kurikulum

1. 1.1. XXI əsrin bacarıqları və müasir kurikulumlar.
Kurikulum islahatını zəruri edən səbəblər.Kurikulum
konseptual sənəd kimi.
1.2. Milli kurikulumun ənənəvi təlim proqramlarından
fərqi.Milli kurikulumun strukturu və məzmunu.
1.3.Milli kurikulumun əsas xüsusiyyətləri.
Fənn kurikulumlarının strukturu
və məzmunu

2. 1.1.XXI srin bacarıqları v müasir kurikulumlar. Kurikulumə ə
islahatını z ruri ed n s b bl r.ə ə ə ə ə
Kurikulum konseptual s n d kimi.ə ə
Gözlənilən nəticələr:
Milli Kurikulum sənədinin əsas xüsusiyyətlərini şərh edir.
Kurikulum islahatını zəruri edən səbəbləri izah edir.
“Kurikulum” anlayışı və yeni fənn kurikulumlarının səciyyəvi
xüsusiyyətlərini izah edir.

3.  Tez-tez dəyişən həyat şəraiti
 Vaxt çatışmazlığı, problemlərin artması
 Informasiya bolluğu
 Elm və texnikanın sürətli inkişafı
 İqtisadi mexanizmlərin inkişafı
 Hər sahədə inteqrasiya (qloballaşma)
 Demokratik dəyərlərin dəstəklənməsi və eyni zamanda insan hüquqlarının pozulması
 Şəxsiyyət azadlığı
 Təbəqələşmə
 İnsanlar arasında yadlaşmanın dərinləşməsi
 Virtual ünsiyyətin yayılması
 Ömrü boyu oxumaq ehtiyacının yaranması
 Uşaqların ümumi inkişaf səviyyəsinin artması
 Cəmiyyətdə yeni ictimai münasibətlərin yaranması
 Planlı iqtisadiyyatdan bazar iqtisadiyyatına keçid
 Dünya təhsil sisteminə inteqrasiya

4. İctimai
mü
nasibətl
ər
XXI əsrin
xüsusiyyətləri
İqtisa
di
dəyiş
mələr
Yaşa
yış
tərzi
İş
tərzi
Üniyy
ət
tərzi Texna
loji
dəyiş
mələr

5. Kompetensiya
lar Biliklər
bacarı
qlar
Dəyər
lər
Keyfiy
yətlər
Vərdiş
lər

6. KOMPETENSİYA
kompetensiyalara şəxsiyyətin inkişafı və həyatda
səmərəli fəaliyyət göstərməsi üçün vacib olan yüksək
səviyyəli bilik, bacarıq, dəyər, keyfiyyət və vərdişlər
daxildir. Başqa sözlə:

7. N tic l rə ə ə
XXI əsrin təhsili şəxsiyyətə vacib olan bilik, bacarıq,
vərdiş və dəyərləri formalaşdırmağa imkan yaratmalıdır .
Müasir dövrdə təlim prosesində formalaşan bilik,
bacarıq, vərdiş və dəyərləri tez-tez dəyişən həyat
şəraitinə, məlumat və texniki sıcrayış ilə bağlı həyatın
tələblərinə və XXI əsrin başqa xüsusiyyətlərinə
uyğunlaşmağa imkan yaratmalıdır.

8. Sosial keyfiyyətlər, ünsiyyət və əməkdaşlıq, biliyə
yiyələnmək, həyat boyu oxumaq və öyrənməyi
öyrənmək qabiliyyətləri, müasir texniki
avadanlıqdan geniş və səmərəli istifadə etmək
bacarıqları, yaradıcılıq keyfiyyətləri və öz
qabiliyyətlərini həyata keçirmək bacarıqları burada
ən mühüm yer tutur.
Müasir təlim həyatın tələblərinə həssas olmalı və
lazımı bilik, bacarıq, vərdiş və dəyərləri
formalaşmasına zəmin yaratmalıdır.

9. Azərbaycanda kurikulum islahatını zəruri edən səbəblər
hansılardı?

10. Kurikulum islahatını zəruri edən səbəblər
Cəmiyyətdə yeni ictimai münasibətlərin yaranması
Planlı iqtisadiyyatdan bazar iqtisadiyyatına keçid
Dünya təhsil sisteminə inteqrasiya
İnformasiya əsrinin tələbləri
Təhsilin məqsəd və vəzifələrinə yeni baxış və
yanaşmaların formalaşması
Mövcud ümumi təhsil proqramlarının müasir
tələblərə cavab verməməsi

11. Milli kurikulumun konsepsiyası
2006-cı ildə
2009-cu
ildə
Təhsil haqqında qanun
3 iyun 2010-
cu ildə
Dövlət standartları üzrə əsas sənəd

12. AZƏRBAYCAN
RESPUBLİKASINDA TƏHSİLİN
QURULUŞU
Ali təhsil pilləsiAli təhsil pilləsi
Ümumi orta təhsil pilləsi
Tam orta
təhsil
səviyyəsi
Ümumi orta
təhsil
səviyyəsi
İbtidai təhsil
səviyyəsi
Məktəbə qədər təhsil pilləsi

13. Ümumi təhsilin pillələri üzrə təlim nəticələriÜmumi təhsilin pillələri üzrə təlim nəticələri
Fənlər üzrə ümumi təlim nəticələri
İbtidaiİbtidai Ümumi ortaÜmumi orta Tam ortaTam orta
İbtidaiİbtidai Ümumi ortaÜmumi orta Tam ortaTam orta
Siniflər üzrə təlim nəticələriSiniflər üzrə təlim nəticələri

14. .

15. İdrakın
inkişafı
Şəxsiyyətin
inkişafı
İdrakın
inkişafı
Şəxsiyyətin
inkişafı

16. T dqiqat sualları:ə
“Kurikulum” nə deməkdir?
Milli kurikulumun və ənənəvi tədris proqramlarının
hansı tərkib hissələri var, onların oxşarlığı və fərqləri
nədədir?
Fənn kurikulumu nə deməkdir? Onun strukturu nədən
ibarətdir?
 Milli v f nn kurikulumun arasında f rqə ə ə
n d dir?ə ə

17. “Azərbaycan Respublikasında ümumi təhsilin
Konsepsiyası (Milli Kurikulumu)” sənədinin əsas
xüsusiyyətləri
Kurikulum mənşəcə latın sözü olub lüğəti mənası
“yol”, “istiqamət” deməkdir. Daha sonralar elm və
təhsil sahələrində termin kimi işlənməyə başlanmışdır.
Azərbaycanın pedaqoji terminalogiyasına 90-cı illərin
axırında daxil olmuşdur.

18. Kurikulum təhsilin məzmunu, təşkili və
qiymətləndirilməsi ilə bağlı bütün məsələləri
özündə əks etdirən konseptual sənəddir.
Kurikulum - təlim prosesilə bağlı bütün
fəaliyyətlərin təşkilini əks etdirən konseptual
sənəddir

19. • Ümumi təhsilə və ümumi təhsilli şəxsə verilən tələblər
• Ümumi təhsilin məzmun standartları
• Ümumi təhsil müəssisələrində fənlər üzrə həftəlik dərs
saatlarının miqdarı
• Ümumi təhsil sistemində pedaqoji prosesin təşkili
prinsipləri
• Ümumi təhsil sistemində şagird nailiyyətlərinin
qiymətləndirilməsı
• Fənn kurikulumlarının strukturu
Milli Kurikulumun strukturu

20. I
Fənnin məzmunu
II
Təlim strategiyaları
III
Şagird nailiyyətlərinin
qiymətləndirilməsi
•Ümumi təlim nəticələri
• Məzmun xətləri
•Məzmun xətləri üzrə
təlim nəticələri
• Məzmun standarltları
•Fənn üzrə təlimin
təşkilinə verilən əsas
tələblərin təsviri
•Forma və üsulların
təkmilləşdirilməsi barədə
tövsiyələr
•Müəllimin təlim fəaliyyəti-
nin planlaşdırılmasına dair
nümunələr
•Əsas qiymətləndirmə
növləri
•Qiymətləndirmə
standartları və
qiymətləndirmə
vasitələri
Giriş
•Fənnin məqsəd və vəzifələri
•Fənnin xarakterik xüsusiyyətləri
Fənn kurikulumunun strukturu

21. 1
2
3
4
5
6

22. Sənədin adı Milli kurikulum Fənn
kurikulumu
Ənənəvi
tədris
proqramı
MƏZMUN •Ümumi tələblər
•Ümumi təhsil nəticələri
• Məzmun standartları
• Prinsiplər
• Xüsusiyyətlər
• Qiymətləndirmə prinsipləri
və standartları
• Pillələr üzrə təlim
nəticələri
• Fənn üzrə təlim
nəticələri
• Standart
• Məzmun xətti
• Bilik və fəaliyyət
komponenti
• Təlim strategiyaları
• Qiymətəndirmə
stanartları və
vasitələri
• Təhsil səviyyələri
üzrə təlim nətiələri
•Planlaşdırma
•Bilik və bacarıq
siyahısı
•Qiymətləndirmə
STRUKTUR • Milli və fənn
kurikulumunun strukturu
•Həftəlik dərs saatlarının
miqdarı
• Fənn kurikulumunun
qiymətləndirmə
standartlarının səviyyələri
• Məqsəd və vəzifələr
• Fənnin məzmunu
a. Məzmun
xətti
b. Standart
c. Alt
standart
•Təlim stategiyaları
• Qiymətləndirmə
•Proqramın
Bölmələri üzrə
satların miqdarı

23. Milli kurikulumdan fənn
kurikulumuna keçid
Təhsil pillələri və fənlər
üzrə ümumi təlim
nəticələri
Milli Kurikulumda Fənn kurikulumunda
Siniflər
üzrə ümumi təlim
nəticələri

24. 1.3. Milli kurikulumun əsas
xüsusiyyətləri.

25. Fənn kurikulumlarının səciyyəvi cəhətlərinin müqayisəliFənn kurikulumlarının səciyyəvi cəhətlərinin müqayisəli
təsviritəsviri
Müəllimyönümlüdür
Ənənəvi təhsil proqramı Müasir kurikulum
Şagirdyönümlüdür
Fənyönümlüdür Nəticəyönümlüdür
Təklifyönümlüdür Tələbyönümlüdür
Fəndaxili və fənlərarası əlaqə
məqsədyönlü və sistemli xarakter
daşımır.
İnteqrativlik əsas prinsip kimi qəbul
olunub.
Bəzi fənlər üzrə qiymət normaları
müəyyən edilib.
Qiymətləndirmə standartları və
mexanizmləri müəyyən edilib.
Bilikyönümlüdür Şəxsiyyətyönümlüdür

26. Şəxsiyyətyönümlülük Təhsil alanın idraki, ünsiyyət və psixomotor fəaliyyətləri
əsasında həyati bacarıqlarını inkişaf etdirməklə onlarda milli və
bəşəri dəyərlərin formalaşdırılmasıdır.
Şagirdyönümlülük Təhsil sahəsində fəaliyyətlərin təhsilalanların mənafeyinə,
maraq və tələbatlarının ödənilməsinə, istedad və
qabiliyyətlərinin, potensial imkanlarının inkişafına xidmət
etməsidir.
Nəticəyönümlülük Nəzərdə tutulan təlim nailiyyətlərinin nəticələr formasında
əvvəlcədən müəyyən edilməsidir.
Tələbyönümlülük Fərdin, cəmiyyətin və dövlətin dəyişən ehtiyac və
tələbatlarının nəzərə alınmasıdır.
İnteqrativlik Təhsilin məzmun komponentlərinin bir-biri ilə və həyatla
sistemli şəkildə əlaqələndirilməsidir.
Qiymətləndirmə
standartları
Təhsil alanların nailiyyət səviyyəsinə qoyulan dövlət tələbidir