Presentación : LECTURA DE MAPAS DO TEMPO. a partir das r ealizadas por Elena García Marín e Isaac Buzo. -complétase con imaxes tomadas de distintos libros de texto, das editoriais: Anaya, Edebé. **para uso no ámbito escolar, con alumnos de 2º de bacharelato
2.
Mapas do tempoen superficie . Mapas de isobaras A B B A As isobaras son liñas imaxinarias que unen puntos da Terra coa mesma presión nun momento determinado. Nos mapas do tempo adoitan distintas figuras ( A, B). Aparecen tamén outros elementos ( frontes)
3.
A información, osmapas dos centros de análise e predicción, soen ser reelaborados nos medios de comunicación para transmitir a información ó público os mapas do tempo elabóranse a partir de datos tomados nas estacións meteorolóxicas situadas en globos sonda, satélites, en barcos ou na superficie continental . Eses datos mándanse aos centros de análise e predicción , donde se elaboran os mapas do tempo. As fotos tomadas desde satélites meteorolóxicos, axudan a interpretar e predecir a evolución do tempo.
4.
os “elementos” aidentificar en MAPAS DO TEMPO A s borrascas (B), áreas de baixas presións , de orixe dinámico ou térmico. Implican inestabilidade, tempo chuvioso.. O s anticiclóns , áreas de altas presións, dinámicos ou térmicos, traen tempo estable e seco, soleado. As cifras que aparecen nas isobaras indican a presión atmosférica en milibares. A normal é de 1013 mb os triángulos indican unha fronte fría Os semicírculos indican fronte cálida . Unha fronte é unha zona na que entran en contacto unha masa de aire frío e outra de aire quente. En España, a máis importante é a FRONTE POLAR. CENTROS DE ACCIÓN (FIGURA/CONFIGURACIÓNS): BORRASCAS E ANTICICLÓNS Borrasca con “dobre fronte”, tenderá o ocluirse B B A A
5.
B A VARIACIÓNDA PRESION EN BORRASCAS E ANTICICLÓNS 1024 mb 1020 mb 1016 mb 1012 mb 1008 mb 1004 mb 1000 mb 996 mb a presión diminúe a presión aumenta Isobaras
6.
BORRASCA DINÁMICA SUBPOLAR,con fronte frío asociado e fortes ventos ( isobaras moi cercanas) . ANTICICLÓN DINÁMICO POLAR INVERNO
7.
ANTICICLÓN DASAZORES BORRASCA TÉRMICA DO CONTINENTE AFRICANO VERAN
8.
ANTICICLÓN DINÁMICO TROPICALDAS AZORES BORRASCA TÉRMICA Do INTERIOR PENÍNSULAR BORRASCA DINÁMICA SUBPOLAR ANTICICLÓN DINÁMICO POLAR (no afecta a la Península VERAN
9.
ANÁLISE DOS DATOSQUE NOS APORTA A DISPOSICIÓN DOS ELEMENTOS NO MAPA ANÁLISE DOS DATOS QUE NOS APORTA A DISPOSICIÓN DOS ELEMENTOS NO MAPA ISOBARAS: - Dirección do vento - Intensidade do vento Zonas con fortes ventos Sin vento
10.
Estudando a direccióndo vento podemos obter información sobre as características das masas de aire que afectan a un lugar: - De vir o vento do norte: aire frío - De vir o vento do sur: aire cálido - De vir o vento do mar: aire húmido - De vir o vento do continente: aire seco Na Península entra aire procedente do sur e oeste, ou sexa, do océano, polo tanto aire húmido, como parece vir de latitudes máis ó sur , é cálido ( MASA DE AIRE Tm….. Tamén Tc) Prof. ISAAC BUZO SÁNCHEZ
11.
* lembramos“figuras isobáricas”:CENTROS DE ACCIÓN, dinámicos e térmicos. A : producen tempo seco e soleado, con frío no inverno ( moi frecuentes os anticiclóns térmicos) e calor no verán B : tempo inestable, chuvioso ó levar asociado frontes. As B térmicas, chuvias convectivas, de tormenta a presión normal , 1013 mb: tempo variable
12.
** Configuraciónsisobáricas, engadimos outras ás de A e B: - Isobaras paralelas : ó igual que se están cercanas, indican ventos fortes. - Dorsal ( cuña ou cresta): isobaras sin cerrar que prolongan un anticiclón, a veces, sobre elas, unha “a”. Indican estabilidade, bo tempo. Vaguada ou valgada : figura de isobaras non cerradas que prolongan unha B en forma de V, a veces dibúxase sobre elas unha “b”. Indican inestabilidade e mal tempo, de chuvascos e tormentas. - Configuración de cadeira de montar ou “collado ”: constituída por isobaras non pechadas, producida por a disposición en cruz de 2 anticiclóns e 2 borrascas : ponte anticiclónico; desfiladeiro de baixas presións. A disposición de collado indica tempo inseguro, cambiante, inestable. - Pantano barométrico: área con “gradiente “ moi baixo, apenas aparcen isobaras ou aparecen con formas pouco definidas, con valores próximos ós normais. Non hai vento, calimas. Ponte anticiclónico desfiladeiro “ relativa”
13.
*FRONTES : Asfrontes son zonas onde converxen dúas masas de aire de diferentes características térmicas, de tal xeito que a masa de aire cálido (máis lixeira) acaba por se elevar sobre a fría. A elevación produce condensación do vapor de auga e precipitacións Fronte fría : chubascos e vento, baixan as temperaturas Fronte cálida : chuvias e néboas, aumento das temperaturas Fronte ocluída : chuvias , temperaturas variando. FRONTE ESTACIONARIA : efectos semellantes ós da fronte cálida ou fría según cal sexa o sector predominante
14.
FRONTES Comparación cunhaimaxe de satélite Observamos como as frontes do mapa se corresponden con masas de nubes. As nubes indícannos o lugar onde a masa de aire cálido ascende e o vapor de auga se condensa, formando nubes e producindo as precipitacións ( ** Ver en “aemet” ou “meteogalicia” ou en “el tiempo.es”) Prof. ISAAC BUZO SÁNCHEZ
15.
*** Observamosmapas do tempo para facer a súa lectura / interpretación :…. qué tempo vai na Península e illas en cada unha das situacións representadas? ( diferenciemos, por CC.AA….) 1)
Atendendo aos documentos,conteste (puntuación máxima de 4 puntos): a) Localice as provincias numeradas do 1 ao 4, indicando cales están en baixa e cales en alta presión (1 p). b) Comente o mapa do tempo segundo as seguintes cuestións: - Identifique o tipo de documento, as figuras isobáricas, frontes e a localización –a grandes trazos- das mesmos (1 p.) - Masas de aire e ventos dominantes nas distintas áreas, de Oeste a Leste e de Norte a Sur, de España (1 p). - Situación meteorolóxica e tipos de tempo que cabe esperar nas seguintes comunidades de España: Galicia, Andalucía, Comunidade Valenciana e Canarias (1 p). PRÁCTICA PROPOSTA POLO GRUPO DE TRABALLO (SELECTIVIDADE) NO SEU MODELO DE EXAME