Downloaded 19 times
Uploaded byMiddle East Technical University METU
Kullanılabilirlik 1 tanim
Insan Bilgisayar Etkileşimi Kitabı ders notları
![OHS Movies 4: Backdraft (1991) [IMDb: tt0101393]](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/ohsmovies4backdraft-260121191507-4b21653f-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
Kullanılabilirlik 1 tanim
- 1. İnsan Bilgisayar Etkileşimi(İBE)İnsan Bilgisayar Etkileşimi (İBE) Prof.Dr. Kürşat Çağıltay ODTÜ kursat@metu.edu.tr www.metu.edu.tr/~kursat
- 2.
- 3.
- 4. İBE Nedir?İBE Nedir? Dahakullanışlı ve insanca sistemlerin gelişimini destekleyen etkileşimli teknolojilerin tasarım ve kullanımı konusunda çalışan disiplinlerarası bir alandır. • E= Etkileşim • Görev tabanlı • Kullanıcı bilişi • Örgütsel/sosyal etki • Tasarımın doğası ve işleyişi • Kullanımın doğası • İletişim
- 5. İnsan Bilgisayar Etkileşimi (İBE) İBE Nedir?İBE Nedir? Bilgisayar Bilimi Ergonomi BilişselPsikoloji Grafik ve Endüstriyel TasarımSosyoloji Antropoloji Eğitim Yazılım Mühendisliği Örgütsel Psikoloji
- 6. İBE’ nin DörtTemel Bileşeni Kullanıcı Görev Araç Bağlam
- 7. TÜBİTAK Vizyon 2023RaporuTÜBİTAK Vizyon 2023 Raporu • 1. Kullanımı eğitim gerektirmeyen bilgisayarların geliştirilmesi. • Bilgi çağında yaşamanın gereği olan “bilgisayar okur-yazarlığı”, günümüzde en çok sözü edilen yeteneklerden birisi. Genç kuşaklar bilgisayarla barışık bir biçimde yetiştirilecek, böylece birçok alanda bilgisayar kullanımının önü açılacak. Ne var ki nüfusu giderek yaşlanan AB’de, öğrenme yeteneği zayıflamış, yaşlı insanların çokluğu ve bunların BİT olanaklarıyla örülen yaşam tarzları nedeniyle, bilgisayar kullanmaya giderek daha bağımlı duruma gelmeleri, çözümü ters yüz etme düşüncesini getirmiştir: “İnsanlar bilgisayara ayak uyduracağına, bilgisayarlar insanlara ayak uydurmalı; bir başka deyişle, “insan okur-yazarlığı” olan bilgisayarlar yapılmalı”. Hem yaşam düzeyine, hem ulusal katma değere katkısı olacağından, bilgisayarı “akıllı” kılacak olan yazılım ve donanımların ülkemizde tasarlanması, üretilmesi ve ayrıca dışsatımı hedeflenmektedir. (Sayfa 73) • http://vizyon2023.tubitak.gov.tr/Strateji_Belgesi-V211.pdf
- 8. Standart kullanılabilirlik tanımıStandartkullanılabilirlik tanımı • Bir uygulamanın kullanılabilirliği, kullanıcıların belirli görevleri, belirli bir bağlamda etkililik, verimlilik ve memnuniyet ile yerine getirmelerine denir. ISO Ergonomi gereksinimleri, ISO 9241 bölüm 11: Kullanılabilirliğin belirlenmesi ve ölçütleri için kılavuz.
- 9. Kullanılabilirlik Derecesini BelirleyenKullanılabilirlikDerecesini Belirleyen FaktFaktöörlerrler Etkililik Verimlilik Memnuniyet Kullanılabilirlik derecesi Tasarım süreci
- 10.
- 11. Temel Özellikler • Bilişselsistemimiz temel yapıları – hafıza (kısa ve uzun süreli), şema, vs. • Ve işlemler – Kodlama, çağırma, özümseme vs. • Biliş aktiftir: – anlam ve düzenlilik arar
- 12.
- 13.
- 14. Ölümcül Tasarım problemi: •USS Vincennes in Persian gulf (1988) – 3 Temmuz 1988, İran körfezi – Normal uçuş koridorunu takip eden bir İran yolcu uçağı düşürüldü: 290 ölü Yaklaşan uçak ile ilgili kritik bilgiler farklı ekranlarda gösterilmekteydi. • Bilgiler kısa süre içinde ve yüksek stres altında değerlendirildiğinde yanlış yorumlanmıştı. – Ekranın birisi yükseklik bilgisini verirken diğer ekran uçağın pozisyonunu ve ne yöne gittiği bilgisini vermekteydi. – Bu iki bilgi, bu kadar kısa sürede ve yüksek stres altında hatalı yorumlanmış ve sonuçta yanlış bir karar verilmişti.
- 16.
- 17. Alınan Dersler • NATOstandartları • “NATO Guidelines on Human Engineering Testing and Evaluation” raporunda bilişim sistemlerinin daha kullanılabilir olması için nasıl test yapılması gerektiği açıklanmaktadır • İnsan merkezli tasarımın özellikle savunma ürünleri tasarım ve geliştirilmesinde nasıl hayata geçirileceği askeri araştırma laboratuvarlarının kritik konularından birisidir (Corona, 1997)
- 18.
- 19.
- 20.
- 21. ABD Seçimleri- PalmBeach County
Editor's Notes
- #2 Bu sunumda İBE temel konuları ele alınacak ve temel kavramlar konusunda bilgi verilecektir.
- #4 Son yıllarda bilişim hizmeti ve ürünleri sunan firmaların reklamlarına bakarsanız hep ürünlerinin kolay kullanılabilir olduğunu iddia ederler. Ama gerçekten durum böyle midir ya da bu argümanları ne kadar doğrudur nasıl test edebiliriz? Bir ürünün Kullanılabilir olmasında kriter nedir? Kime göre kullanılabilirdir? Standatları kim koyar?
- #5 İBE de Etkileşim en temel unsurdur. Kullanıcıların gerçekleştirdikleri görevleri ne kadar başarı ile yerine getirdikleri ya da getiremediklerine bakar. Bu süreçte bilişsel boyutta neler olduğunu anlamaya çalışır. Etkileşim bireysel boyuttan topluluk boyutuna geçtiği için bu açıyı da değerlendirir. Tasarım ve kullanım nasıl gerçekleşir bunu anlamaya ve açıklamaya çalışır. İletişimin her boyutunu da IBE sürecini açıklarken göz önüne alır.
- #6 İnsan Bilgisayar Etkileşimi farklı bilimsel alanlardan etkilenen disiplinlerarası bir alandır.
- #7 İnsan Bilgisayar Etkileşimi’nin dört temel bileşeni şekilde görüldüğü gibi Kullanıcı, Görev, Bağlam (Çevre) ve Araç’tır. Örnek olarak cep telefonu kullanımında Araç cep telefonu, kullanıcı onu kullanan kişi (otobüs şöförü, ev kadını, öğrenci, genç, yaşlı gibi farklı pek çok kategori bulunmaktadır), o telefonla yerine getirilen görevler (konuşmak, mesaj atmak, takvim, rehber, müzik dinlemek gibi pek çok görev vardır) ve o telefonun hangi bağlamda kullanıldığı (sessiz bir ortamda, otobüste, çok ışıklı, çok gürültülü ortamda, okulda, toplantıda kullanmak) gibi seçeneklerle bir cep telefonunun kullanılabilirlik seviyesini belirleyen çok sayıda parametre ortaya çıkmaktadır.
- #8 Kolay kullanımın önemi Tübitak vizyon 2023 dokumanında da dile getirilmiştir.
- #9 Uluslararası standartlar enstitüsünün resmi tanımı ise bu şekildedir.