Downloaded 31 times
More Related Content
Etika e biznesit punim
- 1.
- 2. Përgjegjësitë Biznesore dhe Shoqërore •Biznesi nuk ekziston në izolim • Ekziston brenda përbrenda kufijve te shoqërisë • Për këtë arsye ka përgjegjësi • Ekonomike • Ligjore • Mjedisore • Filantropi • “Etike”
- 3. Pse duhet tëbrengosemi për etikën? • A është etika “vetëm një trend”? • Pse është apo nuk është? • A mund të mendoni për diçka, e cila është e ligjshme por jo etike? • Etike por jo ligjore? • Industria Tobacco lobon dhe ju bënë presion grupeve… • Mirë ? Keq? • Ligjore? • Etike • Apo a duhet thjeshtë të ndalohen të gjithë duhanxhit?
- 4. Po kjo nukzbatohet tek ne apo jo? • Pse ne duhet të lexojmë për etikën biznesore? • Ne të gjithë jemi të mirë, të mençur, të denjë… • Nuk ndikon tek ne, apo jo? • Gabim! • Jashtë këtyre mureve të fakultetit, ekzistojnë mashtrues, gangsterë, kontabilist,korruptues, politikan, rregullues të vulave, njerëz të sigurimeve dhe disa miq të këqij në përgjithësi! • Ne kemi nevojë për mbrojtje para se të bëhet shumë vonë! • A mundet dikush të jap një shembull të ndonjë situate etike në biznes me të cilën ne mund të ndeshemi?
- 5. Sjellja etike – Definicioni.. •“sjellja e cila përbëhet nga principet, normat dhe standardet e praktikës në biznes, të cilat janë të pranueshme nga shoqëria” • A mundet dikush të jap një definicion më të mirë apo më pak të mërzitshëm se ky?
- 6. Fushat të cilatndikohen nga sjellja etike • E vërteta në Reklamim • Siguria e Produktit • Përgjegjësitë e njerëzve përgjegjës • Reputacioni I Korporatës (apo tregtarëve të vetëm) • Siguria dhe Shëndeti I Stafit • Mjedisi
- 7. Motivi për tëqenë Etik • Teoria klasike e ekonomisë thotë që qenjët njerëzore janë të motivuar parimisht nga interesat personale • Merr vendime bazuar në principet e kostove benefiteve • W.I.F.M’s (çfarë ka brenda saj për Mua…) • Pyetje • A pajtoheni? • A mund të jenë të motivuar nga arsyet tjera?
- 8. Gjithsesi…. • Ekzistojnë evidencatë cilat sugjerojnë që veprohet për arsye altruiste dhe morale! • Kthimi prapa i kuletave me para të humbura • Ndihmon të tjerët në raste pikëllimi • Dhurimi I gjakut organeve etj • Pra, mund të veprojmë sipas dy arsyeve!
- 9. Motivimi I Organizatës •Organizatat kanë motive të ngjashme • Interesa personal • Ikja nga procedurat ligjore • Ankimi ndaj legjislacionit qeveritarë • Mohimi I detyrimeve kriminale • Largimi I reputacionit të keq me konsumatorë • Altruistik • Me kontribuo në komunitet • Donacione vullnetare • Skemat për përmirësimin e mjedisit
- 10. Benefitet nga sjelljaEtike • Të jashtme • Ndërton reputacion tek konsumatorët • Krijon besim brenda komunitetit biznesor • Zvogëlon Kostot e biznesit • Të brendshme • Ngritë Moralin e Punëtorëve • Punëtorët observojnë të gjitha sjelljet menaxheriale • Ata nuk do t’ju besojnë mbikëqyrësve të tyre edhe në çoftë se shohin një sjellje shumë të vogël jo etike!!! • A mund të mendoni për benefite tjera?
- 11. Etika e dobët.. Ndikiminë organizatë• Rezultati I sjelljes joetike apo mashtruese në organizatë mund të jetë shkatërrues apo shokues! • Enron (Houston, Texas) 2002 • Ndarjet u bënë rrëmujë brenda 5 ditëve • Kompania e $105bn u bë e pavlefshme • Tregtia u suspendua nga tregu i kapitalit • 20,000+ punëtorë të reduktuar (në mbarë botën..) • Pensioni I punëtorëve I pavlefshëm • Firma kryesore e Kontabilitetit(Kush?) është shkatërruar • Drejtorët burgosen *marrë nga “The Smartest Guys in the Room” (Më të mençurit në dhomë) nga Bethany McLean dhe Peter Elkind
- 12. Ndikimet në Organizatë•Shembulli 2 • Worldcom • Drejtoret me vetëdije kanë rritur shpenzimet në pasqyrën e bilancit • Rezultate të jo të sakta(e shkruar ajo që nuk është e vërtetë) • Ekstra para u janë paguar menaxherëve senior • Janë mbuluar nga auditorët • Prapë drejtorët dhe auditorët burgosën • Dënime të rënda nga SEC për Worldcom • Rezultati • Ndryshime të mëdha në ligjet për korporata në Shtetet e Bashkuara të Amerikës(U shtua ligji Sarbannes Oxley nga Senati I Shteteve te Bashkuara)! • Shtrëngime apo kufizime të rëndësishme sa I përket rregullave për qeverisje të firmave kontabiliste dhe klientëve të tyre
- 13. Ndikimi në shoqërinëmë të gjerë • Tregu I mallrave ndërtohet mbi besimin! • Tregu ngritët nga besimi dhe perceptimi • Për këtë arsye humbja e besimit të investitorit dërgon deri te ndarja • Organizatat nuk kanë dëshirë që tregu I mallrave të vuaj disa dëme në kredibilitet dhe besueshmëri(pse do të investosh në një mall apo aksion kur e dinë që parat tua do të vjedhën?) • Njerëzit humbin punën dhe bukën e gojës • Pensionet bëhen të pavlefshëm • Veshtirsitë financiare shkaktojnë problemet shoqërore
- 14. Ndikimet në individ? •Humbja e karrierës në çoftë se merreni me çështje joetike! • Humbja e Statusit(pozitës) • Në shoqëri • Në familje • Në vendin e punës • Humbja e lirisë • Ruajtja • Humbja e pavarësisë ekonomike • Papunësi, mungesë të t’hyrave, pa perspektivë…
- 15. Disa lajme tëmira.. • Situatat etike në biznes mund të jenë të parashikueshme • Në një fazë të karrierës suaj mund të gjendeni para një situate ku furnizuesi ju ofron para apo ndonjë stimulim tjetër(pushim të cilin gjithmonë e keni ëndërruar…uhh…) për të blerë produktin e tij... • Kjo meqë ra fjala quhet ryshfet(mitë)!!! • Mos të përzihet me “pagesat ndihmëse” • Do të jeni më të përgatitur të merreni vesh me ta kur parashikoni më herët çfarë do të ndodhë nga kjo
- 16. Një mendim…Diskriminimi.. • Aështë diskriminimi problem etik? • A mund të jetë delikat… • Në fazë e punësimit • Gjatë vendimeve të promovimit • Gjatë pushimeve nga puna • Depërtimi në zemër të konceptit human për drejtësi, mund të ndikojë direkt më moralin e punëtorit!! • A mendoni që ndikon vetëm tek qënjet njerëzore të diskriminuara?
- 17. Termi tjetër.. ”Konflikt Interesash”… •Ryshfetet e hapura.. • Gjëra të mira apo të këqija? Diskutoni…. • Në çfarë bazash duhet të vendosni të blen diçka për kompaninë tuaj? • Çfarë mund të shkojë gabim nëse blen një produkt inferior për arsye të gabueshme? • Nëse punësoni një mik tuajin përkundër kandidatëve më të shquar…a fiton apo humb kompania juaj?
- 18. Si veprojmë me“Vendimet etike…” • Rreziku se mund të bëhemi shumë filozofik … • Mund të përqendroheni në rezultate… • Çfarë mund të ndodhë nëse.. • Cili është neto bilanci I rezultateve të mira mbi të këqijat. • Ose, mund të përqendroheni në “Detyra dhe Principe” • Cila është tani detyra ime kur e di? • A mbështetet në parimet e drejtësisë/ndershmërisë etj • Patjetër, që duke ditur cila detyrë është primare ndonjëherë mund të jetë mashtruese..
- 19. 8 hapat përtu dukur etik në marrjen e vendimeve biznesore!• Mos merrni vendime kur jeni të pasigurt dhe jo rehat me kërkesën.. 1. Grumbulloni faktet 2. Definoni çështjet etike 3. Identifikoni grupet e ndikuara 4. Identifikoni rezultatet • Rezultatet afatgjata përballë atyre afatshkurtra • Rezultatet simbolike • Rezultatet e fshehta 1. Identifikoni obligimet 2. Merrni parasysh karakterin dhe ndershmërinë tuaj 3. Mendoni në mënyrë kreative për veprimet potenciale 4. Kontrolloni ndjenjat e brendshme
- 20. Goditja vërshëllyese… • Simjet të fundit, njeriu etik(mashkull apo femër) vendos kur mjaftë është mjaftë… koha për të komunikuar me media apo këdo që dëgjon! • Është qëndrim I guximshëm. Është vendim etik ....por.. • Cilat janë rezultatet e goditjes vërshëllyese? • Kur të goditni? Filloni betejat… • Kujt ti tregoni? Mbikëqyrësve, menaxherëve, shokëve, familjes, shtypit, Kombeve të Bashkuara.. Dhe cilat janë benefitet potenciale?
- 21. Vërshëllima e cilanuk është dëgjuar mjaftë…me rezultate tragjike • Sfiduesi Katastrofal 1986 • O unaza të nxjerra në shitje dështuan pas 90 sekondave të nisjes • Humbja totale e orbitës dhe ekipit • Nga hetimi bëhet e ditur që … • Nënkontraktorët ishin të brengosur për dështimin dhe vigjilencën, e NASA për interesat e saj pas regjistrimeve të ulëta të përkohshme në Florida • E mbuluar nga vendimet e dobëta/joetike dhe interesat kanotiere gjatë nisjes • A e mësojë NASA mësimin?
- 22. 5 aspekte tësjelljeve etike Ndershmëria: Trajtoi të tjerët ashtu si ki qef të tjerët me të trajtua ty Serioziteti: Konsumatori duhet të llogarit që ju dhe produkti apo shërbimi juaj do të jetë në rregull Mirësjellja: Bëhu I sjellshëm, miqësor dhe I dashur Respekt: Konsideroi njerëzit tjerë si të vlefshëm dhe të rëndësishëm Komunikimi: Trego respekt për të tjerët dhe vetveten duke përdorur gjuhën e duhur Module 12
- 23. Negocimi është përkompromis Mbaj në mend! • Negocimi është për kompromis, jo për “fitore” • Kompromisi është ofrimi I disa gjërave për të marrur diçka që dëshiron • Personi tjetër që negocioni nuk është armiku • Negociatat më të mira janë ato “fitues/fitues” marrëveshje Mund ti hupësh të gjitha duke mos dhuruar pak Module 7
- 24. Rregullat për negocim •Vendosi qëllimet dhe organizoi mendimet • Vendos se ku e keni kufirin dhe mos e tejkaloni • Vendose vetveten në pozitë të tyre dhe vendos se cila është mënyra më e mirë për të negociuar • Mos bisedoni për shuma të parave deri në kohën kur është e obligueshme
- 25. Rregullat për tumbajtur në mend gjatë negociatave • Lejoni personin tjetër që ta thotë Çmimin I pari • Qetësia është një mjetë I rëndësishëm • Mendo para se ti përgjigjesh pyetjes. • Bëhu I gatshëm për kompromis • Tento me marr vendim. Thënia “JO” është më e mirë në kohë afatgjate se sa thënia “NDOSHTA” Module 7