Dokumen ini adalah modul matematik untuk tingkatan 3 yang merangkumi pelbagai topik termasuk sudut, poligon, bulatan, statistik, dan ungkapan algebra. Ia mengandungi soalan berbentuk peta pemikiran yang menggunakan i-think dan KBAT untuk membantu pelajar memahami konsep matematik secara mendalam. Setiap bab menyediakan latihan dengan soalan pengiraan dan aplikasi yang berkaitan dengan setiap topik.

1. i-
THINK
&
KBAT
[PANITIA MATEMATIK
SMK SERI BEDENA]
[nanie_ssb2016]
[MATEMATIK TINGKATAN 3]
Modul ini mengandungi soalan dalam bentuk peta i-THINK dan KBAT.

2. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 1
BAB 1 : SUDUT DAN GARIS II
Namakan jenis sudut dalam setiap rajah berikut dan tentukan nilai x.
PETA i -THINK
Sudut
x
o
75
o 136
o
x
o
110
o
x
o
140
o
x
o
46
o
x
o
70
o
x
o

3. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 2
Selesaikan setiap yang berikut.
1. Dalam rajah, TUV dan XYZ ialah garis selari. Cari nilai 𝑥 + 𝑦.
2. Diberi bahawa JKL ialah garis lurus, cari nilai 𝑥 + 𝑦.
3. Diberi bahawa JKL ialah garis lurus , cari nilai 𝑥 − 𝑦.
KBAT
xo
80o
64o
yo
T
U
V
X
Y
Z
I
J
K
L
M
N
35o
120o
xo
yo
L
K
J
70o
130oyo
xo

4. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 3
BAB 2 : POLIGON SEKATA
Latihan : Tentukan sama ada setiap poligon dalam peta buih berikut ialah poligon sekata
atau poligon tidak sekata.
PETA i -THINK
Poligon

5. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 4
Cari nilai sudut yang berikut.
1. 2.
3. 4.
5. 6.
KBAT
𝑚
𝑚 =
𝑤
𝑤 =
97o
𝑥+ 59o
3𝑥
2𝑥
𝑥 =
86o
139o
111o
84o
𝑎
𝑎 =
𝑥+ 19o
𝑥+ 4o
96o
37o
82o
122o
36o
38o
𝑥
𝑦
𝑜
𝑥 =
𝑦 =
𝑥 =

6. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 5
BAB 3 : BULATAN II
Jawab soalan-soalan yang berikut.
1. Rajah menunjukkan keratan rentas sebuah bilik yang juga merupakan sebahagian daripada
sebuah bulatan berjejari 5m. Jika lebar lantai CD ialah 6m, hitung tinggi maksimum bilik itu.
2. Rajah di bawah menunjukkan keratan rentas sebatang paip berisi air sehingga paras PQ.
Tinggi paras air ialah 128 cm dan panjang PQ ialah 64 cm. Hitung diameter paip itu.
3. Rajah menunjukkan suatu bentuk yang dibina daripada sebuah bulatan berpusat O. Apakah
hasil tambah sudut 𝑎, 𝑏 𝑑𝑎𝑛 𝑐.
KBAT
DC
6 m
QP
64 cm
128 cm
𝑏
𝑎
𝑐
𝑂
265o

7. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 6
4. Rajah menunjukkan dua bulatan yang sama besar yang mengandungi bentuk yang sama saiz.
Cari nilai 𝑥.
5. Rajah di bawah menunjukkan keratan sebatang paip berbentuk bulatan dengan diameter
20cm. Tinggi air dalam paip ialah 4cm. Jika panjang paip ialah 3m, hitung luas permukaan air
dalam paip.
6. Rajah di bawah menunjukkan gabungan sebuah segi empat kitaran PQRS berpusat O dan
sebuah segi tiga PST. Hitung nilai y.
7. Rajah menunjukkan keratan rentas dinding tebal yang merupakan sisi empat kitaran yang
terterap dalam sebuah semi bulatan berpusat O. Cari nilai x.
37.5
o
50
o
𝑥
4 cm
60
o
70
o
𝑦
T
S R
Q
P
O
140
o
40
o
𝑥
O

8. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 7
BAB 4 : STATISTIK II
Jawab soalan-soalan yang berikut.
1. Jadual kekerapan di bawah menunjukkan bilangan adik-beradik yang dipunyai oleh 60 orang
pelajar.
Bilangan adik-beradik 0 1 2 3 4 5
Kekerapan 2 18 15 13 11 1
a) Hitung mod dan median bilangan adik-beradik bagi pelajar-pelajar itu.
b) Hitung peratusan pelajar yang mempunyai bilangan adik –beradik melebihi min.
c) Jika seseorang guru ingin mengetahui purata bilangan adik-beradik bagi pelajar, apakah nilai
purata yang harus dipilih? Terangkan.
KBAT

9. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 8
2.
Data di atas menunjukkan hasil tinjauan tentang bilangan penghuni bagi setiap unit dalam
seblok apartmen bertingkat 4.
a) Bina satu jadual kekerapan bilangan penghuni dengan lajur ( 𝑓 × 𝑥 ).
b) Cari min data ini.
c) Tentukan mod dan median bagi bilangan penghuni seunit.
d) Sukatan kecenderungan memusat yang manakah paling sesuai untuk mewakili data ini?
Terangkan.
e) Berapakah jumlah penghuni yang dijangka dalam lima blok apartmen yang sama?
2 5 4 1 2 6 7 3 4 3
4 1 0 3 3 2 5 5 5 4
2 2 2 4 3 4 4 2 6 1
3 3 4 4 2 2 5 1 3 2

10. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 9
BAB 5 : INDEKS
Cari nilai bagi setiap indeks dalam peta titi ini.
Selesaikan masalah berikut.
1. Jadual menunjukkan anggaran jarak yang melibatkan Bulan, Bumi dan Matahari.
Jarak dari Bumi ke Bulan 3.825 × 105
km
Jarak dari Bumi ke Matahari 3
2
× 108
km
a) Anggarkan nisbah antara jarak Bumi ke Bulan dengan jarak dari Bumi ke Matahari.
b) Diberi bahawa kelajuan cahaya ialah kira-kira 3 × 105
km sesaat. Berapakah masa, dalam
minit dan saat, yang diperlukan untuk cahaya matahari sampai ke bumi?
c) Jika anggaran nisbah antara jarak dari Zuhrah ke Matahari dengan jarak dari Bumi ke
Matahari ialah 18 : 25, nyatakan jarak, dalam km, Zuhrah dari Matahari itu.
i-THINK
as as as
36
1
2Indeks
Nilai
125
1
3 64
1
6 81
1
4
1 2 3 4
KBAT

11. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 10
BAB 6 : UNGKAPAN ALGEBRA III
Selesaikan masalah yang berikut.
1. Rajah berikut menunjukkan sebuah segi tiga sama kaki dan sebuah segi empat sama.
(a) Ungkapkan perimeter dalam cm, segi tiga sama kaki itu.
(b) Diberi bahawa luas segi empat sama itu ialah (9𝑥2
+ 42 𝑥 + 49) cm2
, ungkapkan panjang
sisi dalam cm,segi empat sama itu.
(c) Diberi bahawa tinggi segi tiga sama kaki adalah sama dengan panjang sisi segi empat sama.
Ungkapkan luas, dalam cm2
, segi tiga sama kaki itu menggunakan kaedah kembangan.
(d) Diberi bahawa 𝑥 = 3.
(i) Hitung perimeter, dalam cm, segi empat sama itu.
(ii) Cari nilai y, jika luas segi empat sama adalah sama dengan luas segi tiga sama kaki
itu.
KBAT
(6𝑦 + 2) cm
(
8𝑦−5
2
) cm

12. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 11
BAB 7 : RUMUS ALGEBRA
Selesaikan masalah yang berikut.
1. Rajah menunjukkan trapezium dengan luas 55 cm2
.
(i) Ungkapkan y dalam sebutan x.
(ii) Cari nilai y apabila x = 3.
2. Rajah di bawah menunjukkan dua buah segi empat sama dengan panjang sisinya ℎ cm dan
𝑘 cm. Luas kawasan berlorek ialah 𝐿 cm2
. Ungkapkan 𝐿 dalam sebutan ℎ dan 𝑘. Seterusnya,
cari nilai 𝐿 apabila ℎ = 7 cm dan 𝑘 = 12 cm.
3. Diberi isi padu silinder ialah 𝑣 = 𝜋𝑟2
ℎ dengan 𝑟 ialah jejari tapak dan ℎ ialah tinggi silinder.
Ungkapkan 𝑟 sebagai perkara rumus. Seterusnya, cari nilai 𝑟 apabila 𝑣 = 550 cm2
dan
ℎ = 7 cm. (Guna 𝜋 =
22
7
)
KBAT
𝑦 cm
(𝑥 + 5) cm
𝑥 cm
𝑘 cmℎ cm

13. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 12
4. Panjang 3 utas benang A, B dan C ialah 𝑥 mm, 𝑦 mm dan 𝑧 mm masing-masing. Min panjang
bagi ketiga-tiga benang ialah 𝑀 mm. Ungkapkan 𝑀 dalam sebutan 𝑥, 𝑦 dan 𝑧. Cari panjang
benang C jika panjang benang A ialah 12.5 mm dan benang B ialah 14.3 mm. Min 3 utas
benang ialah 14 mm.

14. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 13
BAB 8 : PEPEJAL GEOMETRI III
Latihan : Tukarkan setiap yang berikut kepada unit yang diberikan.
a)
b)
c)
Selesaikan masalah yang berikut.
1. Sepuluh acuan berbentuk silinder dengan jejari 2 cm dan tingginya 3 cm digunakan untuk
membuat agar-agar. Setiap acuan diisi sehingga penuh bagi memastikan setiap agar-agar
mempunyai saiz yang sama. Agar-agar terakhir hanya mempunyai ketinggian 2 cm
disebabkan bekalan tidak mencukupi. Berapakah beza isi padu antara agar-agar terakhir
dengan agar-agar yang sebelumnya?
i-THINK
KBAT
as as as
32 cm
3
1 800 mm
3
21 600 cm
3
932 m
3
_________ mm
3
_________ cm
3
_________ m
3
_________ cm
3
as as
120 l 13 cm
3
_________ ml _________ cm
3
_________ ml
as as
205 ml 1 200 ml 5 200 cm
3
_________ cm
3
_________ l _________ l
85.2 l

15. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 14
2. Sebuah kon berjejari 3 cm dengan ketinggian 10 cm mempunyai isi padu yang sama dengan
sebuah piramid bertapak segi empat sama. Cari panjang sisi tapak piramid jika piramid
mempunyai ketinggian yang sama dengan kon.
3. Sebiji bola besi dengan diameter 15 cm dimasukkan ke dalam tangki air yang penuh. Kira isi
padu air yang di sesarkan, dalam liter.
4. 8 biji bebola logam dengan diameter 6 cm dileburkan dan dibekukan semula menjadi sebiji
bebola logam yang besar. Kira diameter bebola logam besar.
5. Sarung sebiji pil tahan sakit berbentuk silinder dengan kedua-dua hujungnya berbentuk
hemisfera. Panjang silinder adalah 5 mm dan berdiameter 3 mm. Jika satu dos ubat tahan
sakit bagi seorang pesakit ialah 99 mm3
, berapa biji pil yang perlu diguna oleh pesakit itu?

16. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 15
BAB 9 : LUKISAN BERSKALA
Selesaikan masalah yang berikut.
1. Panjang Sungai Indah dari kampung A ke kampung B ialah 16.2 cm di atas sebuah peta.
Apakah skala peta itu jika panjang sebenar Sungai Indah dari Kampung A ke Kampung B ialah
194.4 km?
2. Sebuah peta di lukis dengan skala 1 : 50 000. Berapakah jarak sebenar, dalam km, antara
sekolah A dan pasar jika jarak di atas peta ialah 5 m?
3. Sebuah segi empat sama dengan luas 225 cm2
dilukis mengikut skala 1 :
1
4
. Cari luas lukisan
itu.
4. Jika rajah di bawah di lukis mengikut skala 1 :
1
4
, cari panjang sisi CD pada lukisan.
KBAT
A
BC
D 6 cm
6 cm
8.5 cm

17. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 16
BAB 10 : PENJELMAAN II
Isi tempat kosong.
Selesaikan masalah yang berikut.
1. Lampu lilin memetakan bayang sekeping kad pada dinding. Tinggi kad ialah 3 cm, luas kad
ialah 27 cm2
dan luas bayang kad atas dinding ialah 243 cm2
. Cari
(i) Faktor skala
(ii) Tinggi bayang
i-THINK
Faktor skala, k
𝑘 > 1 0 < 𝑘 < 1 𝑘 < 0
Ciri-ciri imej:
___________________
___________________
___________________
Ciri-ciri imej:
___________________
___________________
___________________
Ciri-ciri imej:
___________________
___________________
___________________
KBAT
Lilin Kad Bayang
3 cm

18. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 17
2. Encik Zul menggunakan projektor untuk memancarkan nota sains pada skrin. Tulisan nota
yang di tayangkan pada skrin telah dibesarkan dengan faktor skala 10.
(i) Jika tinggi huruf A pada skrin ialah 5 cm, apakah tinggi sebenar huruf itu di atas kertas?
(ii) Jika sekeping gambar mempunyai luas 12 cm2
, berapakah luas imejnya?
3. Dalam rajah di atas, P Q’ R’ ialah imej bagi PQR di bawah suatu pembesaran pada pusat P.
Diberi luas rantau berlorek ialah 24 cm2
, cari luas P Q’ R’.
4. Dalam rajah, OA’B’C’ ialah imej bagi OABC di bawah suatu pembesaran.
a) Cari faktor skala.
b) Diberi OA’B’C’ ialah 12 cm2
, hitung luas bagi OABC.
R
Q
R’
Q’
P
3 cm
6 cm
A
B
C
OA’
B’
C’
15 cm 5 cm

19. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 18
BAB 11 : PERSAMAAN LINEAR II
Selesaikan masalah yang berikut.
1. Rajah di bawah menunjukkan sebuah rombus. Hitung
a) Panjang sisi rombus
b) Saiz setiap sudut
2. Hasil tambah dua nombor ialah 12. Apabila 1 ditolak daripada tiga kali nombor yang lebih
besar itu, hasilnya adalah bersamaan dengan empat kali nombor yang lebih kecil itu. Cari
nilai kedua-dua nombor itu.
3. Jika Adi diberi RM15 kepada Liew, amaun wang mereka akan menjadi sama. Tetapi, jika Liew
beri RM25 kepada Adi, amaun wang Adi ialah dua kali baki wang Liew. Berapakah wang yang
dimiliki oleh setiap seorang daripada mereka?
KBAT
(𝑥 + 7) cm
(4𝑥 − 𝑦) cm
(20𝑦 − 6𝑥)
10𝑥

20. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 19
BAB 12 : KETAKSAMAAN LINEAR
Bina satu ketaksamaan linear berdasarkan maklumat yang diberi.
1. Bilangan pekerja, n, di sebuah kilang melebihi 80 orang. Jika 12 orang telah berhenti,
berapakah bilangan pekerja yang tinggal?
2. Jisim maksimum sekampit beras, x, ialah 3.5 kg. Beras itu dibahagi sama banyak kepada 5
orang. Cari jisim, dalam g, yang setiap orang dapat.
3. Beg A berharga RM𝑥 dan harga beg B tidak lebih 2 kali harga beg A. Cari harga beg B.
4. Harga kos pen S ialah RM3 dan harga kos pen T adalah sekurang-kurangnya tiga kali pen S.
Jika pen-pen itu dijual dengan keuntungan 15%, cari harga jual pen S.
KBAT

21. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 20
BAB 13 : GRAF FUNGSI
Jawab soalan-soalan di bawah.
Rajah di bawah menunjukkan panjang sekeping kertas, 20 cm dan lebarnya ialah 18 cm. Seorang
budak memotong jalur selebar 𝑥 cm dari setiap sisi kertas. Kira luas segi empat tepat yang tinggal
dengan rumus luas, L cm2
, diberi oleh L = (20 − 2𝑥)(18 − 2𝑥).
a) Lengkapkan jadual di bawah.
X 0 1 2 3 4 5 6 7
y
b) Dengan menggunakan skala 1 cm kepada 1 cm pada paksi-x dan 1 cm kepada 25 cm2
pada
paksi-y, lukis graf fungsi 𝐿 = (20 − 2𝑥)(18 − 2𝑥) untuk nilai x daripada 0 hingga 7.
c) Daripada graf, cari
i) Luas segi empat tepat apabila x = 2,
ii) Nilai x apabila luas segi empat tepat ialah 35 cm2
.
KBAT
𝑥 𝑐𝑚
𝑥 𝑐𝑚 𝑥 𝑐𝑚
𝑥 𝑐𝑚
𝑥 𝑐𝑚
18 cm
20 cm

22. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 21
BAB 14 : NISBAH, KADAR DAN KADARAN II
Selesaikan setiap yang berikut.
1. Seorang pelari berlari sejauh 1 km. Dia mengambil masa selama 2 minit untuk berlari sejauh
𝑥 m. Kemudian dia berjalan dengan kelajuan 120 m/minit untuk menghabiskan
perjalanannya. Jika laju purata keseluruhannya ialah 250m/minit. Cari nilai 𝑥.
2. Sebuah teksi yang bertolak dari KLIA dengan kelajuan 65 km/j mengambil masa selama 15
minit untuk sampai ke hotel A. Teksi itu menunggu selama 10 minit untuk menurunkan
bagasi pelanggannya di sebuah hotel dan kemudiannya memandu selama 15 minit untuk
membawa pelanggan tersebut ke sebuah restoran. Jika laju purata bagi keseluruhan
perjalanan dari KLIA ke restoran ialah 30 km/j, cari kelajuan teksi dari hotel A ke restoran.
3. Jadual berikut menunjukkan harga sebelum cukai dua model kereta A dan B.
a) Diberi bahawa nisbah AS dolar kepada ringgit ialah US$1: RM 3.20. Hitung harga kereta A,
dalam AS dolar.
Model A B
Harga RM 56 600 RM 48 400
KBAT

23. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 22
b) Jika Encik James membeli kereta B selepas Cukai Barangan dan Perkhidmatan (CBP)
dilaksanakan, berapakah harga baharu, dalam RM kereta itu?[CBP = 6%]
c) Encik James memandu kereta baharunya dengan laju 64 km/j dalam tempoh 4.5jam.
(i) Hitung jara, dalam km, yang dilaluinya.
(ii) Jika kadar penggunaan minyak kereta itu ialah 12 km per liter, cari isi padu, dalam
liter, minyak yang diperlukan sepanjang perjalanannya itu.

24. i-THINK & KBAT [MATEMATIK TINGKATAN 3]
[nanie_ssb2016] Muka surat 23
BAB 15 : TRIGONOMETRI
Selesaikan masalah-masalah yang berikut.
1. Seorang budak memancing dengan menetapkan sebatang pancing yang panjangnya 2m di
tebing sungai pada kedudukan yang di tunjukkan dalam rajah di bawah. Didapati sudut di
antara pancing dan paras air ialah 45o
. Cari jarak dari tebing di mana ikan itu berjaya di kail.
2. Tangga disandarkan pada dinding di titik A. Diberi sudut di antara lantai mengufuk dan
tangga ialah 65o
. Jarak mengufuk dari dinding ke tangga adalah 2.5m. cari tinggi titik A dari
lantai itu.
3. Rajah berikut menunjukkan sebuah trapezium KLNM. Diberi bahawa kos 𝜃° =
3
5
, hitung luas,
dalam cm2
kawasan yang berlorek.
KBAT
2 m
45o
65
o
2.5 m
Tangga
Lantai
A
K
L
M
N
10 cm
45 cm
𝜃°