Ang dokumento ay tungkol sa mga pang-ugnay sa wikang Filipino, kabilang ang pangatnig, pang-ukol, at pang-angkop. Tinatalakay nito ang iba't ibang uri ng pangatnig tulad ng panubali, panlinaw, pamukod, pananhi, paninsay, at panapos, kasama ang mga halimbawa. Naglalaman din ito ng mga pagsasanay upang matutunan ang tamang paggamit ng mga ito sa mga pangungusap.

1. MGA PANG-UGNAY:
PANGATNIG, PANG-
UKOL, PANG-ANGKOP

2. Pangatnig - Ang bahagi ng pananalita na nag-
uugnay ng salita,parirala, sugnay at pangungusap.
At o pati
Kung Habang sana
Kundi subalit ngunit
Sapagkat maging at
Sanhi ng saka kasi
Ngunit para dahil
Ni pagkat

3. Uri ng Pangatnig:
1. Panubali - ito ay ginagamit sa mga pangungusap na
nagsasaad ng walang katiyakan.
Hal. ‘pag sakali kung disin
2. Panlinaw-ito ay ginagamit upang linawin ang nasabi na.
Hal. Anupat kaya kung gayon
3. Pamukod- ito ay ginagamit upang linawin ang nasabi na.
Hal. O man maging ni kaya

4. 4. Pananhi - ito ay sumasagot sa tanong na bakit. Nagsasaad
ito ng kadahilanan.
Hal. Kasi paano dahil sapagkat
5. Paninsay - ito ay ginagamit sa pangungusap na ang isa ay
sinasalungat ng ikalawa.
Hal. Kahit habang subalit datapwat
6. Panapos - ito ay ginagamit sa pagsasaad ng wakas ng
pagsasalita.
Hal. Upang at sa wakas nang sa lahat ng ito

5. Pagsasanay: Bilugan ang pangatnig sa
pangungusap.
1.Magdasal ka muna bago kumain.
2.Magdala ka ng jaket at baka mabasa ka ng ulan.
3.Masaya si Joan kasi nakapasa siya sa eksam.
4.Saan ka pupunta, sa Palawan o sa Davao?
5.Nagbabasa ako samantalang ikaw ay naglalaro.

6. I. PANGATNIG PANUTO: Isulat ang angkop na pangatnig para sa
bawat pangungusap. Mamili mula sa mga nasa ibaba. Huwag
umulit ng sagot.
ngunit kaya samantala maging
dahil sa upang kapag
kung o at
1. Masipag ____________ matulungin na bata si Jose.
2. Mag-aral kang mabuti _________________ tumaas ang mga
grado mo.
3. Umiiyak si Cora ____________ napagalitan siya ng kanyang
ama.
4. Ano ang mas gusto mo, adobo ___________ tinola na manok?
5. Sasama lang ako ______________ sasama ka din.

7. 6. Nagkasakit si Mario ___________ hindi na siya
nakadating sa salu-salo.
7. Masama ang pakiramdam ni Eric ____________
pumasok pa rin siya.
8. Maganda ang mga tanawin ______________ Boracay.
9. Mamahalin kita _______________ sino ka man.
10._______________ sinimulan natin ang isang bagay ay
sikapin nating tapusin ito.
ngunit kaya samantala maging
dahil sa upang kapag
kung o at

8. Pang-angkop- ay nag-uugnay sa isang salita at sa
salitang tinuturingan.
1. -g - ginagamit kung ang huling titik ng sinusundang salita
ay nagtatapos sa n.
hal. ibong lumilipad
2. -ng - ginagamit kung ang huling titik ng sinusundang salita
ay nagtatapos sa patinig. (a,e,i,o,u)
Hal. masayang daigdig
3. na - ginagamit kung ang huling titik ng sinusundang salita
ay nagtatapos sa katinig maliban sa n.
Hal. Mahusay na guro

9. Pagsasanay: Gumamit ng wastong pang-angkop
sa pangungusap. Isulat sa patlang.
1. Ang buo___ daigdig ay tahanan ng bawat tao.
2. Dapat natin___ pangalagaan ang mga hayop at
halaman.
3. Malakas at matalino ang mga bago___
henerasyon ng mga kabataan.
4. Tayo ay may maitutulong sa Ina___ mundo.
5. Ang pangarap ___ inaasam natin ay matutupad.

10. II. Pang-angkop: Hanapin at bilugan ang pariralang
nangangailangan ng pang-angkop sa bawat
pangungusap. Gamitan ito ng wastong pang-angkop.
Hal. ng ng hayop sa kagubatan.
1.May malaki___pakinabang ang kagubatan.
2.Ang mga tao___may malasakit ay pagpapalain.
3.Ayaw mo ba___ matawag ___makakalikasan?
4.Pairalin ng bawat isa ang puso___ Pilipino.
5.Wala___ hinahangad ang kanila__ tagapangulo kundi ang
kapakanan ng bayan.
6.Nagtataglay siya ng marami___kasiya-siya___ katangian.
marami maamong

11. Pang-ukol - ay nagdurugtong ng pangngalan sa iba pang mga
salita sa pangungusap.
Hal.
Sa mga laban kay
laban sa para sa para kay
Kay kina dahil kay
dahil sa dahil kina alinsunod sa/kay
tungkol sa/kay tungkol kina ayon sa ayon kay
Ayon kay Manny Villar, tutulungan niya ang mga mahihirap.
Ang niluluto ko ay para sa aking nanay.
Ang pinapanood nila ay tungkol sa buhay ni Andres Bonifacio.

12. Pagsasanay: Gamitin sa pangungusap ang mga pang-ukol sa ibaba.
1. Laban sa
2. Laban kay
3. Para sa
4. Para kay
5. Mula sa
6. Mula kay
7. Tungkol sa
8. Tungkol kay
9. Dahil sa
10.Dahil kay

13. III. Pang-ukol: Bilugan ang pang-ukol na angkop sa pangungusap.
1. (Ayon sa, Tungkol sa) nagbabagong ugali ng mga kabataan ang
pinag-uusapan ng mga matatanda.
2. Matapat na panunungkulan ang makabubuti (para kay, para sa)
lahat.
3. Ang protestang pinaghahandaan ay (laban sa, laban kay)
pagtaas ng gasolina.
4. (Para sa, Para kay) Joshua ang niluluto ni nanay.
5. Ang pagpatay ay (labag sa, labag kay) utos ng Diyos at batas ng
tao.
6. Ang palabas ay (tungkol kay, tungkol kina) Jose Rizal.

14. I. Kopyahin sa kuwaderno ang pangatnig sa
pangungusap.
1. Gusto kong sumama sa fieldtrip subalit hindi pumayag
ang aking ina.
2. Magdala ka ng jaket at baka mabasa ka ng ulan.
3. Masaya si Joan kasi nakapasa siya sa eksam.
4. Saan ka pupunta, sa Palawan o sa Davao?
5. Nagbabasa ako samantalang ikaw ay naglalaro.
6. Masarap magtampisaw sa dagat kapag Mayo dahil
mainit ang panahon.

15. II. Gumamit ng wastong pang-angkop sa pangungusap.
Isulat sa kuwaderno ang wastong sagot.
1. Ang buo___ daigdig ay tahanan ng bawat tao.
2. Dapat nati___ pangalagaan ang mga hayop at halaman.
3. Malakas at matalino ang mga bago___ henerasyon ng
mga kabataan.
4. Ang mayaman___ lalaki ay gusting-gusto ng mga
kababaihan.
5. Ang pangarap ___ inaasam natin ay matutupad.
6. Si Anna ay masunurin__ bata.

16. III. Piliin ang pang-ukol na angkop sa pangungusap. Isulat sa
kuwaderno ang sagot.
1. (Ayon sa, Tungkol sa) nagbabagong ugali ng mga kabataan
ang pinag-uusapan ng mga matatanda.
2. Matapat na panunungkulan ang makabubuti (para kay, para sa)
lahat.
3. Ang protestang pinaghahandaan ay (laban sa, laban kay)
pagtaas ng gasolina.
4. (Para sa, Para kay) Joshua ang niluluto ni nanay.
5. Ang pagpatay ay (labag sa, labag kay) utos ng Diyos at batas
ng tao.
6. Ang bata ay nadulas (dahil sa, dahil kay) nakakalat na saging
sa sahig.

17. IV. Gamitin sa pangungusap ang mga pang-ugnay sa ibaba.
habang
Laban kay
Para sa
ngunit
Mula sa
Mula kay
maging
na
-ng
-g