Tài liệu trình bày về bệnh sỏi tiết niệu, bao gồm nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị. Nguyên nhân có thể tại chỗ hoặc toàn thân, với nhiều loại sỏi như canxi, uric, cystine. Các phương pháp điều trị bao gồm nội khoa và ngoại khoa, với nhiều lựa chọn khác nhau tùy thuộc vào tình trạng bệnh.

1. SỎI TIẾT NIỆU
BS Đỗ Minh Tùng
BM Ngoại-PTTH

2. Mục tiêu
• Kể được nguyên nhân, YTNC sỏi tiết niệu
• Mô tả triệu chứng lâm sàng, các phương pháp
chẩn đoán hình ảnh sỏi tiết niệu
• Kể tên các phương pháp điều trị sỏi tiết niệu

3. Nguyên nhân
• Tại chỗ (sỏi cơ quan)
- Nhiễm trùng niệu
- Ứ đọng nước tiểu
• Toàn thân (sỏi cơ thể)
- Do rối loạn chuyển hóa:
Gout, cường cận giáp

4. Viên sỏi
• Số lượng: 1- hàng trăm viên
• Hình dạng: tùy vị trí
- Sỏi nhu mô tròn nhẵn
- Sỏi bể thận hình tam giác
- Sỏi đài thận hình bầu dục
- Sỏi san hô
- Sỏi hình cầu, ô van

5. Thành phần hóa học của sỏi
• Sỏi Can xi: cao nhất (80%)
- Sỏi oxalat: màu nâu, nhiều
gai, rắn, cản quang
- Sỏi photphat: Trắng ngà,
nhiều lớp đồng tâm
• Sỏi Uric: màu hung, rắn,
không cản quang
• Sỏi cystine: Vàng nhạt, rắn,
không cản quang

6. Yếu tố nguy cơ
• Nhiễm khuẩn niệu
• Tắc nghẽn đường niệu
• Uống ít nước
• Ít vận động: thói quen, do bệnh phải nằm lâu
• Chế độ ăn
• Địa dư: vùng khí hậu nóng
• Bệnh toàn thân
• Gãy xương lớn

7. Triệu chứng lâm sàng
CƠ NĂNG
• Cơn đau quặn thận
• Đái máu
• Đái mủ
• Đái ra sỏi
• Đái buốt, đái rắt

8. TOÀN THÂN
• Có thể có hội chứng nhiễm trùng
THỰC THỂ
• Vùng thắt lưng vồng cao
• Ấn các điểm niệu quản
• Dấu hiệu chạm thận bệp bềnh thận
• Nghiệm pháp rung thận
• Dấu hiệu chạm sỏi

9. CẬN LÂM SÀNG
• Xn nước tiểu: HC, BC, Protein
• Siêu âm: Hình tăng âm kèm theo bóng cản
• XQ: Chụp hệ tiết niệu không chuẩn bị, UIV,
UPR
• Chụp cắt lớp vi tính
• SH máu: Ure, Creatinin

10. H.ả sỏi thận trên siêu âm

11. Chụp niệu đồ tĩnh mạch

12. Chụp hệ tiết niệu không chuẩn bị

13. BIẾN CHỨNG
• Nhiễm khuẩn niệu
• Giãn niệu quản, đài bể thận
• Viêm tấy quanh thận, áp-xe quanh thận
• Ứ nước, ứ mủ thận
• Suy thận
• Sỏi kẹt niệu đạo

14. Điều trị
• Nội khoa: kháng sinh, giảm đau, giãn cơ trơn ...
• Ngoại khoa:
- Điều trị ít xâm lấn: Tán sỏi ngoài cơ thể, tán sỏi
qua da, nội soi tán sỏi ngược dòng
- Phẫu thuật: PTNS, mổ mở

15. XIN CẢM ƠN!