MARY GOLD R. SALGADO, MAT
Instructor
Republic of the Philippines
OCCIDENTAL MINDORO STATE COLLEGE|Sablayan Campus
College of Teacher Education Department
“Introduksyon sa
Makrong Kasanayang
Pangwika”
 Sa pakikipagkomunikasyon ng tao, sa anyong
berbal man o sa anyong di-berbal, ang
kanyang kakayahan sa larangan ng
pagpapahayag ay lagi ng nasasangkot.
 Sa kahusayan niya sa pagpapahayag
nakasalalay ang linaw ng mensaheng nais
niyang iparating sa kanyang kapwa.
“Panimula”
“MAKRONG KASANAYAN”
Ito ay larangan ng komunikasyon.
Ang epektibong pagpapahayag ng
kaisipan, saloobin, naisin at
damdamin ay isang mahalagang
proseso sa pakikipagtalastasan.
 Ang pangunahing kasangkapan upang
maisakatuparan ang matagumpay na
pakikipagtalastasan ay paggamit ng
wika. Pagkat dito nakasalalay ang
tagumpay ng anomang proseso sa
pakikipag-ugnayan sa kapwa.
“APAT NA MAKRONG KASANAYAN”
PAKIKINIG
PAGSASALITA
PAGBASA
PAGSULAT
Paano nalilinang ang mga kasanayang
pangwika?
 Nalilinang ang kasanayang pangwika sa
palaging pag-iisip nang kasanayan sa
paggamit ng wika ay nasa mga arena ng
komunikasyon.
Ano ang
Pakikinig?
PAKSA 1: KAHULUGAN NG PAKIKINIG
Ano ang pakikinig?
Ito ay isang aktibong proseso ng
pagtanggap ng mensahe sa
pamamagitan ng sensoring pandinig at
pag-iisip.
9
Aktibo ito dahil nagbibigay-daan ito sa
isang tao na pag isipan, tandaan at ianalisa
ang kahulugan at kabuluhan ng mga
salitang kanyang napakinggan.
 Ito rin ay pagtugong mental at
pisikal sa mensaheng nais
ipabatid ng tagapagdala ng
mensahe.
10
11
 Ayon kay Yagang (1993), ang pakikinig
ay kakayahang matukoy at
maunawaan kung ano ang sinasabi ng
ating kausap.
 Ayon kina Howatt at Dakin (1974),
nakapaloob sa kasanayang ito ang pag-
unawa sa diin at bigkas, balarila at
talasalitaan at pagpapakahulugan sa
nais iparating ng tagapagsalita.
12
 Mahalaga ang pakikinig sa ating pang-araw-
araw na pamumuhay. Ayon kay Wilga Rivers
(1981), makalawang beses tayong nakikinig kaysa
sa pagsasalita, makaapat na beses kaysa sa
pagbabasa at makalimang beses kaysa sa
pagsulat.
 Napakahalaga nito sa paglinang ng kakayahan
sa pagsasalita. Gaya ng sinabi ni Nida (1957), “Ang
pagkatuto sa pagsasalita ng isang wika ay
nakasalalay nang malaki kung paano mo ito
napakinggan nang mabuti.”
KAHALAGAHAN NG
PAKIKINIG
A. Ang pakikinig ay isang mabilis at
mabisang paraan ng pagkuha ng
impormasyon kaysa sa tuwirang
pagbabasa.
B. Ang pakikinig sa kapwa ay
daan upang ang bawat isa ay
magkaunawaan at magkaroon ng
mabuting ugnayan.
C. Sa pakikinig kinakailangan
ng ibayong konsentrasyon sa
pag-unawa, pagatanda o
paggunita sa narinig.
Pag-aaral, madalas gamitin.
45% Pakikinig
30 % Pagsasalita
16% Pagbabasa
9% Pagsulat
PATNUBAY SA
MABISANG PAKIKINIG
TALAKAYAN
1. IHANDA ANG SARILI
2. PAGTUKOY SA LAYUNIN O DAHILAN NG
PAKIKINIG
3. MGA DAPAT IWASAN HABANG
NAKIKINIG
IHANDA ANG SARILI
1. MAGDALA NG
GAMIT SA PAGTALA
2. IPOKUS ANG KAISIPAN
SA PAKSANG TINATALAKAY
3. TIGNAN ANG
TAGAPAG SALITA
4. MAGPAKITA NG
INTEREST
PAGTUKOY SA LAYUNIN O
DAHILAN NG PAKIKINIG
1. TUKUYIN ANG DALOY AT PAGKAKASUNOD-
SUNOD NG PAKSANG PINAG-UUSAPAN
2. TUKUYIN ANG MENSAHE AT ALAMIN ANG
KAHULUGAN NITO
3. TUKLASIN AT KILALANIN ANG MGA BAGONG
IMPORMASYON
4. MAKAPAG BIGAY NG BUOD TUNGKOL SA PAKSA
MGA DAPAT IWASAN
HABANG NAKIKINIG
• Pagbibigay ng agarang
KONKLUSYON
• Pagbibigay ng puna kahit hindi pa
tapos ang nagsasalaysay
• Pagiging bida sa
usapan
• Pagsingit ng sariling
ideya
• Paggambala sa
tagapagsalita
Paksa 3: Pamamaraan sa
Mabisang Pakikinig
1.Alamin ang layunin sa pakikinig
 Mahalaga para sa isang tagapakinig na
tukoy kung bakit kailangang makinig.
Ang kaalaman dito ang magiging lakas
upang maihandang mabuti ang sarili.
24
2. Magtuon ng matamang pansin
sa pinakikinggan
25
 Mahalaga para sa isang tagapakinig na
tukoy kung bakit kailangang makinig.
Ang kaalaman dito ay ang magiging
lakas upang maihandang mabuti ang
sarili.
3. Alamin ang pangunahing kaisipan
sa pinakikinggan
26
 Madali lamang nakilala ang
pangunahing kaisipan sa pinakikinggan.
ito ang kadalasang inilalakas o
maaaring binibigyang diin ng
nagsasalita.
“
4. Maging isang aktibong kalahok
27
Malaking tulong hindi lamang sa
tagapakinig ang aktibong pakikisangkot
sa tagapagsalita. Ang pagbibigay ng isang
simpleng tango ng pagsang-ayon ay
nakakahikayat.
5. Iwasan magbigay ng maagang
paghuhusga sa kakayahan ng
tagapagsalita
28
 Kawalan ng respeto sa nagsasalita kung
pupunahin agad ang kanyang mga
kakulangan o pagkakamali.
29
6. Iwasan ang tugong emosyunal sa
naririnig
 May mga salitang nagbibigay tagapakinig sa
kakaibang damdamin maaaring ang salita ay
mapagalit at magbibigay takot. Kung kaya’t
huwag mawala ang konsentrasyon kung ito ang
nakita o nararamdaman sa tagahatid.
7. Tandaan ang mga bagay na
nakita at napakinggan
30
 Ang pag-alala sa mga bagay na nakita ay
makapagpapalinaw sa pagbalik gunti (recall)
sa mga naririnig at mahalaga din ang
pagsusulat o notes.
“Uri ng Pakikinig”
Diskriminatibo
Layunin-matukoy ang pagkakaiba ng
pasalita at di-pasalitang paraan ng
komunikasyon.
Komprehensibo
Kahalagahan:
a. Maunawaan ang kabuuan ng mensahe.
b. Maintindihan ang nilalaman at kahulugan
ng kanyang pinakikinggan.
Paglilibang
Layunin:
a. Upang libangin ang sarili.
b. Ginagawa para sa sariling kasiyahan.
Paggamot
Kahalagahan:
a. Matulungan ng tagapakinig ang
nagsasalita na madamayan o
makisimpatya sa pamamagitan ng
pakikinig sa hinaing o suliranin ng
nagsasalita.
Kritikal
Layunin:
a. Makabubuo ng analisis ang
tagapakinig batay sa narinig.
b. Malinawan ang tagapakinig sa
puntong nais niyang maintindihan
“Mga Elementong
nakakaimpluwensya
sa pakikinig”
Mayroon tayong pitong elemento na
nakaiimpluwensiya sa pakikinig.
📌 Edad o Gulang
📌 Oras
📌 Kasarian
📌 Tsanel
📌 Kultura
📌 Konsepto sa Sarili
📌 Lugar
1. Edad o gulang
Malaki ang nagiging impluwensiya ng pakikinig
kung ang iyong kausap ay bata o mas nakakatanda
sa inyo.
2. Oras
Malaki din ang impluwensiya ng oras sa pakikinig
maaring hindi natin maintindihan ang kanilang mga
sinasabi kung salungat sa oras na tayo ay may
nakalaan para sa pakikinig.
3. Kasarian
Sinasabing magkaiba ang interes ng mga lalake
kaysa mga babae.
4. Tsanel
Sa ating panahon ngayon ay marami ng
nalikhang mga kagamitan na maaring gamitin
upang makipagusap.
5. Kultura
 Ang pagkakaiba-iba ng kultura ng tao ay
nagiging dahilan din ng mabuti at di-
mabuting kawilihan sa pakikinig.
6. Konsepto sa Sarili
 Mayroong mga tagapakinig na may
katalinuhang taglay.
7. Lugar
Ang tahimik at malamig na lugar ay lubusang
nakahihikayat at nakakapagpataas ng level ng
konsentrasyon sa isang tagapakinigng isang
panayam.
“Mga Uri
ng
Mga Tagapakinig”
 EAGER BEAVER
Siya ang tagapakinig na ngiti nang
ngiti o tangu nang tango habang may
nagsasalita sa kanyang harapan,
ngunit kung naiintindihan niya ang
kanyang naririnig ay isang malaking
tanong.
 SLEEPER
Siya ang tipo ng tagapakinig na
nauupo sa isang tahimik na
sulok ng silid. Wala siyang
tunay na intensyong makinig.
 TIGER
Siya ang tagapakinig na lagging
handang magbigay ng reaksyon sa
anumang sasabihin ng tagapagsalita
upang sa bawat pagkakamali ay
parang tigre siyang susugod at
mananagbang.
 BEWILDERED
Siya ang tagapakinig na kahit na
anong pilit ay walang maiintindihan
sa naririnig. Kapansin-pansin ang
pagkunot ng kanyang noo,
pagsimangot at anyong pagtataka o
pagtatanong ang kawalan niya ng
malay sa kanyang mga naririnig.
 FROWNER
Siya ang ng tagapakinig na wari bang lagi
na lang may tanong at pagdududa. Makikita
sa kanyang mukha ang pagiging aktibo,
ngunit ang totoo, hindi lubos ang kanyang
pakikinig kundi isang pagkukunwari lamang
niya ay ang opurtunidad na makapagtanong
para makapag-paimpres.
 RELAXED
Isa siyang problema sa isang
nagsasalita. Paano’y kitang-kita sa
kanya ang kawalan ng interes sa
pakikinig. Itinutuon ang kanyang
atensyon sa ibang bagay at walang
makitang iba pang reaksyon mula sa
kanya. Positibo man o negatibo.
 BUSYBEE
Isa siya sa pinakaaayawang tagapakinig
sa anumang pangkat, hindi lamang siya
nakikinig,abala rin siya sa ibang
Gawain tulad ng pagsusulat,
pakikipagtsismisan sa katabi,
pagsusuklay, o anumang gawaing
walang kaugnayan sa pakikinig.
 TWO-EARED LISTENER
Siya ang pinakaepektibong
tagapakinig,nakikinig siya gamit hindi
lamang ang kanyang tainga kundi maging
ang kanyang utak. Lubos ang partisipasyon
niya sa Gawain ng pakikinig. Makikita sa
kanyang mukha ang kawilihan sa pakikinig.
“Mga Kabutihang Maidudulot
ng Aktibong Pakikinig”
Makinig at pahalagahan ang sinasabi ng kapwa
upang mapaamo ang matigas na damdamin.
Madaling maunawaan ang posisyon ng iba
kung mataimtim na makikinig sa kanya.
Maiiwasan ang mga negatibong pagpuna ng
iba kung ginagamit ang pakikinig sa wastong
paraan.
Mawawala ang puwang ng di pagkakasunduan
kung nakikinig ang bawat isa.
Madaling matulungan ang kapwa sa
pamamagitan ng pakikinig.
Matutuklasan ang mga kahinaan ng bawat isa
tungo sa pagbabago sapagkat masusuri at
maaanalisa ang kahinaan sa pamamagitan ng
masusing pakikinig.
“Mga Hadlang sa
Pakikinig’
HADLANG SA PAKIKINIG
Pagbuo ng maling kaisipan
Pagkiling sa sariling opinyon
Pagkakaiba-iba ng pakahulugan
Pisikal na dahilan
Pagkakaiba ng kultura
Suliraning pansarili
Pagbuo ng maling kaisipan
May mga pagkakataon na tayo ay nakikipag-
usap sa ating sariling isipan habang nakikinig
at sa pamamagitan nito, ang nabubuo ay kung
ano ang nabuong kaisipan natin at hindi ang
kabuuang nilalaman ng ating pinakikinggan
Pagkiling sa sariling opinyon
Nakakabuo tayo ng sariling kaisipan habang
nakikinig sa isang nagsasalita mula sa sarili
nating opinyon na wala namang matibay na
basehan.
Pagkakaiba-iba ng pakahulugan
Ang nabubuo nating interpretasyon sa ating
narinig ay maaaring iba sa pakahulugan ng
nagsasalita.
Pisikal na dahilan
Isa rin sa hadlang sa pakikinig ang epekto ng
kapaligiran.
Halimbawa:
1. Maiingay na paligid
2. Init sa loob ng silid
Pagkakaiba ng kultura
Posibleng mangyari na hindi natin
matanggap ang mensaheng ipinadala ng
tagapagsalita dahil sa kaibahan ng kultura.
Suliraning pansarili
Hindi natin gaanong mauunawaan ang ating
pinakikinggan kung namamayani sa ating
isipan ang ating sariling problema sapagkat
nakapokus tayo sa problema at hindi sa ating
pinakikinggan.
“Katangian ng Mabuting
Tagapakinig”
 Ihanda ang Sarili
 Huminto sa Pagsasalita
 Magtanong
 Bukas ang Isipan
 Kontrolin ang Kapaligiran
 Pakinggang Mabuti ang Impormasyon
 Iwasan ang Panghusga sa Tagapagsalita
 Patapusin ang Tagapagsalita
Kahulugan
ng
Pagsasalita
ARALIN 2
PAGSASALITA
PAKSA 1: KAHULUGAN NG
PAGSASALITA
 Ang pinakamahalagang
kasanayang pangwika ay ang
pagsasalita.
KAHULUGAN NG PAGSASALITA
°Ang Pagsasalita ay kakayahan at
kasanayan ng isang tao na maihayag ang
kanyang ideya, paniniwala at nadarama sa
pamamagitan ng paggamit ng wikang
nauunawaan ng kanyang kausap.
 Ayon kay Garcia (2010) ito
ang unang natutunan ng tao
simula nang isinilang sa
pamamgitan ng kanyang
pag-iyak.
KAHULUGAN NG PAGSASALITA
 Ayon kay Sauco (2001) kailangan ng isang
indibidwal na matuto at masanay sa mga
gawaing pagsasalita.
KAHULUGAN NG PAGSASALITA
Ang pagsasalita ay nagtataglay ng 35
porsyento sa kabuuang gawain ng isang tao.
 Ang husay sa pagsasalita ay isang
kailanganin tungo sa pagiging
matagumpay ng isang tao.
KAHULUGAN NG PAGSASALITA
“Kahalagahan ng
Pagsasalita”
Komunikasyon ng mga ideya at damdamin sa
pamamagitan ng mga simbolong nakikita at
naririnig mula sa tagapagsalita.
Nagiging kasangkapan sa pagkakaunawaan ng mga
tao.
Nakakapanghikayat o impluwensya ng saloobin ng
nakikinig.
Higit na may oportunidad at nakalalamang ang
isang taong mahusay magsalita.
Naipapahayag sa publiko ang pananaw ng
katwirang may kabuluhan at kapakanang
Panlipunan upang magamit sa pagbuo ng mga
Patakaran at Istratehiya sa pagpapatupad nito.
Maibahagi ng karunungang natatamo sa
pamamagitan ng pakikipag-usap ay higit na mabilis
at marami.
Maibabahagi at mapagpamana sa mga sumusunod
na salinahi.
Magagamit sa iba’t ibang pagkakataon,
kasama na ang mga gawaing pang akademiko.
Ang pagtatagumapay ng tao sa kanyang mga
hangarin sa buhay nakasalalay sa kanyang
pagsalita sa paraang matapat, mabisa, malinaw
at kapani-paniwala.
“Mga
Kasangkapan
sa
Pagsasalita”
 TINIG
Ito ang pinakamahalagang puhunan ng isang
nagsasalita. Sa maraming
pagkakataon,kinakailangan ang tinig ay maging
mapanghikayat at nakaka akit pakinggan.
 BIGKAS
Napakahalaga na maging wasto ang bigkas ng
nagsasalita.
 TINDIG
Ito ang repleksyon kung gaano kahanda o
komportable ang mambibigkas. Kailangan din
ay mayroon kang tikas sa pag tindig.
 KUMPAS
Ang kumpas ng kamay ay importante sa
nagsasalita. Kung wala ito ang nagsasalita ay
magmumukhang tuod o robot.
KILOS
Ang kilos din ay mahalaga sa pagsasalita dahil
hindi sapat ang salita lamang upang maunawaan
ang sinasabi kundi lalo higit sa kilos at
ekspresyon ng mukha.
“Mga Kasanayan
Sa
Pagsasalita”
Ano nga ba ang kasanayan sa
pagsasalita?
• Ang kakayahan at kasanayan ng isang tao
na maipahayag ang kanyang ideya,
paniniwala at nararamdaman sa
pamamagitan ng wikang nauunawaan ng
kanyang kausap.
“Limang Kasanayan sa
Pagsasalita”
“Pakikipag-usap”
• Ito ay palitan ng kaisipan, damdamin at
pagpapalagayan ng loob ang mga taong
sangkot sa usapan.
“Pakikipanayam”
• Ito ay isang mabilis at mabisang paraan ng
pagkuha o paglakop ng mga impormasyon
at maaring gamitin sa iba’t-ibang
kadahilanan.
 May dalawang uri ang Pakikipanayam
PORMAL
 Ang pormal na pakikipanayam ay may
ginagawang pakikipagtipan sa kapapanayamin
sa isang takdang araw, oras at lugar.
DI-PORMAL
 Ito ay walang ginagawang pakikipagtipan sa
isang taong kakapanayamin. Tinatawag itong
ambush interview.
Nakasasaksi na tayo ng pakikipanayam sa:
 Panonood ng telebisyon
 Pakikinig sa radyo
“Pakikipagdebate o Pagtatalo”
 Ito ay ang mga pangangatwiran ng
dalawang koponan mula sa magkasalungat
na panig tungkol sa paksang
napagkaisahang pagtalunan (proposisyon)
sa tiyak na oras at lugar na pangyayari.
 Ito ay maaring gamitan ng pormal o di
pormal na pagtatalo.
Dalawang uri ng Debate
1.PORMAL
Ang paksa sa uring ito ay masinsinang pag-
uusap at masususing pinagtatalunan. Ito ay
may takdang panahon, araw at oras kung
kalian gaganapin.
2.DI-PORMAL
Ang tagapangulo ay magpapahayag ng
paksang pagtatalunan, pagkatapos na
ipahayag ang pagtatalo. Ang ganitong uri ng
debate ay may maayos na pagpapalitang
kuro-kuro at palagay.
“Pangkatang Talakayan”
• Ito ay tuwirang pag-uusap ng isang maliit
na pangkat ng tao. Dahil dito tinatalakay
nila ang mga problema na mahalaga sa
kanila at binibigyan iyon ng solusyon.
“Pagtalumpati”
• Ang pagtatalumpati ay isang mabisa at
kalugod-lugod na paraan ng pagbigkas.
• Ang kaalaman sa wastong pagtatalumpati
ay mahalaga sa pagtatamo ng higit na
pagkilala sa sariling kakayahan,
pagpapaunlad at pakikitungo sa iba.
• Isang uri ng komunikasyong
pampubliko na nagpapaliwanag
tungkol sa isang mahalagang paksa.
• Isa rin itong maanyong pagpapahayag
ng kaisipan sa paraang pagsasalita.
“May tatlong uri ng talumpati”
Talumpating Walang Paghahanda o Impromtu
 Tinatawag ito na impromptu speech o
daglian.
 Ito ay talumpating biglaan at nabibigyan
lamang ng ilang minute o oras upang
makasagot at maglahad ng ideya.
2. Talumpating Pabasa
 Ito ay pinaghahandaan, sinusulat at binabasa ng
nagtatalumpati.
 Binibigyan ng sapat na oras upang maghanda
ang tagapagsalita.
3. Talumpating Pasaulo
 Ito ay talumpating sinulat o minemorya pa.
 Hinahandaan muna ang talumpati at pinag-
eensayo muna bago gawin.
“Mga Dapat Taglayin Ng
Mabisang Tagapagsalita”
“Ang isang taong epektib na magsalita sa
harap ng mga pangkat ng tao ay higit na
madaling makakakuha ng respeto mula sa
ibang tao.”
1. May Kahandaan
May kaalaman sa paksang tinatalakay
2.Tiwala sa Sarili
May lakas ng loob
Mapanghikayat na pananalita
Malakas ang loob
Walang alinlangan at nakatitiyak na tama ang
mga sinasabi.
 Mapanghikayat na pananalita
Nananatili ang interes ng mga
nakikinig
3.May kakayahang magsalita sa
harap ng tagapakinig
Awtoridad
Malakas na tinig
Malinaw na pananalita
Awtoridad
May karapatan ka, may kakayahan
kang magsalita at manguna
Malakas na tinig
Upang mas maintindihan ng maayos
ang detalye at maunawaan din ng mga
nakikinig
 Malinaw na pananalita
Hindi mabilis at hindi rin mabagal,
may katamtamang bilis lamang at hindi
nagmamadali.
4. Marunong makinig at maghatid ng
mensahe
May konsiderasyon.
 Bigyang konsiderasyon ang
mga payo mula sa ibang tao.
5. Walang paligoy-ligoy
Walang pasakalye, diretso sa
kung ano ang gustong sabihin.
6. Sistematiko
Magkakasunod-sunod at
maayos ang ideya mula umpisa
hanggang sa matapos ito.
May katapatan
Pawang katotohanan lamang
Kahulugan
ng
Pagbasa
1. Ang pagbasa ay interpretasyon ng mga nakalimbag na
simbolo ng kaisipan.
2. AROGANTE - ang pagbabasa ay nakapagpapalawak ng
pananaw at paniniwala sa buhay na syang nakapagpapatatag
sa tao na harapin ang mga di inaasahang suliranin sa buhay.
3. Ito ang pagtanggap ng mga mensahe sa pamamagitan ng
pagtugon ng damdamin at kaisipan sa mga titik at simbolong
nakalimbag sa pahina.
4. Ang pagbasa ay nakapagpapataas ng uri ng panlasa sa mga
babasahin.
 Mga Kahukugan ng Pagbasa
PAGKUHA
PAGKILALA
PAG-UNAWA
 Ayon kay Thorndike, Ang pagbasa ay
hindi pagbibigay tanung lamang sa mga
binabasa kundi pangangatwiran at pag-
iisip.
Ayon kay Goodman (1957, 1971, 1973) Isang
psycholinguistic guessing game ang pagbasa
kung saan ang nagbabasa ay nagbubuong muli
ng isang mensahe o kaisipan na hinango sa
tekstong binasa.
 Ayon kay Coady (1979), Upang lubusang
maintindihan ang teksto, kailangang
maiuugnay ng tagabasa ang dati nyang
alam na makatutulong sa kanyang
kakayahan na bumuo ng mga
konsepto/kasanayan/kaisipan mula sa mga
naiprosesong impormasyon sa binasa.
 Ayon kay Adams (1990), Ang mahusay na
pagbasa ay nakadepende sa masusing
pagkilala ng mga letra, salita at kung paano
binabaybay ang mga ito.
 Ayon kay Hank (1983), Ang pagbasa ay
ang pag-unawa sa kahulugan ng mga
nakalimbag o nakasulat at pagbibigay ng
interpretasyon dito
Kahalagahan
Ng
Pagbasa
Ano ano ang Kahalagahan ng
Pagbasa
1. Nadadagdagan ang kaalaman
2. Napapayamaan ang kaalaman at
napapalawak ang talasalitaan
3. Nakararating sa mga pook na hindi
pa nararating
4. Nahuhubog ang kaisipan at paninindigan.
5. Nakakukuha ng mahalagang
impormasyon.
6. Nakakatulong sa mabibigat na
suliranin at damdamin.
7. Nagbibigay ng inspirasyon
sa nakikita ng iba’t ibang antas ng buhay at
anyo ng daigdig.
MGA KATANUNGAN
1.Bakit kailangan nating magbasa?
2.“Sa pagbasa, nagiging ganap ang
pagkatao ng isang nilalang” anong
masasabi mo rito?
3.Ano ang maaari nating kuhanan ng
impormasyon o kaalaman? Bakit?
Layunin
Ng
Pagbasa
Mapabuti ang pag-unawa at bilis sa pagbasa
 Kung ang isang tao ay mahilig
magbasa o palaging
nagbabasa, nahahasa ang ating
dila o bibig kung kaya’t
nagiging mabilis sa Pagbasa.
Maihanda ang mga tiyak na kagamitan sa
masaklaw at masidhing Pagbasa
 Dapat kapag tayo ay magbabasa,
ating maihanda ang ating mga sarili
lalo naang ating isipan at iba pang
mga pwedeng gamitin sa malawak
na matinding pagbasa.
Makilala ang mga paksang pinag-aaralan
upang matamo ang impormasyon hinggil sa
iba’t ibang larangan tulad ng sining, agham at
mga bagay na Pangkatauhan o humanities
 Hindi lang dapat tayo basta basta nagbabasa,
dapat nating seryosohin ang Pagbabasa
upang makuha natin ang impormasyon na
nais ihatid sa atin ng mga salita o paksa.
“Magamit ang pagbasa sa Pagpapabuti ng
mga kasanayan sa pakikinig, pagsasalita at
pagsulat”
 Kung saan nakakatulong ang pagbasa
upang maging magaling tayo o maingat sa
ating pakikinig, pagsasalita at pagsulat.
“Matamo ang pagsasarili sa pag-aaral at
magkaroon ng mabisang pag-uugali sa pag-
aaral sa tahanan, paaralan at aklatan”
 Layunin din ng Pagbasa na magkaroon
tayo ng oras para sa pag-aaral, pagbasa ng
mga magagandang babasahin na pwede
nating gamiting inspirasyon upang
magkaroon ng magandang pag-uugali.
“Mapadalisay ang mga kasanayan sa kritikal
na pag-iisip sa pamamagitan ng pagtataya at
pagpapahalaga sa mga binasa”
 Sa pamamagitan ng Pagbasa nahahasa ang
ating kaisipan o nabubuksan ang ating mga
kaisipan to the higher level o kritikal na
pag-iisip patungkol sa mga paksa o
impormasyon na mapapag-usapan.
“Makamtan ang kasiyahan at katuwaan na
dulot ng Pagbabasa”
 Tunay na hindi natin maipagkakaila ang
kahalagahan ng Pagbabasa at ang layunin
nito na makapagdulot ng kasiyahan at
katuwaan sa bawat mambabasa.
“Nagbabasa ang tao dahil sa iba’t ibang
kadahilanan”
 May nagbabasa upang kumuha ng dagdag
kaalaman o karunungan.
Halimbawa: Estudyante
 May nagbabasa dahil gusto nilang malaman
ang nangyayari sa paligid, ayaw niyang
mapang-iwanan ng takbo ng panahon.
Halimbawa: Newspaper, Social Media
 May nagbabasa upang maaliw o mabawasan
ang pagkainip at pagkabagot na
nararamdaman.
Halimbawa: Komiks, Magazine, Aklat
Pamamaraan
ng
Pagbasa
Dr. William S.
Gray
“Apat na hakbang ng
pagbasa”
Ang pagbasa sa akda o persepsyon.
Ito ang hakbang sa pagkilala sa mga nakalimbag
na simbolo at maging sa pagbigkas nang wasto
sa mga simbolong nababasa.
Ang pag-unawa sa binasa o komprehensyon
- Pagpoproseso ito ng mga impormasyon o
kaisipang ipinahahayag ng simbolong
nakalimbag na binasa. Ang pagpoprosesong ito
ay nagaganap sa isipan.
Ang Reaksyon sa binasa
- Sa hakbang na ito, hinahatulan o pinapasyahan
ang kawastuhan, kahusayan at pagpapahalaga sa
isang tekstong binasa.
 Emosyonal na Reaksyon
 Intelektwal na Reaksyon
Integrasyon
- Sa hakbang namang ito, isinasama at iniuugnay
ang kaalamang nabasa sa mga dati nang
kaalaman at/o karanasan.
Limang dimensyon
sa pagbasa
1.Pag-unawang literal
2. Pagbibigay ng interpretasyon
3. Mapanuri o kritikal na pagbasa
4. Paglalapat o aplikasyon
5.Pagpapahalaga
ISTILO
NG
PAGBASA
 Mabilisang Pagbasa(Skimming)
•Mabilisang pagbasa na ang layunin
ay alamin ang kahulugan ng
KABUUANG TEKSTO.
•Pananaw at layunin ng manunulat
 Pahapyaw na Pagbasa (Scanning)
• Mabilisang pagbasa sa ang layunin ay
hanapin ang ISPESIPIKONG
IMPORMASIYON
• Kailangan ng bilis at talas ng mata sa
paghahanap ng tiyak na impormasyion
Pagsusuring Pagbasa (Analytic reading)
• Mapanuring pagiisip ang ginagawa sa
ganitong uri ng pagbabasa.
 Ginagamit dito ang matalino
at malalim na pag-iisip
 Pamumunang Pagbasa (Critical reading)
• Dapat matiyak ng mambabasa na
naunawaan ang buong nilalaman ng
akda.Sa pamumuna hindi lamang ang
nilalaman ng akda ang binibigyan ng
pansin.Kasama rito ang pagpuna mula sa
pamagat,simula,katawan at wakas ng
akda.
 Tahimik na Pagbasa (silent reading)
• Mata lamang ang gumagalaw sa uri
ng pabasang ito,walang puwang dito
ang paggamit ng bibig kaya walang
tunog ng salita ang nalilikha ng
bumabasa ng teksto.
 Pasalitang Pagbasa (Oral Reading)
• Pagbasa ito sa teksto na inaangkupan
ng wastong pagbigkas sa mga salita at
sapat na lakas ng tinig upang sapat na
marinig at maunawaan ng mga
tagapakinig.
 Masinsinang Pagbasa
•Hindi ito "undertime pressure" na
pagbasa.Bininigyan dito ng guro ang mga
mag-aaral ng sapat na panahon upang
maisa-isang basahin at mapagtuunan ng
pansin ang mga salitang bumubuo sa
teksto.
MGA
ESTRATEHIYA
SA INTERAKTIB
NA PAGBASA
LIMANG
URI NG
ESTRATEHIYA
 1. PAGTATANONG
-Bumuo ng mga tanong tungkol sa iyong
(kasulukuyan) binabasa.
 2. PAGHUHULA
-Hulaan ang mga sagot sa tanong na nabuo
sa iyong isipan.
 3. PAGLILINAW
-Linawin kung tama o mali ang iyong ginawang
hula o mga sagot sa iyong mga tanong.
 4. PAG-UUGNAY
-Iugnay ang mga teksto at iyong karanasan o
kaalaman.
 5. PAGHUHUSGA
-Husgahan/suriin ang element ng teksto.
MGA
TEORYA
NG
PAGBASA
BOTTOM UP
TOP-DOWN
INTERAKTIBO
ISKEMA
BOTTOM-UP
M
MAMBABASA
TEKSTO
Inilalahad ng teoryang ito na ang kaalaman ng
tao ay nagmumula sa kanyang nabasa. Ang bawat
kaalaman at kasanayang taglay natin umano ay
itinuro o natutunan natin sa pamamagitan ng
pagbabasa ng mga teksto.
TOP DOWN
MAMBABASA
TEKSTO
Inilalahad ng teoryang ito na ang kaalaman ng tao
ay nagmumula sa kanyang karanasan. Ang bawat
kaalaman at kasanayang taglay natin umano ay
dulot ng ating mga nararanasan sa araw-araw
nating pamumuhay. Bilang pagsalungat sa bottom
up , saka pa lamang natin isusulat ang mga
kaalamang galing sa ating mga karanasan upang
mabasa naman ito ng ibang tao.
INTERAKTIBO
Inilalahad ng teoryang ito na ang kaalaman ng
tao ay parehong nagmumula sa kanyang
karanasan at mga nabasa. Ito ang pinaghalong
“bottom up at top-down”. Pinaniniwalaang hindi
lahat ng kaalaman natin ay nagmula sa ating
karanasan , dahil mayroon din tayong mga
particular na kaalamang nagmula mismo sa mga
binabasa.
MAMBABASA
TEKSTO
ISKEMA
Inilalahad ng teoryang ito na ang tao ay may
tinatawag na iskemata. Ito ay parte ng ating utak
kung saan maayos nitong inoorganisa ang mga
kaalaman at memoryang tinatanggap ng ating
Sistema sa araw-araw. Iskema naman ang tawag
natin sa isang partikular na kaalaman o memorya ng
tao.
Ipinaliliwanag ng teoryang ito na dahil sa ating
iskemata, madali nating matutukoy ang mga
lumang kaalaman at bagong kaalaman sa mga
binabasa natin. Gamit ang iskema na nagsisilbing
background knowledge mas bumibilis ang
komprehensyon kumpara sa mga kaalamang bago
pa lang natin mababasa.
KAHULUGAN
NG
PAGSULAT
 Ang Pagsulat ay isang anyo ng
komunikasyon kung saan ang kaalaman o
ideya ng tao ay isinasalin sa pamamagitan
ng mga titik at simbolo. Ito ay nagbibigay-
daan para maihayag ng mgaa tao ang
kanilang mga opinion at saloobin sa
pamamagitan ng tekswal na pamamaraan.
 Ang pagsulat ay isang mental at pisikal na
aktibidad na isinasakatuparan para sa iba’t
ibang layunin at tunguhin.
 Ito ay mental na aktibidad sapagkat
pinapairal dito ang kakayahan nang isang
tao na mailabas ang kanyang kaalaman at
ideya sa pamamamgitaan ng pagsasatitik sa
mga ito.
 Ang Pagsulat naman ay maituturing na
pisikal na aktibidad sapagkat ginagamitan
ito ng galaw ng kamay.
IBA PANG
KAHULUGAN NG
PAGSULAT AYON SA
MGA DALUBHASA
 Ayon kay Sauco, et al., (1998)
• Ito ay ang paglilipat ng mga nabuong
salita sa mga bagay o kasangkapan ng
papel. Ito ay naglalayong mailahad ang
kaisipan ng mga tao.
 Ayon naman kay Badayos (1999)
• Ang pagsulat ay isang Sistema ng
interpersonal na komunikasyon na
gumagamit ng mga simbolo. Maaring
ito ay maukit o masulat sa makinis na
bagy tulad ng papel, tela maging sa
malapad at makapal na tipak na bato.
 Batay kay Rivers (1975)
• Ang pagsulat ay isang proseso na
mahirap unawain. Ang prosesong ito ay
nag-uumpisa sa pagkuha ng kasanayan,
hanggang sa ang kasanayan na ito ay
aktwal nang nagagamit.
KAHALAGAHAN
NG
PAGSULAT
Mahalaga ang
PAGSULAT dahil:
 Kung marunong tayong sumulat
makakaangat tayo sa iba, dala na rin ng
mahigpit na kompetisyon ngayon.
 Makakasagot tayo sa mga Pagsusulit na
pasanaysay, pagbibigay ng ulat, pagtatala ng
resulta ng mga ekspirementasyon at
paglikha ng mga papel pananaliksik. Dahil
ito ay bahagi ng pananagumpay.
 Sa daigdig ng edukasyon, kailangan
sumulat tayo ng liham ng aplikasyon,
paggagawa ng balangkas pangkaunlaran,
gumawa ng anunsyo, umapila sa
paglilikom ng pondo, sumagot sa
pakiusap ng mga kliyente at marami pang
iba.
PROSESO O
HAKBANG
SA PAGSULAT
 Ang mabuting pagsulat ay nakukuha sa
pamamagitan ng pagsasanay ng maaring
pagtatangka at pag-uulit ng manuskrito.
 Maaring tularan ang iba at alamin ang
kanilang pamamaraan sa pagsusulat lalo
na’t kinakailangan natin ito sa pakikipag-
ugnayan sa buong mundo.
PAMAMARAAN NG PAGSULAT
1. PAG-ASINTA
2. PAGTIPON
3. PAGHUGIS
4. PAGREBISA
PAG-ASINTA (TRIGGERING)
 Kailangan may isang bagay na magsisilbing
daan upang tayo’y sumulat. Kung tayo’y
may paniniwala sa ating sarili, matutuklasan
natin ang mga paraan upang tayo’y
magtatagumpay sa pagsulat. Makalilikha ng
mabuting sulatin ang sinuman kung ilalagay
niya ang kanyang sarili sa paksa.
PAGTIPON (GATHERING)
 Ano ang paksang napili, kailangan pa ring
magdaan sa masusing pananaliksik at pagtuklas.
 Kailangang makapangalap ng sapat na
materyalis at ebidensyang magpapatunay. Bukod
sa ating sariling karanasan. Maaring tayong
magsaliksik sa dyornal, magazine,
ensayklopedya, pahayagan, interbyu at maging
sa panonood ng sine at telebisyon.
PAGHUGIS (SHAPING)
 Habang nangangalap tayo ng mga materyalis,
binibigyan na natin ng hugis ang ating paksang
susulatin. Maari nating sulatin ang burador na
maari ring maging bantayan sa pangangalap ng
mga kagamitang kailangan makita natin ang
pokus ng ating paksa sa pamamagitan ng
pagtatanong sa sarili kung ano ang tunay na
paksa.
PAGREBISA (REVISING)
 Ang isang sulatin ay hindi nakukuha sa isang upuan
lamang.
 Ang isang mabuting papel ay nadadaanan ng ilang
yugto ng pag-unlad mula sa mga di-formal na tala
tungo sa unang burador hanggang sa paynal na papel.
Karamihan sa mga pagbabago at muling pagsulat
hanggang sa maabot nito ang pinakawasto st tumpak
na pamamaraan ng pagsulat.
MGA
BAHAGI
NG PAGSULAT
PANIMULA
KATAWAN
KONKLUSYON
REKOMENDASYON
 Ang Panimula ang pinakamukha ng sulatin.
Kailangan itong maging kaakit-akit upang
maganyak ang magbabasa na basahin ito ang
buong katha.
 Ito ay maaring pangungusap o talata.
 Ito ay dapat ibigay sa haba ng katha.
 Ito ay dapat na malinaw, naiintindihan at
mabisa upang makuha ang atensyon ng
mambabasa.
 Narito ang maaring gamitin upang makabuo
ng mabisang panimula:
A. Paggamit ng katanungan
B. Paggamit ng makatas na pangungusap
C. Paggamit ng makatawag-pansing
pangungusap
D. Paggamit ng paglalarawan
E. Paggamit ng mga tuwirang sabi
F. Paggamit ng dayalog o salitaan
G. Paggamit ng analohiya
H. Paggamit ng isang pasalaysay o narrative
I. Paggamit ng Personal/Historikal/Awdyens
reference
J. Paggamit ng nakakatawang pangyayari
KATAWAN
• Dito ipinapaliwanag ang lahat tungkol
sa paksa.
• Kaluluwa ng sulatin
• Pinakamahabang bahagi ng sulatin
Hakbang sa pagsulat ng Tatawan o
Panggitna
A. Alamin ang mahahalagang impormasyon
o detalyeng kailangang ilahad.
B. Dapat ito ay nasa kronohikal na
pagkakaayos
C. Problema-solusyong pagkakaayos
D. Sanhi at bungang pagkakaayoos
KONKLYUSON O WAKAS
• Dito nakalagay ang iyong pangwakas na
salita o buod.
• Ginagawa upang mas mapaintindi sa
bumabasa ang mga puntos na nasabi na.
• Dito nakasalaysay ang pinakamahalagang
punto ng buong sanaysay at ano ang naging
wakas, pasya o kakahantungan nito.
REKOMENDASYON
 Isang solusyon upang malutas ang
problema na kinakailangan ng
patunay o pagbibigay ng aral.
Layunin
ng
Pagsusulat
MGA LAYUNIN NG PAGSUSULAT
 Layunin nitong makaakit,mapaniwala,at
mapasang ayon ang mambabasa batay sa
ideya na ipinahahayag sa teksto.
Ang layunin ng pagsusulat ay magpahayag
ng mga guni-
guni,makulay,matayutay,matalinghaga,at
masimbolong mga pangyayari na batay sa
mayamang imahinasyon ng akda.
 Maglahad,magbigay ng impormasyon
at magbigay linaw o paliwanag sa
paksa sa isang teksto.
 Makita sa daloy ng paghahanay ng
mga paghahanay ng mga ideya o
kaisipan sa isang teksto.
Dr. Edwin R. Mabilin
 Ayon sa kanya ang
layunin sa
pagsasagawa ng
pagsulat ay maaaring
mahati sa dalawang
bahagi.
1. Personal o Ekspresibo- kung saan ang
layunin ng pagsusulat ay nakabatay sa
pansariling pananaw,karanasan,naiisip o
nadarama ng manunulat.Ang ganitong
paraan ng pagsulat ay maaaring magdulot
sa bumabasa ng
kasiyahan,kalungkutan,pagkatakot o
pagkainis depende sa layunin ng sumusulat.
2. Panlipunan o Sosyal- kung saan
ang layunin ng pagsulat ay ang
pakikipag-ugnayan sa ibang tao o sa
lipunang ginagalawan .Ang tawag
dito ay transaksiyonal.
MGA
URI
NG PAGSULAT
Akademikong Pagsulat
Ito ay maaaring maging kritikal na
sanaysay, lab report, eksperimento,
konseptong papel, term paper o
pamanahong papel, thesis o disertasyon.
Itinuturing din itong isang intelektwal na
pagsulat dahil layunin nitong pataasin ang
antas at kalidad ng kaalaman ng mga
estudyante sa paaralan.
Teknikal na Pagsulat
Saklaw nito ang pagsulat ng feasibility
study at ng mga korespondensyang
pampangangalakal. Gumagamit ng mga
teknikal na terminolohiya sa isang
partikular na paksa tulad ng science at
technology. Nakatuon sa isang tiyak na
audience o pangkat ng mga mambabasa.
Dyornalistikong Pagsulat
Pampamamahayag ang uring ito ng
pagsulat na kadalasang ginagawa ng mga
mamamahayag o journalist. Saklaw nito
ang pagsulat ng balita, editoryal, kolum,
lathalain at iba pang akdang mababasa sa
mga pahayagan at magazin.
Referensyal na pagsulat
Naglalayong magrekomenda ng iba pang
sanggunian o source hinggil sa isang
paksa. Madalas, binubuod ng isang
manunulat ang ideya ng ibang manunulat
at tinutukoy ang pinaghanguan niyon na
maaaring sa paraang parentetikal,
footnotes o endnotes.
Madalas itong makita sa mga teksbuk,
pamanahong papel, thesis o disertasyon.
Maihahanay din dito ang paggawa ng
bibliyografi, indeks at notecards.
Propesyonal na pagsulat
Ito ay nakatuon sa isang tiyak na profesyon.
Pinag aaralan nang husto ng mga estudyante sa bawat
kurso ang ganitong pagsulat bago sila makapagtrabaho.
• Sa mga guro, lesson plans, instructional materials,sa
mga doktor, pagsulat ng reseta, patient’s journal o
medical report,abogado, briefs at pleadings, legal forms
at sa mga Pulis, investigative report at police reports.
Malikhaing Pagsulat
Masining na uri ng pagsulat sa larangan ng
panitikan o literatura. Ang fokus ay ang
imahinasyon ng manunulat. Layunin nitong
paganahin ang imahinasyon ng manunulat at
pukawin ang damdamin ng mga mambabasa.
Mihahanay sa uring ito ang pagsulat ng tula,
nobela, maikling katha, dula at sanaysay.

Makrong-Kasanayan-PPT.pptx collehe course

  • 1.
    MARY GOLD R.SALGADO, MAT Instructor Republic of the Philippines OCCIDENTAL MINDORO STATE COLLEGE|Sablayan Campus College of Teacher Education Department
  • 2.
  • 3.
     Sa pakikipagkomunikasyonng tao, sa anyong berbal man o sa anyong di-berbal, ang kanyang kakayahan sa larangan ng pagpapahayag ay lagi ng nasasangkot.  Sa kahusayan niya sa pagpapahayag nakasalalay ang linaw ng mensaheng nais niyang iparating sa kanyang kapwa. “Panimula”
  • 4.
    “MAKRONG KASANAYAN” Ito aylarangan ng komunikasyon. Ang epektibong pagpapahayag ng kaisipan, saloobin, naisin at damdamin ay isang mahalagang proseso sa pakikipagtalastasan.
  • 5.
     Ang pangunahingkasangkapan upang maisakatuparan ang matagumpay na pakikipagtalastasan ay paggamit ng wika. Pagkat dito nakasalalay ang tagumpay ng anomang proseso sa pakikipag-ugnayan sa kapwa.
  • 6.
    “APAT NA MAKRONGKASANAYAN” PAKIKINIG PAGSASALITA PAGBASA PAGSULAT
  • 7.
    Paano nalilinang angmga kasanayang pangwika?  Nalilinang ang kasanayang pangwika sa palaging pag-iisip nang kasanayan sa paggamit ng wika ay nasa mga arena ng komunikasyon.
  • 8.
  • 9.
    PAKSA 1: KAHULUGANNG PAKIKINIG Ano ang pakikinig? Ito ay isang aktibong proseso ng pagtanggap ng mensahe sa pamamagitan ng sensoring pandinig at pag-iisip. 9 Aktibo ito dahil nagbibigay-daan ito sa isang tao na pag isipan, tandaan at ianalisa ang kahulugan at kabuluhan ng mga salitang kanyang napakinggan.
  • 10.
     Ito rinay pagtugong mental at pisikal sa mensaheng nais ipabatid ng tagapagdala ng mensahe. 10
  • 11.
    11  Ayon kayYagang (1993), ang pakikinig ay kakayahang matukoy at maunawaan kung ano ang sinasabi ng ating kausap.  Ayon kina Howatt at Dakin (1974), nakapaloob sa kasanayang ito ang pag- unawa sa diin at bigkas, balarila at talasalitaan at pagpapakahulugan sa nais iparating ng tagapagsalita.
  • 12.
    12  Mahalaga angpakikinig sa ating pang-araw- araw na pamumuhay. Ayon kay Wilga Rivers (1981), makalawang beses tayong nakikinig kaysa sa pagsasalita, makaapat na beses kaysa sa pagbabasa at makalimang beses kaysa sa pagsulat.  Napakahalaga nito sa paglinang ng kakayahan sa pagsasalita. Gaya ng sinabi ni Nida (1957), “Ang pagkatuto sa pagsasalita ng isang wika ay nakasalalay nang malaki kung paano mo ito napakinggan nang mabuti.”
  • 13.
  • 14.
    A. Ang pakikinigay isang mabilis at mabisang paraan ng pagkuha ng impormasyon kaysa sa tuwirang pagbabasa.
  • 15.
    B. Ang pakikinigsa kapwa ay daan upang ang bawat isa ay magkaunawaan at magkaroon ng mabuting ugnayan.
  • 16.
    C. Sa pakikinigkinakailangan ng ibayong konsentrasyon sa pag-unawa, pagatanda o paggunita sa narinig.
  • 17.
    Pag-aaral, madalas gamitin. 45%Pakikinig 30 % Pagsasalita 16% Pagbabasa 9% Pagsulat
  • 18.
  • 19.
    TALAKAYAN 1. IHANDA ANGSARILI 2. PAGTUKOY SA LAYUNIN O DAHILAN NG PAKIKINIG 3. MGA DAPAT IWASAN HABANG NAKIKINIG
  • 20.
    IHANDA ANG SARILI 1.MAGDALA NG GAMIT SA PAGTALA 2. IPOKUS ANG KAISIPAN SA PAKSANG TINATALAKAY 3. TIGNAN ANG TAGAPAG SALITA 4. MAGPAKITA NG INTEREST
  • 21.
    PAGTUKOY SA LAYUNINO DAHILAN NG PAKIKINIG 1. TUKUYIN ANG DALOY AT PAGKAKASUNOD- SUNOD NG PAKSANG PINAG-UUSAPAN 2. TUKUYIN ANG MENSAHE AT ALAMIN ANG KAHULUGAN NITO 3. TUKLASIN AT KILALANIN ANG MGA BAGONG IMPORMASYON 4. MAKAPAG BIGAY NG BUOD TUNGKOL SA PAKSA
  • 22.
    MGA DAPAT IWASAN HABANGNAKIKINIG • Pagbibigay ng agarang KONKLUSYON • Pagbibigay ng puna kahit hindi pa tapos ang nagsasalaysay • Pagiging bida sa usapan • Pagsingit ng sariling ideya • Paggambala sa tagapagsalita
  • 23.
    Paksa 3: Pamamaraansa Mabisang Pakikinig
  • 24.
    1.Alamin ang layuninsa pakikinig  Mahalaga para sa isang tagapakinig na tukoy kung bakit kailangang makinig. Ang kaalaman dito ang magiging lakas upang maihandang mabuti ang sarili. 24
  • 25.
    2. Magtuon ngmatamang pansin sa pinakikinggan 25  Mahalaga para sa isang tagapakinig na tukoy kung bakit kailangang makinig. Ang kaalaman dito ay ang magiging lakas upang maihandang mabuti ang sarili.
  • 26.
    3. Alamin angpangunahing kaisipan sa pinakikinggan 26  Madali lamang nakilala ang pangunahing kaisipan sa pinakikinggan. ito ang kadalasang inilalakas o maaaring binibigyang diin ng nagsasalita.
  • 27.
    “ 4. Maging isangaktibong kalahok 27 Malaking tulong hindi lamang sa tagapakinig ang aktibong pakikisangkot sa tagapagsalita. Ang pagbibigay ng isang simpleng tango ng pagsang-ayon ay nakakahikayat.
  • 28.
    5. Iwasan magbigayng maagang paghuhusga sa kakayahan ng tagapagsalita 28  Kawalan ng respeto sa nagsasalita kung pupunahin agad ang kanyang mga kakulangan o pagkakamali.
  • 29.
    29 6. Iwasan angtugong emosyunal sa naririnig  May mga salitang nagbibigay tagapakinig sa kakaibang damdamin maaaring ang salita ay mapagalit at magbibigay takot. Kung kaya’t huwag mawala ang konsentrasyon kung ito ang nakita o nararamdaman sa tagahatid.
  • 30.
    7. Tandaan angmga bagay na nakita at napakinggan 30  Ang pag-alala sa mga bagay na nakita ay makapagpapalinaw sa pagbalik gunti (recall) sa mga naririnig at mahalaga din ang pagsusulat o notes.
  • 31.
  • 32.
    Diskriminatibo Layunin-matukoy ang pagkakaibang pasalita at di-pasalitang paraan ng komunikasyon.
  • 33.
    Komprehensibo Kahalagahan: a. Maunawaan angkabuuan ng mensahe. b. Maintindihan ang nilalaman at kahulugan ng kanyang pinakikinggan.
  • 34.
    Paglilibang Layunin: a. Upang libanginang sarili. b. Ginagawa para sa sariling kasiyahan.
  • 35.
    Paggamot Kahalagahan: a. Matulungan ngtagapakinig ang nagsasalita na madamayan o makisimpatya sa pamamagitan ng pakikinig sa hinaing o suliranin ng nagsasalita.
  • 36.
    Kritikal Layunin: a. Makabubuo nganalisis ang tagapakinig batay sa narinig. b. Malinawan ang tagapakinig sa puntong nais niyang maintindihan
  • 37.
  • 38.
    Mayroon tayong pitongelemento na nakaiimpluwensiya sa pakikinig. 📌 Edad o Gulang 📌 Oras 📌 Kasarian 📌 Tsanel 📌 Kultura 📌 Konsepto sa Sarili 📌 Lugar
  • 39.
    1. Edad ogulang Malaki ang nagiging impluwensiya ng pakikinig kung ang iyong kausap ay bata o mas nakakatanda sa inyo. 2. Oras Malaki din ang impluwensiya ng oras sa pakikinig maaring hindi natin maintindihan ang kanilang mga sinasabi kung salungat sa oras na tayo ay may nakalaan para sa pakikinig.
  • 40.
    3. Kasarian Sinasabing magkaibaang interes ng mga lalake kaysa mga babae. 4. Tsanel Sa ating panahon ngayon ay marami ng nalikhang mga kagamitan na maaring gamitin upang makipagusap.
  • 41.
    5. Kultura  Angpagkakaiba-iba ng kultura ng tao ay nagiging dahilan din ng mabuti at di- mabuting kawilihan sa pakikinig. 6. Konsepto sa Sarili  Mayroong mga tagapakinig na may katalinuhang taglay.
  • 42.
    7. Lugar Ang tahimikat malamig na lugar ay lubusang nakahihikayat at nakakapagpataas ng level ng konsentrasyon sa isang tagapakinigng isang panayam.
  • 43.
  • 44.
     EAGER BEAVER Siyaang tagapakinig na ngiti nang ngiti o tangu nang tango habang may nagsasalita sa kanyang harapan, ngunit kung naiintindihan niya ang kanyang naririnig ay isang malaking tanong.
  • 45.
     SLEEPER Siya angtipo ng tagapakinig na nauupo sa isang tahimik na sulok ng silid. Wala siyang tunay na intensyong makinig.
  • 46.
     TIGER Siya angtagapakinig na lagging handang magbigay ng reaksyon sa anumang sasabihin ng tagapagsalita upang sa bawat pagkakamali ay parang tigre siyang susugod at mananagbang.
  • 47.
     BEWILDERED Siya angtagapakinig na kahit na anong pilit ay walang maiintindihan sa naririnig. Kapansin-pansin ang pagkunot ng kanyang noo, pagsimangot at anyong pagtataka o pagtatanong ang kawalan niya ng malay sa kanyang mga naririnig.
  • 48.
     FROWNER Siya angng tagapakinig na wari bang lagi na lang may tanong at pagdududa. Makikita sa kanyang mukha ang pagiging aktibo, ngunit ang totoo, hindi lubos ang kanyang pakikinig kundi isang pagkukunwari lamang niya ay ang opurtunidad na makapagtanong para makapag-paimpres.
  • 49.
     RELAXED Isa siyangproblema sa isang nagsasalita. Paano’y kitang-kita sa kanya ang kawalan ng interes sa pakikinig. Itinutuon ang kanyang atensyon sa ibang bagay at walang makitang iba pang reaksyon mula sa kanya. Positibo man o negatibo.
  • 50.
     BUSYBEE Isa siyasa pinakaaayawang tagapakinig sa anumang pangkat, hindi lamang siya nakikinig,abala rin siya sa ibang Gawain tulad ng pagsusulat, pakikipagtsismisan sa katabi, pagsusuklay, o anumang gawaing walang kaugnayan sa pakikinig.
  • 51.
     TWO-EARED LISTENER Siyaang pinakaepektibong tagapakinig,nakikinig siya gamit hindi lamang ang kanyang tainga kundi maging ang kanyang utak. Lubos ang partisipasyon niya sa Gawain ng pakikinig. Makikita sa kanyang mukha ang kawilihan sa pakikinig.
  • 52.
    “Mga Kabutihang Maidudulot ngAktibong Pakikinig”
  • 53.
    Makinig at pahalagahanang sinasabi ng kapwa upang mapaamo ang matigas na damdamin. Madaling maunawaan ang posisyon ng iba kung mataimtim na makikinig sa kanya. Maiiwasan ang mga negatibong pagpuna ng iba kung ginagamit ang pakikinig sa wastong paraan.
  • 54.
    Mawawala ang puwangng di pagkakasunduan kung nakikinig ang bawat isa. Madaling matulungan ang kapwa sa pamamagitan ng pakikinig. Matutuklasan ang mga kahinaan ng bawat isa tungo sa pagbabago sapagkat masusuri at maaanalisa ang kahinaan sa pamamagitan ng masusing pakikinig.
  • 55.
  • 56.
    HADLANG SA PAKIKINIG Pagbuong maling kaisipan Pagkiling sa sariling opinyon Pagkakaiba-iba ng pakahulugan Pisikal na dahilan Pagkakaiba ng kultura Suliraning pansarili
  • 57.
    Pagbuo ng malingkaisipan May mga pagkakataon na tayo ay nakikipag- usap sa ating sariling isipan habang nakikinig at sa pamamagitan nito, ang nabubuo ay kung ano ang nabuong kaisipan natin at hindi ang kabuuang nilalaman ng ating pinakikinggan
  • 58.
    Pagkiling sa sarilingopinyon Nakakabuo tayo ng sariling kaisipan habang nakikinig sa isang nagsasalita mula sa sarili nating opinyon na wala namang matibay na basehan.
  • 59.
    Pagkakaiba-iba ng pakahulugan Angnabubuo nating interpretasyon sa ating narinig ay maaaring iba sa pakahulugan ng nagsasalita.
  • 60.
    Pisikal na dahilan Isarin sa hadlang sa pakikinig ang epekto ng kapaligiran. Halimbawa: 1. Maiingay na paligid 2. Init sa loob ng silid
  • 61.
    Pagkakaiba ng kultura Posiblengmangyari na hindi natin matanggap ang mensaheng ipinadala ng tagapagsalita dahil sa kaibahan ng kultura.
  • 62.
    Suliraning pansarili Hindi natingaanong mauunawaan ang ating pinakikinggan kung namamayani sa ating isipan ang ating sariling problema sapagkat nakapokus tayo sa problema at hindi sa ating pinakikinggan.
  • 63.
  • 64.
     Ihanda angSarili  Huminto sa Pagsasalita  Magtanong  Bukas ang Isipan  Kontrolin ang Kapaligiran  Pakinggang Mabuti ang Impormasyon  Iwasan ang Panghusga sa Tagapagsalita  Patapusin ang Tagapagsalita
  • 65.
  • 66.
    ARALIN 2 PAGSASALITA PAKSA 1:KAHULUGAN NG PAGSASALITA  Ang pinakamahalagang kasanayang pangwika ay ang pagsasalita.
  • 67.
    KAHULUGAN NG PAGSASALITA °AngPagsasalita ay kakayahan at kasanayan ng isang tao na maihayag ang kanyang ideya, paniniwala at nadarama sa pamamagitan ng paggamit ng wikang nauunawaan ng kanyang kausap.
  • 68.
     Ayon kayGarcia (2010) ito ang unang natutunan ng tao simula nang isinilang sa pamamgitan ng kanyang pag-iyak. KAHULUGAN NG PAGSASALITA
  • 69.
     Ayon kaySauco (2001) kailangan ng isang indibidwal na matuto at masanay sa mga gawaing pagsasalita. KAHULUGAN NG PAGSASALITA
  • 70.
    Ang pagsasalita aynagtataglay ng 35 porsyento sa kabuuang gawain ng isang tao.  Ang husay sa pagsasalita ay isang kailanganin tungo sa pagiging matagumpay ng isang tao. KAHULUGAN NG PAGSASALITA
  • 71.
  • 72.
    Komunikasyon ng mgaideya at damdamin sa pamamagitan ng mga simbolong nakikita at naririnig mula sa tagapagsalita. Nagiging kasangkapan sa pagkakaunawaan ng mga tao. Nakakapanghikayat o impluwensya ng saloobin ng nakikinig. Higit na may oportunidad at nakalalamang ang isang taong mahusay magsalita.
  • 73.
    Naipapahayag sa publikoang pananaw ng katwirang may kabuluhan at kapakanang Panlipunan upang magamit sa pagbuo ng mga Patakaran at Istratehiya sa pagpapatupad nito. Maibahagi ng karunungang natatamo sa pamamagitan ng pakikipag-usap ay higit na mabilis at marami. Maibabahagi at mapagpamana sa mga sumusunod na salinahi.
  • 74.
    Magagamit sa iba’tibang pagkakataon, kasama na ang mga gawaing pang akademiko. Ang pagtatagumapay ng tao sa kanyang mga hangarin sa buhay nakasalalay sa kanyang pagsalita sa paraang matapat, mabisa, malinaw at kapani-paniwala.
  • 75.
  • 76.
     TINIG Ito angpinakamahalagang puhunan ng isang nagsasalita. Sa maraming pagkakataon,kinakailangan ang tinig ay maging mapanghikayat at nakaka akit pakinggan.  BIGKAS Napakahalaga na maging wasto ang bigkas ng nagsasalita.
  • 77.
     TINDIG Ito angrepleksyon kung gaano kahanda o komportable ang mambibigkas. Kailangan din ay mayroon kang tikas sa pag tindig.
  • 78.
     KUMPAS Ang kumpasng kamay ay importante sa nagsasalita. Kung wala ito ang nagsasalita ay magmumukhang tuod o robot.
  • 79.
    KILOS Ang kilos dinay mahalaga sa pagsasalita dahil hindi sapat ang salita lamang upang maunawaan ang sinasabi kundi lalo higit sa kilos at ekspresyon ng mukha.
  • 80.
  • 81.
    Ano nga baang kasanayan sa pagsasalita? • Ang kakayahan at kasanayan ng isang tao na maipahayag ang kanyang ideya, paniniwala at nararamdaman sa pamamagitan ng wikang nauunawaan ng kanyang kausap.
  • 82.
  • 83.
    “Pakikipag-usap” • Ito aypalitan ng kaisipan, damdamin at pagpapalagayan ng loob ang mga taong sangkot sa usapan. “Pakikipanayam” • Ito ay isang mabilis at mabisang paraan ng pagkuha o paglakop ng mga impormasyon at maaring gamitin sa iba’t-ibang kadahilanan.
  • 84.
     May dalawanguri ang Pakikipanayam PORMAL  Ang pormal na pakikipanayam ay may ginagawang pakikipagtipan sa kapapanayamin sa isang takdang araw, oras at lugar. DI-PORMAL  Ito ay walang ginagawang pakikipagtipan sa isang taong kakapanayamin. Tinatawag itong ambush interview.
  • 85.
    Nakasasaksi na tayong pakikipanayam sa:  Panonood ng telebisyon  Pakikinig sa radyo
  • 86.
    “Pakikipagdebate o Pagtatalo” Ito ay ang mga pangangatwiran ng dalawang koponan mula sa magkasalungat na panig tungkol sa paksang napagkaisahang pagtalunan (proposisyon) sa tiyak na oras at lugar na pangyayari.  Ito ay maaring gamitan ng pormal o di pormal na pagtatalo.
  • 87.
    Dalawang uri ngDebate 1.PORMAL Ang paksa sa uring ito ay masinsinang pag- uusap at masususing pinagtatalunan. Ito ay may takdang panahon, araw at oras kung kalian gaganapin.
  • 88.
    2.DI-PORMAL Ang tagapangulo aymagpapahayag ng paksang pagtatalunan, pagkatapos na ipahayag ang pagtatalo. Ang ganitong uri ng debate ay may maayos na pagpapalitang kuro-kuro at palagay.
  • 89.
    “Pangkatang Talakayan” • Itoay tuwirang pag-uusap ng isang maliit na pangkat ng tao. Dahil dito tinatalakay nila ang mga problema na mahalaga sa kanila at binibigyan iyon ng solusyon.
  • 90.
    “Pagtalumpati” • Ang pagtatalumpatiay isang mabisa at kalugod-lugod na paraan ng pagbigkas. • Ang kaalaman sa wastong pagtatalumpati ay mahalaga sa pagtatamo ng higit na pagkilala sa sariling kakayahan, pagpapaunlad at pakikitungo sa iba.
  • 91.
    • Isang uring komunikasyong pampubliko na nagpapaliwanag tungkol sa isang mahalagang paksa. • Isa rin itong maanyong pagpapahayag ng kaisipan sa paraang pagsasalita.
  • 92.
    “May tatlong uring talumpati” Talumpating Walang Paghahanda o Impromtu  Tinatawag ito na impromptu speech o daglian.  Ito ay talumpating biglaan at nabibigyan lamang ng ilang minute o oras upang makasagot at maglahad ng ideya.
  • 93.
    2. Talumpating Pabasa Ito ay pinaghahandaan, sinusulat at binabasa ng nagtatalumpati.  Binibigyan ng sapat na oras upang maghanda ang tagapagsalita. 3. Talumpating Pasaulo  Ito ay talumpating sinulat o minemorya pa.  Hinahandaan muna ang talumpati at pinag- eensayo muna bago gawin.
  • 94.
    “Mga Dapat TaglayinNg Mabisang Tagapagsalita”
  • 95.
    “Ang isang taongepektib na magsalita sa harap ng mga pangkat ng tao ay higit na madaling makakakuha ng respeto mula sa ibang tao.”
  • 96.
    1. May Kahandaan Maykaalaman sa paksang tinatalakay 2.Tiwala sa Sarili May lakas ng loob Mapanghikayat na pananalita Malakas ang loob Walang alinlangan at nakatitiyak na tama ang mga sinasabi.
  • 97.
     Mapanghikayat napananalita Nananatili ang interes ng mga nakikinig 3.May kakayahang magsalita sa harap ng tagapakinig Awtoridad Malakas na tinig Malinaw na pananalita
  • 98.
    Awtoridad May karapatan ka,may kakayahan kang magsalita at manguna Malakas na tinig Upang mas maintindihan ng maayos ang detalye at maunawaan din ng mga nakikinig
  • 99.
     Malinaw napananalita Hindi mabilis at hindi rin mabagal, may katamtamang bilis lamang at hindi nagmamadali.
  • 100.
    4. Marunong makinigat maghatid ng mensahe May konsiderasyon.  Bigyang konsiderasyon ang mga payo mula sa ibang tao. 5. Walang paligoy-ligoy Walang pasakalye, diretso sa kung ano ang gustong sabihin.
  • 101.
    6. Sistematiko Magkakasunod-sunod at maayosang ideya mula umpisa hanggang sa matapos ito. May katapatan Pawang katotohanan lamang
  • 102.
  • 103.
    1. Ang pagbasaay interpretasyon ng mga nakalimbag na simbolo ng kaisipan. 2. AROGANTE - ang pagbabasa ay nakapagpapalawak ng pananaw at paniniwala sa buhay na syang nakapagpapatatag sa tao na harapin ang mga di inaasahang suliranin sa buhay. 3. Ito ang pagtanggap ng mga mensahe sa pamamagitan ng pagtugon ng damdamin at kaisipan sa mga titik at simbolong nakalimbag sa pahina. 4. Ang pagbasa ay nakapagpapataas ng uri ng panlasa sa mga babasahin.  Mga Kahukugan ng Pagbasa
  • 104.
  • 105.
     Ayon kayThorndike, Ang pagbasa ay hindi pagbibigay tanung lamang sa mga binabasa kundi pangangatwiran at pag- iisip. Ayon kay Goodman (1957, 1971, 1973) Isang psycholinguistic guessing game ang pagbasa kung saan ang nagbabasa ay nagbubuong muli ng isang mensahe o kaisipan na hinango sa tekstong binasa.
  • 106.
     Ayon kayCoady (1979), Upang lubusang maintindihan ang teksto, kailangang maiuugnay ng tagabasa ang dati nyang alam na makatutulong sa kanyang kakayahan na bumuo ng mga konsepto/kasanayan/kaisipan mula sa mga naiprosesong impormasyon sa binasa.
  • 107.
     Ayon kayAdams (1990), Ang mahusay na pagbasa ay nakadepende sa masusing pagkilala ng mga letra, salita at kung paano binabaybay ang mga ito.  Ayon kay Hank (1983), Ang pagbasa ay ang pag-unawa sa kahulugan ng mga nakalimbag o nakasulat at pagbibigay ng interpretasyon dito
  • 108.
  • 109.
    Ano ano angKahalagahan ng Pagbasa 1. Nadadagdagan ang kaalaman 2. Napapayamaan ang kaalaman at napapalawak ang talasalitaan 3. Nakararating sa mga pook na hindi pa nararating
  • 110.
    4. Nahuhubog angkaisipan at paninindigan. 5. Nakakukuha ng mahalagang impormasyon. 6. Nakakatulong sa mabibigat na suliranin at damdamin. 7. Nagbibigay ng inspirasyon sa nakikita ng iba’t ibang antas ng buhay at anyo ng daigdig.
  • 112.
    MGA KATANUNGAN 1.Bakit kailangannating magbasa? 2.“Sa pagbasa, nagiging ganap ang pagkatao ng isang nilalang” anong masasabi mo rito? 3.Ano ang maaari nating kuhanan ng impormasyon o kaalaman? Bakit?
  • 113.
  • 114.
    Mapabuti ang pag-unawaat bilis sa pagbasa  Kung ang isang tao ay mahilig magbasa o palaging nagbabasa, nahahasa ang ating dila o bibig kung kaya’t nagiging mabilis sa Pagbasa.
  • 115.
    Maihanda ang mgatiyak na kagamitan sa masaklaw at masidhing Pagbasa  Dapat kapag tayo ay magbabasa, ating maihanda ang ating mga sarili lalo naang ating isipan at iba pang mga pwedeng gamitin sa malawak na matinding pagbasa.
  • 116.
    Makilala ang mgapaksang pinag-aaralan upang matamo ang impormasyon hinggil sa iba’t ibang larangan tulad ng sining, agham at mga bagay na Pangkatauhan o humanities  Hindi lang dapat tayo basta basta nagbabasa, dapat nating seryosohin ang Pagbabasa upang makuha natin ang impormasyon na nais ihatid sa atin ng mga salita o paksa.
  • 117.
    “Magamit ang pagbasasa Pagpapabuti ng mga kasanayan sa pakikinig, pagsasalita at pagsulat”  Kung saan nakakatulong ang pagbasa upang maging magaling tayo o maingat sa ating pakikinig, pagsasalita at pagsulat.
  • 118.
    “Matamo ang pagsasarilisa pag-aaral at magkaroon ng mabisang pag-uugali sa pag- aaral sa tahanan, paaralan at aklatan”  Layunin din ng Pagbasa na magkaroon tayo ng oras para sa pag-aaral, pagbasa ng mga magagandang babasahin na pwede nating gamiting inspirasyon upang magkaroon ng magandang pag-uugali.
  • 119.
    “Mapadalisay ang mgakasanayan sa kritikal na pag-iisip sa pamamagitan ng pagtataya at pagpapahalaga sa mga binasa”  Sa pamamagitan ng Pagbasa nahahasa ang ating kaisipan o nabubuksan ang ating mga kaisipan to the higher level o kritikal na pag-iisip patungkol sa mga paksa o impormasyon na mapapag-usapan.
  • 120.
    “Makamtan ang kasiyahanat katuwaan na dulot ng Pagbabasa”  Tunay na hindi natin maipagkakaila ang kahalagahan ng Pagbabasa at ang layunin nito na makapagdulot ng kasiyahan at katuwaan sa bawat mambabasa.
  • 121.
    “Nagbabasa ang taodahil sa iba’t ibang kadahilanan”  May nagbabasa upang kumuha ng dagdag kaalaman o karunungan. Halimbawa: Estudyante  May nagbabasa dahil gusto nilang malaman ang nangyayari sa paligid, ayaw niyang mapang-iwanan ng takbo ng panahon. Halimbawa: Newspaper, Social Media
  • 122.
     May nagbabasaupang maaliw o mabawasan ang pagkainip at pagkabagot na nararamdaman. Halimbawa: Komiks, Magazine, Aklat
  • 123.
  • 124.
  • 125.
    “Apat na hakbangng pagbasa”
  • 126.
    Ang pagbasa saakda o persepsyon. Ito ang hakbang sa pagkilala sa mga nakalimbag na simbolo at maging sa pagbigkas nang wasto sa mga simbolong nababasa.
  • 127.
    Ang pag-unawa sabinasa o komprehensyon - Pagpoproseso ito ng mga impormasyon o kaisipang ipinahahayag ng simbolong nakalimbag na binasa. Ang pagpoprosesong ito ay nagaganap sa isipan.
  • 128.
    Ang Reaksyon sabinasa - Sa hakbang na ito, hinahatulan o pinapasyahan ang kawastuhan, kahusayan at pagpapahalaga sa isang tekstong binasa.
  • 129.
     Emosyonal naReaksyon  Intelektwal na Reaksyon
  • 130.
    Integrasyon - Sa hakbangnamang ito, isinasama at iniuugnay ang kaalamang nabasa sa mga dati nang kaalaman at/o karanasan.
  • 131.
  • 132.
    1.Pag-unawang literal 2. Pagbibigayng interpretasyon 3. Mapanuri o kritikal na pagbasa 4. Paglalapat o aplikasyon 5.Pagpapahalaga
  • 133.
  • 134.
     Mabilisang Pagbasa(Skimming) •Mabilisangpagbasa na ang layunin ay alamin ang kahulugan ng KABUUANG TEKSTO. •Pananaw at layunin ng manunulat
  • 135.
     Pahapyaw naPagbasa (Scanning) • Mabilisang pagbasa sa ang layunin ay hanapin ang ISPESIPIKONG IMPORMASIYON • Kailangan ng bilis at talas ng mata sa paghahanap ng tiyak na impormasyion
  • 136.
    Pagsusuring Pagbasa (Analyticreading) • Mapanuring pagiisip ang ginagawa sa ganitong uri ng pagbabasa.  Ginagamit dito ang matalino at malalim na pag-iisip
  • 137.
     Pamumunang Pagbasa(Critical reading) • Dapat matiyak ng mambabasa na naunawaan ang buong nilalaman ng akda.Sa pamumuna hindi lamang ang nilalaman ng akda ang binibigyan ng pansin.Kasama rito ang pagpuna mula sa pamagat,simula,katawan at wakas ng akda.
  • 138.
     Tahimik naPagbasa (silent reading) • Mata lamang ang gumagalaw sa uri ng pabasang ito,walang puwang dito ang paggamit ng bibig kaya walang tunog ng salita ang nalilikha ng bumabasa ng teksto.
  • 139.
     Pasalitang Pagbasa(Oral Reading) • Pagbasa ito sa teksto na inaangkupan ng wastong pagbigkas sa mga salita at sapat na lakas ng tinig upang sapat na marinig at maunawaan ng mga tagapakinig.
  • 140.
     Masinsinang Pagbasa •Hindiito "undertime pressure" na pagbasa.Bininigyan dito ng guro ang mga mag-aaral ng sapat na panahon upang maisa-isang basahin at mapagtuunan ng pansin ang mga salitang bumubuo sa teksto.
  • 141.
  • 142.
  • 143.
     1. PAGTATANONG -Bumuong mga tanong tungkol sa iyong (kasulukuyan) binabasa.  2. PAGHUHULA -Hulaan ang mga sagot sa tanong na nabuo sa iyong isipan.
  • 144.
     3. PAGLILINAW -Linawinkung tama o mali ang iyong ginawang hula o mga sagot sa iyong mga tanong.  4. PAG-UUGNAY -Iugnay ang mga teksto at iyong karanasan o kaalaman.  5. PAGHUHUSGA -Husgahan/suriin ang element ng teksto.
  • 145.
  • 146.
  • 147.
    BOTTOM-UP M MAMBABASA TEKSTO Inilalahad ng teoryangito na ang kaalaman ng tao ay nagmumula sa kanyang nabasa. Ang bawat kaalaman at kasanayang taglay natin umano ay itinuro o natutunan natin sa pamamagitan ng pagbabasa ng mga teksto.
  • 148.
    TOP DOWN MAMBABASA TEKSTO Inilalahad ngteoryang ito na ang kaalaman ng tao ay nagmumula sa kanyang karanasan. Ang bawat kaalaman at kasanayang taglay natin umano ay dulot ng ating mga nararanasan sa araw-araw nating pamumuhay. Bilang pagsalungat sa bottom up , saka pa lamang natin isusulat ang mga kaalamang galing sa ating mga karanasan upang mabasa naman ito ng ibang tao.
  • 149.
    INTERAKTIBO Inilalahad ng teoryangito na ang kaalaman ng tao ay parehong nagmumula sa kanyang karanasan at mga nabasa. Ito ang pinaghalong “bottom up at top-down”. Pinaniniwalaang hindi lahat ng kaalaman natin ay nagmula sa ating karanasan , dahil mayroon din tayong mga particular na kaalamang nagmula mismo sa mga binabasa. MAMBABASA TEKSTO
  • 150.
    ISKEMA Inilalahad ng teoryangito na ang tao ay may tinatawag na iskemata. Ito ay parte ng ating utak kung saan maayos nitong inoorganisa ang mga kaalaman at memoryang tinatanggap ng ating Sistema sa araw-araw. Iskema naman ang tawag natin sa isang partikular na kaalaman o memorya ng tao.
  • 151.
    Ipinaliliwanag ng teoryangito na dahil sa ating iskemata, madali nating matutukoy ang mga lumang kaalaman at bagong kaalaman sa mga binabasa natin. Gamit ang iskema na nagsisilbing background knowledge mas bumibilis ang komprehensyon kumpara sa mga kaalamang bago pa lang natin mababasa.
  • 152.
  • 153.
     Ang Pagsulatay isang anyo ng komunikasyon kung saan ang kaalaman o ideya ng tao ay isinasalin sa pamamagitan ng mga titik at simbolo. Ito ay nagbibigay- daan para maihayag ng mgaa tao ang kanilang mga opinion at saloobin sa pamamagitan ng tekswal na pamamaraan.
  • 154.
     Ang pagsulatay isang mental at pisikal na aktibidad na isinasakatuparan para sa iba’t ibang layunin at tunguhin.  Ito ay mental na aktibidad sapagkat pinapairal dito ang kakayahan nang isang tao na mailabas ang kanyang kaalaman at ideya sa pamamamgitaan ng pagsasatitik sa mga ito.
  • 155.
     Ang Pagsulatnaman ay maituturing na pisikal na aktibidad sapagkat ginagamitan ito ng galaw ng kamay.
  • 156.
    IBA PANG KAHULUGAN NG PAGSULATAYON SA MGA DALUBHASA
  • 157.
     Ayon kaySauco, et al., (1998) • Ito ay ang paglilipat ng mga nabuong salita sa mga bagay o kasangkapan ng papel. Ito ay naglalayong mailahad ang kaisipan ng mga tao.
  • 158.
     Ayon namankay Badayos (1999) • Ang pagsulat ay isang Sistema ng interpersonal na komunikasyon na gumagamit ng mga simbolo. Maaring ito ay maukit o masulat sa makinis na bagy tulad ng papel, tela maging sa malapad at makapal na tipak na bato.
  • 159.
     Batay kayRivers (1975) • Ang pagsulat ay isang proseso na mahirap unawain. Ang prosesong ito ay nag-uumpisa sa pagkuha ng kasanayan, hanggang sa ang kasanayan na ito ay aktwal nang nagagamit.
  • 160.
  • 161.
  • 162.
     Kung marunongtayong sumulat makakaangat tayo sa iba, dala na rin ng mahigpit na kompetisyon ngayon.  Makakasagot tayo sa mga Pagsusulit na pasanaysay, pagbibigay ng ulat, pagtatala ng resulta ng mga ekspirementasyon at paglikha ng mga papel pananaliksik. Dahil ito ay bahagi ng pananagumpay.
  • 163.
     Sa daigdigng edukasyon, kailangan sumulat tayo ng liham ng aplikasyon, paggagawa ng balangkas pangkaunlaran, gumawa ng anunsyo, umapila sa paglilikom ng pondo, sumagot sa pakiusap ng mga kliyente at marami pang iba.
  • 164.
  • 165.
     Ang mabutingpagsulat ay nakukuha sa pamamagitan ng pagsasanay ng maaring pagtatangka at pag-uulit ng manuskrito.  Maaring tularan ang iba at alamin ang kanilang pamamaraan sa pagsusulat lalo na’t kinakailangan natin ito sa pakikipag- ugnayan sa buong mundo.
  • 166.
    PAMAMARAAN NG PAGSULAT 1.PAG-ASINTA 2. PAGTIPON 3. PAGHUGIS 4. PAGREBISA
  • 167.
    PAG-ASINTA (TRIGGERING)  Kailanganmay isang bagay na magsisilbing daan upang tayo’y sumulat. Kung tayo’y may paniniwala sa ating sarili, matutuklasan natin ang mga paraan upang tayo’y magtatagumpay sa pagsulat. Makalilikha ng mabuting sulatin ang sinuman kung ilalagay niya ang kanyang sarili sa paksa.
  • 168.
    PAGTIPON (GATHERING)  Anoang paksang napili, kailangan pa ring magdaan sa masusing pananaliksik at pagtuklas.  Kailangang makapangalap ng sapat na materyalis at ebidensyang magpapatunay. Bukod sa ating sariling karanasan. Maaring tayong magsaliksik sa dyornal, magazine, ensayklopedya, pahayagan, interbyu at maging sa panonood ng sine at telebisyon.
  • 169.
    PAGHUGIS (SHAPING)  Habangnangangalap tayo ng mga materyalis, binibigyan na natin ng hugis ang ating paksang susulatin. Maari nating sulatin ang burador na maari ring maging bantayan sa pangangalap ng mga kagamitang kailangan makita natin ang pokus ng ating paksa sa pamamagitan ng pagtatanong sa sarili kung ano ang tunay na paksa.
  • 170.
    PAGREBISA (REVISING)  Angisang sulatin ay hindi nakukuha sa isang upuan lamang.  Ang isang mabuting papel ay nadadaanan ng ilang yugto ng pag-unlad mula sa mga di-formal na tala tungo sa unang burador hanggang sa paynal na papel. Karamihan sa mga pagbabago at muling pagsulat hanggang sa maabot nito ang pinakawasto st tumpak na pamamaraan ng pagsulat.
  • 171.
  • 172.
  • 173.
     Ang Panimulaang pinakamukha ng sulatin. Kailangan itong maging kaakit-akit upang maganyak ang magbabasa na basahin ito ang buong katha.  Ito ay maaring pangungusap o talata.  Ito ay dapat ibigay sa haba ng katha.  Ito ay dapat na malinaw, naiintindihan at mabisa upang makuha ang atensyon ng mambabasa.
  • 174.
     Narito angmaaring gamitin upang makabuo ng mabisang panimula: A. Paggamit ng katanungan B. Paggamit ng makatas na pangungusap C. Paggamit ng makatawag-pansing pangungusap D. Paggamit ng paglalarawan
  • 175.
    E. Paggamit ngmga tuwirang sabi F. Paggamit ng dayalog o salitaan G. Paggamit ng analohiya H. Paggamit ng isang pasalaysay o narrative I. Paggamit ng Personal/Historikal/Awdyens reference J. Paggamit ng nakakatawang pangyayari
  • 176.
    KATAWAN • Dito ipinapaliwanagang lahat tungkol sa paksa. • Kaluluwa ng sulatin • Pinakamahabang bahagi ng sulatin
  • 177.
    Hakbang sa pagsulatng Tatawan o Panggitna A. Alamin ang mahahalagang impormasyon o detalyeng kailangang ilahad. B. Dapat ito ay nasa kronohikal na pagkakaayos C. Problema-solusyong pagkakaayos D. Sanhi at bungang pagkakaayoos
  • 178.
    KONKLYUSON O WAKAS •Dito nakalagay ang iyong pangwakas na salita o buod. • Ginagawa upang mas mapaintindi sa bumabasa ang mga puntos na nasabi na. • Dito nakasalaysay ang pinakamahalagang punto ng buong sanaysay at ano ang naging wakas, pasya o kakahantungan nito.
  • 179.
    REKOMENDASYON  Isang solusyonupang malutas ang problema na kinakailangan ng patunay o pagbibigay ng aral.
  • 180.
  • 181.
    MGA LAYUNIN NGPAGSUSULAT  Layunin nitong makaakit,mapaniwala,at mapasang ayon ang mambabasa batay sa ideya na ipinahahayag sa teksto. Ang layunin ng pagsusulat ay magpahayag ng mga guni- guni,makulay,matayutay,matalinghaga,at masimbolong mga pangyayari na batay sa mayamang imahinasyon ng akda.
  • 182.
     Maglahad,magbigay ngimpormasyon at magbigay linaw o paliwanag sa paksa sa isang teksto.  Makita sa daloy ng paghahanay ng mga paghahanay ng mga ideya o kaisipan sa isang teksto.
  • 183.
    Dr. Edwin R.Mabilin  Ayon sa kanya ang layunin sa pagsasagawa ng pagsulat ay maaaring mahati sa dalawang bahagi.
  • 184.
    1. Personal oEkspresibo- kung saan ang layunin ng pagsusulat ay nakabatay sa pansariling pananaw,karanasan,naiisip o nadarama ng manunulat.Ang ganitong paraan ng pagsulat ay maaaring magdulot sa bumabasa ng kasiyahan,kalungkutan,pagkatakot o pagkainis depende sa layunin ng sumusulat.
  • 185.
    2. Panlipunan oSosyal- kung saan ang layunin ng pagsulat ay ang pakikipag-ugnayan sa ibang tao o sa lipunang ginagalawan .Ang tawag dito ay transaksiyonal.
  • 186.
  • 187.
    Akademikong Pagsulat Ito aymaaaring maging kritikal na sanaysay, lab report, eksperimento, konseptong papel, term paper o pamanahong papel, thesis o disertasyon. Itinuturing din itong isang intelektwal na pagsulat dahil layunin nitong pataasin ang antas at kalidad ng kaalaman ng mga estudyante sa paaralan.
  • 188.
    Teknikal na Pagsulat Saklawnito ang pagsulat ng feasibility study at ng mga korespondensyang pampangangalakal. Gumagamit ng mga teknikal na terminolohiya sa isang partikular na paksa tulad ng science at technology. Nakatuon sa isang tiyak na audience o pangkat ng mga mambabasa.
  • 189.
    Dyornalistikong Pagsulat Pampamamahayag anguring ito ng pagsulat na kadalasang ginagawa ng mga mamamahayag o journalist. Saklaw nito ang pagsulat ng balita, editoryal, kolum, lathalain at iba pang akdang mababasa sa mga pahayagan at magazin.
  • 190.
    Referensyal na pagsulat Naglalayongmagrekomenda ng iba pang sanggunian o source hinggil sa isang paksa. Madalas, binubuod ng isang manunulat ang ideya ng ibang manunulat at tinutukoy ang pinaghanguan niyon na maaaring sa paraang parentetikal, footnotes o endnotes.
  • 191.
    Madalas itong makitasa mga teksbuk, pamanahong papel, thesis o disertasyon. Maihahanay din dito ang paggawa ng bibliyografi, indeks at notecards.
  • 192.
    Propesyonal na pagsulat Itoay nakatuon sa isang tiyak na profesyon. Pinag aaralan nang husto ng mga estudyante sa bawat kurso ang ganitong pagsulat bago sila makapagtrabaho. • Sa mga guro, lesson plans, instructional materials,sa mga doktor, pagsulat ng reseta, patient’s journal o medical report,abogado, briefs at pleadings, legal forms at sa mga Pulis, investigative report at police reports.
  • 193.
    Malikhaing Pagsulat Masining nauri ng pagsulat sa larangan ng panitikan o literatura. Ang fokus ay ang imahinasyon ng manunulat. Layunin nitong paganahin ang imahinasyon ng manunulat at pukawin ang damdamin ng mga mambabasa. Mihahanay sa uring ito ang pagsulat ng tula, nobela, maikling katha, dula at sanaysay.