บุญเลิศ อรุณพิบลย์
ู
ฝ่ ายบริการความรู ้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
สานักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
(สวทช.)
Physical
Space

Virtual
Space

Human
Space
(Librarian)
ผู ้ใช ้

เว็ บนำเสนอข้อมูลห้องสมุด

เทคโนโลยี
อุบตใหม่
ั ิ

เว็ บโครงกำร/กิจกรรม
เว็ บฐำนข้อมูลระบบต่ำงๆ

พฤติกรรม
ผู ้ใช ้

เว็ บระบบห้องสมุด

ความ
ทันสมัย

3
Web
Analytics

เครืองมือ
่

ผู ้ใช ้ ???
พฤติกรรมการอ่าน
ILS Report

Database &
Online
Report

้
พฤติกรรมเข ้าใชงาน

การวิเคราะห์
ประมวลผล

พฤติกรรม ICT
การปรับปรุง
การบริการ
5
7
Steve Matthews. 2013. “Customer Is The Purpose.” 21st Century Library Blog.
Accessed November 7. http://21stcenturylibrary.com/2011/01/26/customer-is-the-purpose/.
ึ
คณาจารย์ นั กวิจัย นั กวิชาการ บุคลากรทางการศกษา
ิ
ึ
ึ
นิสต นั กศกษาระดับบัณฑิตศกษา
เนือหาจาแนกตาม
้
ิ
ึ
นิสต นั กศกษา
กลุมเป้ าหมาย
่
นั กเรียน
ประชาชน ผู ้สนใจทั่วไป
8
Steve Matthews. 2013. “Customer Is The Purpose.” 21st Century Library Blog.
....
Accessed November 7. http://21stcenturylibrary.com/2011/01/26/customer-is-the-purpose/.
9
10
11
http://www.gutenberg.org/ebooks/38577
Web

ILS

Digital Library

Digital
Archives

ทรัพยากรห ้องสมุด
ี
้
โครงสร้ำงพืนฐำนด้ำนไอซท ี

ื่
ระบบการสอสาร ระบบคอมพิวเตอร์ ระบบเครือข่ายข ้อมูล
ตัวอย่าง TOR ทีมปัญหา
่ ี
• ระบบจะต ้องรองรับมาตรฐานสากล ดังต่อไปนี้
รองรับการแลกเปลียนข ้อมูลด ้วย OAI-PMH
่
รองรับการทางานกับดิจทัลไฟล์ผานเมทาดาทา
ิ
่
Dublin Core, EXIF, IPTC, XMP, LOM
ปั ญหา
ั
• กาหนด TOR บนฐานระบบภายในสานั กงาน ... ไม่ควรมีฟังก์ชนนี้
• ผู ้เขียน ไม่มความรู ้เทคนิคทีดพอ
ี
่ ี
• ผู ้รับจ ้างพัฒนาระบบ ไม่มความรู ้เกียวกับเทคนิคนี้
ี
่
เครืองมือ
่
• เพิมมูลค่า
่
ภาพลักษณ์องค์กร
ี ี
• ทักษะไอซทท ี่
สร ้างสรรค์
• การคานึงถึงต ้นทุน
ราคาไม่แพง
• มีความมั่นคง
ปลอดภัย
• มีเนือหาหลากหลาย
้
แบบ
• ร่วมสร ้างสรรค์
แบ่งปั นความรู ้
• คานึงถึงประเด็น
ิ
ทรัพย์สนทางปั ญญา
• แนวปฏิบตทรับทราบ
ั ิ ี่
ร่วมกัน
ฟอร์แมตของแฟ้ มภาพ Logo
JPG
GIF
GIF – transparent
PNG
PNG – transparent

17
•
•
•
•

ี ่
สมวง
CMYK
RGB
Web Code
http://www.ifla.org/en/taxonomy/term/653

19
20
21
22
23
• โดยปกติการเข ้าถึงเนื้อหาในเว็บไซต์โดยผู ้ใช ้ มักจะใช ้
ื
การสบค ้นมากกว่าการเข ้าถึงตรงผ่าน URL ดังนันการ
้
่
ื
พัฒนาเว็บให ้สามารถฝั งตัวเองกับชองสบค ้นทีมาพร ้อม
่
เบราว์เซอร์ จึงเป็ นแนวทางทีน่าสนใจ
่

24

http://www.opensearch.org
25
• ตัวอย่าง URL ทีไม่เป็ นมิตรกับ Search Engine
่

่
ตัวอย่าง URL ทีไม่เป็ นมิตรกับ Search Engine เพราะมีการสงค่า Parameter
่
ของระบบ ทาให ้
้
่
1) ผู ้ใชไม่ทราบว่า URL ดังกล่าวคือ เนือหาสวนใดของเว็บ
้
2) Search Engine ไม่สามารถนา “คา” ทีประกอบใน URL ไปทาดัชนี
่

26
27
• Title
– Alias
– Permalink

• Metadata
– Web Metatag
– Scholar Metatag
– Open Graph Metatag

• Intro Text
– Excerpts

• Social Connect
28
ออกแบบสอดคล ้องกับมาตรฐานโลก
เว็บไซต์ได ้ถูกออกแบบให ้สอดคล ้องกับมาตรฐานในการ
ออกแบบเว็บไซต์ ตามมาตรฐาน HTML ทีกาหนดไว ้โดย
่
World Wide Web Consortium ทีเป็ นหน่วยงานระดับ
่
้
้
นานาชาติ กล่าวคือผู ้ใชงานสามารถใชเว็บเบราเซอร์ได ้ทุก
ตัว ไม่วา โครม (Chrome), ซาฟารี (Safari), ไฟร์ฟอกซ ์
่
์
(Firefox), หรือ อินเทอร์เน็ ตเอกซพลอเรอร์ (Internet
้
Explorer) รุนไหนก็ตาม ผู ้ใชสามารถเข ้าชมเว็บไซต์ได ้เต็ม
่
้
้
้
สมรรถนะโดยไม่จากัดการใชงานว่าผู ้ใชต ้องใชเว็บ
เบราว์เซอร์ตวใดตัวหนึง และได ้ออกแบบให ้รองรับอุปกรณ์
ั
่
พกพาในรูปแบบของการออกแบบเว็บทีตอบสนองทุกเว็บ
่
้
เบราว์เซอร์ (responsive web design) ทีผู ้ใชงานแท็บเล็ต
่
ั
อย่าง iPad หรือโทรศพท์สมาร์ตโฟนอย่าง iPhone สามารถ
เข ้าถึงเว็บไซต์ได ้เต็มสมรรถนะ

ฐานข ้อมูลงานวิจัย และผลงานตีพมพ์
ิ
ฐานข ้อมูลงานวิจัยและผลงานตีพมพ์ของภาควิชาวิศวกรรม
ิ
้
โยธา ได ้ออกแบบโดยใชมาตรฐานของเก็บข ้อมูลตีพมพ์ทใช ้
ิ
ี่
กันทัวโลก โดยมีความสามารถพืนฐาน ทีเว็บไซต์ในด ้านนีม ี
่
้
่
้
่
ได ้แก่ การนาเข ้าและสงออกข ้อมูลในรูปแบบ - BibTex, RIS,
EndNote tagged and XML.
การแสดงผลรองรับในหลายรูปแบบ - APA, Chicago, CSE,
IEEE, MLA, Vancouver
่
่
นอกจากนียงเพิมในสวนของ meta data ในสวนงานวิจัย
้ ั
่
เพือให ้โปรแกรมอัตโนมัตสามารถอ่านค่าได ้ ไม่วาข ้อมูลจาก
่
ิ
่
Google Scholar, Endnote, Zotero
29
30
31
• ระบบต่างๆ ทีพัฒนาให ้เรียกดูผานเว็บของห ้องสมุด
่
่
“ท่าน” สนับสนุนการเข ้าถึงด ้วยอุปกรณ์ท ี่
หลากหลาย
้
• ท่านเลือกใชเทคโนโลยีใดในการนาเสนอเนือหา
้
บนพืนฐานของความหลากหลายของอุปกรณ์
้
• ห ้องสมุดท่าน “ผสานระบบต่างๆ เข ้ากับ Social
Network” อย่างไร ภายใต ้แนวปฏิบตทเหมาะสม
ั ิ ี่
อย่างไร
• ระบบทีพัฒนา “เป็ นมิตรทีดกบ Google” แล ้วหรือยัง
่
่ ี ั
่
• ท่านตระหนักหรือไม่ “ความเร็วของการเข ้าถึง” สงผลต่อ
ิ
“ปั ญหาทรัพย์สนทางปั ญญา” รวมทัง “ปั ญหาการละเมิด
้
ิ
สทธิของบุคคล” และมีมาตรการอย่างไร
้
• ห ้องสมุดท่านรองรับการใชประโยชน์จาก ICT อย่างไร
้
• ห ้องสมุดของท่าน พร ้อมสนับสนุนการเข ้าใชงานของ
“บุคคลทุกกลุม ทุกประเภท”
่
– บุคคลทีมความบกพร่องลักษณะต่างๆ
่ ี
www.newsbroadcastingcouncil.or.th

34
35
ิ ์
ประเด็นลิขสทธิในยุคดิจทัล
ิ

•
•
•
•

ิ ์ ้
ลิขสทธิเนือหา
ิ ์
ลิขสทธิโปรแกรมสร ้างสรรค์
ิ ์
ื่
ลิขสทธิภาพ/สอมัลติมเดีย
ี
ิ ์
ลิขสทธิฟอนต์
www.dustball.com/cs/plagiarism.checker
Agility, startups, innovation, digital, customer experience - these are the subjects being
shared and discussed among IT leadership peers.
We became used to the old mantra that the typical IT department spends 80% of its
time keeping the lights on and just 20% on new initiatives. Increasingly, if your IT
department operates in that conventional way, you're being left behind by the leading
CIOs.
ระบบตรวจสอบความเป็ นต ้นฉบับของเอกสาร
ภาษาไทยแบบอัตโนมัต ิ (Anti-KobPae)
http://vivaldi.cpe.ku.ac.th/~noom/new_kobpae/select_wp_input.php
ิ ์
ระบบตรวจสอบลิขสทธิผลงานวิชาการ
และวิทยานิพนธ์ (CopyCat)
http://www.copy-cat.in.th
http://www.copy-cat.in.th/
http://turnitin.com
มาตรการในการป้ องกันและตรวจสอบ
การลักลอกผลงานวิชาการ
• มาตรการสร ้างจิตสานึก
• มาตรการป้ องปราม
• มาตรการติดตามและตรวจสอบ
CU e-Thesis
http://slideshare.net
http://slideshare.net
Pingback & Trackback
ิ
เขียนอย่างไม่ละเมิดลิขสทธิ์
ิ
• GotoKnow.org : แนวทางการเขียนอย่างไม่ละเมิดลิขสทธิ์
http://www.gotoknow.org/pages/nonplagiarism-writing-guideline
ิ
• วิกพเดีย:เขียนงานอย่างไรไม่ละเมิดลิขสทธิ์
ิ ี
ิ
http://th.wikipedia.org/wiki/วิกพเดีย:เขียนงานอย่างไรไม่ละเมิดลิขสทธิ์
ิ ี
ิ ์
• คาแนะนาเรืองลิขสทธิของบล็อกเกอร์ (Blogger.com)
่
https://support.google.com/blogger/answer/157170?hl=th
Image Metadata
ิ ์
ลิขสทธิภาพ
เคยทราบกันไหมครับ “รูปภาพ” จากกล ้องถ่ายภาพ “ฝั งข ้อมูลพิกด”
ั
ตาแหน่งทางภูมศาสตร์ และนาไปแสดงบนแผนทีสาธารณะฉบับออนไลน์ได ้
ิ
่
ง่าย
--- Google Map ---
การติดตามย ้อนกลับภาพดิจทัล
ิ
ิ ์
ลิขสทธิเพลง ภาพเคลือนไหว
่
ิ ์
ลิขสทธิเพลง ภาพเคลือนไหว
่
From: YouTube <no_reply@youtube.com>
Date: December 28, 2011 18:32:52 GMT+07:00
To: xxxx <xxxx@gmail.com>
Subject: Information about your video “xxxxxxxxx"
Dear xxxx,

Your video, xxxxxxxxx, may have content that is owned or licensed by [Merlin] Ninja Tune Ltd.
No action is required on your part; however, if you are interested in learning how this affects
your video, please visit the Content ID Matches section of your account for more
information.

Sincerely,
The YouTube Team
© 2011 YouTube, LLC
901 Cherry Ave, San Bruno, CA 94066
ฟอนต์ ก็มลขสทธิครับ
ี ิ ิ ์
ฟอนต์ในประเทศไทย
้
• การใชฟอนต์ทหลากหลายไม่มมาตรฐานในเอกสารทางราชการ
ี่
ี
้
ิ ์
• การใชมาตรฐานฟอนต์ของบริษัทเอกชนทีผกขาดลิขสทธิของ
่ ู
ิ ์ ่
ระบบปฏิบตงาน ทาให ้จากัดสทธิตางๆ ทีจะมีมาตรฐานเอกสาร
ั ิ
่
เป็ นเสรี ไม่ขนกับระบบปฏิบตการใดๆ
ึ้
ั ิ
ิ ์
• ปั ญหาเรืองการฟ้ องร ้องละเมิดลิขสทธิฟอนต์
่
• รายละเอียด ... http://www.nstda.or.th/index.php/
nstda-knowledge/2689-thai-gov-fonts
– ทางออก
• ฟอนต์มาตรฐานราชการไทย
• Open Fonts
ฟอนต์ในเอกสารเผยแพร่
Image Metadata
ั
รู ้จักกับสญญาอนุญาต
ิ
สงวนลิขสทธิ์
Copyright (c)

สมบัตสาธารณะ
ิ
Public Domain (pd)

CreativeCommons
(cc)
ิ
สงวนลิขสทธิ์
Copyright
©
http://openclipart.org/

64
65
66
Creative Commons - Level

68
้
ซอฟต์แวร์ทนามาใชงาน ...
ี่
ิ ์
ถูกลิขสทธิหรือไม่
ทรัพยากรทีต ้องการเผยแพร่
่

ฟอนต์ Error

เข ้าถึงยาก
้
มีแต่ PDF โหลดชา
ี
เสยเวลา

ค ้นหายากมาก

ี
เสยเวลาปรับแต่ง
โห!! สร ้างสารบัญ
ี
เสยเวลาจัง

เปิ ดไม่ได ้นะ
คนละ version

ตอบรับ
เทคโนโลยีอบตใหม่
ุ ั ิ

เปิ ดแล ้ว
ี
ฟอร์แมตเสย

ทีเก็บกระจาย
่
้
ทางานซ้าซอน
ี
เสยเวลา/เงิน
ข ้อกาหนดมีการ
ปรับเปลียน
่
ภาษาไทย ... ปั ญหาใหญ่ทต ้องรณรงค์
ี่
ต่อไป

• คุณรู ้จัก ... Thai Encoding แล ้วหรือยัง
• ANSI, TIS-620, Windows-874, UTF-8
72
73
74
เอกสารดิจทัล ณ วันนี้
ิ
• เอกสารจาก Microsoft Office Word/PowerPoint
สร ้างเอกสารแบบ Style
กาหนด Metadata
บันทึกเอกสารแบบฝั งฟอนต์
่
สงออกเป็ น PDF/A
ขอขอบคุณ
www.stks.or.th
www.thailibrary.in.th

facebook.com/boonlert.aroonpiboon

76

Emerging Technology & Web Design