Ang dokumento ay naglalaman ng mga halimbawa ng mga kaalamang-bayan tulad ng tulang panudyo, tugmaang de-gulong, bugtong, at palaisipan. Tinalakay din ang mga damdamin habang sinasagutan ang mga palaisipan at ang kahulugan at layunin ng mga ito. Nagbigay ng mga gawain upang makabuo ng sariling mga bugtong, palaisipan, at tugmang de-gulong upang mapalawak ang kaalaman tungkol sa mga akdang patula.

1. Pagkanta ng Awiting
“Wika Natin ‘to” ng Noy Peace
PAGBABALIK-ARAL

2. Sagutin Mo Noypi
Mahahalagang Tanong:
• Anong damdamin ang naramdaman
mo habang sinasagutan ang mga
palaisipan?
• Ano ang tawag sa mga palaisipang
ito?

3. iKLi b a h a g i m o l a m a n g !

4. MGA
KAALAMANG-BAYAN

5. ALEJANDRO ABADILLA
(Ama ng Modernistang Pagtula sa Tagalog)
“Bawat kibot ng kanilang bibig ay may ibig
sabihin at katuturan. Ito ang ipinalalagay na
pangunahing dahilan kung bakit nabuo ang
iba pang akdang patula tulad ng tulang-
panudyo, tugmaang de-gulong, bugtong at
palaisipan, at iba pang kaalamang-bayan.”

6. Mga Kaalamang Bayan
•Tulang/Awiting Panudyo
•Tugmaang de-gulong
•Bugtong
•Palaisipan

7. Tulang/Awiting
Panudyo

8. •Ito’y isang uri ng akdang
patula na, kadalasan, ang
layunin ay manlibak, manukso, o
mang-uyam.
•Ito ay kalimitang may himig
nagbibiro kaya ito ay kilala rin sa
tawag na Pagbibirong Patula.

9. Ako ay isang
lalaking
matapang,
huni ng tuko ay
kinatatakutan
9

10. May dumi sa ulo,
Ikakasal sa Linggo
Inalis, inalis,
Ikakasal sa Lunes.
10

11. Tugmang de-
Gulong

12. •Ito ay mga paalala o babala na kalimitang
makikita sa mga pampublikong sasakyan.
•Sa pamamagitan nito ay malayang
naipararating ang mensaheng may
kinalaman sa pagbibiyahe o paglalakbay ng
mga pasahero.
•Nakakatulong sa mga drayber
upang mapadali ang trabaho

13. Ang di
magbayad mula
sa kanyang
pinanggalingan
ay di
makabababa sa
paroroonan.
13

14. Ang di magbayad
walang problema,
sa karma pa lang,
bayad ka na.
14

15. 15

16. Bugtong

17. •Ito ay isang pahulaan sa
pamamagitan ng
paglalarawan.
•Binibigkas ito ng patula at
kalimitang maiksi lamang.

18. Isang pinggan,
Laganap sa buong bayan.
BUWAN
Show Answer
30292827262524232221201918171615141312111009080706050403020100Start
Timer

19. Baboykosa pulo,
Balahibo’ypako.
LANGKA
Show Answer
30292827262524232221201918171615141312111009080706050403020100Start
Timer

20. Ako ay may kaibigan,
Kasama ko habang buhay.
ANINO
Show Answer
30292827262524232221201918171615141312111009080706050403020100Start
Timer

21. Tinabas na, tinabas pa.
Halamang hindi malanta-lanta.
BUHOK
Show Answer
30292827262524232221201918171615141312111009080706050403020100Start
Timer

22. Walang hininga ay may buhay,
Walang paa ay may kamay,
Mabilog na parang buwan,
Ang mukha’y may bilang.
ORASAN/RELO
Show Answer
30292827262524232221201918171615141312111009080706050403020100Start
Timer

23. Palaisipan

24. •Ang palaisipan ay nasa annyong
tuluyan.
•Layunin nito ang pasiglahin at
pukawin ang kaisipan ng mga
taong nagkakatipon-tipon sa
isang lugar.

25. May isang eroplanoat may isang
barko. Alin ang mas mataas sa
dalawa?
TATLO
Show Answer
30292827262524232221201918171615141312111009080706050403020100Start
Timer

26. Ikaw ay kasali sa isang karera. Ano ang
magiging posisyon mo kung naunahan
mo ang pangalawang kotse?
PANGALAWA
Show Answer
30292827262524232221201918171615141312111009080706050403020100Start
Timer

27. Ako ay nasa gitna ngdagat,
Nasa huli ngdaigdig,
Nasa unahanng globo.
Letrang “G”
Show Answer
30292827262524232221201918171615141312111009080706050403020100Start
Timer

28. Sa umaga ay apat ang paa,
Sa tanghali ay dalawa,
At sa gabi ay tatlo.
Ano ako?
TAO
Show Answer
30292827262524232221201918171615141312111009080706050403020100Start
Timer

29. Si Mario ay may limang kapatid.
Ang pangalan nila umpisa sa panganay aysina Enero,
Pebrero, Marso, Abril, at ______
Ano ang pangalan ng bunso samagkakapatid?
MARIO
Show Answer
30292827262524232221201918171615141312111009080706050403020100Start
Timer

31. Kotseng kakalog-kalog
Sindihan ang posporo
Sa ilog ilubog
Batang makulit
Palaging Sumisitsit
Sa kamay mapipitpit
Basahin ang iba pang halimbawa ng tulang panudyo, de-gulong,
bugtong, at palaisipan. Sagutin ang “Pag-isipan”
Tulang Panudyo

32. Tulang de-gulong
•Sitsit ay sa aso, katok ay sa pinto,
sambitin ang “para” sa tabi, tayo’y hihinto
•Huwag dume-kwatro sapagkat dyip ko’y
di mo kwarto.

33. Bugtong/Palaisipan
•Isang pinggan, abot ang buong bayan
•Isang prinsesa nakaupo sa tasa.
•Ako’y bumili ng 3 prutas, ang pangalan ng 3 prutas ay
nagsisimula sa letrang O? Ano ang mga prutas na nabili ko?
•Ano ang nasa gitna ng dagat?
Paano mo ilalagay o isusuot ang sinulid sa butas ng karayom sa
likod ng iyong batok?

34. Pag–isipan:
1. Tungkol saan ang mga tulang panudyo na iyong binasa?
Maiinis nga kaya ang makaririnig o pagsasabihan ng mga
nasabing tula?
2. Ano ang kahulugan ng mga tulang de-gulong na iyong
nabasa? Bigyan ng paliwanag ang bawat isa.
3. Sagutin ang mga bugtong at palaisipan. Napaisip ka ba ng
husto sa pagsagot nito?

35. Paano nakatutulong sa iyo ang
ganitong uri ng mga kaalamang
bayan?

36. Bakit mahalagang pag-aralan ang
mga ganitong uri ng panitikan
maging sa kasalukuyang
henerasyon?

37. PANGKATANG
GAWAIN

38. Pangkat Gawain
1
(Verbal-Linguistic)Bugtong
Paggawa ng sariling bugtong
2
(Logical-Mathematical) Palaisipan
Paggawa ng sariling palaisipan
3
(Visual-Spatial) poster ng Tugmaang de-Gulong
Pagbuo ng sariling tugmang de-gulong sa pamamagitan ng
isang poster
4
(Musical-Rhythmic) tulang/awiting panudyo
Pag-awit ng sariling bersiyon ng awiting panudyo

39. PAMANTAYAN
•May orihinal at akma sapaksa ang mga tulang nabuo. – 5 puntos
•Kompleto ang tulang nabuo (Tulang panudyo, tugmang de-gulong,
palaisipan, at bugtong) – 5 puntos
•Naiaangkop ang tamang intonasyon, diin, at antala sa pagbigkas. – 5
puntos
•Angkop ang bawat kilos at ekspresyon ng mukha sa tula; kumpas ng
kamay, galaw ng mata, labi, at iba. – 5 puntos

40. TakdangAralin
Magsaliksik ng lima pang
kaalamang-bayan na
popular sa inyong lugar.
40

41. 41
Maraming
Salamat!