3. Material de
mostraxe
Lupa.
Bandexa.
Rede de
macroinvertebrados ou
coador.
Botas de auga de caña
alta ou vadeador.
Luvas.
Claves e ilustracións de
identificación.
Táboa de valoración da
calidade da auga.

4. SELECCIÓN DA ZONA DE
MOSTRAXE .
Hai que ter en conta:
— Que sexa de doado acceso.
— Se é posible, que corra a auga.
— Intentar que sexa unha zona con
diversidade de hábitats
— Que teña zonas que non sexan demasiado
profundas para poder meterse cunhas botas de
auga.

5. PASOS A SEGUIR PARA TOMAR AS MOSTRAS
1-Localización do noso tramo.
2-Analizaremos os microhábitat que atopemos no tramo.
Fondos rochosos, areosos ou fangosos, raíces e
vexetación mergullada, acúmulos de follas ou madeira
morta.
3-Colleremos a rede e as bandexas e visitaremos un
punto concreto para cada microhábitat .
4-Tomaremos mostras en cada un destes microhábitats
5- Envorcaremos o contino da rede na bandexa branca e
engadiremos un pouco de auga

6. INDICE DE MACROINVERTEBRADOS
Grazas a que coñecemos os requirimentos ecolóxicos das
distintas especies de macroinvertebrados acuáticos; podemos
asociar a súa presenza ou ausencia a unhas determinadas
características de calidade da auga.
Normalmente, os índices baséanse na identificación a
nivel de familia dos macroinvertebrados, en grupos,
seguindo un gradiente de menor a maior tolerancia a
contaminación.
Cada familia ten puntuación que oscila entre 10 e 2.

7. O índice de macroinvertebrados extráese da
seguinte referencia :
García F., Puig A.. Día Mundial del Control de la
calidad del Agua. Ministerio de Medio Ambiente
Rural y Marino. Edita Adecagua, 2008).
Baseado nos traballos de Alba-Tercedor que pode
consultarse na siguiente referencia:
Alba-Tercedor,J. MACROINVERTEBRADOS
ACUATICOS Y CALIDAD DE LAS AGUAS DE LOS
RIOS, IV Simposio del Agua en Andalucía ( SIAGA),
Almeria, 1996, vol. II: 2

8. Dípteros
Mosquito Quironómido
Puntuación: 2

9. Odonatos
Libélula Cabaliño do demo
Teñen a cabeza máis ancha que o resto do corpo,
un abdome longo e delgado e catro ás
membranosas transparentes.
Puntuación: 8

10. Coleópteros
As ás dianteiras (primeiro
par de ás) dos escaravellos
están transformadas en
duros escudos, chamados
élitros. Estes forman unha
Escribano armadura que protexe a
parte posterior do tórax,
incluído o segundo par de
ás, e o abdome. As ás
anteriores non son usadas
no voo.
Ditisco
Puntuación: 4

11. Heterópteros
Teñen as ás anteriores
Escorpión de
agua parcialmente
endurecidas (élitros),
coa parte basal dura e
a apical membranosa.
Nadador de espaldas
Puntuación 4
Zapatero

12. Efemerópteros
Teñen ás membranosas que non poden plegarse sobre o
abdome e mantéñense en posición vertical, e dous ou
tres "colas" (cercos) na extremidade do abdome.

13. As efémeras presentan
filamentos abdominais e
branquias sobre o abdome.
Puntuación: 8

14. Plecópteros
Tamén chamados “moscas das pedras”,
posúen unha metamorfose onde os
estados ninfales son acuáticos e os
adultos voadores. As ninfas son
aplanadas, con aparello bucal
masticador e teñen longos cercos e
antenas.
Os adultos son relativamente grandes,
con catro ás membranosas que en
P repouso se encartan sobre o abdome. Os
adultos tamén posúen cercos e antenas
longas.
As larvas son carnívoras. Aliméntanse
de oligoquetos, crustáceos, larvas de
outros insectos, etc.

15. Perla madritensis
As larvas habitan ríos libres de
contaminación, con auguas
rápidas, frías e ben osixenadas
sobre fondos de pedras. Os adultos
non se alonxan moito deses medios.
É unha especie moi esixente en canto
a calidade das augas, polo que pode
utilizarse como indicadora de
contaminación. Constitúe un
importante recurso trófico para as
troitas e outros peixes de augas
continentais.
Puntuación dos plecópteros:10

16. Tricópteros
Caracterízanse por presentar dous
pares das ás cubertas de pelos que,
en posición de repouso, se pregan
sobre o corpo en forma de tellado.
Fabrican un estoxo
característico a base de pedras,
areas ou paus unidos.
Puntuación: 8

17. Hirudíneos
Os hirudíneos (Hirudinea) son
unha clase do filo anélidos,
coñecidos popularmente como
sambesugas. A gran maioría de
especies son de auga doce. Poden
medir 20 cm e pesar ata 30 g.
Hirudo é capaz de tragarse enteira
unha lombriz tan longa como el.
Son depredadores e aliméntanse de
pequenos vermes, gasterópodos,
crustáceos, larvas, cágados, crías,
etc.
Sambesuga
Puntuación: 4

18. Oligoquetos
Puntuación 2
Miñoca de auga

19. Crustáceos
Corpo com caparazón e máis de 3
pares de patas articuladas, da orde
Crustáceos.
Son os únicos artrópodos con dous
pares de antenas, teñen polo menos
Gambas un par de maxilas e pasan por
períodos de muda e intermuda para
poder medrar.
Puntuación 5

20. Moluscos
Cuncha calcaria
secretada polo
manto.
Pé muscular.
Un órgano de
Limneídos Ameixas
alimentación
chamado rádula
formada por
ringleiras de dentes
quitinosos.
Planórbidos Ancílidos Puntuación 5

21. RESULTADOS OBTIDOS
A puntuación de cada grupo que
aparece na mostraxe, súmase e
compárase coa táboa para obter o
índice de calidade.

22. TÁBOA DE
PUNTUACIÓN

23. TAXÓNS PRESENTES PUNTUACIÓN
Efemerópteros 8
RÍO TRABA
CONCELLO DE Plecópteros 10
LOUSAME
Tricópteros 8
MOSTRA DO LUGAR
DE VILACOBA Odonatos 8
23 ABRIL-2010
Coleópteros 4
PUNTUACIÓN 53. Heterópteros 5
CALIDADE DA AUGA: Crustáceos 5
MOI BOA
Moluscos 5
PUNTUACIÓN FINAL 53