Presentación correspondente á unidade didáctica de ciencias da natureza de 1º ESO

1. Os invertebradosOs invertebrados

2. ÍndiceÍndice
►IntroducciónIntroducción
►Os poríferos e cnidariosOs poríferos e cnidarios
►Os anélidosOs anélidos
►Os moluscosOs moluscos
►Os artrópodosOs artrópodos
►Os equinodermosOs equinodermos
►Os invertebrados en todos os hábitats.Os invertebrados en todos os hábitats.

3. IntroducciónIntroducción
►Os invertebrados son os animais máisOs invertebrados son os animais máis
sinxelos que existen.sinxelos que existen.
►Constituen case o 90% das especiesConstituen case o 90% das especies
animais.animais.
►CARECEN DE ESQUELETO INTERNO, oCARECEN DE ESQUELETO INTERNO, o
cal limita o seu tamañocal limita o seu tamaño
►Existen distintos tipos: poríferos, cnidarios,Existen distintos tipos: poríferos, cnidarios,
anélidos, moluscos, artrópodos eanélidos, moluscos, artrópodos e
equinodermos.equinodermos.

4. InvertebradosInvertebrados

5. Poríferos e cnidariosPoríferos e cnidarios
► Son os animais máis sinxelos, todos acuáticos e aSon os animais máis sinxelos, todos acuáticos e a
maioria marinos.maioria marinos.
► OS PORÍFEROS (ESPONXAS)OS PORÍFEROS (ESPONXAS)
 Viven fixas ao sustratoViven fixas ao sustrato
 Poseen diversas formas: tubo, copa ou irregularesPoseen diversas formas: tubo, copa ou irregulares
 Características corporaisCaracterísticas corporais::
► Presentan múltiples poros comunicados por canlesPresentan múltiples poros comunicados por canles
► Manteñen a súa estructura grazas o esqueleto formado porManteñen a súa estructura grazas o esqueleto formado por
pequenas espiñas (EXPONXINA).pequenas espiñas (EXPONXINA).
 Funcións vitaisFuncións vitais: aliméntanse por filtración.: aliméntanse por filtración.

6. poríferosporíferos

7. poríferosporíferos

8. CnidariosCnidarios
- Presentan simetría radial e poden ter varias formas.- Presentan simetría radial e poden ter varias formas.
- Son carnívoros. Atrapan as súas presas mediante os- Son carnívoros. Atrapan as súas presas mediante os
tentáculos, conteñen veleno.tentáculos, conteñen veleno.
Podemos falar de dous tipos:Podemos falar de dous tipos:
► PÓLIPOS.- teñen forma de saco.PÓLIPOS.- teñen forma de saco.
Nun dos seus extremos teñen unha ventosa que osNun dos seus extremos teñen unha ventosa que os
mantén unidos ao sustrato.mantén unidos ao sustrato.
No outro extremos teñen un orificio que fai as funcións deNo outro extremos teñen un orificio que fai as funcións de
boca e ano.boca e ano.
► AS MEDUSAS.- forma de paraugas ou pólipo invertido.AS MEDUSAS.- forma de paraugas ou pólipo invertido.
Viven libres e flotan na auga.Viven libres e flotan na auga.

9. CnidariosCnidarios
► Morfoloxía pólipoMorfoloxía pólipo ► Morfoloxía medusa.Morfoloxía medusa.

10. Cnidarios (pólipos)Cnidarios (pólipos)

11. Cnidarios (pólipos)Cnidarios (pólipos)

12. Cnidarios (medusas)Cnidarios (medusas)

13. Cnidarios (medusas)Cnidarios (medusas)

14. Os anélidosOs anélidos
► Animais coñecidos como gusanos.Animais coñecidos como gusanos.
► A maioria son acuáticos pero tamén os hai terrestres, peroA maioria son acuáticos pero tamén os hai terrestres, pero
en zonas húmidasen zonas húmidas
► Características corporaisCaracterísticas corporais
 Corpo blando e alongado. Dividido en aneis ou segmentos.Corpo blando e alongado. Dividido en aneis ou segmentos.
 Aneis similares, polo que non é sinxelo distinguir a cabaza do restoAneis similares, polo que non é sinxelo distinguir a cabaza do resto
do corpo. A cabeza atópase no lado máis delgado e o ano da partedo corpo. A cabeza atópase no lado máis delgado e o ano da parte
máis grosa.máis grosa.
 A zona máis grosa é o CLITELO, lugar onde depositan os ovos.A zona máis grosa é o CLITELO, lugar onde depositan os ovos.
Son ovíparos.Son ovíparos.
 Poseen apéndices articulados e se desprazan mediantePoseen apéndices articulados e se desprazan mediante
contraccións.contraccións.

15. Os anélidosOs anélidos
►Presentan simetria bilateralPresentan simetria bilateral
►Funcións vitais:Funcións vitais:
 Respiración cutánea.Respiración cutánea.
 As lombrices escavan galerias, recollen oAs lombrices escavan galerias, recollen o
alimento da terra, e posteriormente a defecan.alimento da terra, e posteriormente a defecan.
Útil para a agricultura.Útil para a agricultura.
 Organización corporal complexa. Tubo dixestivoOrganización corporal complexa. Tubo dixestivo
no interior doutro tubo, que actua de parede dono interior doutro tubo, que actua de parede do
propio corpo. Entre ambos atópanse o restopropio corpo. Entre ambos atópanse o resto
dos órganos.dos órganos.

16. Os anélidosOs anélidos
►MorfoloxíaMorfoloxía

17. AnélidosAnélidos

18. Os molúscosOs molúscos
► Grupo de animais máis numeroso despois dosGrupo de animais máis numeroso despois dos
insectosinsectos
► Características comúns (a todos)Características comúns (a todos)
 Corpo brando e non dividido en aneisCorpo brando e non dividido en aneis
 Móvense grazas a un pe musculado (de diversasMóvense grazas a un pe musculado (de diversas
formas)formas)
 Respiración pulmonar ou branquialRespiración pulmonar ou branquial
 Poseen unha cuncha ou valvas (1 ou 2)Poseen unha cuncha ou valvas (1 ou 2)
 Son ovíparosSon ovíparos
► Existen distintos tipos: gasterópodos, cefalópodosExisten distintos tipos: gasterópodos, cefalópodos
ou bivalvos.ou bivalvos.

19. Os molúscos: gasterópodosOs molúscos: gasterópodos

20. Os molúscos: gasterópodosOs molúscos: gasterópodos
►O máis coñecido é o caracol:O máis coñecido é o caracol:
 Teñen unha soa cunchaTeñen unha soa cuncha
 Os ollos atópanse no extremo dos tentáculosOs ollos atópanse no extremo dos tentáculos
 Poden ser terrestres ou mariñosPoden ser terrestres ou mariños
 Respiran por pulmóns ou branquiasRespiran por pulmóns ou branquias
 Son herbívoros.Son herbívoros.

21. Os molúscos: gasterópodosOs molúscos: gasterópodos
►Morfoloxía dun caracolMorfoloxía dun caracol

22. Os molúscos: cefalópodosOs molúscos: cefalópodos
► Os máis coñecidos son os calamaresOs máis coñecidos son os calamares
 Non teñen cuncha externa.Non teñen cuncha externa.
 Teñen unha fina lámina no seu interior, denominadaTeñen unha fina lámina no seu interior, denominada
PLUMAPLUMA
 Poden levar bolsas con tinta (defensa pois enturbia oPoden levar bolsas con tinta (defensa pois enturbia o
auga e velocidade), que se expulsará polo SIFÓN.auga e velocidade), que se expulsará polo SIFÓN.
 Poseen largos tentáculos na cabeza, provistos dePoseen largos tentáculos na cabeza, provistos de
ventosas, actúan coma pes.ventosas, actúan coma pes.
 Son marinosSon marinos
 Respiran por branquias.Respiran por branquias.
 Son carnivoros, na súa maioria.Son carnivoros, na súa maioria.

23. Os molúscos: cefalópodosOs molúscos: cefalópodos
►MorfoloxíaMorfoloxía

24. Os molúscos: cefalópodosOs molúscos: cefalópodos
►MorfolxíaMorfolxía

25. Os molúscos: cefalópodosOs molúscos: cefalópodos

26. Os molúscos: bivalvosOs molúscos: bivalvos
►Os máis coñecidos son: mexillóns, almexas,Os máis coñecidos son: mexillóns, almexas,
berberechosberberechos
►Características corporaisCaracterísticas corporais
 Posúen dúas conchas ou valvasPosúen dúas conchas ou valvas
 Non teñen cabeza diferenciadaNon teñen cabeza diferenciada
 Viven no mar, enterrados na area ou nasViven no mar, enterrados na area ou nas
rochasrochas
 Respiran por branquias.Respiran por branquias.

27. Os molúscos: bivalvosOs molúscos: bivalvos
►MorfoloxíaMorfoloxía

28. Os molúscos: bivalvosOs molúscos: bivalvos

29. Os artrópodosOs artrópodos
► Características corporaisCaracterísticas corporais
 Posúen simetria bilateralPosúen simetria bilateral
 O seu corpo está segmentado en aneis, distintos os dos anélidos,O seu corpo está segmentado en aneis, distintos os dos anélidos,
que permiten distinguir a cabeza do tórax e do abdomen.que permiten distinguir a cabeza do tórax e do abdomen.
 Posúen esqueleto externo (exoesqueleto). Fabricado por QUITINA,Posúen esqueleto externo (exoesqueleto). Fabricado por QUITINA,
apórtalle dureza e resistencia.apórtalle dureza e resistencia.
 Son ovíparos , os ovos os depositan nas plantas, baixo terra….Son ovíparos , os ovos os depositan nas plantas, baixo terra….
► Pódense clasificar en función do número de patas quePódense clasificar en función do número de patas que
posúenposúen
 3 pares de patas = insectos3 pares de patas = insectos
 4 pares de patas = arácnidos4 pares de patas = arácnidos
 5 pares de patas = crustáceos5 pares de patas = crustáceos
 6 pares de patas = miriápodos6 pares de patas = miriápodos

30. Os artrópodos: insectosOs artrópodos: insectos
► Moscas, mariposas, saltamontes…Moscas, mariposas, saltamontes…
► Un dos grupos de animais máis abundanteUn dos grupos de animais máis abundante
► A maioria son herbívorosA maioria son herbívoros
► Son ovíparos. No caso das mariposas, do ovo saeSon ovíparos. No caso das mariposas, do ovo sae
a larva que sufrirá o prodeso de metamorfose.a larva que sufrirá o prodeso de metamorfose.
► Corpo dividido en:Corpo dividido en:
 CABEZA.- cun par de anteas e un par de grandes ollosCABEZA.- cun par de anteas e un par de grandes ollos
 TÓRAX.- formado por seis aneis e tres pares de patasTÓRAX.- formado por seis aneis e tres pares de patas
 ABDOMEN.- segmentado e sen apéndicesABDOMEN.- segmentado e sen apéndices

31. Os artrópodos: insectosOs artrópodos: insectos
►MetamorfoseMetamorfose
das mariposasdas mariposas

32. Os artrópodos: insectosOs artrópodos: insectos

33. Os artrópodos: insectosOs artrópodos: insectos

34. Os artrópodos: arácnidosOs artrópodos: arácnidos
►Arañas, escorpións…. (4 pares de patas)Arañas, escorpións…. (4 pares de patas)
►Viven en zonas cálidas e áridasViven en zonas cálidas e áridas
►Respiración traquealRespiración traqueal
►Son carnívorosSon carnívoros
►O seu corpo se divideen dúas rexións:O seu corpo se divideen dúas rexións:
 Cefalotórax (cabeza + tórax, del saen as patas)Cefalotórax (cabeza + tórax, del saen as patas)
 Abdomen (no segmentado, forma de globo.Abdomen (no segmentado, forma de globo.
Contén as glándulas polas que segregan o fio)Contén as glándulas polas que segregan o fio)

35. Os artrópodos: arácnidosOs artrópodos: arácnidos
►MorfoloxíaMorfoloxía

36. Os artrópodos: arácnidosOs artrópodos: arácnidos

37. Os artrópodos: crustáceosOs artrópodos: crustáceos
► Gambas , cangrexos, langostas…Gambas , cangrexos, langostas…
► Animais acuáticosAnimais acuáticos
► Son carnívoros.Son carnívoros.
► Poseen exoesqueleto calcario.Poseen exoesqueleto calcario.
► O seu corpo presenta dúas rexións diferneciadas:O seu corpo presenta dúas rexións diferneciadas:
 CEFALOTÓRAX: dous pares de antenas sensoriais,CEFALOTÓRAX: dous pares de antenas sensoriais,
cinco pares de patas, dous en forma de pinzas.cinco pares de patas, dous en forma de pinzas.
 ABDOMEN: segmentado e con apéndices paraABDOMEN: segmentado e con apéndices para
desprazarse.desprazarse.

38. Os artrópodos: crustáceosOs artrópodos: crustáceos

39. Os artrópodos: crustáceosOs artrópodos: crustáceos

40. Os artrópodos: miriápodosOs artrópodos: miriápodos
►Cempés , milpés….Cempés , milpés….
►Son animais terrestres.Son animais terrestres.
►Son herbívoros.Son herbívoros.
►Teñen o corpo dividido en:Teñen o corpo dividido en:
 CABEZA: cun par de anteasCABEZA: cun par de anteas
 VARIOS ANEIS: todos iguais, nos queVARIOS ANEIS: todos iguais, nos que
podemos ter una par de patas por anel oupodemos ter una par de patas por anel ou
incluso dous.incluso dous.

41. Os artrópodos: crustáceosOs artrópodos: crustáceos
►EscalopendraEscalopendra

42. Os artrópodos: crustáceosOs artrópodos: crustáceos

43. Os equinodermosOs equinodermos
► Animais mariños. Estrela de mar, ourizos de mar,Animais mariños. Estrela de mar, ourizos de mar,
lirios de mar…lirios de mar…
► A maioria ten o corpo cuberto de espiñas, o queA maioria ten o corpo cuberto de espiñas, o que
lle dá nomelle dá nome
► Presentan simetria radialPresentan simetria radial
► Desplázanse grazas o SISTEMA AMBULACRALDesplázanse grazas o SISTEMA AMBULACRAL
 É un conxunto de canles internos e comunicados entreÉ un conxunto de canles internos e comunicados entre
sí que saen cara o exterior e forma os pés ambulacrais,sí que saen cara o exterior e forma os pés ambulacrais,
que rematan unha pequena ventosa. Cando os canlesque rematan unha pequena ventosa. Cando os canles
levan auga, levanta lixeramente o corpo do animal elevan auga, levanta lixeramente o corpo do animal e
permiten o seu desprazamento.permiten o seu desprazamento.

44. Os equinodermosOs equinodermos
►As estrelas de marAs estrelas de mar
 O corpo é aplanado, formando un disco centralO corpo é aplanado, formando un disco central
do que saen 5 brazos.do que saen 5 brazos.
 Na parte inferior ten a boca.Na parte inferior ten a boca.
 Ten exoesqueleto formado por placas calizas.Ten exoesqueleto formado por placas calizas.
 Son carnívorasSon carnívoras
►Os ourizos de marOs ourizos de mar
 Teñen o corpo cuberto de púas.Teñen o corpo cuberto de púas.

45. Os equinodermosOs equinodermos

46. Os equinodermosOs equinodermos

47. Os invertebrados en todos osOs invertebrados en todos os
hábitatshábitats
► Os invertebrados son animais moi abundantes, e os vamosOs invertebrados son animais moi abundantes, e os vamos
a poder atopar en todos os hábitatsa poder atopar en todos os hábitats
 HABITAT TERRESTREHABITAT TERRESTRE
► Nos bosques, praderas, desertos…Nos bosques, praderas, desertos…
► Sempre que as condicións ambientais sexan correctasSempre que as condicións ambientais sexan correctas
► Nos bosques con abundancia de árbores e arbustos teremos abellas,Nos bosques con abundancia de árbores e arbustos teremos abellas,
mariposas, formigas, caracois…mariposas, formigas, caracois…
► En pradarias, con abundancia de herva teremos mariposas, gusanos…En pradarias, con abundancia de herva teremos mariposas, gusanos…
► En desertos, con ausencia de auga teremos insectos e arácnidosEn desertos, con ausencia de auga teremos insectos e arácnidos

48. Os invertebrados en todos osOs invertebrados en todos os
hábitatshábitats
 HABITAT MARIÑOHABITAT MARIÑO
►Nos rios, lagos, mares, océanos…Nos rios, lagos, mares, océanos…
►Depende do tipo de augas (fortes correntes ouDepende do tipo de augas (fortes correntes ou
augas calmas)augas calmas)
►Nos océanos poderemos destacar distintas rexións:Nos océanos poderemos destacar distintas rexións:
 orilla (moluscos, pólipos, esponxas e equinodermos)orilla (moluscos, pólipos, esponxas e equinodermos)
 alta mar (medusas, crustáceos)alta mar (medusas, crustáceos)
 zona profunda (calamaras , polvos)zona profunda (calamaras , polvos)