   Risku valutës vjen nga ndryshimet në normën e
    këmbimit të valutës vendore dhe asaj të huaj.
   Origjina e riskut vjen nga mospërputhshmëria e
    aseteve dhe detyrimeve të cilat janë të vlerësuara
    në valuta të ndryshme.
   Në vitet e fundit shumë shtete kanë hequr dorë
    nga fiksimi i normës së këmbimit, kështu që
    tregu e përcakton normën ë këmbimit.
   Si tregu e përcakton???
   Faktorët makroekonomik!!
   Risku valutës në banka vjen nga:
    ◦ Asetet/ detyrimet në valuta të ndryshme
    ◦ Llogarit e arkëtushme/pagueshme në valuta të
      ndryshme

   Ndryshimi valutës mund të jetë edhe
    spekulativ. Kështu që, mund të sjell fitime
    dhe humbje.
   Shembull: ABYZ, kompani nga Shqipëria, importon Shampanjë nga
    Franca. ABYZ duhet të paguaj EUR 5,000,000 me 2 Gusht. Sot, 20 Prill,
    norma këmbimit është 1.29 Lek/EUR.

   Situata:     Pagesa deri me 2 Gusht: EUR 5,000,000.
                SPrill 4 = 1.29 Lek/EUR.

   Problem:     St është vështir me parashikua   Pasiguria.
                Pasiguria    Risk.
                Shembull: Gusht 2, St > or < 1.29 Lek/EUR.

   Me SPrill 4, ABYZ duhet të paguaj shumën: EUR 5M x 1.29 Lek/EUR = Lek
    6.45M.

   Më 2 Gusht ne mund ti kemi dy skenario:
        Nëse SGush 2 (Leku rritet)    ABYZ do të paguaj më pak Lek.
        Nëse SGush 2 (Leku zvogëlohet)     ABYZ do të paguaj më shumë
    Lek.
   Risku transaksioneve- ndryshimi i çmimeve
    si ndryshim i normës së këmbimit ka ndikim
    në llogarit e pagueshme dhe ark`tueshme të
    huaja- kjo është, ndryshimi në çmim kur
    paguhen apo mblidhen
   Risku ekonomik apo biznesor janë të
    ndërlidhura me ndikimin e ndryshimit në
    normën e këmbimit në pozitën konkurruese
    të kompanisë brenda shtetit në perspektiv
    afatgjate
   Vënia e rregullores së përgjegjësisë- kjo
    nënkupton caktimi i limiteve të përshtatshme që
    banka mund ti marr në biznesin e saj të
    këmbimit të valutave dhe vendosjen e masave që
    sigurojnë procedura kontrolluese të brendshme
    për mbulimin e kësaj fushe.
   Këto limite dhe rregulla duhet të vendosen nga
    komiteti i menaxhmentit të riskut.
   Rregullorja duhet të përfshin:
    ◦ Ndryshimin e rrethanave në tregun e valutave në vend
      dhe jashtë, si rezultat i ndryshimeve makroekonomike
    ◦
   Risku valutor për biznesin tradicional të
    bankës nënkupton për gjërat të cilat janë të
    vlerësuara në valuta të huaja janë:
    ◦   Kredit
    ◦   Depozitat
    ◦   Investimet
    ◦   Kapitali
    ◦   Garancionet
   Menaxhmenti i riskut valutor zakonisht i
    shqyrton pozicionin e bankës në baza mujore
    se si është i ekspozuar ndaj riskut valutor.
   Bankat pos biznesit tradicional shpesh është
    krijues i tregut në tregun valutor.
   Kjo nënkupton që risku valutor është punë e
    përditshme e bankës
   Menaxhmenti I riskut valutor që përfshijnë
    tregtimin e valutave duhet të jetë I informuar
    intensivisht në çdo kohë nën mbikëqyrje të
    vazhdueshme të menaxhmentit t` lart dhe
    komitetit të menaxhmentit.
   Stafi duhet të jetë I kualifikuar për këtë lloj të
    biznesit se risku është I madh.
   Qarkullimi ditor në tregun e valutave $3.2 trilion.
   Futures dhe Forward kontratat valutore
   Forward/Futures janë marrëveshjet të cilat përcaktojnë, sot, çmimin e normës së
    këmbimit në një datë në të ardhmen. Marrëveshja specifikon shumën.

   • Terminologjia.
   Short: Marrëveshja më shit.
   Long: Marrëveshja për të blerë.
   Contract size: Numri I njësive të valutës së huaj në secilën kontratë.
   Maturity: Data në të cilën marrëveshja duhet të realizohet
   Futures price (Ft,T) : çmimi I cili në transaksionin e ardhshëm do të ekzekutohet.

   Forward markets:        Kontrata të krijuara vetë.
        Lokacioni: none.
        Reputacion/ kolaterali garanton kontratën.

   Futures markets:        Kontrate standardizume (koha, madhësi, kolaterali)
         Lokacioni: këmbime të organizuara (New York, Chicago, Tokio, London etj.)
         Clearinghouse garanton kontratën.
   Shembull: Banka X duhet të paguaj brenda 90 ditëve të
    paguaj £ 5M interes në depozita fondit pensional nga
    Anglia.
   Problem: Banka X është e brengosur se devalvimi i Lekut
    kundër £ në një të ardhme të afërt.
   Zgjedhja: Banka X blen nga kompania Y një £ forward
    kontratë.
       Madhësia = £ 5M
       Maturity = 90 ditë.
       Ft,90 = 1.31 Lek/GBP

   Note: Banka X do ta dijë, që për 90 ditë, do të paguaj Lek
    6.55M (=£ 5M*1.31 Lek/GBP) depozitarit. Nuk ka pasiguri
    sa i përket kësaj shume. (JO pasiguri, jo volatilitet=> jo
    risk valutor.
Menaxhimi i riskut te valutave

Menaxhimi i riskut te valutave

  • 2.
    Risku valutës vjen nga ndryshimet në normën e këmbimit të valutës vendore dhe asaj të huaj.  Origjina e riskut vjen nga mospërputhshmëria e aseteve dhe detyrimeve të cilat janë të vlerësuara në valuta të ndryshme.  Në vitet e fundit shumë shtete kanë hequr dorë nga fiksimi i normës së këmbimit, kështu që tregu e përcakton normën ë këmbimit.  Si tregu e përcakton???  Faktorët makroekonomik!!
  • 3.
    Risku valutës në banka vjen nga: ◦ Asetet/ detyrimet në valuta të ndryshme ◦ Llogarit e arkëtushme/pagueshme në valuta të ndryshme  Ndryshimi valutës mund të jetë edhe spekulativ. Kështu që, mund të sjell fitime dhe humbje.
  • 5.
    Shembull: ABYZ, kompani nga Shqipëria, importon Shampanjë nga Franca. ABYZ duhet të paguaj EUR 5,000,000 me 2 Gusht. Sot, 20 Prill, norma këmbimit është 1.29 Lek/EUR.   Situata: Pagesa deri me 2 Gusht: EUR 5,000,000.  SPrill 4 = 1.29 Lek/EUR.   Problem: St është vështir me parashikua Pasiguria.  Pasiguria Risk.  Shembull: Gusht 2, St > or < 1.29 Lek/EUR.   Me SPrill 4, ABYZ duhet të paguaj shumën: EUR 5M x 1.29 Lek/EUR = Lek 6.45M.   Më 2 Gusht ne mund ti kemi dy skenario:  Nëse SGush 2 (Leku rritet) ABYZ do të paguaj më pak Lek.  Nëse SGush 2 (Leku zvogëlohet) ABYZ do të paguaj më shumë Lek.
  • 6.
    Risku transaksioneve- ndryshimi i çmimeve si ndryshim i normës së këmbimit ka ndikim në llogarit e pagueshme dhe ark`tueshme të huaja- kjo është, ndryshimi në çmim kur paguhen apo mblidhen  Risku ekonomik apo biznesor janë të ndërlidhura me ndikimin e ndryshimit në normën e këmbimit në pozitën konkurruese të kompanisë brenda shtetit në perspektiv afatgjate
  • 7.
    Vënia e rregullores së përgjegjësisë- kjo nënkupton caktimi i limiteve të përshtatshme që banka mund ti marr në biznesin e saj të këmbimit të valutave dhe vendosjen e masave që sigurojnë procedura kontrolluese të brendshme për mbulimin e kësaj fushe.  Këto limite dhe rregulla duhet të vendosen nga komiteti i menaxhmentit të riskut.  Rregullorja duhet të përfshin: ◦ Ndryshimin e rrethanave në tregun e valutave në vend dhe jashtë, si rezultat i ndryshimeve makroekonomike ◦
  • 8.
    Risku valutor për biznesin tradicional të bankës nënkupton për gjërat të cilat janë të vlerësuara në valuta të huaja janë: ◦ Kredit ◦ Depozitat ◦ Investimet ◦ Kapitali ◦ Garancionet  Menaxhmenti i riskut valutor zakonisht i shqyrton pozicionin e bankës në baza mujore se si është i ekspozuar ndaj riskut valutor.
  • 10.
    Bankat pos biznesit tradicional shpesh është krijues i tregut në tregun valutor.  Kjo nënkupton që risku valutor është punë e përditshme e bankës  Menaxhmenti I riskut valutor që përfshijnë tregtimin e valutave duhet të jetë I informuar intensivisht në çdo kohë nën mbikëqyrje të vazhdueshme të menaxhmentit t` lart dhe komitetit të menaxhmentit.  Stafi duhet të jetë I kualifikuar për këtë lloj të biznesit se risku është I madh.  Qarkullimi ditor në tregun e valutave $3.2 trilion.
  • 11.
    Futures dhe Forward kontratat valutore  Forward/Futures janë marrëveshjet të cilat përcaktojnë, sot, çmimin e normës së këmbimit në një datë në të ardhmen. Marrëveshja specifikon shumën.   • Terminologjia.  Short: Marrëveshja më shit.  Long: Marrëveshja për të blerë.  Contract size: Numri I njësive të valutës së huaj në secilën kontratë.  Maturity: Data në të cilën marrëveshja duhet të realizohet  Futures price (Ft,T) : çmimi I cili në transaksionin e ardhshëm do të ekzekutohet.   Forward markets: Kontrata të krijuara vetë.  Lokacioni: none.  Reputacion/ kolaterali garanton kontratën.   Futures markets: Kontrate standardizume (koha, madhësi, kolaterali)  Lokacioni: këmbime të organizuara (New York, Chicago, Tokio, London etj.)  Clearinghouse garanton kontratën.
  • 12.
    Shembull: Banka X duhet të paguaj brenda 90 ditëve të paguaj £ 5M interes në depozita fondit pensional nga Anglia.  Problem: Banka X është e brengosur se devalvimi i Lekut kundër £ në një të ardhme të afërt.  Zgjedhja: Banka X blen nga kompania Y një £ forward kontratë.  Madhësia = £ 5M  Maturity = 90 ditë.  Ft,90 = 1.31 Lek/GBP   Note: Banka X do ta dijë, që për 90 ditë, do të paguaj Lek 6.55M (=£ 5M*1.31 Lek/GBP) depozitarit. Nuk ka pasiguri sa i përket kësaj shume. (JO pasiguri, jo volatilitet=> jo risk valutor.