1. • ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

2. ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ
ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ
- Αρχαία Ελλάδα: άμεση δημοκρατία,
ισονομία-ισηγορία, κοινωνικοί φιλόσοφοι
- Μεσαίωνας: ανυπαρξία ατομικών
ελευθεριών, Magna Carta (δικαιώματα
Άγγλων ευγενών)
- 17ος-18ος αιώνας: αρχή κράτους δικαίου
(προστασία από μονάρχη), ιδέες φιλοσόφων
για πολιτικές ελευθερίες, Γαλλική
επανάσταση, Αμερικανική ανεξαρτησία

3. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ
- 19ος αιώνας: βιομηχανική
επανάσταση, σοσιαλισμός, Ρήγας
Φεραίος, Συντάγματα ελληνικής
επανάστασης, ατομικά δικαιώματα
- 20ος αιώνας: ίδρυση Ο.Η.Ε.,
Οικουμενική διακήρυξη ανθρωπίνων
δικαιωμάτων, κοινωνικά δικαιώματα

4. ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΚΑΙ ΡΟΛΟΣ
ΠΟΛΙΤΗ
Κοινωνικός ρόλος=> δικαιώματα και
υποχρεώσεις ως μέλος της κοινωνίας
(π.χ. ρόλος καθηγητή: δικαιώματα
διαχείρισης σχολικής τάξης /
υποχρέωση μετάδοσης γνώσεων και
ήθους)
Από τον ρόλο αυτό απορρέουν τα
κοινωνικά δικαιώματα (π.χ. παιδεία)

5. ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΚΑΙ
ΡΟΛΟΣ ΠΟΛΙΤΗ
Ρόλος πολίτη=> δικαιώματα και
υποχρεώσεις ως πολίτης του κράτους (π.χ.
δικαίωμα στην κατοικία του)
Από τον ρόλο αυτό απορρέουν τα
ατομικά δικαιώματα (π.χ. δικαίωμα
οικογενειακού ασύλου)
Αν τηρηθούν τα δικαιώματα, αλλά όχι οι
υποχρεώσεις: κατάχρηση δικαιώματος

6. ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ
α. Από υποχρέωση κοινωνικής ευθύνης
(άρθρο 25 Συντάγματος)
- δικαίωμα ατομικής ιδιοκτησίας=>
περιορίζεται από την υποχρέωση
παραχώρησης της κατοικίας για κατασκευή
δρόμου
- δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας=>
περιορίζεται από την υποχρέωση σεβασμού
προς το περιβάλλον

7. ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ
β. Από υποχρέωση τήρησης του
Συντάγματος και των νόμων (άρθρο 120§2
Συντάγματος)
-δικαίωμα ελεύθερης οικονομικής
ανάπτυξης=> περιορίζεται από την
υποχρέωση φορολογίας
-δικαίωμα ελεύθερης ανάπτυξης της
προσωπικότητας=> περιορίζεται από
διατάξεις του νόμου περί κοινής ησυχίας

8. ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ
γ. Από υποχρέωση υπεράσπισης της
δημοκρατίας (άρθρο 120§4 Συντάγματος)
-δικαίωμα ελεύθερης ανάπτυξης της
προσωπικότητας=> περιορίζεται από
υποχρέωση αντίστασης στην προσπάθεια
κατάλυσης της δημοκρατίας

9. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ
- Από Σύνταγμα:
• θεσπίζονται ατομικά, κοινωνικά και
πολιτικά δικαιώματα
• θεωρούνται θεμελιώδη, γιατί όλοι οι
νόμοι θα πρέπει να μην τα παραβιάζουν
• δεν μπορούν να καταργηθούν ή να
περιοριστούν (μη αναθεωρητέες
διατάξεις)

10. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ
- Από νομοθεσία Ευρωπαϊκής
Ένωσης:
Χάρτης θεμελιωδών δικαιωμάτων
Ευρωπαϊκής Ένωσης
- Από νομοθεσία Ο.Η.Ε.:
Διακήρυξη δικαιωμάτων του
ανθρώπου, Διεθνείς συμβάσεις