1. Improving Mental Health by Sharing Knowledge
Naar mentaal
vitale organisaties
Symposium gezonde
bedrijfsvoering
Nieuwegein, 15 november 2010
Jan Walburg.

2. Mentale capaciteit in de loop van het leven
Gezondheidsmanagement
Mentale capaciteit Source: after Beddington et al, 2008
Positieve Negatieve
invloeden invloeden
Levensloop
Prenatale vroegeyouth Childhood Adolescence
Prenatal Early jeugd Kind adolesentie Volwassenheid
Adulthood ouderdom
Source: after Beddington et al, 2008
(0-4)(0-4) (5-12)(5-12)
School
School Career
Carrière Retirement Heel oudVery
Pensioen
old
2

3. 1. Psychische stoornissen
3

4. Ziektelast wereldwijd (DALY's), 2008
4

5. Oorzaken verzuim in Duitsland in 1994, 2004 (1994
= 100%) Source: European Foundation 2005.
5

6. Aandeel onbekwaamheid per ziekte in Nederland
Bron: CBS 2008.
6

7. Continuum van depressieve symptomen
hoog aanhoudende verandering
normale fluctuaties stemming aanhoudende verandering
stemming die ingrijpt op dagelijkse
stemming activiteiten
frequentie in bevolking
aa
laag
depressieve depressieve episode
stemming
7

8. Integratie van lichaam en geest
Overzicht van psychologische comorbiditeit
Ziekte Comorbiditeit
• astma/COPD • angst en stemmingsstoornissen
• artritis • depressie en angst
• hypertensie • depressie
• suikerziekte • depressie (20-32%)
• cardiovasculair • depressie (40-60%)
• CVA • depressie (30%)
• kanker
• depressie
• abdominale / darmstoornis
• depressie en angststoornissen
• epilepsie
Source: Van der Feltz-Cornelis, 2007
8

9. Preventieve strategieën
selectieve preventie
Symptoom- “gezond”
vrij onderhouds herstel
behandeling
geindiceerde opnieuw
Sympto- preventie
matisch herstel
terugval
begin
Syndro- acute terugval
matisch behande- preventie
ling episode
acute
Time →
herstel na 3mnd 50%; 6mnd 63%; 1jr 76%; 2 jr 80%
after Spijker 2002
Trimbos-
instituut
9
2007 9

10. Kosteneffectiviteit
Vroege signalering en snelle interventie
kunnen € 400 zorgkosten en € 1800
productiekosten voorkomen
10

11. 2. gezondheid en werk
11

12. gezondheidseffecten van werk(EU-15), 1995 en
2005. Source: European foundation 2007.
28 mei 2010
12

13. mentale eisen werk, Nederland, 2005.
Bron: European Foundation 2005.
13

14. Ontwikkeling in werkintensiteit, EU 15, 1991-2005 (%).
Source: Parent-Thirion et al. 2007.
14

15. gezondheidseffecten van onzekerheid over
werk 2004 (Securely employed at 100)
15

16. De effecten van stress op prestaties
medewerkers
Source: NIOSH 2007
16

17. Werk en welbevinden
• Werk vormt voor velen de belangrijkste bron van inkomsten.
• Het is een belangrijke bron voor sociale contacten.
• Werk definieert in hoge mate onze sociale status.
• Het geeft het dagelijkse leven structuur, richting en
samenhang.
• Arbeid is een belangrijke bron voor eigenwaarde en zingeving.
• Werk 'beschermt' tegen het ontstaan van psychische klachten.
Bron: Trimbos-instituut Strategische verkenningen 3 2009
17

18. 3. versterken mentaal vermogen
en verhogen van het mentale
kapitaal in de organisatie
18

19. opbrengst optimaliseren welbevinden
gezond
kosten stoornis psychische
stoornis
19

20. 20

21. Waarom geluksgevoel?
• Beloning toenadering?
• Beloning beheersing?
• Beloning sociale contacten?
• Beloning ontplooiing?
21

22. Verschillende typen emoties afgezet tegen de snelheid waarmee bloeddruk en hartslag
zich herstellen na blootstelling aan een milde angstopwekkende situatie (13).
gematigd
plezier
tevredenheid
neutrale emotie
verdriet
0 10 20 30 40 50
snelheid herstel bloeddruk en hartslag (s)
Verschillende typen emoties afgezet tegen het aantal bedachte probleemoplossingen. (12).
plezier
tevredenheid
neutrale emotie
angst
woede
5 10
aantal bedachte oplossingen
22

23. Geluk verruimt en levert reserve
• Spel
• Nieuwsgierigheid
• Voldoening
• Plezier in vriendschap
Positieve emoties versterken de
aandacht, cognities en
vaardigheden en leveren fysieke,
intellectuele en sociale
reserves op
23

24. Geld - 1
24

25. Geld - 2
Geboortecohort 1921-1930 van leeftijdscategorieën 42-51 tot 66-75
30
25
20
Gemiddeld gezinsinkomen per
hoofd (in duizenden)
15
Gemiddelde score op geluk
10
5
0
42- 44- 46- 48- 50- 52- 54- 56- 58- 60- 62- 64- 66-
51 53 55 57 59 61 63 65 67 69 71 73 75
25

26. Europa Verenigde Staten
Jaar % zeer tevreden Jaar % redelijk tot zeer tevreden
1973-5 28 1972 83
1995-8 31 1996 88
26

27. Gezondheid
1. Levensduur
2. Kans op ziekte
3. Herstel na ziekte
4. Hart
5. Weerstand
27

28. Conclusies gezondheid
1. Geluk maakt gezond maakt geluk
2. Indirecte oorzaken
3. Bevorderen geluk is bevorderen gezondheid
28

29. Geen werk,
geen welbevinden
Mannen Vrouwen
Levenstevredenheid
Levenstevredenheid
Tijd in jaren Tijd in jaren
29

30. Levenstevredenheid
Jaren
Gebeurtenis
Levensgebeurtenissen
30

31. Samenvatting
31

32. Basislijn van welbevinden
32

33. Bevorderen geluk
Zes principes
1. Positief en optimistisch denken
2. Leven vanuit betekenisvolle missie en dit
succesvol kunnen nastreven
3. Bewust leven en genieten
4. Interactie met anderen
5. Gezonde leefstijl
6. Geluk delen
1 juni 2010 33

34. Geluk en werk
Vijf kenmerken duurzaam positieve organisatie
1. Ruimte voor eigen inrichting van het werk
2. Ruimte voor het ontwikkelen en benutten van
persoonlijke vaardigheden en talenten
3. Maatschappelijk aansprekende missie
4. Werken met anderen die aan hun werk zijn
toegewijd en die elkaar positief stimuleren
5. Een ruimtegevende stijl van leiderschap met
persoonlijke aandacht van leidinggevenden
34

35. Richtingen voor de toekomst
Er is behoefte aan maatregelen voor vijf specifieke doelgroepen:
a) Positieve interventies gericht op normaal functionerende werknemers.
b) Preventief beleid voor werknemers die al enigszins disfunctioneren.
c) Curatief beleid gericht op werkhervatting van werknemers die verzuimen.
d) Arbeidsrehabilitatie van langdurig werklozen met psychische klachten.
e) Duurzame inzetbaarheid van kwetsbare jongeren.
Bron: Trimbos-instituut Strategische verkenningen 3 2009
35

36. Kosteneffectiviteit
10 – 25 % meer productiviteit
Bij 100 werknemers: € 500 000 p/j
Source: Gallup
36

37. Prevention of depression across the lifespan
optimisme, doel, leren, maatschappelijke actieve leefstijl
betekenis werkcompetenties betrokkenheid
zelfvertr
Mentaal vermogen
ouwen
sport,
hobbies
ondersteun angst, stress sociale chronisch
ende alcohol, depressie ziek
drugs uitsluiting functionele
ouders
sociaal angstig beperkingen,
eenzaamheid
warmte en
vertrouwen
emotionele
verwaarlozing
ouderlijkepsycho-
pathology
lage SES
levensloop
Prenataal Vroege kind Adolescent volwassen oudere
jeugd (5-12) leeftijd
School Work After Beddington et al., 2008
37

38. • Omgang met ziekte zorgbeleid
• Voorkomen problemen preventief
• Verhogen welbevinden vitaliteitsbeleid
38

39. Succes in uw organisatie!
jwalburg@trimbos.nl
39