อธิบายความรู้เบื้องต้นด้านแผนที่

1. ความรู้ด้านแผนที่เบื้องต้น
โดย
ดร.สฤษดิ์ ติยะวงศ์สุวรรณ
และ
ชฎาพร แหลมทอง

2. วัตถุประสงค์
1) มีความเข้าใจความหมายและสัญลักษณ์ของแผนที่
2) มีความเข้าใจเรื่องมาตราส่วนและสัดส่วน

3. แผนที่
คือ อะไร ?
สุ่มถาม-ตอบ 2-3 คน

4. ทาไมต้องมี
แผนที่ ?
สุ่มถาม-ตอบ 2-3 คน

5. ในชีวิตจริง เราคุ้นเคยกับแผนที่มากกว่าที่คิด: ในยุค Smart Phone
หาสถานที่จาก Internet > Google Map

7. Facebook : Check In
Line : Share Location
สิ่งเหล่านี้เกี่ยวข้องกับแผนที่ทั้งหมด >>> ระบุตาแหน่งสถานที่
สื่อสารเพื่อเข้าใจตรงกัน
เพื่อการวางแผนและจัดการเรื่องต่าง ๆ

8. แผนที่ หมายถึง
สัญลักษณ์หรือตัวหนังสือ
ที่แสดงบนอุปกรณ์สื่อสาร
อาทิ กระดาษ ระบบออนไลน์
เพื่อแสดงตาแหน่งสิ่งต่าง ๆ
ของพื้นโลก
มีการระบุพิกัดและย่อสัดส่วน
สามารถวัดระยะทางได้
แหล่งภาพ: รัศมี สุวรรณวีระกาธร. 2557. เอกสารประกอบปฏิบัติการ: ระบบพิกัดและการอ่านแผนที่ภูมิประเทศ [ออนไลน์].
แหล่งที่มา: http://negistda.kku.ac.th/activity/2014/tn20140428/Lab01.pdf [5 สิงหาคม 2559].

9. แผนที่
มีความสาคัญและประโยชน์อย่างไร ?
สุ่มถาม-ตอบ 2-3 คน

10. การเดินทางและการท่องเที่ยว

11. แผนที่
มีความสาคัญและประโยชน์
ด้านอื่น ๆ อีกอย่างไร ?
สุ่มถาม-ตอบ 2-3 คน

12. แผนที่
เกี่ยวข้องกับการจัดการผังเมือง
อย่างไร ?
สุ่มถาม-ตอบ 2-3 คน

13. ด้านการวางแผนพัฒนา คานวณงบประมาณ ฯลฯ

14. การวิเคราะห์สถานะเพื่อการวางแผน

15. การวิเคราะห์สถานะเพื่อการวางผัง
โครงการพัฒนาผังการใช้ประโยชน์ที่ดินรอบสถานีระบบรางขนส่งมวลชนเมืองขอนแก่น

16. การจาแนกชนิดของแผนที่
- แผนที่แบบแบนราบ
- แผนที่ภูมิประเทศ
- แผนที่ภาพถ่าย

17. - แผนที่แบบแบนราบ
แสดงพื้นผิวแนวราบ
ไม่สามารถบอกระดับ
ความสูง-ต่า ของสภาพ
ภูมิประเทศได้
แสดงเพียงตาแหน่ง

18. - แผนที่ภูมิประเทศ
แหล่งภาพ: รัศมี สุวรรณวีระกาธร. 2557. เอกสารประกอบปฏิบัติการ: ระบบพิกัดและการอ่านแผนที่ภูมิประเทศ [ออนไลน์].
แหล่งที่มา: http://negistda.kku.ac.th/activity/2014/tn20140428/Lab01.pdf [5 สิงหาคม 2559].
แสดงความสูง-ต่าของภูมิประเทศ
แสดงตาแหน่งสถานีบางกรณี ส่วนใหญ่เป็นแผนที่ทางทหาร

19. - แผนที่ภาพถ่าย
แผนที่สร้างจากภาพถ่าย
ทางอากาศ
มีสัญลักษณ์เพิ่มเติม
ตามวัตถุประสงค์ต่าง ๆ

20. สัญลักษณ์ของแผนที่
จุด (Point)
เส้น (Line)
พื้นที่ปิดล้อม (Polygon)

21. สัญลักษณ์ของแผนที่
จุด (Point)
มักแสดงตาแหน่งที่ตั้งพื้นที่เป้าหมาย อาทิ สถานที่ราชการ โรงพยาบาล ฯลฯ

22. สัญลักษณ์ของแผนที่
เส้น (Line)
มักแสดงตาแหน่งที่ตั้งสิ่งที่มีแนวยาว อาทิ ถนน แม่น้า ทางรถไฟ ฯลฯ

23. สัญลักษณ์ของแผนที่
พื้นที่ปิดล้อม (Polygon)
มักแสดงตาแหน่งที่ตั้งขอบเขตพื้นที่ อาทิ ขอบเขตการปกครอง แปลงที่ดิน บึง ฯลฯ

24. มาตราส่วนของแผนที่
คืออะไร ?
สุ่มถาม-ตอบ 2-3 คน

25. มาตราส่วนของแผนที่
อัตราส่วนเปรียบเทียบระหว่างระยะทางในแผนที่
กับระยะทางในภูมิประเทศจริง

26. มาตราส่วนของแผนที่
ตัวอย่าง
ระยะทางบนแผนที่ 1 ซ.ม.
จะมีค่าเท่ากับระยะทางจริงพื้นโลก 1 ก.ม. (100,000 ซ.ม.)
ดังนั้น
มาตราส่วนของแผนที่ คือ
1 : 100,000

27. แหล่งภาพ: รัศมี สุวรรณวีระกาธร. 2557. เอกสารประกอบปฏิบัติการ: ระบบพิกัดและการอ่านแผนที่ภูมิประเทศ [ออนไลน์].
แหล่งที่มา: http://negistda.kku.ac.th/activity/2014/tn20140428/Lab01.pdf [5 สิงหาคม 2559].

28. แหล่งภาพ: รัศมี สุวรรณวีระกาธร. 2557. เอกสารประกอบปฏิบัติการ: ระบบพิกัดและการอ่านแผนที่ภูมิประเทศ [ออนไลน์].
แหล่งที่มา: http://negistda.kku.ac.th/activity/2014/tn20140428/Lab01.pdf [5 สิงหาคม 2559].

29. แบบฝึกปฏิบัติ
ระยะทางในแผนที่ 2.5 ซ.ม. >>> ระยะทางจริงพื้นโลก 500 เมตร
แหล่งภาพ: รัศมี สุวรรณวีระกาธร. 2557. เอกสารประกอบปฏิบัติการ: ระบบพิกัดและการอ่านแผนที่ภูมิประเทศ [ออนไลน์].
แหล่งที่มา: http://negistda.kku.ac.th/activity/2014/tn20140428/Lab01.pdf [5 สิงหาคม 2559].
แผนที่นี้มาตราส่วนเท่าใด ?
สุ่มถาม-ตอบ 2-3 คน ?
แล้วเฉลย !!!
ให้นักศึกษาคานวณ ในช่วง
เวลา 5 นาที

30. แบบฝึกปฏิบัติ
ระยะทางในแผนที่ 2.5 ซ.ม. >>> ระยะทางจริงพื้นโลก 500 เมตร
แหล่งภาพ: รัศมี สุวรรณวีระกาธร. 2557. เอกสารประกอบปฏิบัติการ: ระบบพิกัดและการอ่านแผนที่ภูมิประเทศ [ออนไลน์].
แหล่งที่มา: http://negistda.kku.ac.th/activity/2014/tn20140428/Lab01.pdf [5 สิงหาคม 2559].
2.5 ซ.ม. / 500 ม.
2.5 ซ.ม. / 50,000 ซ.ม.
1 ซ.ม. / 20,000 ซ.ม.
1 / 20,000

31. แบบฝึกปฏิบัติ
ในมาตราส่วน 1 : 50,000
ระยะทางบนแผนที่วัดได้ 1 ซ.ม. จะมีค่าจริงพื้นโลกเท่าใด
ให้นักศึกษาคานวณ ในช่วง
เวลา 5 นาที
สุ่มถาม-ตอบ 2-3 คน ?
แล้วเฉลย !!!

32. แบบฝึกปฏิบัติ
ในมาตราส่วน 1 : 50,000
ระยะทางบนแผนที่วัดได้ 1 ซ.ม. จะมีค่าจริงพื้นโลกเท่าใด
1 ซ.ม. / 50,000 ซ.ม.
1 ซ.ม. / 0.5 ก.ม.
1 ซ.ม. / 500 ม.

33. สัดส่วนย่อ-ขยาย แผนที่

34. แผนที่ต้นฉบับ

35. ภาพใดเป็นภาพย่อที่ถูกต้อง
ส่วนภาพที่ไม่ถูกต้องไม่ถูกอย่างไร จงอธิบาย ?
1
2
3

36. เอกสารอ้างอิง
รัศมี สุวรรณวีระกาธร. 2557. เอกสารประกอบปฏิบัติการ: ระบบพิกัดและการอ่านแผนที่ภูมิ
ประเทศ [ออนไลน์]. แหล่งที่มา:
http://negistda.kku.ac.th/activity/2014/tn20140428/Lab01.pdf [5 สิงหาคม 2559].