับบัณฑิตศึกษาและทุนผู้ช่วยวิจัย การจัด
แสดงนิทรรศการผลงานเทคโนโลยีซนโครตรอน การจัดกิจกรรม
ิ
สัมมนาฝึกอบรมเชิงวิชาการและเชิงปฏิบตการโครงการอบรม
ัิ
ครูฟสกส์ไทย ทังนี เพือท�าให้เทคโนโลยีแสงซินโครตรอนเป็นที่
ิิ ้ ้ ่
รูจกในวงกว้าง และมีการศึกษาวิจยเพือน�าไปสูการใช้ประโยชน์
้ั ั ่ ่
ในด้านต่าง ๆ ให้เพิ่มมากขึ้น
5.2.5 ค่ายเยาวชน สานใจไทย สู่ใจใต้
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้เปิดโลกการ
เรียนรูวทยาศาสตร์กบทรู วิชนส์-อพวช.” ในโครงการ “สานใจ
้ิ ั ั่
ไทย สูใจใต้” รุนที 14 ณ องค์การพิพธภัณฑ์วทยาศาสตร์แห่ง
่ ่ ่ ิ ิ
ชาติ โดยมี พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ องคมนตรี เป็นประธาน
คณะกรรมการด�าเนินการโครงการ
รายงานประจ�าแปี 2553 97
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

101. นับเป็นความส�าเร็จอีกครั้งหนึ่งที่ท�าให้ทุกคนได้เห็น ไปบอกต่อ ๆ กันไปว่า คนไทยทั่วทุกภูมิภาคเป็นห่วงพี่น้องใน
ภาพการสร้างความสมานฉันท์รวมกัน ขอขอบคุณ ทุกหน่วยงาน
่ จังหวัดชายแดนภาคใต้ ห่วงสถานการณ์ความไม่สงบทีเ่ กิดขึน ้
ภาครัฐและเอกชน รวมถึงผู้เกี่ยวข้องทุกท่านที่ได้ร่วมกันจัด ขอส่งความห่วงใย ความปรารถนาดี ตลอดจนก�าลังใจแทนคน
กิจกรรมนี้เพื่อเป็นการทดแทนบุญคุณแผ่นดิน โดยเปิดโอกาส ไทยทั่วประเทศผ่านเยาวชนไทยในโครงการนี้ไปถึงพี่น้องชาว
ให้เยาวชนใน 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ได้มาร่วมกันเรียนรู้ ใต้ที่ก�าลังประสบปัญหาทุกคนด้วย
และหาประสบการณ์ใหม่ พร้อมเรียนรูการใช้ชวตกับครอบครัว
้ ีิ
อุปภัมถ์ ซึงโครงการนียงมีวตถุประสงค์ทจะปลูกฝังให้เยาวชน
่ ้ั ั ี่ 5.2.6 การจัดประกวดแข่งขันทางด้านวิทยาศาสตร์
ทุกคนจงเป็นคนดี เพราะคนดีมความหมายอยูในตัวเองอยูแล้ว
ี ่ ่ การจัดประกวดแข่งขันทางด้านวิทยาศาสตร์ ถือเป็น
และขอให้น�าสิ่งที่ดีที่ได้รับจากการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ในครั้งนี้ กิจกรรมทีเ่ ปิดพืนทีให้เด็กและเยาวชนทีมความรูความสามารถ
้ ่ ่ี ้
ได้มีเวทีในการแสดงความสามารถของตนออกมาสู่สาธารณะ
เป็ น กิ จ กรรมที่ ก ระตุ ้ น ความสนใจในการเรี ย นรู ้ ท างด้ า น
วิทยาศาสตร์ และการพัฒนาทักษะทางด้านวิทยาศาสตร์ในหมู่
เด็กและเยาวชนได้เป็นอย่างดี นอกจากนี ้ การจัดประกวดแข่งขัน
ในบางกิจกรรม ยังเป็นการคัดเลือกตัวแทนของประเทศไทย
ไปเข้าร่วมการแข่งขันทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีใน
ระดับนานาชาติ ซึ่งเด็กและเยาวชนไทยก็สามารถสร้างความ
ภาคภูมิใจให้กับประเทศ ด้วยการชนะรางวัลในการประกวด
แข่งขันในต่างประเทศได้ในหลายเวที
ในปีงบประมาณ 2553 กระทรวงวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยี และหน่วยงานในสังกัดได้จัดให้มีการจัดกิจกรรม
ประกวดแข่งขันทางด้านวิทยาศาสตร์เป็นประจ�าและต่อเนื่อง
ตลอดปี โดยกิจกรรมการประกวดแข่งขันที่ส�าคัญ และได้รับ
ความสนใจเข้าร่วมจากเด็กและเยาวชนเป็นจ�านวนมาก เช่น
“มหกรรมประกวดเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ครั้ง
ที่ 9 ( the Ninth Thailand ICT Contest Festival 2010”
โดยศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ
(เนคเทค) ส�านักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
จัดขึนระหว่างวันที ่ 11 - 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553 ณ ศูนย์การค้า
้
แฟชั่นไอส์แลนด์ รามอินทรา เป็นงานประกวดแข่งขันสุดยอด
ผลงานนวัตกรรมด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
จากฝี มื อ และมั น สมองของเยาวชนไทยจากทั่ ว ประเทศ
ที่ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ
ด�าเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมและ
สนับสนุนการพัฒนาความรู้ ความสามารถของเยาวชนไทย
ด้านเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์ คอมพิวเตอร์ สารสนเทศและ
98 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

102. การสื่อสาร ให้สามารถพัฒนาผลงานทางด้านวิทยาศาสตร์ เพื่อชิงชัยและค้นหาสุดยอดนักประดิษฐ์ นักอิเล็กทรอนิกส์วัย
เทคโนโลยีและโปรแกรมคอมพิวเตอร์ทนาไปประยุกต์ใช้ให้เกิด
ี่ � เยาว์
ประโยชน์ตอ เศรษฐกิจและสังคม ลดการพึงพาเทคโนโลยีจาก
่ ่ 4. การแข่งขันระบบปฏิบตการลินกซ์แห่งประเทศไทย
ัิ ุ
ต่างประเทศ และเป็นการสังสมและบ่มเพาะทุนมนุษย์อนจะเป็น
่ ั ครั้งที่ 10 (The Tenth National Linux Competition:
รากฐานที่สาคัญยิ่งต่อการ พัฒนาอุตสาหกรรมและเศรษฐกิจ
� NLC 2010) ระดับนักเรียนและประชาชนทั่วไปในการใช้งาน
เชิงสร้างสรรค์ของประเทศไทย คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลโดยใช้ โปรแกรมต่างๆ ในลินุกซ์ทะเล
โดยในปีงบประมาณ 2553 ได้มการจัดกิจกรรมประกวด
ี และการใช้งานคอมพิวเตอร์สาหรับควบคุมและให้บริการเครือ
�
แข่งขันสุดยอดผลงานนวัตกรรมด้าน ICT จากเยาวชนไทยจาก ข่ายโดยใช้ระบบ ปฏิบตการลินกซ์ระบบปฏิบตการตามแนวทาง
ัิ ุ ัิ
ทั่วประเทศ 4 กิจกรรม Open Source ทีชวยให้ทานประหยัดค่าใช้จายและใช้ซอฟต์แวร์
่่ ่ ่
1. การแข่งขันโปรแกรมคอมพิวเตอร์แห่งประเทศไทย ที่ถูกต้องตามกฎหมาย
ครังที 12 (The Twelfth National Software Contest: NSC
้ ่ นอกจากนี ้ ยังมีกจกรรมการเขียนโปรแกรม “Thailand
ิ
2010) ชิงถ้วยพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยาม Code จม” เป็นกิจกรรมส่งเสริมทักษะการเขียนโปรแกรม ซึง ่
บรมราชกุมารี โดยโครงการนี เป็นความร่วมมือระหว่าง เนคเทค
้ เป็นส่วนหนึงของกิจกรรมส่งเสริมการเรียนการสอนคอมพิวเตอร์
่
และ ส� า นั ก งานส่ ง เสริ ม อุ ต สาหกรรมซอฟต์ แวร์ แ ห่ ง ชาติ ในประเทศ ซึงด�าเนินการโดย คณะกรรมการจัดงานการแข่งขัน
่
(องค์การมหาชน) หรือ ซิป้า ในการคัดสรรผลิตภัณฑ์ดีเด่น คอมพิวเตอร์โอลิมปิก IOI 2011 เพื่อเป็นการประชาสัมพันธ์
ชม 144 ซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ยอดเยี่ยมในสาขาต่างๆ อาทิ การจัดการแข่งขันคอมพิวเตอร์โอลิมปิกประจ�าปี 2554 ที่
โปรแกรมเกม โปรแกรมเพือส่งเสริมการเรียนรู (CAI) โปรแกรม
่ ้ ประเทศไทยได้รบเกียรติเป็นเจ้าภาพ โดย สถาบันส่งเสริมการ
ั
เพื่อช่วยคนพิการ โปรแกรมด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
โปรแกรมเพือประยุกต์ใช้งาน โปรแกรมตัดค�าภาษาไทย Web
่ รวมทั้งการสัมมนาเชิงปฏิบัติการส�าหรับครู-อาจารย์
Contest, RFID, Mobile Application สุดยอดโปรแกรมของ สาขาวิทยาศาสตร์ ในหัวข้อ “จะเพิมศักยภาพการท�าโครงงาน
่
ประเทศไทย โดยฝีมือและมันสมองของเยาวชนไทย วิทยาศาสตร์ของนักเรียนได้อย่างไร” เพื่อแลกเปลี่ยนความ
2. การประกวดโครงงานของนักวิทยาศาสตร์รนเยาว์ ุ่ รู้และประสบการณ์ในการท�าโครงงานวิทยาศาสตร์ระหว่าง
ครั้งที 12 (The Twelfth Young Scientist Competition:
่ วิทยากร ผู้ทรงคุณวุฒิ และครู-อาจารย์ในระดับมัธยมศึกษา
YSC 2010) สรรหาตัวแทนประเทศไทยชิงชัย ในงาน Intel
International Science and Engineering Fair (Intel ISEF) “การแข่งขันจรวดขวดน�้าระดับประเทศ ครั้งที่ 8”
ณ ประเทศสหรัฐอเมริกา พบปะกับนักวิทยาศาสตร์รนเยาว์ นัก ุ่ จัดโดยองค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) ร่วม
วิจยในอนาคต ในสาขาวิทยาการคอมพิวเตอร์ วิศวกรรมศาสตร์
ั กับบริษัท ทรูวิชั่น จ�ากัด (มหาชน) บริษัท เนกซ์สเตป จ�ากัด
พลังงานและวิศวกรรมการขนส่ง คณิตศาสตร์ ฟิสิกส์และ และบริษัท วัฏฏะ คลาสสิฟายด์ จ�ากัด ระหว่างวันที่ 23-24
ดาราศาสตร์ เคมี วิทยาศาสตร์พช และ วิทยาศาสตร์สงแวดล้อม
ื ิ่ ตุลาคม 2552 ที่ อพวช. คลองห้า จ.ปทุมธานี เป็นกิจกรรม
ซึงได้รบการสนับสนุนจาก บริษท อินเทล ไมโครอิเล็กทรอนิกส์
่ ั ั เพือกระตุน เสริมสร้าง พัฒนาทักษะกระบวนการและการเรียน
่ ้
(ประเทศไทย) จ�ากัด ในการสนับสนุนค่าใช้จายในการเดินทาง่ รูทางวิทยาศาสตร์อย่างเป็นระบบให้กบเยาวชน ผ่านกิจกรรม
้ ั
ส�าหรับนักเรียนตัวแทนประเทศไทย 3 ทีม การประดิษฐ์และแข่งขันจรวดขวดน�้า ซึ่งเป็นกิจกรรมการ
3. การแข่งขันประกอบวงจรอิเล็กทรอนิกส์ ครั้งที่ 9 ประกวดแข่งขันจัดขึนในทุกภูมภาคและมีทมเข้าร่วมการแข่งขัน
้ ิ ี
(The Ninth Youth’s Electronics Circuit Contest: YECC จ�านวน 1,517 ทีมจากทั่วประเทศ
2010) โดยตัวแทนค่ายนักอิเล็กทรอนิกส์รนเยาว์จากทัวประเทศ
ุ่ ่
รายงานประจ�าแปี 2553 99
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

103. ทีม “พุ่งจู๊ด 1” จากโรงเรียนบางชวดอนุสรณ์ จ. ปทุมธานี
คว้าแชมป์ยิงไกลมากที่สุดด้วยสถิติ 180.99 เมตร, ประเภท
การน�าเสนอผลงานสิ่งประดิษฐ์จรวดขวดน�้า ทีม “พระรถ”
จากโรงเรียนอนุบาลพนัสศึกษาลัย ท�าผลงานยอดเยียมไปด้วย
่
คะแนนเต็ม 50.00 คะแนน ส่วนผลการแข่งขันประเภทคะแนน
รวมตกเป็นของ ทีม “เพือนสนิทศิษย์พระอาจารย์” จากโรงเรียน
่
ชุมชนวัดหัตถสารเกษตร จ.ปทุมธานี ซึงสามารถท�าคะแนนรวม
่
ได้สูงสุดถึง 112.99 คะแนน
ส�าหรับในระดับมัธยมศึกษา ประเภทความแม่นย�าที่
ท�าสถิติได้มากที่สุด 0.56 เมตร เป็นของ ทีม “TP Rocket A”
จากโรงเรียนท่าโพธิศรีพทยาคม จ. อุบลราชธานี ส่วนประเภท
์ ิ
ความไกล ทีม “จุ๋งฮัวโซะเซียว” จากโรงเรียนจุ๋งฮัวโซะเซียว
จ.ตรัง ท�าสถิติได้ไกลสุดที่ 184.70 เมตร ด้านการน�าเสนอ
ผลงานสิ่งประดิษฐ์จรวดขวดน�้า ทีม “เปื้อนดิน” จากโรงเรียน
พนัสพิทยาคาร จ.ชลบุรี คว้าแชมป์ด้วยคะแนนเต็ม 50.00
คะแนน พร้อมคว้าแชมป์ประเภทคะแนนรวมไปครองด้วย
คะแนน 103.54 คะแนน
“การแข่งขันหุ่นยนต์ ABU ชิงชนะเลิศประเทศไทย
ประจ�าปี 2553” จัดโดยส�านักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับบริษัท อสมท. จ�ากัด
(มหาชน) ส�านักงานคณะกรรมการการอาชีวะศึกษา และสมาคม
ส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย- ญี่ปุ่น) เป็นกิจกรรรมตัวอย่างที่ได้
เปิดโอกาสและพืนทีให้เยาวชนได้นาความรู ทักษะ ศักยภาพ
้ ่ � ้
และความคิดสร้างสรรค์ของตน มาพัฒนาในเชิงวิทยาศาสตร์
เทคโนโลยี ท้ายทีสดจะน�าไปสูการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม
ุ่ ่
ของประเทศต่อไปในอนาคต
การแข่ ง ขั น จรวดขวดน�้ า ระดั บ ประเทศ แบ่ ง การ ส�าหรับผลการแข่งขันหุ่นยนต์ ABU ชิงชนะเลิศแห่ง
แข่งขันออกเป็น 2 ระดับ ได้แก่ ระดับประถมศึกษา และระดับ ประเทศไทย ประจ�าปี 2553 มีดังนี้
มัธยมศึกษา ซึงแต่ละระดับมีการแข่งขัน 4 ประเภท ได้แก่ ประเภท
่ รางวัลชนะเลิศ ได้แก่ ทีมลูกเจ้าแม่คลองประปา
ยิงไกล ประเภทความแม่นย�า ประเภทการน�าเสนอผลงาน The OMEGA 3 จากมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์
สิ่งประดิษฐ์ และประเภทคะแนนรวม โดยระดับประถมศึกษา รางวั ล ความคิ ด สร้ า งสรรค์ ย อดเยี่ ย ม ได้ แ ก่ ที ม
ที ม “เพื่ อ นสนิ ท ศิ ษ ย์ พ ระอาจารย์ ” จากโรงเรี ย นชุ ม ชน BioNicBotl จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีธัญบุรี
วัดหัตถสารเกษตร จ.ปทุมธานี สามารถคว้าแชมป์ประเภท รางวัลสิ่งประดิษฐ์ยอดเยี่ยม ได้แก่ ทีมกันเกรา จาก
ความแม่นย�าไปด้วยสถิติ 0.46 เมตร, ประเภทความไกล มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
100 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

104. รางวัลเทคนิคยอดเยี่ยม ได้แก่ ทีมหอยหลอด จาก ประเทศก้าวไกล คนไทยรูคา ประโยชน์นวเคลียร์ เพือเป็นการ
้่ ิ ่
วิทยาลัยเทคนิคสมุทรสงคราม ประกวดการจัดท�าสื่อสร้างสรรค์เพื่อการเรียนรู้เรื่องนิวเคลียร์
รางวัลศิลปะยอดเยี่ยม ได้แก่ LOVEBOT 2 จาก แนวใหม่ แบบไร้ขีดจ�ากัด โดยผลงานสร้างสรรค์ที่ได้จากการ
วิทยาลัยเทคนิคอุตรดิตถ์ ประกวดนั้น ทางส�านักงานเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ จะ
ได้รวมกับรายการสมรภูมไอเดียผลิตสือสร้างสรรค์ดงกล่าวขึน
่ ิ ่ ั ้
“การประกวดสือสร้างสรรค์ เทคโนโลยีนวเคลียร์” จัด
่ ิ เพือน�าไปแจกจ่ายให้กบโรงเรียนประถมศึกษาและมัธยมศึกษา
่ ั
โดยสถาบันเทคโนโลยีนวเคลียร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) ร่วม
ิ ใช้เป็นสื่อการเรียนการสอนทางด้านนิวเคลียร์ต่อไป
กับรายการสมรภูมไอเดีย และบริษท บีอซ-เทโร เอ็นเตอร์เทน
ิ ั ีี
เม้นท์ จ�ากัด (มหาชน) ขึนเป็นครังแรกในปี 2553 ภายใต้แนวคิด
้ ้
รายงานประจ�าแปี 2553 101
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

105. 5.3 คุยกัน...ฉันท์วิทย์
กิจกรรม คุยกัน..ฉันท์วิทย์ ถือเป็นอีกหนึ่งกิจกรรม
ที่เปิดเวทีการเรียนรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและ
นวัตกรรมส�าหรับเด็กและเยาวชน โดยน�าประเด็นหรือเรื่อง
ราวทางวิทยาศาสตร์ทใกล้ตว เกียวข้องกับชีวตประจ�าวัน เรือง
ี่ ั ่ ิ ่
ราวที่เด็กและเยาวชนมีความสนใจ มาจัดกิจกรรมในรูปแบบ
ของการพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งมีการน�าเอาเทคโนโลยี
มาจัดแสดง และให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมสามารถเรียนรู้ สัมผัส
และทดลองได้จริง ทังนีกเ็ พือเป็นการสร้างความตระหนักด้าน
้ ้ ่
วิทยาศาสตร์ ส่งเสริมกระบวนการการเรียนรูและกระบวนการ
้
คิดอย่างมีเหตุผล และเป็นการจุดประกายความคิดทางด้าน
วิทยาศาสตร์ให้แก่เด็กและเยาวชน
ส�านักงานปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
(สป.) เป็นหน่วยงานหลักในการจัดกิจกรรม คุยกัน..ฉันท์วิทย์
กระจายไปยังพื้นที่ต่างๆ เพื่อให้เข้าถึงเยาวชนมากที่สุด โดย
ไม่เน้นว่าจะต้องเป็นในพื้นที่กรุงเทพฯ เพียงอย่างเดียว แต่
จะต้องกระจายไปยังพื้นที่ห่างไกลอย่างทั่วถึงด้วย ทั้งนี้ในปี
2553 มีการจัดกิจกรรมทั้งสิ้น 12 ครั้ง มีผู้เข้าร่วมกิจกรรม
กว่า 1,300 คน และจัดต่อเนื่องจนถึงปี 2554 โดยตั้งแต่ต้นปี
ทีผานมาจนถึงขณะนี จัดมาแล้วจ�านวน 5 ครัง โดยมีผเู้ ข้าร่วม
่่ ้ ้
กิจกรรมกว่า 900 คน
5.4 ยุวทูตดาราศาสตร์ ร้อยดาว ร้อยใจ ไทยจีน
จากกิจกรรมการแข่งขันดาราศาสตร์ระดับชาติและ
นานาชาติ และกิจกรรมทางดาราศาสตร์ตางๆ ทีจดขึนภายใน
่ ่ั ้
ประเทศ ชี้ให้เห็นว่าเยาวชนมีความสนใจเข้าร่วมกิจกรรมทาง
ด้านดาราศาสตร์เป็นจ�านวนมาก และเด็กไทยก็มีศักยภาพ
และมีความสามารถคว้ารางวัลชนะเลิศการแข่งขันดาราศาสตร์
โอลิมปิก ได้รับเหรียญรางวัลในระดับต่างๆ ท�าชื่อเสียงให้กับ
ประเทศได้อีกทางหนึ่ง
ดังนั้น สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ( องค์การ
มหาชน ) จึงได้จดโครงการประกวดยุวทูตดาราศาสตร์ “ ร้อย
ั
102 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

106. ดาว ร้อยใจ ไทย-จีน” ซึ่งนับเป็นการจัดประกวดหายุวทูต
ดาราศาสตร์ขึ้นเป็นครั้งแรกตามแนวนโยบายของ ดร.วีระชัย
วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ุ ่
ที่ต้องการใช้ดาราศาสตร์ซึ่งเป็นวิทยาศาสตร์ที่ใกล้ตัว เข้าใจ
และเข้าถึงได้ง่าย เป็นเครื่องมือในการกระตุ้นและสร้างความ
ตระหนักทางด้านวิทยาศาสตร์ในหมู่เด็กและเยาวชน
ยุวทูตดาราศาสตร์ประจ�าปี 2553 มีด้วยกัน 2 คน
ได้แก่ นายนัคเรศ อินทนะ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีท 5 จาก
ี่
โรงเรียนจักรค�าคณาธร จ.ล�าพูน และ ด.ช.วชิรกร อาษาสุจริต
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จากโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัย
สงขลานครินทร์ จ.ปัตตานี และยุวทูตดาราศาสตร์ทั้งสองได้
มีโอกาสเดินทางไปทัศนศึกษายังหอดูดวงอาทิตย์ที่นครคุณ
หมิง และหอดูดาวเกาเหมยกู่ หอดูดาวที่มีกล้องดูดาวขนาด
เส้นผ่านศูนย์กลาง 2.4 เมตร ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออก
ณ มณฑลลีเ่ จียง ร่วมกับรัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์และ
่
เทคโนโลยี รวมทังได้มโอกาสพบปะพูดคุยกับนักวิจยดาราศาสตร์
้ ี ั
ชั้นน�าของสถาบันวิจัยดาราศาสตร์มณฑลยูนนานด้วย
ผลจากการจัดโครงการครั้งนี้ท�าให้เยาวชนมีความ
ตระหนักและสนใจที่จะเรียนรู้ทางด้านดาราศาสตร์ ท�าให้
ประเทศไทยมีการพัฒนาในด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ซึ่งหลังจากการจัดท�าโครงการแล้ว ทางสถาบันฯ ยังจะได้
มีการเชิญยุวทูตดาราศาสตร์ทั้งสองคนมาร่วมท�ากิจกรรมทาง
ดาราศาสตร์ต่างๆ ที่สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติจัดขึ้น
5.5 ขยายผลห้องเรียนวิทย์โครงการ วมว.
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้จดท�าโครงการ
ั
สนับสนุนการจัดตั้งห้องเรียนวิทยาศาสตร์ในโรงเรียนโดยการ
ก�ากับดูแลของมหาวิทยาลัย (โครงการ วมว.) เพือส่งเสริมให้มี
่
การจัดการศึกษาในห้องเรียนส�าหรับรองรับนักเรียนมัธยมศึกษา
ทีมศกยภาพและความสามารถพิเศษทางด้านวิทยาศาสตร์ ให้
่ีั
ได้รับการเรียนรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทั้งทาง
ด้านวิชาการและภาคปฏิบัติ ทั้งนี้ เพื่อเป็นการส่งเสริมและ
บ่มเพาะอัจฉริยภาพทางด้านวิทยาศาสตร์ และพัฒนานักเรียน
ทีมความสามารถพิเศษให้กาวไปเป็นนักวิจยด้านวิทยาศาสตร์
่ี ้ ั
รายงานประจ�าแปี 2553 103
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

107. และเทคโนโลยีที่มีคุณภาพและเป็นก�าลังส�าคัญในการพัฒนา ส�าหรับในปีการศึกษา 2553 ทางส�านักงานปลัดกระทรวง
ประเทศในอนาคต โดยได้ด�าเนินโครงการ วมว. น�าร่องใน 4 วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้ขยายผลการด�าเนินโครงการ
แห่งใน 4 ภูมภาค ได้แก่ ห้องเรียนวิทยาศาสตร์ในโรงเรียนสาธิต
ิ วมว. เพิ่มเติมอีก 1 แห่ง ได้แก่ ห้องเรียนวิทยาศาสตร์ใน
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ร่วมกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โรงเรียน โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์-มอ.ปัตตานี และ
ราชสีมาวิทยาลัยร่วมกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสรนารี โรงเรียน
ุ ได้ด�าเนินการเตรียมความพร้อมเพื่อเปิดหลักสูตรโครงการ
ดรุณสิกขาลัยร่วมกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้า วมว. เพิ่มเติมอีก 2 แห่งในปีการศึกษา 2554 ได้แก่ ห้องเรียน
ธนบุรี และโรงเรียน มอ.วิทยานุสรณ์- มอ.วิทยาเขตหาดใหญ่ วิทยาศาสตร์ในโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น (ศึกษา
ร่วมกับมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ศาสตร์ ) ร่ ว มกั บ มหาวิ ท ยาลั ย ขอนแก่ น และห้ อ งเรี ย น
วิทยาศาสตร์ในโรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
วิทยาเขตก�าแพงแสน ร่วมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
วิทยาเขตก�าแพงแสน
นอกจากนี้ ในปี 2553 ยังเป็นปีที่นักเรียนโครงการ
วมว.รุนแรก ซึงก�าลังศึกษาอยูในระดับมัธยมศึกษาปีท ี่ 6 ก�าลังจะ
่ ่ ่
ส�าเร็จการศึกษาตามหลักสูตรโครงการ วมว. เป็นรุนแรก และจะ
่
ก้าวเข้าสูรวมหาวิทยาลัยในปีการศึกษา 2554 ดังนัน กระทรวง
่ ั้ ้
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจงได้ประสานงานกับมหาวิทยาลัย
ึ
ต่าง ๆ เพือเปิดช่องทางพิเศษในการรับนักเรียนโครงการ วมว.
่
เข้าศึกษาต่อในระดับมหาวิทยาลัยโดยตรง ไม่ต้องผ่านระบบ
การสอบคัดเลือกโดยทั่วไปหรือระบบแอคมิดชั่น เพื่อเป็นการ
ขยายผลการด�าเนินโครงการให้เกิดความต่อเนืองและเชือมโยง
่ ่
กันตั้งแต่ระดับมัธยมศึกษาจนถึงในระดับอุดมศึกษา
5.6 พัฒนาหลักสูตรการเรียนวิทยาศาสตร์
นอกจากการจัดโครงการจัดตังห้องเรียนวิทยาศาสตร์
้
ในโรงเรียนโดยการก�ากับดูแลของมหาวิทยาลัย (โครงการ
วมว.) ซึงเป็นกิจกรรมการสร้างความตระหนักและการบ่มเพาะ
่
ความรู้ความสามารถทางด้านวิทยาศาสตร์ให้แก่เยาวชนผ่าน
กิจกรรมการเรียนรูในห้องเรียนแล้ว กระทรวงวิทยาศาสตร์และ
้
เทคโนโลยี ยังได้ให้ความส�าคัญกับการพัฒนาหลักสูตรการเรียน
การสอนวิทยาศาสตร์ในสาขาทีมความส�าคัญ เพือเปิดให้มการ
่ี ่ ี
เรียนการสอนและการผลิตบุคลากรทางด้านวิทยาศาสตร์เพื่อ
รองรับความต้องการของตลาดในสาขาวิทยาศาสตร์ทขาดแคลน ี่
และมีแนวโน้มความต้องการเพิ่มมากขึ้นในอนาคต
ส�านักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (สนช.) ได้เล็งเห็นความ
104 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

108. ส�าคัญในเรืองดังกล่าว และได้รวมมือกับมหาวิทยาลัยและหน่วย
่ ่
งานการศึกษาต่างๆ พัฒนาหลักสูตรการศึกษาด้านการจัดการ
นวัตกรรม ภายใต้โครงการหลักสูตรการศึกษาด้านการจัดการ
นวัตกรรม Innovation Management School (IMS) ตั้งแต่
ปี 2549 โดยเน้นให้เกิดกระบวนการเรียนรูทงหลักวิชาการและ
้ ั้
การแลกเปลียนประสบการณ์กบผูรหรือผูประกอบการจริงเพือ
่ ั ้ ู้ ้ ่
ส่งเสริมการพัฒนาทักษะด้านการบริหารจัดการนวัตกรรมอย่าง
เป็นระบบ
ทังนี ในปี 2553 ได้มการเปิดหลักสูตรใหม่ 2 หลักสูตร
้ ้ ี
คือ หลักสูตรวุฒิบัตรการศึกษาทางไกล และหลักสูตรการ
จัดการนวัตกรรมส�าหรับผู้ประกอบการ ในความร่วมมือของ
สถาบันการศึกษาทางไกล กระทรวงศึกษาธิการ และ หลักสูตร
บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาการจัดการนวัตกรรม ในความ
ร่วมมือของมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ เพิมเติมจาก 2 หลักสูตรเดิม
่
คือ หลักสูตรวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิตและดุษฎีบัณฑิต สาขา
วิชาธุรกิจเทคโนโลยีและการจัดการนวัตกรรม จุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัย และ หลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขา
การจัดการนวัตกรรม มหาวิทยาลัยรามค�าแหง
ผลงานการด�าเนินงานโครงการดังกล่าว สามารถสร้าง
บุคลากรด้านนวัตกรรม รวมกว่า 1,500 คน และมีนักศึกษา
จ�านวนมากพัฒนาโครงการนวัตกรรมและขอรับการสนับสนุน
เงินทุนจาก สนช. ตามกลไกการสนับสนุนของส�านักงานฯ เพือ ่
สร้างธุรกิจทีสร้างมูลค่าให้กบอุตสาหกรรมของประเทศได้อย่าง
่ ั
น่าชื่นชม นอกจากนี้ สนช. ยังเดินหน้าพัฒนาหลักสูตรเพิ่ม
เติมกับสถาบันการศึกษาต่างๆ อาทิ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
มหาวิทยาลัยแม่โจ้ และมหาวิทยาลัยราชภัฎวไลยอลงกรณ์ เพือ ่
กระจายโอกาสการศึกษาด้านนวัตกรรมให้ทวถึงและแพร่ขยาย
ั่
สู่ระดับภูมิภาค อันจะน�ามาซึ่งการสร้างสรรค์ธุรกิจนวัตกรรม (ประเทศไทย) จ�ากัด และบริษัท สุมิพล จ�ากัด จัดกิจกรรม
อย่างแพร่หลายในประเทศ เพื่อส่งเสริมให้มีการเรียนการสอนเกี่ยวกับมาตรวิทยาให้กับ
ในส่วนการส่งเสริมการเรียนการสอนทางด้านมาตร นักศึกษาในระดับอาชีวะศึกษา และจัดกิจกรรมโครงการแข่งขัน
วิทยา กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยสถาบันมาตร ทักษะมาตรวิทยาทางด้านมิต ขึนส�าหรับนักเรียนอาชีวะศึกษา
ิ ้
วิทยาแห่งชาติ ได้พัฒนาและจัดท�าหลักสูตรและต�าราเรียน ทั่วประเทศ เพื่อเป็นการกระตุ้นความสนใจและเป็นการปูพื้น
มาตรฐานในวิชามาตรวิทยา เพือใช้เป็นคูมอการเรียนการสอน
่ ่ื ฐานในการผลิตบุคลากรด้านมาตรวิทยาที่มีคุณภาพป้อนเข้า
ในระดับมัธยมศึกษา และได้ร่วมกับส�านักงานคณะกรรมการ สู่ภาคอุตสาหกรรมให้เพียงพอกับความต้องการมากยิ่งขึ้น
การอาชีวะศึกษา กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน บริษัท มิตูโตโย
รายงานประจ�าแปี 2553 105
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

110. การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางด้านวิทยาศาสตร์

112. VI. การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางด้านวิทยาศาสตร์
6.1 นโยบายและแผนวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม การวางแผนการพัฒนาและผลิตบุคลากรทางด้านวิทยาศาสตร์
ฉบับแรก และเทคโนโลยีของประเทศ ตลอดจนการก�าหนดทิศทางและ
เป้าหมายของการน�าวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม
นอกจากนโยบายที่ ก ระทรวงวิ ท ยาศาสตร์ แ ละ ไปใช้ในการพัฒนาประเทศทังทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิง
้ ่
เทคโนโลยีได้ด�าเนินงานผ่านโครงการต่าง ๆ ตลอดทั้งปี 2553 แวดล้อม ให้เกิดความชัดเจน เป็นเอกภาพร่วมกันระหว่างหน่วย
จะน�ามาประมวลผลโดย ส�านักงานคณะกรรมการนโยบาย งานทีเ่ กียวข้อง เพือให้การขับเคลือนประเทศด้วยวิทยาศาสตร์
่ ่ ่
วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ (สวทน.) เทคโนโลยีและนวัตกรรม เป็นไปอย่างมีเอกภาพ มีประสิทธิภาพ
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้ศึกษาและจัดท�าร่าง และเป้าหมายในการจัดท�าร่างนโยบายและแผนวิทยาศาสตร์
นโยบายและแผนวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม ฉบับ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ฉบับแรกของไทยนี ้ ส�านักงานนโยบาย
แรกของประเทศไทยขึ้น เพื่อสร้างความชัดเจนและแน่นอน วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ได้ด�าเนินการจัดเก็บ
ในการน�าวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมมาใช้ในการ ข้อมูล วิเคราะห์และสรุปประเด็นส�าคัญที่มีผลกระทบต่อการ
ขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศ การวางแผนการลงทุนและการ พัฒนาประเทศในช่วงระยะเวลา 10 ปีขางหน้า โดยเน้นประเด็น
้
บริหารจัดการทรัพยากรของประเทศเพื่อการวิจัยและพัฒนา ทีมผลกระทบหรือมีบทบาทต่อการพัฒนาประเทศและความกินดี
่ี
รายงานประจ�าแปี 2553 109
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

113. อยู่ดีของประชาชนใน 9 เรื่อง ได้แก่ เกษตรและอาหาร ความ ได้จุดประกายให้ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้
มันคงทางพลังงาน ภาวะโลกร้อน เศรษฐกิจและการค้า สังคม
่ ด�าเนินการผลักดันการจัดตังอุทยานวิทยาศาสตร์ภมภาค หรือ
้ ูิ
และวิถีชีวิต ภูมิรัฐศาสตร์ การกระจายอ�านาจและความเจริญ “นิคมวิจยส�าหรับภาคธุรกิจ” เพืออ�านวยความสะดวกในการ
ั ่
สุขภาพและการบริโภค และการเปลียนแปลงด้านวิทยาศาสตร์
่ วิจยและพัฒนาให้กบผูประกอบการในต่างจังหวัด ภายใต้หลัก
ั ั ้
เทคโนโลยีและนวัตกรรม การการพัฒนาและเชือมโยงอุทยานวิทยาศาสตร์กบการพัฒนา
่ ั
วัตถุประสงค์ที่จัดท�าขึ้นนั้นเพื่อแก้ไขปัญหาด้านการ ประเทศ การใช้ศกยภาพของมหาวิทยาลัยในภูมภาคขับเคลือน
ั ิ ่
พัฒนาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมของประเทศไทย การวิจยและพัฒนา การส่งเสริมการมีสวนร่วมของภาคเอกชน
ั ่
และชี้น�าแนวทางในการพัฒนาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและ ในการลงทุนเพือการวิจยและพัฒนา และการเปิดโอกาสให้ภาค
่ ั
นวัตกรรมในอนาคต รวมทั้งสามารถขับเคลื่อนประเทศไทย เอกชนสามารถเข้ามาเป็นเจ้าของอุทยานวิทยาศาสตร์ได้โดยมี
ไปสู่เศรษฐกิจสังคมฐานความรู้ และเพิ่มขีดความสามารถใน หน่วยงานของรัฐท�าหน้าที่ดูแลและให้การส่งเสริมสนับสนุน
การแข่งขันของประเทศ บุคลากรด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี โครงการอุทยานวิทยาศาสตร์ได้รบการขยายผล โดยมีแผนการ
ั
และนวัตกรรมได้รับการพัฒนาให้สมดุลทั้งในเชิงปริมาณและ จัดตังอุทยานวิทยาศาสตร์ไปในระดับภูมภาคอีก 3 แห่ง ได้แก่
้ ิ
คุณภาพ ลดการพึ่งพิงผลิตภัณฑ์ อุปกรณ์ และเทคโนโลยีจาก อุทยานวิทยาศาสตร์ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต้
ต่างประเทศ โดยส�านักงานนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ด�าเนินการโดย ส�านักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
และนวัตกรรม มีแผนที่จะน�าร่างนโยบายและแผนฯ ดังกล่าว แห่งชาติ และอุทยานวิทยาศาสตร์ภาคเหนือ ซึงด�าเนินการโดย
่
ไปท�าการประชาพิจารณ์เพือรับฟังความคิดเห็นจากผูแทนภาค
่ ้ สถาบันวิจยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.)
ั
รัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาการ ภาคประชาสังคม และภาคองค์กร โดยอุทยานวิทยาศาสตร์ภมภาคทีจะจัดตังขึนทังสามแห่งนีจะ
ูิ ่ ้ ้ ้ ้
พัฒนาเอกชน ในช่วงต้นปี พ.ศ. 2554 ก่อนที่จะน�าความเห็น ท�างานเชือมโยงกับมหาวิทยาลัยในภูมภาค หน่วยงานวิจยภาค
่ ิ ั
จากการประชาพิจารณ์มาแก้ไขปรับปรุงร่างนโยบายและแผนฯ เอกชน และสถาบันวิจัยต่าง ๆ ของรัฐ เพื่อให้เกิดการเชื่อม
ดังกล่าวให้มีความสมบูรณ์ และน�าไปสู่การประกาศใช้ต่อไป โยงงานวิจัยกับความต้องการของตลาด และจะช่วยส่งเสริม
ผลจากการจั ด ท� า นโยบายและแผนวิ ท ยาศาสตร์ เทคโนโลยีให้แก่ภาคเอกชนผ่านกระบวนการบ่มเพาะธุรกิจ
เทคโนโลยี และนวัตกรรมแห่งชาติ ฉบับแรกนี้ จะท�าให้ เทคโนโลยี เพื่อน�าไปสู่การพัฒนาธุรกิจซึ่งใช้นวัตกรรมและ
ประชาชนได้รบประโยชน์จากการลงทุนด้านการวิจยและพัฒนา
ั ั ความคิดสร้างสรรค์เป็นพื้นฐานเพิ่มมากขึ้น
และการถ่ายทอดเทคโนโลยี มีความรอบรู้และความสามารถ นอกจากนี กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเสนอ
้
ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพิมขึน รูเ้ ท่าทันการ
่ ้ ร่างระเบียบส�านักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการส่งเสริมกิจการ
เปลียนแปลงทีรวดเร็ว มีระบบภูมคมกันในตัวทีดและสามารถ
่ ่ ิ ุ้ ่ี อุทยานวิทยาศาสตร์ พ.ศ. .... เข้าสู่ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี
ใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมให้เป็นประโยชน์ต่อ เพือพิจารณาให้ความเห็นชอบในการแต่งตังคณะกรรมการส่ง
่ ้
การด�ารงชีวิต ซึ่งจะเป็นแนวทางให้กระทรวงวิทยาศาตร์และ เสริมกิจการอุทยานวิทยาศาสตร์ (กสอว.) ซึงมีรฐมนตรีวาการ
่ ั ่
เทคโนโลยีเดินหน้าต่อไปในอนาคต กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นประธาน และมีหน่วย
งานของรัฐ ผู้แทนภาคเอกชนทั้งภาคการผลิตและนักลงทุน
6.2 จัดตั้งอุทยานวิทยาศาสตร์ในภูมิภาค เข้าร่วมเป็นกรรมการ เพื่อท�าหน้าที่เสนอแผนพัฒนากิจการ
อุทยานวิทยาศาสตร์ของประเทศ ก�าหนดกรอบแนวทางและ
จากความส�าเร็จของการจัดตังอุทยานวิทยาศาสตร์ใน
้ หลักเกณฑ์ในการจัดตั้งอุทยานวิทยาศาสตร์ และพิจารณา
ส่วนกลาง โดยมีบริษัทเอกชนทั้งไทยและต่างชาติติดต่อเช่า กลั่นกรองให้การรับรองความเป็นกิจการอุทยานวิทยาศาสตร์
พืนทีทาวิจยกว่า 60 ราย สร้างมูลค่าการตลาดหลักพันล้านบาท
้ ่ � ั ทั้งนี้ เพื่อให้การด�าเนินงานของอุทยานวิทยาศาสตร์ภูมิภาค
110 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

114. ก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อทั้งภาครัฐ ภาควิชาการ และภาค และกระตุ้นความสนใจทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
เอกชน รวมทั้งต่อการพัฒนาประเทศ ให้เกิดขึ้นในสังคมไทย โดยใช้การดูดาวและการศึกษาด้าน
ดาราศาสตร์เป็นเครื่องมือ
6.3 เดินหน้าสร้างหอดูดาวแห่งชาติและภูมิภาค การก่อสร้างหอดูดาวภูมิภาคจะท�าให้ประเทศไทยมี
โครงสร้างพืนฐานทางดาราศาสตร์ทมมาตรฐานและมีศกยภาพ
้ ี่ ี ั
ในมุ ม มองของคนบางคน อาจเห็ น ว่ า การดู ด าว สูง สามารถให้การบริการวิชาการและระบบสารสนเทศทาง
หรือดาราศาสตร์นั้นเป็นเรื่องความเพลิดเพลินหรือกิจกรรม ดาราศาสตร์อย่างมีประสิทธิภาพ และกระจายโอกาสในการ
สันทนาการ มากกว่าเรืองวิชาการและการพัฒนาประเทศ แต่ใน
่ บริการวิชาการทางด้านดาราศาสตร์และเทคโนโลยีอวกาศได้
ความเป็นจริงแล้ว ดาราศาสตร์หรือการศึกษาเกียวกับดวงดาว
่ อย่างทั่วถึงทุกภูมิภาคของประเทศอย่างทัดเทียม และมีการ
และจักรวาลนั้น ถือเป็นวิทยาศาสตร์ในสาขาฟิสิกซ์ชั้นสูง ที่ ถ่ายทอดสัญญาณและสารสนเทศจากหอดูดาวแห่งชาติฯใน
ศึกษาเกียวกับแสงและอนุภาคขนาดเล็ก ทีนกวิทยาศาสตร์ยง
่ ่ ั ั การให้บริการวิชาการแก่ชุมชน สนับสนุนการเรียนการสอน
คงศึกษา ค้นคว้า เพือหาค�าตอบเกียวกับความลีลบของจักรวาล
่ ่ ้ั และการวิจัยในโรงเรียนและสถาบันการศึกษา รวมทั้งเป็น
และอธิบายปรากฏการณ์ตาง ๆ ทีเ่ กิดขึน ซึงหลายปรากฎการณ์
่ ้ ่ แหล่งท่องเที่ยวทางวิชาการและแหล่งเรียนรู้ด้านดาราศาสตร์
นันเมือเกิดขึนแล้วย่อมมีผลกระทบต่อการด�ารงชีวตของมนุษย์
้ ่ ้ ิ ประจ�าท้องถิ่น สร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ให้
และสิ่งมีชีวิตบนผืนพิภพแห่งนี้อย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ แก่ชมชน โดยเฉพาะอย่างยิงหอดูดาวภูมภาคในจังหวัดสงขลา
ุ ่ ิ
สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) ซึงจะช่วยสนับสนุนการพัฒนาด้านการศึกษา วิทยาศาสตร์ และ
่
(สดร.) จึงได้ก�าหนดเป้าหมายที่จะก่อสร้างหอดูดาวแห่งชาติ เทคโนโลยีในเขตสามจังหวัดชายแดนภาคใต้
ขึ้นที่บริเวณดอยอินทนนท์ จ.เชียงใหม่ โดยเป็นสถานที่ติดตั้ง ทั้ ง นี้ สถาบั น ฯ มี แ ผนที่ จ ะให้ ห อดู ด าวภู มิ ภ าค
กล้ อ งดู ด าวขนาด 2.4 เมตร ซึ่งเป็นขนาดที่ใหญ่ ที่ สุ ด ใน ส�าหรับประชาชนแต่ละแห่ง มีอุปกรณ์ทางดาราศาสตร์ ได้แก่
เอเชียตะวันออก เพื่อประโยชน์ทางด้านการศึกษาและวิจัย กล้องโทรทรรศน์ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.5เมตร เครืองถ่าย ่
ทางดาราศาสตร์ และเพื่อประโยชน์ในการสร้างความร่วมมือ ภาพซีซีดี และเครื่องบันทึกสเปกตรัม และประกอบไปด้วย
ทางด้านการวิจยดาราศาสตร์รวมกับประเทศทีมความก้าวหน้า
ั ่ ่ี เครื่องตรวจวัดสภาพอากาศและเครื่องตรวจวัดปริมาณรังสี
ทางด้านดาราศาสตร์ต่อไปในอนาคต โดยในปีงบประมาณ จากดวงอาทิตย์ เพื่อใช้ติดตามภาวะโลกร้อน
2553 นี กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสามารถผลักดัน
้
การขอใช้สถานทีเ่ พือก่อสร้างอาคารหอดูดาวแห่งชาติดงกล่าว
่ ั 6.4 บูรณาการ วทน.กับจังหวัดและกลุ่มจังหวัด
ได้สาเร็จ และได้เริ่มลงมือก่อสร้างอาคารดังกล่าว เพื่อให้แล้ว
�
เสร็จภายในปลายปี พ.ศ. 2554 นี้ตามเป้าหมายที่กาหนด � กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้มนโยบายใน
ี
นอกจากการก่อสร้างหอดูดาวแห่งชาติแล้ว สถาบันวิจย
ั การน�าวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม (วทน.) สูทองถิน
่ ้ ่
ดาราศาสตร์ ยังได้เร่งการก่อสร้างหอดูดาวภูมิภาคส� าหรับ โดยการบูรณาการการท�างานด้าน วทน. ร่วมกับจังหวัด และ
ประชาชน 5 เครือข่าย ได้แก่ เครือข่ายภาคกลางตอนล่างและ กลุ่มจังหวัด 18 กลุ่มจังหวัด ผ่านกลไกการน�างานด้าน วทน.
ภาคตะวันออก ทีจงหวัดฉะเชิงเทรา เครือข่ายภาคใต้ ทีจงหวัด
่ั ่ั สูจงหวัด ชุมชน เพือน�าศักยภาพของจังหวัด กลุมจังหวัดมาผสม
่ั ่ ่
สงขลา เครือข่ายภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน ที่จังหวัด ผสานกับการวิจัย พัฒนาและนวัตกรรม แล้วให้ส่วนราชการที่
ขอนแก่น เครือข่ายภาคเหนือตอนล่างและภาคกลางตอนบน เกียวข้องกับการพัฒนาในพืนที ได้นาไปใช้ประโยชน์ในการสร้าง
่ ้ ่ �
ที่จังหวัดพิษณุโลก เครือข่ายภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอน มูลค่าเพิ่มให้กับกระบวนการผลิตผลิตภัณฑ์ การบริการและ
ล่าง ที่จังหวัดนครราชสีมา เพื่อเป็นการสร้างความตระหนัก การจัดการทรัพยากรท้องถิ่น รวมถึงการถ่ายทอดความรู้ด้าน
รายงานประจ�าแปี 2553 111
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

115. วทน. ให้แก่ท้องถิ่น เพื่อสามารถพึ่งตนเองและสร้างความเข็ม
แข็งแก่สังคมและเศรษฐกิจ โดยมีรูปแบบของการด�าเนินการ
ประกอบด้วยกิจกรรมหลัก ได้แก่ การจัดประชุมเชิงปฏิบตการ ัิ
การอบรมฝึกอาชีพ การจัดนิทรรศการ การจัดประชุมหารือ
และการประชาสัมพันธ์ โดยการด�าเนินการในแต่ละครังจะปรับ ้
เปลียนรูปแบบตามความเหมาะสมสอดคล้องกับความต้องการ
่
ของแต่ละพื้นที่
ในปีงบประมาณ 2553 ได้จัดประชุมเชิงปฏิบัติการ
ว่าด้วยการบูรณาการการท�างานด้าน วทน.ร่วมกับจังหวัดและ
กลุ่มจังหวัด จ�านวน 5 ครั้ง ดังนี้
1) กลุมจังหวัดภาคกลางตอนล่าง 1 (กาญจนบุร ี ราชบุร
่ ี
นครปฐม สุพรรณบุร)ี ระหว่างวันที 22-24 พฤศจิกายน 2552
่
ณ โรงแรมเฟลิกซ์ ริเวอร์แคว รีสอร์ท จ.กาญจนบุรี
2) กลุ ่ ม จั ง หวั ด ภาคเหนื อ ตอนบน 1 (เชี ย งใหม่
แม่ฮ่องสอน ล�าปาง ล�าพูน) ระหว่างวันที่ 24-26 มกราคม
2553 ณ อาคารศูนย์ประชุมนานาชาติดิเอ็มเพรส โรงแรม
ดิเอ็มเพรสโฮเต็ล จ.เชียงใหม่
3) กลุมจังหวัดภาคใต้ชายแดน (สงขลา ปัตตานี ยะลา
่
สตูล นราธิวาส) ระหว่างวันที่ 28-30มีนาคม 2553 ณ โรงแรม
บีพี สมิหลา บีช แอนด์ รีสอร์ท จ.สงขลา
4) กลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 2
(อ�านาจเจริญ ศรีสะเกษ ยโสธร อุบลราชธานี) ระหว่างวันที่
9-11 พฤษภาคม 2553 ณ โรงแรมสุนีย์แกรนด์ โฮเทล แอนด์
คอนเวนชั่นเซ็นเตอร์ จ.อุบลราชธานี
5) กลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนบน 2 (ชัยนาท ลพบุรี
สิงห์บร ี อ่างทอง) ระหว่างวันที ่ 11-13 กรกฎาคม 2553 จ.ลพบุรี
ุ
6.5 วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สู่ความร่วมมือระหว่าง
ประเทศ
การน�าวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไปสูการสร้างความ
่
ร่วมมือและเชือมโยงการท�างานร่วมกับนานาประเทศ นับเป็น
่
อีกวิธีการหนึ่งในการพัฒนาและยกระดับศักยภาพทางด้าน
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศให้ก้าวหน้ามากยิ่ง
ขึ้น อีกทั้งยังเป็นกลไกส�าคัญในการเสริมสร้างความสัมพันธ์
112 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

116. อันดีระหว่างประเทศ และความสัมพันธ์อนดีในระดับประชาชน
ั ทั้งรัฐมนตรีและเจ้าหน้าที่ระดับสูงที่จะเดินทางมาเข้าร่วมการ
กับประชาชนของต่างประเทศ รวมทังยังเป็นส่วนส�าคัญในการ
้ ประชุมนัน ยังไม่เคยเดินทางมาท่องเทียวหรือประชุมทีจงหวัด
้ ่ ่ั
เสริมสร้างบทบาทและความโดดเด่นทางด้านวิทยาศาสตร์และ กระบี ดังนัน จึงเป็นโอกาสอันดีทจะส่งเสริมการท่องเทียวของ
่ ้ ี่ ่
เทคโนโลยีของประเทศให้เป็นที่ประจักษ์และยอมรับในสังคม จังหวัดกระบี่โดยอาศัยช่วงเวลาของการจัดประชุมดังกล่าว
ระหว่างประเทศ ซึงจะส่งผลให้เกิดความเชือมันและการยอมรับ
่ ่ ่ นอกจากก�าหนดการในการจัดประชุมแล้ว กระทรวง
ทางด้านคุณภาพและมาตรฐานทางด้านวิทยาศาสตร์ของไทย วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยียังได้จัดกิจกรรมสันทนาการภาย
และส่งเสริมประโยชน์ทางด้านการค้าระหว่างประเทศของไทย หลังเสร็จสิ้นการประชุมให้แก่รัฐมนตรีและเจ้าหน้าที่ระดับสูง
ในเวทีโลกได้ในที่สุด ทีเดินทางมาร่วมการประชุม ด้วยการจัดล่องเรือเทียวชมเกาะ
่ ่
ต่าง ๆ ซึ่งเป็นสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมของทะเลกระบี รวม ่
6.5.1 ความริเริ่มกระบี่ พัฒนาการความร่วมมือของ ทั้งในช่วงของการประชุมก็ได้จัดให้มีบรรยากาศการประชุมที่
อาเซียนด้าน วทน. ใกล้ชดธรรมชาติ และสอดแทรกเรืองราวทางด้านวัฒนธรรมพืน
ิ ่ ้
ในปี 2553 ประเทศไทยได้ รั บ เกี ย รติ ใ ห้ เ ป็ น เจ้ า ฐานของจังหวัดกระบีให้ผเู้ ข้าร่วมการประชุมได้รบรูและซึมซับ
่ ั ้
ภาพจัดการประชุมรัฐมนตรีอาเซียนว่าด้วยวิทยาศาสตร์และ อย่างไม่รู้ตัว ซึ่งการจัดประชุมในลักษณะดังกล่าวนี้ได้สร้าง
เทคโนโลยีอย่างไม่เป็นทางการ ครั้งที 6 โดยจะมีบุคคลระดับ
่ ความประทับใจแก่บคคลระดับรัฐมนตรีและเจ้าหน้าทีระดับสูง
ุ ่
รัฐมนตรีวิทยาศาสตร์หรือผู้แทนระดับสูงจากประเทศสมาชิก ทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของอาเซียนเป็นอย่างมาก
อาเซียน และผู้แทนส�านักเลขาธิการอาเซียน เข้าร่วมประชุม 2) รูปแบบการจัดประชุม การจัดประชุมในครั้งนี ้
ที่ประเทศไทยในระหว่างวันที่ 11-17 ธันวาคม 2553 กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยส�านักงานนโยบาย
ในการเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมดังกล่าว กระทรวง วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม ได้ผลักดันให้อาเซียน
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้ด�าเนินกลยุทธ์ส�าคัญใน 3 ยอมรับข้อเสนอของไทยที่ให้จัดการประชุมร่วมกันระหว่าง
ประการ เพือสร้างความประทับในการต้อนรับแก่ผแทนระดับ
่ ู้ องค์กรทีมอานาจหน้าทีในการก�าหนดนโยบายวิทยาศาสตร์และ
่ี� ่
สูงของอาเซียน พัฒนารูปแบบการประชุมเพือให้เกิดประโยชน์
่ เทคโนโลยีของประเทศ องค์กรที่มีอ�านาจหน้าที่ในการก�ากับ
สูงสุดต่อการพัฒนาความร่วมมือทางด้านวิทยาศาสตร์และ ดูแลการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมในภาพรวมของประเทศ
เทคโนโลยีภายใต้กรอบอาเซียน และก�าหนดเนื้อหาและข้อ และผู้แทนจากภาคธุรกิจส�าคัญของแต่ละประเทศ เพื่อให้
สรุปจากการประชุมเพื่อเสริมบทบาททางด้านวิทยาศาสตร์ เกิดมิติของการเชื่อมโยงระหว่างการพัฒนาวิทยาศาสตร์และ
และเทคโนโลยีของไทยให้โดดเด่น รวมทั้งเพื่อให้ประเทศไทย เทคโนโลยี กับการพัฒนาประเทศและยกระดับขีดความสามารถ
ได้รับประโยชน์ทางด้านสารัตถะของการจัดประชุมในครั้งนี ้ ในการแข่งขันของภาคเอกชนในอาเซียน ซึ่งข้อเสนอดังกล่าว
1) การก�าหนดสถานที่ของการจัดประชุม กระทรวง ได้รับการตอบรับอย่างดียิ่งจากชาติสมาชิกอาเซียน
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้พิจารณาก�าหนดให้ใช้จังหวัด 3) สารัตถะของการประชุม กระทรวงวิทยาศาสตร์
กระบี่ เป็นสถานที่จัดการประชุม เนื่องจากจังหวัดกระบี่เป็น และเทคโนโลยีได้เสนอให้ที่ประชุมรัฐมนตรีวิทยาศาสตร์และ
จังหวัดที่มีธรรมชาติที่สวยงามทั้งหาดทราย เกาะ และระบบ เทคโนโลยีอาเซียนพิจารณาให้ความเห็นชอบ “ความริเริมกระบี่
่
นิเวศทางทะเล อีกทังยังเป็นเมืองทีเ่ งียบสงบ มีสงอ�านวยความ
้ ิ่ 2553” เพื่อร่วมกันพัฒนาขีดความสามารถทางการแข่งขัน
สะดวกส�าหรับนักท่องเที่ยวครบถ้วน มีความสะดวกสบายใน และยกระดับคุณภาพชีวิตของชาวอาเซียนด้วยวิทยาศาสตร์
การเดินทาง และมีโรงแรมทีพกระดับแนวหน้าทีสามารถให้การ
่ ั ่ เทคโนโลยีและนวัตกรรม โดยความริเริ่มกระบี่ 2553 (Krabi
ต้อนรับแขกต่างประเทศได้อย่างสมเกียรติและสง่างาม แต่ยัง Initiative 2010) ประกอบด้วยข้อเสนอรายสาขา 8 ด้าน ซึงเกียว ่ ่
เป็นที่รู้จักไม่แพร่หลายในกลุ่มนักท่องเที่ยวต่างประเทศ อีก กับพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของอาเซียน ได้แก่ 1. นวัตกรรม
รายงานประจ�าแปี 2553 113
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

117. อาเซียนสูตลาดโลก (ASEAN Innovation for Global Market)
่ (Science and Innovation for Life)
2.สังคมดิจทล สือใหม่และเครือข่ายสังคม (Digital Economy,
ิ ั ่ นอกจากนี ้ ภายใต้ความริเริมกระบี ่ 2553 นียงได้กาหนด
่ ้ั �
New Media and Social Networking) 3. เทคโนโลยีสีเขียว แนวคิดใหม่ ๆ เพือขับเคลือนการพัฒนาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี
่ ่
(Green Technology) 4. ความมั่นคงทางอาหาร ( Food และนวัตกรรม (วทน.) ของภูมภาคอาเซียน โดยมุงเน้นใน 5 ด้าน
ิ ่
Security) 5. ความมั่นคงทางพลังงาน (Energy Security) ได้แก่ 1. การปลูกฝังวัฒนธรรม วทน. (STI Enculturation)
6. การบริหารจัดการทรัพยากรน�้า (Water Management) 2. การให้ ค วามส� า คั ญ กั บ ประชาชนในระดั บ รากหญ้ า
7. ความหลากหลายทางชีวภาพเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต (Bottom –of-the-Pyramid Focus) 3. การส่งเสริม
และเศรษฐกิจ (Biodiversity for Health and Wealth) นวัตกรรมระดับเยาวชน (Youth-Focused Innovation)
8. วิ ท ยาศาสตร์ แ ละนวั ต กรรมเพื่ อ การเรี ย นรู ้ ต ลอดชี วิ ต 4. การพัฒนา วทน. เพือสังคมน่าอยู (STI for green Society)
่ ่
5. การสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน (Public-
Private Partnership Platform) โดยข้อเสนอต่าง ๆ ตามที่
ระบุในความริเริ่มกระบี่ 2553 จะน�ามาจัดท�าเป็นแผนปฎิบัติ
การด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของอาเซียนในระยะต่อ
ไป (พ.ศ. 2559-2563)
มาตรวิทยาไทย มาตรฐานเอเชีย-แปซิฟิก
สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ (มว.) ได้จัดงานสัมมนา
APMP 2010 Symposium เรื่อง “Global and Local
Perspectives on Roles and Impacts of Metrology
on Global Development and Challenges”
จัดโดย สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ กระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี ได้รบเกียรติเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมวิชาการ
ั
นานาชาติดานมาตรวิทยา โดยมีวตถุประสงค์เพือให้ผแทนจาก
้ ั ่ ู้
ประเทศชั้นน�าต่างๆ ทั่วโลกและผู้ประกอบการไทยได้มีเวทีใน
การแลกเปลี่ยนความรู้ เทคโนโลยี ความก้าวหน้าทางวิชาการ
ซึ่ ง จะยั ง ประโยชน์ ต ่ อ ภาคอุ ต สาหกรรมในการด� า เนิ น
ธุรกิจการค้าระหว่างประเทศ รวมถึงการพัฒนาเศรษฐกิจ
และสังคมไทย
นอกจากนี สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติยงเป็นเจ้าภาพ
้ ั
ในการจัดประชุมวิชาการมาตรวิทยานานาชาติได้ จึงขอเป็นผู้
ด�าเนินการจัดประชุมวิชาการ International Measurement
Confederation (IMEKO) ใน 3 สาขา การวัด ประกอบด้วย
สาขาการวัดแรง มวลและแรงบิด (TC-3: Measurement
of Force, Mass and Torque) สาขาการวัดความแข็ง
(TC-5:Hardness Measurement) และสาขาการวัดการสั่น
114 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

118. สะเทือน (TC-22: Vibration Measurement) เพือพัฒนาความรู้
่
และเทคโนโลยีสาขาต่างๆ ทีมอยูในปัจจุบนให้ดยงๆ ขึนไป และ
่ี ่ ั ี ิ่ ้
ค้นคว้าวิจัยเพื่อพัฒนาให้เกิดองค์ความรู และเทคโนโลยีใหม่
้
ทั้งนี้ การจัดประชุมดังกล่าวนับเป็นโอกาสอันดีที่
ประเทศไทยจะได้แสดงให้นานาชาติได้เห็นถึงศักยภาพของไทย
ทางด้านมาตรวิทยาซึงสามารถพัฒนาขีดความสามารถจนได้รบ
่ ั
การยอมรับจากส�านักงานชังตวงวัดระหว่างประเทศ อีกทังการ
่ ้
ประชุมดังกล่าวยังเปิดโอกาสให้นกวิจยทางด้านมาตรวิทยาของ
ั ั
ไทยได้มีโอกาสเรียนรู้ถึงความก้าวหน้าทางด้านมาตรวิทยาใน
รายงานประจ�าแปี 2553 115
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

119. ระดับโลก และมีโอกาสสร้างเครือข่ายกับนักวิทยาศาสตร์ดาน
้ แวดล้อม โดยได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการถ่ายทอดเทคโนโลยี
มาตรวิทยาชั้นน�าของโลกในสาขาต่าง ๆ เพื่อประโยชน์ในการ เพือลดโลกร้อนจากประเทศพัฒนาแล้วไปสูประเทศก�าลังพัฒนา
่ ่
สร้างความร่วมมือเพือพัฒนาศักยภาพและขีดความสามารถของ
่ ว่าจะต้องเปิดโอกาสให้ประเทศก� าลังพัฒนาสามารถเข้าถึง
บุคลากรมาตรวิทยาของไทย และเพือประโยชน์ในการสร้างเวที
่ เทคโนโลยีดังกล่าวได้ ภายใต้ราคาที่เป็นธรรม เพื่อการแก้ไข
สอบเทียบมาตรฐานในระดับทวิภาคีและระดับพหุภาคีในสาขา ปัญหาโลกร้อนถือเป็นภาระร่วมกันของมวลมนุษยชาติ รวม
มาตรวิทยาที่มีความสนใจที่คล้ายคลึงกันต่อไปในอนานคต ทั้งได้เสนอให้การก�าหนดมาตรฐานความปลอดภัยทางด้าน
อาหารและสินค้าเกษตรของประเทศพัฒนาแล้ว จ�าเป็นต้อง
STS Forum เวทีเครือข่ายนักวิทยาศาสตร์ชั้นน�า ค�านึงถึงข้อมูลที่อ้างอิงได้ทางวิทยาศาสตร์ และจะต้องเป็น
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้เข้าร่วมเวที ที่ยอมรับร่วมกันระหว่างประเทศผู้น�าเข้า ผู้ส่งออก และนัก
การประชุมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเพือสังคมทีกรุงเกียวโต
่ ่ วิทยาศาสตร์ เพื่อมิให้มีการน�ามาตรฐานทางด้านสุขอนามัย
ประเทศญีปน โดยได้ให้ความส�าคัญกับการน�าวิทยาศาสตร์และ
่ ุ่ และความปลอดภัยทางอาหารมาเป็นมาตรการในการกีดกัน
เทคโนโลยีไปใช้เพื่อการพัฒนาในเชิงสังคม พลังงานและสิ่ง ทางการค้า ซึงข้อเสนอดังกล่าวได้รบการตอบรับจากผูเข้าร่วม
่ ั ้
ประชุมจากอินเดีย สิงคโปร์ และสหราชอาณาจักร
116 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

121. ภาพข่าวกิจกรรม >>
รมว.วท. เป็นประธานเปิดอาคารเครืองเร่งอิเล็กตรอนและเครือง
่ ่
เร่งอนุภาคอิเล็กตรอนพลังงานสูง
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์
ุ ่
และเทคโนโลยี ให้เกียรติเป็นประธานในพิธีเปิดอาคารเครื่องเร่ง
อิเล็กตรอนและเครื่องเร่งอนุภาคอิเล็กตรอนพลังงานสูง (Electron
Beam) ส�หรับฉายรังสีอัญมณี เครื่องแรกและเครื่องเดียวของไทย
า
และพิธมอบทุนการศึกษาแก่นกเรียนในพืนที่ อ�เภอองครักษ์ ณ สถาบัน
ี ั ้ า
เทคโนโลยีนวเคลียร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) อ�เภอองครักษ์ จังหวัด
ิ า
นครนายก เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2553
รมว.วท.เป็นประธานในงานเชิดชูเกียรติคณะผู้แทนนักเรียน
ไทยที่ได้รับรางวัลจากการแข่งขันดาราศาสตร์
ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี เป็นประธานในงานเชิดชูเกียรติคณะผูแทนนักเรียนไทย
้
ที่ได้รับรางวัลจากการแข่งขันดาราศาสตร์และฟิสิกส์ดาราศาสตร์
ระหว่างประเทศ โดยมี รศ.บุญรักษา สุนทรธรรม ผู้อ�นวยการ า
สถาบันวิจยดาราศาสตร์แห่งชาติ และผูแทนจากมูลนิธสงเสริมโอลิมปิก
ั ้ ิ่
วิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ศกษา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จ
ึ
พระเจ้าพีนางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์
่ ั
(สอวน.) อาจารย์ผควบคุมทีม ครูจากโรงเรียนต้นสังกัด ผูปกครองและ
ู้ ้
แขกผูมเี กียรติรวมแสดงความยินดี ณ ห้องรับรองพระจอมเกล้า ชัน 4
้ ่ ้
อาคารพระจอมเกล้า กระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ กรุงเทพฯ เมื่อวันที่
26 พฤศจิกายน 2553
รมว.วท.พร้อมด้วยคณะผูบริหาร ให้ความช่วยเหลือผูประสบภัย
้ ้
น�ท่วม ต.ท่าแค อ.เมือง จ.ลพบุรี
้า
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์
ุ ่
และเทคโนโลยี น�ทีมลงพื้นที่ จ.ลพบุรี เยี่ยมและให้ความช่วยเหลือ
า
ผูประสบอุทกภัย พร้อมน�เทคโนโลยีของหน่วยงานในสังกัดช่วยเหลือ
้ า
ประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากน�ท่วม โดยมีคลินิกเทคโนโลยีจาก
้า
หน่วยงานต่าง ๆ ร่วมลงพืนทีชวยฟืนฟูและให้บริการซ่อมเครืองใช้ไฟฟ้า
้ ่่ ้ ่
และยานพาหนะของประชาชน โดยมี นางสาวผ่องศรี ธาราภู มิ
นางสาวมัลลิการ์ จิรพันธ์วานิช สมาชิกสภาผูแทนราษฎรจังหวัดลพบุรี
้
นายฉัตรชัย พรมเลิศ ผู้ว่าราชการจังหวัดลพบุรี และประชาชนชาว
ต.ท่าแค ให้การต้อนรับ ณ วัดท่าแค ต.ท่าแค อ.เมือง จ.ลพบุรี เมือวันที่
่
12 พฤศจิกายน 2553
118 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

122. รมว.วท.มอบของช่ ว ยผู ้ ป ระสบภั ย น� ท่ ว ม และเยี่ ย มชม
้า
แปลงนาผลิตพันธุ์ข้าว “หอมชลสิทธิ์ ทนน�ท่วมฉับพลัน”
า
้
ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี พร้อมคณะ ลงพื้นที่น�ท่วมอ�เภอผักไห่ พร้อมมอบ
้า า
ถุงยังชีพให้สมาชิกสหกรณ์การเกษตรผักไห่ที่ประสบปัญหาน�ท่วม
้า
และเยียมชมแปลงนาสาธิตการผลิตเมล็ดพันธุขาว ระดับขยายพันธุขาว
่ ์้ ์้
“หอมชลสิทธิ์ ทนน�ท่วมฉับพลัน” ณ สหกรณ์การเกษตรผักไห่ จ�กัด
า
้ า
อ.ผักไห่ จ.พระนครศรีอยุธยา เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2553
ก.วิทย์ฯ จับมือไอซีที น�ขีดความสามารถด้านเทคโนโลยีไปสู่
า
การใช้งานอย่างจริงจัง
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์
ุ ่
และเทคโนโลยี และนายจุติ ไกรฤกษ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวง
เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ร่วมเป็นประธานในพิธีลงนาม
ในบั น ทึ ก ข้ อ ตกลงความร่ ว มมื อ ทางวิ ช าการ ระหว่ า งกระทรวง
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กับกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและ
การสื่อสาร เพื่อน�ขีดความสามารถด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและ
า
การสือสารของประเทศไทยไปใช้งานอย่างได้ผลจริง รวมทังการติดตาม
่ ้
เฝ้าระวัง และแก้ไขปัญหาภัยพิบตทางธรรมชาติ ณ ห้องโถงชัน 1 อาคาร
ัิ ้
พระจอมเกล้า กระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ เมือวันที่ 28 กันยายน 2553
่
รมว.วท.ร่วมเสวนาอาสาสมัครวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ในงาน “รวมพลคน อสวท.” ประจ�ปี 2553
า
ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี ร่วมเวทีเสวนาอาสาสมัครวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
(อสวท.) ในการประชุม “รวมพลคน อสวท. ประจ�ปี 2553” พร้อม
า
เยี่ยมชมนิทรรศการของคลินิกเทคโนโลยีเครือข่าย อสวท. 4 ภาค
ณ วังรี รีสอร์ท จังหวัดนครนายก เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2553
รายงานประจ�าแปี 2553 119
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

123. ภาพข่าวกิจกรรม >>
กระทรวงวทยฯ เปดตวตนแบบเครองมอตรวจหาเชอไวรสในกง
ิ ์ ิ ั ้ ื่ ื ื้ ั ุ้
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์
ุ ่
และเทคโนโลยี เป็นประธานแถลงข่าวเปิดตัวต้นแบบเครืองมือตรวจหา
่
เชือไวรัสในกุง ทีมราคาถูกกว่าน�เข้าจากต่างประเทศและมีความเหมาะสม
้ ้ ่ี า
กับการใช้งาน เป็นทางเลือกใหม่ให้กับเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้ง ณ อุทยาน
วิทยาศาสตร์ประเทศไทย เมื่อวันที่ 23 กันยายน 2553
“บทบาทการวจยพฒนาเทคโนโลยสารสนเทศและการสอสารใน
ิั ั ี ื่
การขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานบริการ”
ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี เป็นประธาน เปิดประชุมวิชาการและนิทรรศการ ประจ�ปี
า
2553 ของ NECTEC พร้อมปาฐกถาพิเศษเรื่อง “บทบาทการวิจัย
พัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ
ฐานบริการ” ณ ศูนย์ประชุมอุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย จ.ปทุมธานี
เมื่อวันที่ 23 กันยายน 2553
สวทช. อัดแคมเปญต่อเนือง เสิรฟเทคโนโลยีทนาสนใจให้นกลงทุน
่ ์ ี่ ่ ั
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์
ุ ่
และเทคโนโลยี เป็นประธานในพิธีเปิดงาน “ธุรกิจเทคโนโลยี ของดี
ส�หรับนักลงทุน” หรือ “NSTDA Investors’ Day” ซึ่งเป็นกิจกรรม
า
ประจ�ปีของ สวทช. กระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ โดยจัดขึนในปีนเี้ ป็นปีแรก
า ้
เพือเสนอผลงานวิจยและเทคโนโลยีของ สวทช. ทีไ่ ด้รบการคัดเลือกแล้ว
่ ั ั
ว่ามีศกยภาพสูงในการลงทุนผลิตเป็นสินค้าหรือให้บริการ เพือให้กลุม
ั ่ ่
นักลงทุนเป้าหมายได้มีโอกาสเข้าถึงหรือเลือกซื้อ รวมทั้งให้ความเห็น
ต่อการน�ผลงานวิจัยที่จัดแสดงไปใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ ณ ห้อง
า
บอลรูม ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ เมื่อวันที่ 16 กันยายน 2553
120 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

124. อพวช. เอาใจคนเมอง สราง “จตรสวทยาศาสตร์ อพวช.” แหลง
ื ้ ั ุั ิ ่
เรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์แห่งใหม่ ใจกลางกรุง
ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี และ มร. ก่วน มู่ (Mr.Guan Mu) เอกอัครราชทูตจีน
ประจ�ประเทศไทย ร่วมเป็นประธานเปิด นิทรรศการชุดใหม่ล่าสุด
า
“เสือ... พยัคฆ์ร้ายที่ใกล้สูญพันธุ์ (Tiger Roaring!)” จากพิพิธภัณฑ์
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งนครเซียงไฮ้ (Shanghai Science
่
and Technology Museum) มุงสร้างความตระหนักด้านวิทยาศาสตร์
่
แก่เยาวชนและประชาชนไทยให้ก้าวสู่สังคมวิทยาศาสตร์ที่ใช้ข้อมูลใน
การตัดสินใจ ทังเป็นทางเลือกใหม่ในการใช้เวลาพักผ่อนอย่างมีคณภาพ
้ ุ
ของคนเมือง ณ อาคารจามจุรีสแควร์ เมื่อวันที่ 14 กันยายน 2553
พิธีลงนามโครงการคลินิกเทคโนโลยีอุตสาหกรรม ระยะที่ 2
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์
ุ ่
และเทคโนโลยี เป็นประธานพิธีลงนามโครงการคลินิกเทคโนโลยี
อุตสาหกรรม ระยะที่ 2 ซึงเป็นความร่วมมือระหว่าง สภาอุตสาหกรรม
่
แห่งประเทศไทย กับ ส�นักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
า
(สวทช.) ณ ห้องโถงชัน 1 อาคารพระจอมเกล้า กระทรวงวิทยาศาสตร์
้
และเทคโนโลยี เมื่อวันที่ 13 กันยายน 2553
รมว.วท.มอบเครองบดยอยชวมวล ณ จงหวดเชยงใหม่ ล�ปาง
ื่ ่ ี ั ั ี า
และล�พูน
า
ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี พร้อมคณะ เดินทางเยียมพีนองเกษตรกรจังหวัดล�ปาง
่ ่้ า
และจังหวัดล�พูน และมอบเครื่องบดย่อยชีวมวลเอนกประสงค์แก่
า
ผู้แทนเกษตรกรเพื่อน� ไปใช้ประโยชน์ในการบดเศษวัสดุเหลือใช้
า
ทางการเกษตร ณ ตลาดสินค้าเกษตร สหกรณ์การเกษตรห้างฉัตร
อ�เภอห้างฉัตร จังหวัดล�ปาง และทีโ่ กดังโมเดิรน เอ็นเนอยี่ อ�เภอเมือง
า า ์ า
จังหวัดล�พูน เมื่อวันที่ 10 กันยายน 2553
า
รายงานประจ�าแปี 2553 121
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

125. ภาพข่าวกิจกรรม >>
งานประชุมสัมมนาและนิทรรศการนานาชาติ
“InnoBioPlast 2010”
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์
ุ ่
และเทคโนโลยี เป็นประธานเปิดงานประชุมสัมมนาและงานแสดง
นิทรรศการนานาชาติ “InnoBioPlast 2010 : Creating Global
Market Opportunuties Through Thailand’s Bioplastics Hub”
เพื่อน�เสนอความก้าวหน้าในด้านเทคโนโลยีการผลิต การประยุกต์ใช้
า
และนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ พร้อมทังการประชุมวิชาการด้านความก้าวหน้า
้
และโอกาสทางด้านการตลาดของ อุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพไทย
จากมุมมองบริษทยักษ์ใหญ่ของโลกด้านการผลิตเม็ด พลาสติกชีวภาพ
ั
ณ อิมแพค เมืองทองธานี เมื่อวันที่ 9 กันยายน 2553
รมว.วท.กล่าวปาฐกถาพิเศษ ในงานสัมมนา“ก้าวสู่อนาคตด้วย
นวัตกรรมและความคิดสร้างสรรค์”
ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี กล่าวปาฐกถาพิเศษ ในงานสัมมนา “ก้าวสู่อนาคต
ด้วยนวัตกรรมและความคิดสร้างสรรค์” ทางเลือกเพื่อสร้างความ
แข็งแกร่งให้องค์กร รวมทั้งสร้างความได้เปรียบ และ “เหนือกว่า”
ในการแข่งขัน โดยหนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ คณะพาณิชยศาสตร์และ
การบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และกระทรวงวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยี โดย สวทช. ณ โรงแรมคอนราด กรุงเทพฯ เมื่อวันที่
9 กันยายน 2553
นมพร้อมดื่มที่มีเมลาโทนินสูง
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์
ุ ่
และเทคโนโลยี เยี่ยมชมโรงงานผลิตภัณฑ์นม แดรี่โฮม ซึ่งได้ร่วมกับ
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสรนารี ภายใต้การสนับสนุนจากโครงการ iTAP
ุ
ของส�นักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช)
า
กระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ ด�เนินการวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์นมที่
า
มีระดับเมลาโทนินธรรมชาติสูง ออกจ�หน่ายเพื่อเป็นทางเลือก แก่
า
ผู้ที่มีปัญหาการนอนหลับ แทนการใช้ยา ณ บริษัท แดรี่โฮม จ�กัด า
จ.นครราชสีมา เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม 2553
122 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

126. รมว.วท. เยี่ยมสถานีวิจัยสิ่งแวดล้อมสะแกราช สถานที่ศึกษา
และวิจัยทางด้านธรรมชาติของป่าไม้
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์และ
ุ ่
เทคโนโลยี เยี่ยมชมสถานีวิจัยสิ่งแวดล้อมสะแกราช หรือแหล่งสงวน
ชีวมณฑลของโลกสะแกราช เป็นหน่วยงานภายใต้สังกัด สถาบันวิจัย
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) กระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี พร้อมเยียมค่ายวิทยาศาสตร์สงแวดล้อม ของนักเรียน
่ ิ่
จากวิทยาลัยนาฏศิลป์นครราชสีมา เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม 2553
รมว.วท. ตรวจเยี่ยมห้องปฏิบัติการแสงสยาม ส่งเสริมการใช้
แสงซินโครตรอน พัฒนาด้านเกษตร/อุตสาหกรรมไทย
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์
ุ ่
และเทคโนโลยี น�คณะเข้าตรวจเยี่ยมสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน
า
(องค์การมหาชน) ติดตามความก้าวหน้าการให้บริการแสงซินโครตรอน
พร้อมส่งเสริมผลงานวิจยทีใ่ ช้แสงซินโครตรอน เพือพัฒนาด้านเกษตร
ั ่
และอุตสาหกรรมไทย รวมถึงการถ่ายทอดเทคโนโลยีซินโครตรอน
สู่ภาคเอกชนให้มากยิ่งขั้น เมื่อวันที่ 27 สิงหาคม 2553
รมว.วท. ตรวจเยี่ยม Biotec และบ้านวิทยาศาสตร์สิรินธร
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์และ
ุ ่
เทคโนโลยี พร้อมคณะ ตรวจเยียมศูนย์พนธุวศวกรรมและเทคโนโลยี
่ ั ิ
ชีวภาพแห่งชาติ (Biotec) และบ้านวิทยาศาสตร์สรนธร ส�นักงานพัฒนา
ิิ า
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี โดยมี ดร.มรกต ตันติเจริญ รองผู้อ�นวยการ สวทช.
า
และผู้บริหาร สวทช. ให้การต้อนรับ เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2553
รายงานประจ�าแปี 2553 123
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

127. ภาพข่าวกิจกรรม >>
ความร่วมมือระหว่าง สวทช. กับ Norwich Research Park
(NRP)
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์
ุ ่
และเทคโนโลยี ได้เข้าร่วมเป็นประธานในพิธีลงนามความร่วมมือ
ระหว่าง สวทช. กับ Norwich Research Park (NRP) University of
East Anglia (UEA) สหราชอาณาจักรและเยียมชมบ้านวิทยาศาสตร์
่
สิรินธร ณ บ้านวิทยาศาสตร์สิรินธร สวทช. อุทยานวิทยาศาสตร์แห่ง
ประเทศไทย เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2553
เด็กนักเรียนภาคใต้และภาคเหนือ ได้รับเลือกให้เป็นยุวทูต
ดาราศาสตร์
ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี เป็นประธานมอบรางวัลโครงการ “ยุวทูตดาราศาสตร์
ร้อยดาว ร้อยใจ ไทย-จีน” โดยเด็กชายวชิรกร อาษาสุจริต จาก
โรงเรียนสาธิต มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ จังหวัดปัตตานี ได้รับ
คัดเลือกฯ และคณะกรรมการฯ ได้คัดเลือกให้ นายนัคเรศ อินทนะ
จากโรงเรียนจักรค�คณาทร จังหวัดล�พูน เป็นยุวทูตดาราศาสตร์อีก
า า
1 คน โดยในงานนีไ้ ด้รบเกียรติจาก ฯพณฯ ท่าน ก่วนมู่ เอกอัครราชทูต
ั
สาธารณรัฐประชาชนจีน ประจ�ประเทศไทย ร่วมในพิธี ณ บริเวณเวที
า
กลาง งานมหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ประจ�ปี 2553 ศูนย์
า
นิทรรศการและการประชุมไบเทค บางนา เมือวันที่ 22 สิงหาคม 2553
่
นายกรัฐมนตรี เยี่ยมชม “งานมหกรรมวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยีแห่งชาติ ประจ�ปี 2553”
า
นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรี ให้เกียรติเยี่ยมชม
“งานมหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ประจ�ปี 2553”
า
โดยมี ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี พร้อมด้วยผูบริหารระดับสูงของกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ
้
ให้การต้อนรับ ณ ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค บางนา เมื่อ
วันที่ 21 สิงหาคม 2553
124 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

128. รมว.วท. เป็ น ประธานงานเลี้ ย งแสดงความยิ น ดี กั บ
นักวิทยาศาสตร์ดีเด่นและรุ่นใหม่ ปี 53
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์และ
ุ ่
เทคโนโลยี เป็นประธานงานเลี้ยงแสดงความยินดีกับนักวิทยาศาสตร์
ดีเด่นและนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ประจ�ปี พ.ศ. 2553 จัดโดย มูลนิธิ
า
ส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ในพระบรมราชูปถัมภ์ และสมาคม
วิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ โดยมี อดีตรัฐมนตรี
ว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ ศ.ดร.ยงยุทธ ยุทธวงศ์ ดร.สุจินดา
โชติพานิช ปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ ศ.ดร.ยอดหทัย เทพธรา
นนท์ ประธานกรรมการรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น ร่วมในงาน ณ
โรงแรมสยามซิตี้ กรุงเทพฯ เมื่อค�วันที่ 18 สิงหาคม 2553
่า
พิธวางพานพุมถวายราชสักการะพระบรมราชานุสาวรีย์ รัชกาลที่ 4
ี ่
เมือวันที่ 18 สิงหาคม 2553 เวลา 09.15 น. พระบาทสมเด็จ
่
พระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ นายพลากร สุวรรณรัฐ
องคมนตรี เป็ น ผู้แ ทนพระองค์ไ ปวางพานพุ่ม ถวายราชสั ก การะ
พระบรมราชานุ ส าวรี ย ์ พ ระบาทสมเด็ จ พระจอมเกล้ า เจ้ า อยู ่ หั ว
รัชกาลที่ 4 “พระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย” เนืองใน “วันวิทยาศาสตร์
่
แห่งชาติ” ณ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ถนนพระรามที่ 6
กรุงเทพฯ โดยมี นายวีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวง
วิทยาศาสตร์ฯ ผูบริหารระดับสูง ข้าราชการและแขก ผูมเี กียรติ รอรับ
้ ้
ผู้แทนพระองค์
กรมวิทยาศาสตร์บริการ ลงนามความร่วมมือกับสภาวิชาชีพ
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ด้านการฝึกอบรมเพื่อพัฒนา
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์
ุ ่
และเทคโนโลยี เป็นประธานในพิธลงนามความร่วมมือด้านการฝึกอบรม
ี
เพือพัฒนาวิชาชีพวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ระหว่าง กรมวิทยาศาสตร์
่
บริการ กับ สภาวิชาชีพวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี พร้อมมอบนโยบาย
การด�เนินงานในการพัฒนาวิชาชีพวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ณ ห้อง
า
โถงชั้น 1 อาคารพระจอมเกล้า กระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ เมื่อวันที่ 16
สิงหาคม 2553
รายงานประจ�าแปี 2553 125
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

129. ภาพข่าวกิจกรรม >>
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชด�เนิน า
ไปทรงเปิดงาน “มหกรรมวิทยาศาสตร์ฯ”
เมือวันที่ 9 สิงหาคม 2553 เวลา 16.00 น. สมเด็จพระเทพรัตน
่
ราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชด�เนินโดยรถยนต์พระทีนง
า ่ ั่
ไปทรงเปิดงาน มหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ประจ�ปี า
2553 และมอบรางวัลแก่นกวิทยาศาสตร์ดเี ด่น นักวิทยาศาสตร์รนใหม่
ั ุ่
นั ก วิ ท ยาศาสตร์ อ าวุ โ ส ครู วิ ท ยาศาสตร์ ดี เ ด่ น และนั ก เรี ย น
ผูชนะเลิศการประกวดโครงงานวิทยาศาสตร์ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น
้
และตอนปลาย และระดับอาชีวศึกษา โดยมี ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ดร.สุจินดา
โชติพานิช ปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ พร้อมด้วยผูบริหาร ข้าราชการ
้
ประชาชน และนักเรียน นักศึกษา เฝ้ารับเสด็จฯ ณ ศูนย์นิทรรศการ
และการประชุมไบเทค เขตบางนา
ประชมวชาการนานาชาตและงานฮารดดสก์ไดรฟเ์ อกซโป 2010
ุ ิ ิ ์ ิ ็
ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี เป็นประธานเปิดงานประชุมวิชาการนานาชาติและ
งานฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์ เอ็กซ์โป 2010 เพือประสานความร่วมมือระหว่าง
่
ภาคส่วนต่างๆ ทีเ่ กียวข้องกับการพัฒนาอุตสาหกรรมฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์
่
และจัด กิ จกรรมที่ ช ่ ว ยยกระดั บ ความเข้ มแข็ ง ทางเทคโนโลยี ข อง
อุตสาหกรรม ฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์และชินส่วนในประเทศไทย ระหว่างวันที่
้
30 กรกฎาคม- 1 สิงหาคม 2553 จัดโดย ส�นักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์
า
และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ ร่วมกับ
สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ณ ไบเทค
บางนา เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม 2553
คณะกรรมาธิการการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
สภาผู้แทนราษฎร เยี่ยม ก.วิทยาศาสตร์ฯ
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์
ุ ่
และเทคโนโลยี ให้ ก ารต้ อ นรั บ นายพ้ อ ง ชี ว านั น ท์ ประธาน
คณะกรรมาธิการการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สภาผูแทนราษฎร และ
้
คณะฯ ซึ่งเดินทางมาเยี่ยมกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และ
รับฟังนโยบายของ ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวง
วิทยาศาสตร์ฯ ณ ห้องประชุมชั้น 4 อาคารพระจอมเกล้า กระทรวง
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2553
126 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

130. รมว.วท. เปนประธานแถลงขาว ความกาวหนาโครงการรีไซเคล
็ ่ ้ ้ ิ
ล�ไยค้างสต๊อค
า
ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี และ นายศุภชัย โพธิสุ รัฐมนตรีชวยว่าการกระทรวง
์ ่
เกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานร่วมในงานแถลงข่าว ความก้าวหน้า
โครงการรีไซเคิลล�ไยค้างสต๊อค โดยใช้เป็นพลังงานชีวมวล “ผลส�เร็จ
า า
การบดล�ไยหน้าโกดัง” ณ ห้องโถงชั้น 1 อาคารพระจอมเกล้า
า
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เมือวันที่ 14 กรกฎาคม 2553
่
แถลงขาวโครงการ “ยวทตดาราศาสตร์ รอยดาว รอยใจ ไทย-จน”
่ ุ ู ้ ้ ี
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์
ุ ่
และเทคโนโลยีเป็นประธานแถลงข่าวโครงการ “ยุวทูตดาราศาสตร์
ร้อ ยดาว ร้ อ ยใจ ไทย-จี น” ร่ วมกั บ รศ.บุ ญ รัก ษา สุ น ทรธรรม
ผูอานวยการสถาบันวิจยดาราศาสตร์แห่งชาติ ณ ห้องโถง ชัน 1 อาคาร
้� ั ้
พระจอมเกล้า กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กรุงเทพมหานคร
เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2553
พธลงนามในบนทกขอตกลงความรวมมอดาน Green Thailand
ิี ั ึ ้ ่ ื ้
นายอภิสทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรี เป็นประธานในพิธลงนาม
ิ ี
บันทึกข้อตกลงความร่วมมือ “การแก้ปัญหาวิกฤตด้านสิ่งแวดล้อม
ในพืนทีอตสาหกรรม (Green Thailand) ระหว่าง กระทรวงวิทยาศาสตร์
้ ุ่
และเทคโนโลยี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิงแวดล้อม กระทรวง
่
ศึกษาธิการ กระทรวงอุตสาหกรรม สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
และสมาคมนักวิชาชีพไทยในอเมริกาและแคนาดา เพือร่วมกันแก้ปญหา
่ ั
โดยก�หนดพืนทีมาบตาพุดเป็นพืนทีนาร่อง และได้นาผูเ้ ชียวชาญไทย
า ้ ่ ้ ่� � ่
ในประเทศสหรัฐอเมริกาเข้าร่วมแก้ปัญหา ณ ตึกสันติไมตรี ท�เนียบ
า
รัฐบาล เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2553
รายงานประจ�าแปี 2553 127
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

131. ภาพข่าวกิจกรรม >>
เปดโลกทศนวทยาศาสตรและเทคโนโลยี 47 ปี วว. “วทยาศาสตร์
ิ ั ์ิ ์ ิ
เพื่อชีวิต วว. คิดเพื่อคนไทย”
นายสุ ร เชษฐ์ แวอาแซ ผู ้ ช ่ ว ยรั ฐ มนตรี ว ่ า การกระทรวง
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เป็นประธานในพิธีเปิดงานเปิดโลกทัศน์
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 47 ปี วว. “วิทยาศาสตร์เพื่อชีวิต วว. คิด
เพือคนไทย” ซึงสถาบันวิจยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
่ ่ ั
(วว.) กระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ จัดขึ้นเนื่องในโอกาสคล้ายวันสถาปนา
ครบรอบ 47 ปีของการด�เนินงาน เพือแสดงศักยภาพด้านงานวิจยและ
า ่ ั
พัฒนาการถ่ายทอดเทคโนโลยี และการให้บริการด้าน วิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยี ตลอดจนถ่ายทอดองค์ความรู้/เทคโนโลยีซึ่งเป็นประโยชน์
ต่อการน�ไปประกอบธุรกิจ หรือประกอบเป็นอาชีพ ณ วว. เทคโนธานี
า
ต�บลคลองห้า จังหวัดปทุมธานี เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2553
า
โครงการพัฒนาการผลิตปุ๋ยอินทรีย์ของเกษตรกร จ.ชุมพร
ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการรกระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี เป็นประธานเปิด “การอบรมเชิงปฏิบัติการโครงการ
พัฒนาการผลิตปุ๋ยอินทรีย์ของเกษตรกร จ.ชุมพร” เพื่อให้ความรู้
ความเข้าใจในด้านการผลิตปุ๋ยอินทรีย์มาตรฐาน การบริหารจัดการ
กลุ่มฯ แก่เกษตรกรจังหวัดชุมพร โดยมี นายสุรพล วาณิชเสนี
รองผู้ว่าราชการจังหวัดชุมพร และนางเกษมศรี หอมชื่น ผู้ว่าการ
สถาบันวิจยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) ร่วมในพิธี
ั
ณ โรงแรมนานาบุรีชุมพร จังหวัดชุมพร เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2553
รมว.วท.เป็นประธานพิธีเปิดกิจกรรมวิทยาศาสตร์เพื่อการเรียนรู้
ของชุมชน
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์
ุ ่
และเทคโนโลยีเป็นประธานพิธเี ปิดกิจกรรม วิทยาศาสตร์เพือการเรียนรู้
่
ของชุมชน และเป็นประธานในการแถลงข่าว “ชุมพร เมืองไบโอเทคโนโลยี”
(CHUMPORN BIOTECHNOLOGY CITY : CBC) ณ ศูนย์บริการ
วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรม และดาราศาสตร์ ภายใต้โครงการ
พระราชด�ริ พืนทีหนองใหญ่ อ.เมือง จ.ชุมพร เมือวันที่ 23 มิถนายน 2553
า ้ ่ ่ ุ
128 Annual Science and Technology
Ministry of
Report 2010

132. รมว.วท.เป็นประธานงานแถลงข่าว การจัดการประกวด
“รางวัลนวัตกรรมแห่งชาติ ประจ�ปี 2553”
า
ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี พร้อมด้วย นายโฆสิต ปันเปียมรัษฎ์ ประธานกรรมการ
้ ่
ตัดสินรางวัลนวัตกรรมแห่งชาติ เป็นประธานแถลงข่าว เชิญชวน
ผู้ประกอบการไทย ส่งผลงานนวัตกรรมเพื่อรับรางวัลพระราชทาน
พระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว “พระบิดาแห่งนวัตกรรม
ไทย” ในการประกวดผลงาน “รางวัลนวัตกรรมแห่งชาติ ประจ�ปี า
2553” ณ ห้องกมลทิพย์ 3 โรงแรมสยามซิตี้ กรุงเทพฯ เมื่อวันที่
14 มิถุนายน 2553
รมว.วท. เป็นประธานในพิธีปิดการแข่งขันหุ่นยนต์ ABU
ชิงชนะเลิศแห่งประเทศไทย ประจ�ปี 2553
า
ดร.วีระชัย วีระเมธีกล รัฐมนตรีวาการกระทรวงวิทยาศาสตร์
ุ ่
และเทคโนโลยี เป็นประธานในพิธปดการแข่งขันหุนยนต์ ABU ชิงชนะเลิศ
ีิ ่
แห่ ง ประเทศไทย ประจ� ปี 2553 ในงานถนนเทคโนโลยี 2553
า
ณ ศูนย์การแสดงสินค้าและการประชุม Hall 2,3 อิมแพ็ค เมืองทองธานี
จังหวัดนนทบุรี เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2553
รมว.วท.ร่วมเปิดงานวันรับรองระบบงานโลก
ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี เดินทางไปร่วมในพิธีเปิดการสัมมนา เรื่อง “สร้าง
ความเชื่อมั่น ด้วยความสามารถ ยอมรับทั่วโลก” เนื่องในวันรับรอง
ระบบงานโลก 9 มิถนายน 2553 พร้อมบรรยายพิเศษ เรือง “การรับรอง
ุ ่
ระบบงานห้ อ งปฏิ บั ติ ก ารทดสอบและผู ้ จั ด โปรแกรมทดสอบ
ความช�นาญ” ณ ห้อง Grand Hall ชั้น 2 ศูนย์นิทรรศการและ
า
การประชุมไบเทค บางนา กรุงเทพฯ
รายงานประจ�าแปี 2553 129
กระทรวงวิทยาศาสตร์ ละเทคโนโลยี

133. หน่วยงานในสังกัด >>
ส�นักงานรัฐมนตรี
า
สถานที่ตั้งส�นักงาน
า
อาคารพระจอมเกล้า ส�นักงานปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
า
ถนนพระรามที่ 6 แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400
โทรศัพท์ 0 2333 3701
โทรสาร 0 2333 3836
เว็บไซต์ www.most.go.th/osm
ส�นักงานปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
า
สถานที่ตั้งส�นักงาน
า
อาคารพระจอมเกล้า ส�นักงานปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
า
ถนนพระรามที่ 6 แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400
โทรศัพท์ 0 2333 3700 Call Center 1313
โทรสาร 0 2333 3833
เว็บไซต์ www.ops.go.th
กรมวิทยาศาสตร์บริการ
สถานที่ตั้งส�นักงาน
า
ถนนพระรามที่ 6 แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400
โทรศัพท์ 0 2201 7000 - 4
โทรสาร 0 2201 7266
เว็บไซต์ www.dss.go.th
ส�นักงานปรมาณูเพื่อสันติ
า
สถานที่ตั้งส�นักงาน
า
เลขที่ 16 ถนนวิภาวดีรังสิต แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900
โทรศัพท์ 0 2596 7600, 0 2579 5230
โทรสาร 0 2561 3013
Call Center 0 2579 1824, 0 2579 1834
Emergency Call(แจ้งเหตุฉุกเฉินทางรังสี) 0 2596 7699 (ในเวลาราชการ)
หรือ 08 9200 6243 (ตลอด 24 ชั่วโมง)
เว็บไซต์ www.oaep.go.th

134. << หน่วยงานในสังกัด
สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ
สถานที่ตั้งส�นักงาน
า
3/4-5 หมู่ที่ 3 ต.คลองห้า อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี 12120
โทรศัพท์ 0 2577 5100
โทรสาร 0 2577 2877, 0 2577 2859
เว็บไซต์ www.nimt.or.th
สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
สถานที่ตั้งส�นักงาน
า
35 หมู่ 3 เทคโนธานี ถนนเลียบคลองห้า ต.คลองห้า อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี 12120
โทรศัพท์ 0 2577 9000 โทรสาร 0 2577 9009
196 ถนนพหลโยธิน จตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900
โทรศัพท์ 0 2579 1121 - 30, 0 2579 5515, 0 2579 0160, 0 2579 8533 โทรสาร 0
2561 4771, 0 2579 8533
Call Center Tel. 0 2579 3000
เว็บไซต์ www.tistr.or.th
ส�นักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมสารสนเทศ (องค์การมหาชน)
า ิ
สถานที่ตั้งส�นักงาน
า
ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550
เลขที่ 120 หมู่ 3 อาคารรวมหน่วยราชการ (อาคาร B) ชั้น 6 และชั้น 7
ถนนแจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210
โทรศัพท์ 0 2141 4470
โทรสาร 0 2143 9586
เว็บไซต์ www.gistda.or.th
ส�นักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
า
สถานที่ตั้งส�นักงาน
า
111 อุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย ถนนพหลโยธิน
ต.คลองหนึ่ง อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี 12120
โทรศัพท์ 0 2564 7000
โทรสาร 0 2564 7001-5
Call Center 0-2564-8000
ส�นักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) - โยธี
า
73/1 ถนนพระรามที่ 6 แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400
โทรศัพท์ 0 2644 8150-54
โทรสาร 0 2644 8027-29
เว็บไซต์ www.nstda.or.th

135. หน่วยงานในสังกัด >>
องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ
สถานที่ตั้งส�นักงาน
า
เทคโนธานี ถนนรังสิต-นครนายก ต.คลองห้า อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี 12120
โทรศัพท์ 0 2577 9999
โทรสาร 0 2577 9900
เว็บไซต์ www.nsm.or.th
สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ(องค์การมหาชน)
สถานที่ตั้งส�นักงาน
า
9/9 หมู่ที่ 7 ต.ทรายมูล อ.องครักษ์ จ.นครนายก 26120
โทรศัพท์ 0 3739 2901 - 6
โทรสาร 0 3739 2913
ส�นักงานสาขา จตุจักร กรุงเทพฯ
า
16 ถนนวิภาวดีรังสิต ลาดยาว จตุจักร กรุงเทพฯ 10900 (ติดต่อ อาคาร 9 ชั้น 2)
โทรศัพท์ 0 2596 7600 ต่อ 3218-3221
โทรสาร 0 2579 0220
เว็บไซต์ www.tint.or.th
ส�นักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ
า
สถานที่ตั้งส�นักงาน
า
319 อาคารจัตุรัสจามจุรี ชั้น 14 ถนนพญาไท
แขวงปทุมวัน เขตปทุมวัน กรุงเทพฯ 10330
โทรศัพท์ 0 2160 5432
โทรสาร 0 2160 5438
เว็บไซต์ www.sti.or.th
สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน)
สถานที่ตั้งส�นักงาน
า
สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน)
111 อาคารสิรินธรวิชโชทัย
ถนนมหาวิทยาลัย ต.สุรนารี อ.เมือง จ.นครราชสีมา 30000
โทรศัพท์ 0 4421 7040
โทรสาร 0 4421 7047
หน่วยประสานงานกรุงเทพมหานคร
อาคาร โยธี ชั้น 2 กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
เลขที่ 75/47 ถนนพระรามที่ 6 แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400
โทรศัพท์ 0 2354 3954
โทรสาร 0 2354 3955
เว็บไซต์ www.slri.or.th

136. << หน่วยงานในสังกัด
สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน�และการเกษตร (องค์การมหาชน)
า
้
สถานที่ตั้งส�นักงาน
า
เลขที่ 108 อาคารบางกอกไทยทาวเวอร์ ชั้น 8 ถนนรางน� า
้
แขวงถนนพญาไท ราชเทวี กรุงเทพฯ 10400
โทรศัพท์ 0 2642 7132
โทรสาร 0 2642 7133
เว็บไซต์ www.haii.or.th
สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)
สถานที่ตั้งส�นักงาน
า
ส�นักงานใหญ่ (เชียงใหม่)
า
เลขที่ 191 อาคารศิริพานิช ชั้น 2 ถนนห้วยแก้ว ต.สุเทพ อ.เมือง จ.เชียงใหม่ 50200
โทรศัพท์ 0 5322 5569 - 71
โทรสาร 0 5322 5524
ส�นักงานประสานงาน (กรุงเทพฯ)
า
ชั้น 2 ส�นักงานปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ถนนพระรามที่ 6
า
แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400
โทรศัพท์ 0 2354 6652
โทรสาร 0 2354 7013
เว็บไซต์ www.narit.or.th
ส�นักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน)
า
สถานที่ตั้งส�นักงาน
า
เลขที่ 73/1 อาคารโยธี ชั้น3 ถนนพระรามที่ 6 แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี
กรุงเทพฯ 10400
โทรศัพท์ : 02 644 6000
โทรสาร : 02 644 8444
เว็บไซต์ www.nia.or.th
ศูนย์ความเป็นเลิศด้านชีววิทยาศาสตร์ (องค์การมหาชน)
สถานที่ตั้งส�นักงาน
า
ชั้น 22 อาคารวิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล เลขที่ 69 ถนนวิภาวดีรังสิต
สามเสนใน พญาไท กรุงเทพฯ 10400
โทรศัพท์ 0 2644 9524
โทรสาร 0 2644 9538
เว็บไซต์ www.tcels.or.th

138. กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ถนนพระรามที่ 6 แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400
โทรศัพท์ 02 333 3700 โทรสาร 02 333 3833
เว็บไซต์ http://www.most.go.th Call Center 1313