1. Euskera hobeto
ulertzeko
laguntza

2. Aditza eta joskera
ezaugarrien arteko loturak
Euskeraz mende-perpaus gehienetan
joskera ezaugarri batzuk agertzen
dira aditz jokatuari lotuta.
Esaterako:
BIZKAIERAZ BATUERAZ
– Amak ikusi gaituaNEAN... / Amak ikusi
gaituENEAN..
– Inork ez dakiaNEZ… / Inork ez
dakiENEZ...
– Berak esan daueLAKO... / Berak esan
dUELAKO...

3. ADI!
Joskera ezaugarri horreek
(-NEAN, -NEZ, -LAKO, -LA, -N...)
aditzagaz lotzen diranean,
lotura-hizkia behar izaten
dabe sarritan. Euskera
batuan lokarria -E hizkia
da, baina bizkai euskeran -
A da, salbuespen batzuk

4. DEKLINABIDEA

5. ZALANTZAK:
* MUGAGABEA NOIZ ERABILI?

6. • Izen propioetan
* Adibidez: Zer, zein, zenbat
galdekariekin.
Aurretik. Adib:
• Edozein
• Zenbait
• Makina bat
• Honenbeste, horrenbeste, hainbeste
• Hainbat
• Edozer...

7. • Atzetik. Adibidez:
• Asko
• Gutxi
• Batzuk
• Gehiago
• Gutxiago...

8. • Zenbakiekin: Zein diren ez
dakigunean.
• Zenbait esaera finkoetan.
Adib:
• Sutara bota
• Eguzkitan bero-bero
• Izerditan egunero
• Uretara noa

9. MUGAGABEA ETA ADITZA
• Perpaus bateko aditzarekin
komunztatzen duen izen-
sintagma mugagabean
dagoenean, aditza
singularrean edo pluralean
jokatuz zalantzak sortzen
dira. Puntu horri buruz ez dago
arau zehatz eta bakarra.
Beraz, badirudi kasu horietan

10. Adib:
• Makina bat haur
eskolaratu da.
• Makina bat haur
eskolaratu dira.

11. MUGATUARI BURUZKO ZENBAIT
OHAR.
• Espainolez artikulurik gabe
erabiltzen diren zenbait hitz
euskaraz mugatu bezala erabiltzen
dira. Esate baterako:
• Izenburu, titulu, errotulu eta
horrelakoetan erabiltzen diren
hitzak.
* Adib:
• Oharra
• Jaialdia

12. • Izen propioen ondoren, aposizio
gisa jartzen diren hitzak.
* Adib:
• Indurain, tour-eko txapelduna,
atzo izan zen hemen.
• Harridurazko esaeretan
*Adib:
• Zein ederra!
• Hau poza!

13. • Dena den, aditzarekin doanean,
badirudi mugagabean ere
erabiltzen dela.
* Adib:
• Etxe zuria da
• Abuztua beroa da
Puntu honetan bada
mugagabean erabiltzeko
joera ere.

14. ZENORDEA
• SOILAK: INDARTUAK:
• NI.......................................Ni, Nihaur, Nerau,
Neroni
• Gu.....................................Geu, Guhaur,
Gerok
• Zu.........................................Zeu, Zuhaur,
Zerori
• zuek.....................................Zeuek, Zuihaur,

15. ZER ZIREN
PREPOSIZIOAK?
• Preposizioak perpausen
sintagma batzuen eta
aditzaren arteko
mendekotasun erlazioa
adierazten duten hitzak
dira. ( -N, -TIK, -RA...) funtzio
berbera betetzen dute,
postposizioak.

16. • Adibidez:
• Deklinabide atzizkia: ama
sukaldeaN dago
• Postposizioa: gure etxean,
egongela sukaldeAREN
ONDOAN dago.

17. • -N atzizkiak "sukaldea"
sintagma "dago" aditzarekin
lotzen du, lekua edo
kokagunea adierazten duen
"sukaldeanN" adizlaguna
sortuz. Ondoan postposizioak -N
deklinabide atzizkiaren
antzera jokatzen du, baina
"lekua" edo "kokagunea"
kontzeptua gehiago zehazten
du.

18. POSTPOSIZIOEN
EZAUGARRIAK:
• Postposizioek hitz talde aski
zabal baina mugatua osatzen
dute. Gehienetan kasu marka finko
bat darama (bideZ, buruZ, bila...)
aurreko sintagmari ere kasu
marka baten bidez lotzen zaio (-
rEN bidez, rI buruz, -TIK hurbil...)
• NORI:
• -I buruz: lagunEI BURUZ hitz egin
dugu.