Download as PDF, PPTX
Uploaded byYstadegau ar gyfer Cymru @ Llywodraeth Cymru
Llesiant Cymru 2024
Mae’r sleidiau hyn yn crynhoi rhai negeseuon allweddol am gynnydd Cymru tuag at ei 7 nod llesiant o Adroddiad Llesiant Cymru 2024.
Llesiant Cymru 2024
- 1. Llesiant Cymru 2024 Mesurcynnydd tuag at y nodau llesiant cenedlaethol #LlesiantCymru
- 2. Mae’r sleidiau hynyn crynhoi rhai negeseuon allweddol am gynnydd Cymru tuag at ei 7 nod llesiant o Adroddiad Llesiant Cymru 2024. • Byddem yn disgwyl i newid gymryd nifer o flynyddoedd i ddod yn amlwg ar gyfer nifer o ddangosyddion. • Ar ben hynny, nid yw pob dangosydd yn cael ei ddiweddaru’n flynyddol. Ni fydd rhai negeseuon wedi newid ers y flwyddyn flaenorol. #LlesiantCymru
- 3. Dros y flwyddynddiwethaf mae newidiadau yn y farchnad lafur yng Nghymru wedi adlewyrchu’r broses adfer sy’n digwydd yn dilyn effeithiau’r pandemig. Wrth edrych dros y tymor canolig, mae perfformiad y farchnad lafur yng Nghymru wedi gwella o’i gymharu â’r Deyrnas Unedig (wrth edrych ar y sefyllfa cyn datganoli). Cyfradd cyflogaeth pobl rhwng 16 a 64 oed, y flwyddyn sy'n dod i ben ym mis Mawrth 1999 i fis Mawrth 2024 Nodyn: Nid yw echelin y siart yn cychwyn ar sero Carreg filltir genedlaethol Ffynhonnell: Arolwg Blynyddol o’r Boblogaeth, Y Swyddfa Ystadegau Gwladol #LlesiantCymru
- 4. Mae’r gyfradd ailgylchu(hynny yw, canran y gwastraff trefol awdurdod lleol a gafodd ei ailddefnyddio, ei ailgylchu neu ei gompostio) wedi cynyddu’n sylweddol yn ystod y ddau ddegawd diwethaf – o tua 5% ar ddiwedd y 1990au i bron i ddwy ran o dair (65.7%) yn 2022-23. Canran y gwastraff sy’n cael ei ailddefnyddio/ailgylchu/compostio, 2012-13 i 2022-23 Ffynhonnell: Gwastraff Trefol Awdurdodau Lleol #LlesiantCymru
- 5. Mae ansawdd yraer wedi gwella’n fawr ers y 1970au, ond mae’n parhau i fod yn risg i iechyd pobl. Mae crynodiadau cyfartalog yr NO2 a’r deunydd gronynnol (PM10 a PM2.5) y mae pobl yn dod i gysylltiad â nhw wedi cynyddu ychydig ers 2020, er eu bod wedi aros yn is na’r lefelau cyn y pandemig. Dangosyddion ansawdd aer, 2007 i 2022 Ffynhonnell: Dangosyddion Allyriadau Ansawdd Aer #LlesiantCymru
- 6. Mae capasiti prosiectauynni adnewyddadwy yng Nghymru (trydan a gwres) wedi cynyddu’n sylweddol dros y degawd diwethaf, er bod y cynnydd wedi arafu dros y blynyddoedd diwethaf. Y gallu i gynhyrchu ynni adnewyddadwy (MW), 2012 i 2022 Ffynhonnell: Adroddiad Cynhyrchu Ynni yng Nghymru #LlesiantCymru
- 7. Gwelwyd gostyngiad mewndisgwyliad oes a disgwyliad oes iach yn y cyfnod diweddaraf sydd ar gael, sy’n cynnwys cyfnod pandemig COVID- 19. Roedd disgwyliad oes adeg geni yn 81.8 oed i fenywod a 77.9 oed i ddynion yn 2020-22. Roedd disgwyliad oes iach yn 61.1 oed i ddynion a 60.3 oed i fenywod Disgwyliad oes a disgwyliad oes iach adeg geni, yn ôl rhyw, 2001-03 i 2020-22 Carreg filltir genedlaethol Ffynhonnell: Disgwyliad oes a Disgwyliadau oes iechyd, y Swyddfa Ystadegau Gwladol #LlesiantCymru
- 8. Mae canran ybobl ifanc 11-16 oed â dau ymddygiad iach neu fwy wedi gwella rhwng 2017/18 a 2021/22. Canran y bobl ifanc 11-16 oed gyda dau neu ragor o ymddygiadau iach, 2017/18 (blwyddyn academaidd) i 2021/22 Carreg filltir genedlaethol Ffynhonnell: Arolwg Iechyd a Lles Myfyrwyr y Rhwydwaith Ymchwil Iechyd mewn Ysgolion #LlesiantCymru
- 9. Nid oedd sgôrgyfartalog llesiant meddyliol oedolion yn dangos unrhyw newid sylweddol rhwng 2016-17 a 2019-20 nac ers 2020-21. Mae’n ymddangos bod y bwlch yn y sgôr gyfartalog ar gyfer y rheini o’r ardaloedd o amddifadedd mwyaf a lleiaf wedi ehangu ers 2020-21. Fodd bynnag, nid yw’n bosibl deall tueddiadau tymor hirach oherwydd newidiadau yn y broses o gasglu data. Sgôr Gyfartalog Graddfa Llesiant Meddyliol Warwick-Caeredin ar gyfer oedolion, 2016-17 i 2022-23 Carreg filltir genedlaethol Ffynhonnell: Arolwg Cenedlaethol Cymru, Llywodraeth Cymru #LlesiantCymru
- 10. Ar gyfer yflwyddyn a ddaeth i ben ar 31 Mawrth 2024, y gyfradd cyflogaeth ymysg pobl anabl rhwng 16 a 64 oed yng Nghymru oedd 51.0%, a'r gyfradd ar gyfer pobl nad ydynt yn anabl oedd 81.9%. Roedd y bwlch cyflogaeth ar gyfer pobl anabl yn 2024 yn 30.9 pwynt canran. Cyfradd cyflogaeth (canran y boblogaeth 16 i 64 oed) pobl anabl a phobl nad ydynt yn anabl yng Nghymru yn ôl blwyddyn, 2013 i 2024 (cyfraddau am y flwyddyn yn dod i ben ym mis Mawrth) Carreg filltir genedlaethol Ffynhonnell: Dadansoddiad Llywodraeth Cymru o’r Arolwg Blynyddol o'r Boblogaeth, y Swyddfa Ystadegau Gwladol #LlesiantCymru
- 11. Mae amddifadedd materolymhlith oedolion yn dal yn uwch ymysg grwpiau oedran iau. Yn 2022-23, pobl 25-44 oed oedd y mwyaf tebygol o fyw mewn amddifadedd materol (23%) gyda’r rheini sy’n 75 oed a hŷn yn lleiaf tebygol (4%). Amddifadedd Materol yng Nghymru yn ôl grŵp oedran a blwyddyn, 2016-17 i 2022-23 (y flwyddyn sy’n dod i ben ym mis Mawrth) Nodyn: Nid oes data ar gyfer y flwyddyn 2020-21. Ffynhonnell: Arolwg Cenedlaethol Cymru, Llywodraeth Cymru #LlesiantCymru
- 12. Yn 2021-22, roedd64% o bobl yn cytuno â’r tri datganiad am eu hardal leol sy’n ffurfio’r dangosydd cenedlaethol, ac roedd 95% yn cytuno ag o leiaf un datganiad. Mae’r ffigurau hyn wedi bod yn weddol sefydlog ers iddynt gael eu casglu am y tro cyntaf yn 2012 tan y cynnydd sylweddol yn 2020-21. Canran y bobl sy’n cytuno â datganiadau am ardal leol, 2012-13 i 2021-22 Nodyn: Nid oes gan y blynyddoedd 2015-16, 2017-18 a 2019-20 ddata sy’n gysylltiedig â nhw. Ffynhonnell: Arolwg Cenedlaethol Cymru #LlesiantCymru
- 13. Yn 2021-22, roedd30% o bobl yn teimlo y gallent ddylanwadu ar benderfyniadau sy’n effeithio ar eu hardal leol o’i gymharu â 26% yn 2020-21 a 19% yn 2018-19. Mae hyn yn gynnydd sylweddol ers cyn 2020 ac mae’n bosibl ei fod yn adlewyrchu newid go iawn o ganlyniad uniongyrchol i’r pandemig, ond mae angen ei fonitro yn ystod blynyddoedd yr arolwg yn y dyfodol. Canran y bobl sy’n teimlo eu bod yn gallu dylanwadu ar benderfyniadau sy’n effeithio ar ardal leol Nodyn: Nid oes gan y blynyddoedd 2015-16, 2017-18 a 2019-20 ddata sy’n gysylltiedig â nhw. Ffynhonnell: Arolwg Cenedlaethol Cymru #LlesiantCymru
- 14. Mae canlyniadau diweddarafArolwg Cenedlaethol Cymru yn dangos bod 39% o oedolion wedi cymryd rhan mewn chwaraeon dair gwaith yr wythnos neu fwy yn 2022-23 - y gyfradd uchaf a gofnodwyd gan yr arolwg. I’r gwrthwyneb, mae llai o blant yn cymryd rhan mewn chwaraeon rheolaidd y tu allan i’r ysgol. Canran sy’n cymryd rhan mewn chwaraeon dair gwaith yr wythnos neu fwy Oedolion Plant Ffynhonnell 1: Arolwg Cenedlaethol Cymru Ffynhonnell 2: Arolwg Chwaraeon Ysgolion #LlesiantCymru
- 15. Roedd y gostyngiadyn nifer a chanran y bobl tair oed neu hŷn sy’n gallu siarad Cymraeg yn cael ei sbarduno’n bennaf gan ostyngiad ymysg plant a phobl ifanc yr adroddwyd eu bod yn gallu siarad Cymraeg. Pobl tair oed a hŷn sy’n gallu siarad Cymraeg, 1911 i 2021 Nodyn: Ni chynhaliwyd cyfrifiad yn 1941. Ffynhonnell: Cyfrifiad poblogaeth #LlesiantCymru
- 16. Bu gostyngiad o36% ers y flwyddyn sylfaen (1990). Y sector diwydiant yw’r ffynhonnell allyriadau mwyaf, sy’n cynhyrchu 29% o’r holl allyriadau nwyon tŷ gwydr yng Nghymru. Mae hylosgi tanwydd yn y broses o gynhyrchu haearn a dur yn cael lle blaenllaw yn y sector hwn. Allyriadau nwyon tŷ gwydr, 1990 - 2022 Carreg filltir genedlaethol Ffynhonnell: Rhestr Allyriadau Atmosfferig Genedlaethol #LlesiantCymru
- 17. Mae ôl troedbyd-eang Cymru wedi gostwng yn gyffredinol o tua 17.0 miliwn hectar global (gha) yn 2004 i 12.3 miliwn gha yn 2018. Mae’r ôl troed byd-eang fesul unigolyn wedi gostwng bron i draean dros y cyfnod amser hwn, ac roedd yn 3.9 gha y pen yn 2018. Ôl troed byd-eang (gha) y pen, 2004 i 2018 Carreg filltir genedlaethol Ffynhonnell: Deall Ôl Troed Amgylcheddol Byd-eang ac Effeithiau Defnydd Cymru, JNCC #LlesiantCymru
- 18. Mae Adroddiad Llesiant Cymruyn cynnwys... Adroddiadau ar ein cynnydd cenedlaethol tuag at bob un o’r nodau llesiant Data ar gyfer y 50 dangosydd cenedlaethol #LlesiantCymru
- 19. Ble gallwch chiddod o hyd i adroddiad Llesiant Cymru? Adroddiad Llesiant Cymru: https://llyw.cymru/llesiant-cymru Dangosyddion cenedlaethol: https://llyw.cymru/llesiant-cymru-dangosyddion- cenedlaethol #LlesiantCymru
- 20.