Tài liệu nhấn mạnh tầm quan trọng của tư duy và chiến lược đối ngoại trong bối cảnh hiện tại, nơi mà các mối quan hệ quốc tế đang ngày càng phức tạp. Nó kêu gọi sự cần thiết phải học hỏi từ những bài học lịch sử để phản ứng hiệu quả với những thách thức mới, đồng thời nhấn mạnh vai trò của dân chủ và công bằng xã hội trong việc xây dựng một đất nước mạnh mẽ và tự cường. Cuối cùng, tác giả cảnh báo rằng quyền lực tuyệt đối có thể dẫn đến tham nhũng, và việc khôi phục lòng tin từ người dân là điều cốt yếu cho sự phát triển bền vững.

1. 1
ðI M TIN M Y NGÀY QUA
S 51
ðÔI ðI U SUY NGHĨ NHÂN CHUY N CÔNG DU
HOA KỲ S P T I C A ÔNG CH T CH NƯ C
Tương Lai
Sau chuy n thăm Trung Qu c thì chuy n công du Hoa Kỳ s p t i c a ông Ch t ch
Nư c là m i b n tâm c a r t nhi u ngư i ñang trĩu n ng suy tư v v n nư c. Nh ng ho t
ñ ng ngo i giao d n d p trong th i gian qua càng làm cho m i b n tâm y thêm b c xúc
trư c nh ng di n bi n m i c a th i cu c trong nư c và th gi i. Nh ng ho t ñ ng ñ i ngo i
g n li n máu th t v i ho t ñ ng ñ i n i, mà v th c ch t thì n i l c c a dân tôc, th ñ ng c a
ñ t nư c là nhân t quy t ñ nh chi n lư c và sách lư c ñ i ngo i. Ti ng chuông ñánh nư c
ngư i vang ñ n ñâu là tùy thu c vào s d n s c, góp l c c a c toàn dân. ðương nhiên, khôn
khéo và thông minh ñ n m b t th i cơ, khai thác và phát huy t i ña h p l c ñư c t o ra t
ho t ñ ng ñ i ngo i v i nh n th c r ng, b l th i cơ là s b l ñáng ti c nh t mà r i cái giá
mà dân t c ph i tr là không sao tính xu ! Ch ng th mà Nguy n Trãi t ng căn d n "Th i!
Th i! Th c không nên l ".
V chăng, chúng ta l i ñang s ng trong m t th gi i ñ y bi n ñ ng. Cu c cách m ng
thông tin v i m ng lư i internet ph sóng kh p nơi ñã khi n cho th gi i r ng l n ñư c thu
h p l i trong "ngôi nhà toàn c u", làm cho nh t c , nh t ñ ng c a m i m t ai ñó, nh t là c a
các "chính khách" ñ u hi n rõ m n m t trư c ñôi m t tinh anh c a công lu n. Chính cái ñó
ñem l i m t s c m nh m i, cách suy nghĩ m i cho m i con ngư i. Ngư i ta hi u ra r ng, ki u
tư duy tuy n tính theo l i mòn không b t k p v i th i ñ i mà chu n m c chính là s thay ñ i.
Nh ng tri th c cũ, kinh nghi m cũ, dù qúy báu ñ n ñâu, cũng không còn ñ cho hành
trình c a dân t c ñi v phía trư c. Không th không có tri th c m i, kinh nghi m m i ñ
hình thành m t ki u tư duy tương thích v i nh p s ng ñương ñ i c a n n văn minh trí tu
ñang làm cho ti n trình phát tri n ñưa t i nh ng bư c h p tr i, t o ra nh ng ñ t bi n không
th nào d báo trư c ñư c h t. Hi n tư ng Mianma là m t ví d th t h p d n.
Ngoài ra, nh ng bài h c tr nư c và c u nư c c a ông cha ta v n n ch a nh ng
nguyên lý ng x v i dân v i nư c, v i b n v i thù theo l i "mãn chiêu t n, khiêm th ích"
(cái ñ y g i cái vơi, võng xu ng thì ñư c làm cho ñ y tr l i,) v n có ý nghĩa sâu s c trong
ho t ñ ng ñ i n i và ñ i ngo i. Dòng sông cu c s ng ñang ñ y con thuy n ñ t nư c ñi vào
ño n nư c xoáy, ngư i lèo lái ch m t chút sơ s y, thi u b n lĩnh, thi u hi u bi t s khi n cho
dân t c ph i tr giá ñ t. Vì xét ñ n cùng, cái quy t ñ nh v n con ngư i.
Thì ch ng th sao? "ð i Vi t S ký toàn thư. K nhà Tr n" có chép l i tên tư ng Ô
Mã Nhi nh n xét v ð Kh c Chung, ngư i ñư c vua Nhân Tông c ñ n tr i gi c dò xét tình
hình : "Có th nói là [ngư i này] không nh c m nh vua. Nư c nó còn có ngư i gi i, chưa d
mưu tính ñư c". Sai ngư i ñu i theo nhưng không k p". "Sai ngư i ñu i theo" là ñ b t mà
gi t ñi ñ mà còn li u "d b mưu tính". Tên tư ng Tàu này qu là bi t xét ñoán ngư i và
hi u ñư c th i cu c ñ th c thi ñư ng l i c truy n nh t quán c a chúng : không khu t

2. 2
ph c, mua chu c ñư c ñ i phương thì tìm cách mà tr ñi! B n lĩnh hiên ngang không bi t
cúi th p ñ u c a ð Kh c Chung là bi u hi n khí phách dân t c, làm nên s c m nh Vi t
Nam ñánh tan tác k thù t ng xéo nát nhi u vùng lãnh th t Á sang Âu th k XIII.
Ngư i th c thi m nh [l nh] c a nư c c a dân th k XXI này, vì th , ph i bi t h c cha ông,
không ñ nh c qu c th .
Quan h Nư c l n-Nư c nh và B n lĩnh Dân t c
Có m t ñi u ph i suy nghĩ thêm khi báo chí ta g n ñây hay nói ñ n chuy n ng x
gi a nư c nh v i nư c l n. ði u y có cái lý c a nó. Nhưng cũng l i ph i th y cho ra m t
ñi u n a là, m t nư c ñ ng th 13 th gi i v dân s , cũng ñã t ng ñư c c th gi i bi t ñ n
như là m t dân t c t ng ñánh th ng nh ng th l c ngo i xâm kh ng l th k XIII, XV,
XVIII và XX ñ hiên ngang t n t i bên b Thái Bình Dương r ng l n, có m t v th trong
kh i ASEAN, mà c v n mang tâm lý "nư c nh " trong ng x thì e cũng có ch chưa th a
ñáng.
Hàn Qu c v i di n tích 100.032 km vuông, dân s 48 tri u ngư i, là "nư c nh "
nhưng xem ra th ng x c a h trên trư ng qu c t thì cũng không "nh " như ngư i ta
tư ng. Vì sao? Vì nh vào th c l c kinh t , khoa h c công ngh và thành t u v văn hóa
ngh thu t mà h ñ t ñư c có th ngang ng a canh tranh v i nhi u nư c công nghi p phát
tri n! R i Singapore, v i di n tích 697.7km2, ch b ng di n tích huy n C n Gi c a TPHCM
và dân s ch 5,1 tri u ngư i vào năm 2010 thì ñúng là nh , r t nh . N u tính t ngày tuyên
b ñ c l p 9 tháng 8 năm 1965 thì h ch m i có g n 50 năm phát tri n t m t nư c h u như
không có tài nguyên, nguyên li u ñ u ph i nh p t bên ngoài. Nhưng cũng chính vì th , h
nhanh nh y ñi ñ u trong vi c chuy n ñ i sang n n kinh t tri th c và theo d tính thì ñ n
2018 Singapore s là m t ñ u m i c a m ng lư i năng ñ ng trong n n kinh t châu Á và toàn
c u v i tính ña d ng nh y bén trong ho t ñ ng kinh doanh. Th ñ ng c a ñ t nư c này, vì
th , ñâu kém nh ng nư c di n tích l n, dân s ñông!
Còn ta, vì sao Vi t Nam ta t ñ nh cao chi n th ng l i tr thành l c h u và l c ñi u
v i th gi i. ðây là câu chuy n dài chưa th trong vài dòng nói h t, nhưng không th không
th ng th n và sòng ph ng ch ra nguyên nhân c a nó. Mu n th , ph i ñ t v n m nh c a t
qu c lên trên h t và trư c h t, th c hi n s hòa gi i và hòa h p dân t c, g t b nh ng mâu
thu n v l i ích riêng tư, ch m d t nh ng hành vi và th ño n tranh giành quy n l c ñ
ñ ng tâm hi p l c xây d ng ñ t nư c. Có như v y m i t o nên ñư c m t th ñ ng Vi t Nam
trong nh ng m i liên h ph thu c và tác ñ ng l n nhau c a các m i quan h qu c t , v n ñ
có ý nghĩa s ng còn trong ho t ñ ng ñ i ngo i, tránh ñư c nguy cơ thao túng c a nư c l n.
ði u chua chát ñáng nói nh t khi s d ng khái ni m "nư c nh " chính là s n m tr i v
ñ ng c a thân ph n m t dân t c t ng là m t quân c trên bàn c trong cu c chơi gi a các
"nư c l n"!
B n lĩnh và khí phách c a dân t c trư c k thù ngo i xâm ñã gi c giã nhi u th h
Vi t Nam lên ñư ng c u nư c, không ng i hy sinh. Máu ngư i không ph i nư c lã. Và máu
ñã ch y thành sông, xương ñã ch t thành núi t i Nam Quan ñ n Mũi Cà Mâu. T qu c
ñ i ñ i vinh danh nh ng ngư i con yêu ñã ng xu ng ñ gi gìn t ng thư c núi, t c sông c a
non sông g m vóc ông cha bao ñ i gây d ng và b o v ñ trao l i cho con cháu hôm nay. Vì
th , quy t không ñ cho m ng s ng c a ngư i Vi t, v n m nh c a t qu c b l i ích c a
nh ng nư c l n v i ñ th "nhân danh" ñ bi n thành nh ng quân c trong cu c chơi c a
h .

3. 3
Quân c y, khi c n thi t thì ngư i ta ñánh bóng m k n, ho c th i lên thành m t
chi c bong bóng s c s s c màu huy n tho i ñ mà vui v nh n lãnh nh ng vinh quang vô ích
: "N u l ch s ch n ta làm ñi m t a, Vui gì hơn làm ngư i lính ñi ñ u". ð r i, trong "ni m
vui" y, nh ng núi xương, sông máu c a "ngư i lính ñi ñ u" ñ ra t o thành kho ng cách an
toàn cho Mao "ñ i nh y v t" (như cách trư c ñó cu c "kháng M vi n Tri u" t o ra m t
B c Tri u Tiên làm trái ñ n) và ñ n m t ngày ñ p tr i thì Chu vui v b t tay Ních Thư ng
H i ñ m c c trên ñ u ngư i b n láng gi ng "núi li n núi, sông li n sông, chung m t bi n
ðông" v nư c c "thí t t, ñ y xe", b t ñèn xanh cho B52 r i th m Hà N i.
Quy n l c và T i l i
Chi c bong bóng s c s kia v tan, nhưng không ch là m t o nh tan v mà là m t
h l y l ch s n ng n v i nh ng v t thương h n sâu trong lòng dân t c khi non sông ñã quy
v m t m i. Thay vì làm lành v t thương, ngư i ta l i khoét sâu thêm do b ch nghĩa giáo
ñi u c m tù, mà nguy hi m nh t là ti p t c th c thi quan ñi m"ñ u tranh giai c p là ñ ng l c
c a s phát tri n " ñ r i t o ra m t xã h i b t an và xáo ñ ng, h th ng giá tr b ñ o l n,
văn hóa dân t c v i c t lõi là n n văn hóa làng, cái nôi c a tâm h n Vi t, b băng ho i. ðó
chính là h l y n ng n v a nh c ñ n. Li u thu c ch a tr cho s b t an y, bi ñát thay, l i là
m t ch ñ toàn tr ph n dân ch ñang ñư c ñ y t i ngày càng hung hãn như không có ñi m
d ng. Cái g i là "nhà nư c pháp quy n" ñư c rao gi ng là "c a dân, do dân và vì dân" ñang
quay lưng l i v i dân. Cán cân công lý chao ñ o trư c vòng xoáy l i ích c a các nhóm quy n
l c v i nh ng b n án b túi theo Ngh quy t. ðó là lý do gi c giã nh ng "bàn chân n i gi n"
c a nông dân, c a thanh niên sinh viên, c a trí th c r m r p xu ng ñư ng b t ch p m i th
ño n tr n áp và s xuyên t c, l a m .
Chưa bao gi ngư i ta th y cái nguyên lý kh ng khi p v n hành trong xã h i t ng
ñư c trí tu loài ngư i ñúc k t : "Quy n l c thúc ñ y vi c m r ng vô h n ñ quy n l c, và
h u như không có ñi m d ng. Nhưng "quy n l c l i có xu hư ng tham nhũng và quy n l c
tuy t ñ i thì tham nhũng cũng tuy t ñ i” (Power tends to corrupt and absolute power
corrupts absolutely). Ch ñ toàn tr ph n dân ch là nguyên nhân sâu xa cho cái chuy n
"quy n l c tuy t ñ i thì tham nhũng cũng tuy t ñ i " y. Li u l ch s loài ngư i ñã bi t có bao
nhiêu th "quy n l c tuy t ñ i" như chê ñ toàn tr hi n hành? V a r i, báo cáo c a T
ch c theo dõi tình tr ng tham nhũng trên toàn th gi i [Transparency International]cho bi t
"K t qu kh o sát cho th y là gi i công an c nh sát b ngư i dân Vi t Nam ñánh giá là tham
nhũng nh t, ñ ng ñ u danh sách"!
Vì v y, n u ch chĩa mũi nh n vào m t s ngư i, cho dù là c n thi t ñi chăng n a, thì
ch là bôi thu c ch a m n ngoài da ñ mong ñ y lùi căn b nh ñã ăn sâu vào l c ph ngũ
t ng. Chính cái ñó ñang h y ho i s c s ng c a dân t c, ñ c bi t là th h tr . Cho nên, n i
b c xúc l n ñang ch a ch t trong lòng xã h i là c i cách th ch ñ l p l i tr t t và thúc ñ y
kinh t phát tri n, c i thi n ñ i s ng c a m i t ng l p nhân dân, ñ c bi t là nông dân và bà
con dân t c vùng sâu, vùng xa. Dân ch là li u thu c ñ c tr ñ ch ng tham nhũng và các
t t b nh nói trên có hi u qu nh t vào lúc này.
Dân ch là phương thu c hi u nghi m cho căn b nh tư ng như vô phương c u ch a
là b máy nhà nư c ñang ngày càng phình to. Mà phình to mãi vì l trình ch y ch c ch y
quy n ñang ñư c c i ti n và r t g n nh . Ch ng h n như, n u nhìn vào con s thì ñ ng lương
c a viên ch c nhà nư c không s ng ñư c, nhưng ngư i ta v n s ng, mà s ng ñàng hoàng
nên v n ñua chen vào biên ch nhà nu c!

4. 4
Dân ch cũng là phương thu c hi u nghi m nh t ñ ð ng C ng s n Vi t Nam, l c
lư ng chính tr l n nh t, có m ng lư i r ng kh p c nư c, t ch nh ñ n mình nh m ñáp ng
ñòi h i b c xúc c a dân và c a c ñông ñ o ñ ng viên c a ñ ng. Nh ng phong trào t ng
ñư c phát ñ ng r m r và tiêu phí bao nhiêu s c l c và ti n c a l y t ngân sách, cũng là
ti n thu c a dân, s dĩ không có k t qu vì không dám m r ng dân ch trong ñ ng và th c
thi dân ch trong dân m t cách th c ch t.
Chuy n này ch ng có gì m i, s dĩ ph i nêu lên ñây vì chúng liên quan m t thi t v i
gương m t ñ t nư c trư c th gi i. Nói cách khác, liên quan ñ n s c m nh c a dân t c, th
ñ ng c a ñ t nư c trong ho t ñ ng ñ i ngo i. Th gi i văn minh làm sao ch p nh n m t th
lu t r ng trong ng x v i dân? Làm sao xây d ng ñư c ni m tin chi n lư c v i các ñ i tác
trên trư ng qu c t khi Vi t Nam tuy ñã công nh n Tuyên ngôn Qu c t Nhân quy n là giá
tr ph d ng, ñã ký cam k t tuân th Công ư c Qu c t v các Quy n Dân s và Chính
tr ,Công ư c Qu c t v các Quy n Kinh t , Xã h i và Văn hóa, ng c vào H i ñ ng Nhân
quy n Liên Hi p Qu c nhưng trong ng x th c t thì làm ngư c l i ? Cái chuy n nhân
danh "ñ c thù" c a m i nư c v văn hóa, chính tr ñ ph nh n nh ng chu n m c chung v
văn minh mà th gi i tôn tr ng ñã tr nên k ch c m và l c ñi u. C n quan ni m r ng th c
thi dân ch , c i thi n ñi u ki n ñ quy n con ngư i ñư c th c hi n m t cách công khai và
lành m nh, chính là ñòi h i c a s phát tri n, tăng cư ng n i l c ch không ph i là do s c
ép c a bên ngoài, càng không th là m t s áp ñ t.
B l Cơ h i và L a ch n Sai l m
M t cơ h i b b l cho vi c ñưa ñ t nư c ñi vào qu ñ o c a th gi i ti n b và văn
minh là th i ñi m l y ý ki n toàn dân v s a ñ i Hi n Pháp. Bi t bao tâm huy t và trí tu
chân thành, th ng th n góp vào chuy n qu c gia ñ i s này ñã b lãng phí m t cách vô ích
mà Ki n ngh c a gi i trí th c, nhân sĩ (g i t t là Ki n ngh 72) góp vào xây d ng Hi n Pháp
là m t b ng ch ng s ng ñ ng. Ph i chăng ngư i ta mu n noi theo cách hành x c a T p C n
Bình khi ông ta kh ng ñ nh : " Tôi cho r ng ñi u ki n hi n nay cũng gi ng trư c kia, th i cơ
v n chưa chín mu i. Tình hình trong và ngoài nư c hi n nay ch cho phép chúng ta dùng “li u
pháp gi nguyên”, hơn n a duy trì ñư c hi n tr ng cũng là t t l m r i, th c ra duy trì ñư c
cũng không ph i d dàng. B i v y, tôi ch có th nh c l i “ba tin tư ng”[ tin vào ñư ng l i, tin vào lý
lu n, tin vào ch ñ ] mà th c s không th ñ ng t i c i cách th ch chính tr ho c ít nh t hi n nay
không ñư c ñ ng t i".
Không ñư c ñ ng t i vì chính ñây là t huy t c a ch ñ toàn tr ph n dân ch ñang
th ng tr Trung Qu c. N u ñi u d n ra trên ñúng là tư tư ng c a ngư i gi vai trò nguyên
th c a ñ t nư c Trung Hoa thì r t ñáng ph i suy nghĩ v tác ñ ng không nh c a tư tư ng
này ñ i v i m t s ai ñó ñang nuôi dư ng o m ng "ñi v i Trung Qu c thì b o v ñư c ñ ng,
gi ñư c ch ñ XHCN"! (Nói "n u ñúng" vì có thông tin cho bi t là nhi u kh năng ñây là
bài phát bi u ng y t o, tuy nhiên nó ph n ánh r t th c hi n tr ng TQ ngày nay).
H không dám nhìn th ng vào s th t là khi Trung Qu c di u võ dương oai bên ngoài
là nh m ñánh l c hư ng nh ng mâu thu n gay g t bên trong, nh m che l p nh ng gi ng xé
ñ u ñá trong n i b ñ ng c m quy n, nh ng mâu thu n trong xã h i, mâu thu n s c t c, tôn
giáo ñang ngày càng gay g t, ñ y t i nguy cơ bùng n . Ngoài ra, nh ng ch s gi m sút v
tăng trư ng kinh t và s ki n h th ng ngân hàng ti p t c tài tr cho các d án qu c doanh
thua l n ng ñã cho th y Trung Qu c ñang trên ñà suy thoái khó lòng c u vãn. Như v y, v i
vã h p l y "li u pháp gi nguyên" c a Trung Qu c, ñ r i "th c s không th ñ ng t i c i
cách th ch chính tr ho c ít nh t hi n nay không ñư c ñ ng t i", chính là ngăn ch n s phát

5. 5
tri n c a ñ t nư c, duy trì s l c h u và l c ñi u v i th gi i ñ "ông b n láng gi ng"d b
thao túng ch không có gì khác.
ðây là ý ñ thâm hi m c a m t b ph n trong gi i c m quy n B c Kinh ñang th c thi
âm mưu bành trư ng c a ch nghĩa ð i Hán. N u tìm ñư c ngư i cùng h i cùng thuy n,
cùng chung cái g i là "ý th c h " thì "d mưu tính" như cách Ô Mã Nhi xưa kia mưu toan,
s không ph i ñi u binh khi n tư ng h t s c t n kém,l i ph i ñương ñ u v i c th gi i,
nhưng v n tháo g ñư c cái xương ñang m c ngang c h ng khi n khó nu t trôi ñư c c
vùng tài nguyên và con ñư ng huy t m ch Bi n ðông và khu v c ðông Nam Á.
L a ch n “li u pháp gi nguyên” c a Trung Qu c cũng là quên m t r ng m t khi
“ñi m t a duy nh t” này s p ñ ch ñ ăn theo cũng s không th thoát kh i cùng chung s
ph n.
Sinh l duy nh t: Dân ch
N u Vi t Nam quy t li t c i cách th ch , th c thi dân ch hóa, ñ nh hình m t mô
hình phát tri n,s t o ra m t n i l c hùng h u, nhân t quy t ñ nh thành công c a ho t ñ ng
ñ i ngo i và làm phá s n th ño n "b t chi n t nhiên thành" trong mưu ñ nham hi m c a
Trung Qu c. Vì th , Trung Qu c s ra s c ngăn c n Vi t Nam th c hi n ñi u này.
Ngăn c n còn là vì h không mu n có hình nh m t qu c gia quy t tâm c i cách th
ch , th c thi dân ch sát nách h ! Hình nh này s khơi g i và thúc ñ y thêm phong trào
ñ u tranh dòi dân ch và nhân quy n trong ñ t nư c h . M t Mianma láng gi ng là ñã quá
ñ ñ i v i nhà c m quy n Trung Qu c ñang c duy trì ch ñ toàn tr ph n dân ch . Cho
nên, n u soi k nh ng ph n ng c a h t i Di n ñàn Shangri La v a r i s hi u rõ chúng ta
c n ph i làm gì trong nh ng ho t ñ ng ñ i ngo i s p t i.
ðương nhiên, không ch u làm m t quân c trên bàn c qu c t trong cu c chơi c a
các nư c l n không có nghĩa là co mình l i, không dám ch ñ ng t o ra m t th liên k t m i
trên trư ng qu c t . Chính m i liên k t ñó s t o nên m t th ñ ng Vi t Nam trong khu v c
ðông Nam Á, Châu Á-Thái Bình Dương và trên toàn th gi i. Ch có th t o ñư c th ñ ng
y khi Vi t Nam thoát ra kh i qu ñ o c a Trung Qu c, v t b cái mũ kim cô mà ch nghĩa
bành trư ng ð i Hán ñang c thít ch t ñ d b ki m t a và thao túng. Ch ng th mà Trung
Qu c ñã không úp m v a d d v a ñe d a khi Vi t Nam thi t l p m t quan h m i v i M
và các nư c phương Tây cho dù Vi t Nam ñ ng v ng trên tư th ñ c l p ñ th c thi m t
chính sách ñ i ngo i thân thi n và bình ñ ng v i t t c các nư c, trong ñó có Trung Qu c.
Trong l ch s d ng nư c và gi nư c, ông cha ta ñã t ng th c hi n vi c "gi i Hán
hóa" m t cách khôn ngoan ñ gìn gi b n s c văn hóa Vi t. y v y mà, ñúng như Tr n Qu c
Vư ng nh n xét, "cu c ñ u tranh gi a mô hình dân t c và mô hình ki u Tàu cho ñ n khi
phong ki n h t th i v n chưa ch m d t...". Trong cu c ñ u tranh y, "tìm v dân t c" và
"thân dân" là phương cách hi u nghi m nh t ñ th c hi n vi c "gi i Hán hóa", và hôm nay
là vi c thoát ra kh i cái qu ñ o Trung Qu c ñ ñ n v i th gi i văn minh, ti n b .
Vì th , xin mư n cách di n ñ t (và ch là cách di n ñ t thôi) c a Lê Quý ðôn trong
"Qu n thư kh o bi n" nh m thâu tóm nh ng nghĩ suy và d n gi i dài dòng trên ñây nhân
chuy n công du s p t i c a ông Ch t ch Nư c ñ ch d n vào m t ch , như Lê Quý ðôn ñã
vi t: "Kinh D ch nói : "Bi n ñ ng trong thiên h chính ñáng ch có m t [lý] thôi. Chí lý thay
ch "m t". L y ch "m t" y mà xuyên su t m i vi c thì dù b n b chín châu cách tr , ngàn
xưa trăm ñ i xa xôi, m i trao qua ñ i l i, m i xem xét ñánh giá ñ u v n rõ ràng như bày ra
trư c m t, rành r t như tr bàn tay v y"!
Ch "m t" ñây chính là “DÂN CH ”.

6. 6
Vietnam's President Visiting the White
House to Talk Strategy
Murray Hiebert / CSIS
http://csis.org/files/publication/130711_SoutheastAsia_Vol_4_Issue_14.pdf
• President Barack Obama is scheduled to host Vietnamese president Truong Tan Sang at
the White House on July 25.
o Sang’s first-ever visit to Washington will provide a platform for the leaders to
explore closer cooperation between the two historically linked countries.
• Within ASEAN, Vietnam may be the country most focused on geostrategic balancing.
o Given its proximity to, history with, and unique understanding of China, Vietnam
has become one of the region’s most effective proponents for strengthening
relations, building institutions, and convincing China to emerge as a regional
power with respect for its neighbors.
o While it thinks regionally, Vietnam itself is evolving politically.
• Sang’s visit comes at a particularly critical time at home.
o The government is struggling with how to allow more political space for its citizens,
who have become empowered through the economic benefits of its reform efforts.
o Vietnam expert Jonathan London of City University of Hong Kong points out that
Over the past six months, a much more vibrant and open political debate
has emerged in the country on issues such as revising the constitution.
The Communist Party of Vietnam has allowed higher levels of access to
government decision-making and accountability, including allowing
National Assembly members to evaluate the performance of top government
leaders.
http://csis.org/publication/southeast-asia-corner-18th-k-streets-vietnams-president-visiting-white-
house-talk-strate
http://csis.org/files/publication/130711_SoutheastAsia_Vol_4_Issue_14.pdf
Ngày 25 tháng 7 t i ñây, T ng th ng Barack Obama s ti p Ch t ch nư c Vi t Nam Trương T n
Sang t i Tòa B ch c. Chuy n ñi Washington l n ñ u tiên này c a ông Sang s mang l i m t n n
t ng cho hai nhà lãnh ñ o khám phá m i h p tác ch t ch hơn gi a hai nư c t ng có nh ng liên
k t l ch s .
Trong các nư c ASEAN, Vi t Nam có th là qu c gia chú tr ng nh t ñ n vi c cân b ng ñ a chi n
lư c. Căn c vào l ch s , v trí g n gũi và s hi u bi t ñ c thù v i Trung Qu c, Vi t Nam ñã tr
thành m t trong nh ng ngư i c vũ có hi u qu nh t cho vi c tăng cư ng quan h , xây d ng th
ch và thuy t ph c Trung Qu c n i lên như m t cư ng qu c khu v c v i s tôn tr ng các nư c
láng gi ng c a mình trong khu v c.
Trong suy tính v khu v c, b n thân Vi t Nam ñang xoay chuy n v chính tr . Chuy n ñi c a Sang
ñ n vào th i ñi m ñ c bi t quan tr ng trong nư c. Chính ph ñang v t v trong vi c m ra m t
không gian chính tr l n hơn cho công dân, nh ng ngư i ñã tr nên ñư c m nh m hơn t l i ích

7. 7
kinh t c a các n l c c i cách. Jonathan London, chuyên gia Vi t Nam c a ð i h c Thành ph
H ng Kông ch ra r ng trong sáu tháng qua, m t cu c tranh lu n chính tr sôi ñ ng và c i m hơn
ñã n i lên trong c nư c v các v n ñ như s a ñ i hi n pháp. ð ng C ng s n Vi t Nam ñã cho
phép các c p cao hơn ñư c ti p c n và có trách nhi m v i các c p quy t ñ nh c a chính ph , bao
g m cho phép các thành viên Qu c h i ñư c ñánh giá hi u qu các nhà lãnh ñ o hàng ñ u c a
chính ph .
H u h t các cu c tranh lu n này ñã di n ra trong m t th gi i blog năng ñ ng ñ ng th i v i vi c
nh ng ngư i vi t blog Vi t Nam ñang b b t gi nhi u hơn. ði u thú v là, cu c tranh lu n này
ñã xu t hi n t i m t th i ñi m khi n n kinh t trong nư c b ch m l i và các cu c xung ñ t trong
n i b ñ ng c m quy n ñã v ra công khai.
M c dù có nh ng bi n ch ng như th trong nư c, và m t ph n cũng vì nh ng di n bi n y, nhà
lãnh ñ o Vi t Nam ñã phát ñ ng m t lo i t n công b ng ngo i giao trong nh ng tháng g n ñây.
Sang ñ n Washington ngay sau khi v a ñi B c Kinh g p g v i nhà lãnh ñ o m i c a Trung Qu c
và ñi Indonesia ñ ký m t th a thu n h p tác chi n lư c. Cu c h i ki n v i Obama c a v ch t ch
nư c Vi t Nam s ñ n trong ít hơn hai tháng sau khi th tưóng Nguy n T n Dũng, ñ i th chính tr
c a Sang, th c hi n ñư c nh ng gì mà Jonathan London g i là "m t bài thuy t trình có hi u qu
b t thư ng v quan ñi m c a Vi t Nam trên trư ng qu c t " khi ông ñã ñưa ra m t bài phát bi u v
an ninh khu v c t i h i ngh ð i tho i Shangri-La Singapore vào ñ u tháng Sáu.
Vi c c nh tranh cá nhân và nh ng ý tư ng t t c a gi i lãnh ñ o Vi t Nam ch ng ph i là m t ñi u
x u ñ i v i các ñ i tác c a nư c này, trong ñó có c Hoa Kỳ. Lên n m quy n vào năm 2009, chính
ph Obama ñã tìm cách tái cân b ng tr ng tâm chính sách ñ i ngo i c a M ñ i v i m t khu v c
n ð -Thái Bình Dương r ng hơn v i khu v c ðông Nam Á. M t ñ ngh bàn th o v quan h
ñ i tác chi n lư c v i Vi t Nam ñã ñư c ñ xu t t m t ph n c a n l c ñó. Tuy nhiên quan h ñ i
tác chi n lư c y chưa bao gi ñư c th c s c t cánh.
Vì lo s s ch c gi n ñ n Trung Qu c, m t ñ t nư c mà ð ng và quân ñ i C ng s n Vi t Nam ñã
hư ng ñư c m i quan h lâu dài nhưng thư ng xuyên căng th ng, các phe nhóm b o th Vi t
Nam có v không mu n ñi quá xa, quá nhanh v i Hoa Kỳ. T i Washington, qu c h i ngày càng
gây áp l c v i chính quy n ñ ph i gi i quy t nh ng vi ph m nhân quy n t i Vi t Nam, v n ñã tr
nên t i t cùng v i th i ñi m các c i cách chính tr ñáng k Myanmar ñã thu hút s quan tâm t i
Washington.
Chuy n ñi ñ n tòa B ch c c a Sang s cung c p cho c hai bên m t cơ h i ñ ñi u ch nh l i m i
quan h song phương. S vi c hai ñ i tác này có tin r ng ñây là th i ñi m t t ñ ñ ph c h i l i
quan h ñ i tác chi n lư c hay không là ñi u chưa rõ ràng, nhưng các cu c th o lu n d ki n s là
toàn di n, bao g m các m i quan h kinh t và thương m i, các v n ñ chính tr an ninh và các m i
quan h gi a dân chúng hai nư c.
ð i v i Vi t Nam, chuy n thăm này s là m t cơ h i ñ theo ñu i nh ng v n ñ như quan h ñ i
tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), tăng cư ng quan h quân s v i quân s và m t cu c th o lu n
v v n ñ an ninh châu Á, ñ c bi t là trong các tranh ch p Bi n ðông mà c Trung Qu c và
Vi t Nam là các nư c cùng có yêu sách.

8. 8
ð i v i Hoa Kỳ, chuy n thăm này s mang l i cơ h i ñ th o lu n v m i quan tâm ñ n nhân
quy n và t do tôn giáo. Theo các quan ch c hai bên, nh ng v n ñ này, v n t ng là nh ng cu c
th o lu n m t chi u, ñã tr nên tương tác hơn. ðáng bu n là không lo i tr ñư c ngu n g c c a
các v n n n, nhưng m t n n t ng cho s tôn tr ng và quan tâm l n nhau b t ñ u ñư c hình thành.
"Nhân quy n nên là m t ph n chi n lư c (l n hơn) c a Hoa Kỳ, nhưng không nên tr thành tâm
ñi m, làm ngăn c n tr ti n b trong các lĩnh v c khác," Carlyle Thayer, m t h c gi hàng ñ u v
Vi t Nam t i H c vi n Qu c phòng Úc ñã l p lu n.
Quan h song phương gi a Hoa Kỳ và Vi t Nam ñã ñư c c i thi n ñáng k k t sau khi bình
thư ng hóa 17 năm trư c ñây. Hi n nay, hai nư c ñang t n hư ng n n thương m i hai chi u m nh
m , ñ t 25 t USD năm 2012 (v i M b thâm h t thương m i g n 16 t ), và hai nư c là nh ng ñ i
tác trong các cu c ñàm phán v hi p ñ nh thương m i TPP g m 12 qu c gia. M i quan h ch t ch
gi a nhân dân hai nư c ñã phát tri n v i vi c Vi t Nam hi n nay là nhà cung c p sinh viên nư c
ngoài l n hàng th tám cho các trư ng h c M .
M t quan h ñ i tác kinh t t t ñ p là then ch t cho m i quan h M -Vi t Nam. Washington ñã r t
n l c ñ ñưa Vi t Nam, m t trong nh ng nư c kém phát tri n nh t trong ñàm phán TPP vào ñư c
th a thu n này. Vi t Nam mu n ñăng nh p vào TPP vì các quan ch c nghĩ r ng s gia tăng ñư c
t c ñ h i nh p c a ñ t nư c vào th trư ng toàn c u và ñ y m nh c i cách kinh t trong nư c.
Nhi u nhà phân tích tin r ng Vi t Nam s là nư c hư ng l i nh t t TPP.
Trong chuy n thăm c a mình, Sang s tìm m t tín hi u t T ng th ng M v vi c Hoa Kỳ s gia
tăng kh năng ti p c n th trư ng cho ngành công nghi p d t may ñang bùng n c a Vi t Nam,
m t ñi u ki n quan tr ng ñ Hà N i ñ ng ý v i các quy ñ nh khác c a TPP. M t s ñ i tác ñàm
phán TPP ñang âm th m thúc gi c Hoa Kỳ ph i xem xét v n ñ k lư ng hơn vì nó là n n t ng cho
Vi t Nam tham gia vào m t th a thu n hoàn toàn có th s p x p l i các lu t l và cách ti p c n c a
mình ñ tham gia v thương m i v i các ñ i tác trong TPP.
M t khác, Washington s tìm ki m m t cam k t t Vi t Nam r ng ñ t nư c này s mang l i m t
sân chơi cân b ng v i các doanh nghi p nhà nư c và hành ñ ng nhi u hơn ñ b o v quy n s h u
trí tu . Obama cũng có th s cung c p h tr k thu t cho Vi t Nam ñ gi i quy t các v n ñ
thương m i và ñ u tư m i mà ñ t nưóc này s ph i ñ i ñ u trong TPP.
Tranh ch p Bi n ðông là m t ch ñ nóng khác s ñư c th o lu n trong cu c h p. C hai ngư i
lãnh ñ o có th d ki n s ng h các n l c ñàm phán v quy t c ng x gi a các nư c ASEAN
và Trung Qu c ñ tránh xung ñ t ngoài ý mu n trong vùng bi n Nam Trung Hoa.
Thayer khuy n cáo r ng Hoa Kỳ nên xem xét các phương cách h tr Vi t Nam trong vi c nâng
cao nh n th c v lĩnh v c hàng h i thông qua vi c bán công ngh radar ven bi n, h tr giám sát
trên không và thúc ñ y h p tác gi a L c lư ng tu n tra b o v B bi n Hoa Kỳ (US Coast Guard)
và C nh sát bi n c a Vi t Nam.
V quan h quân s v i quân s , Vi t Nam ñã chú tr ng nhưng c n th n, vì m i lo l ng c a mình
r ng s h p tác v i Hoa Kỳ có th làm ph c t p m i quan h v i Trung Qu c. Tuy nhiên, có th

9. 9
có s b t dè d t hơn sau cu c h p g n ñây t i Washington gi a Trung tư ng ð Bá T , th trư ng
B Qu c phòng VN và tư ng Martin Dempsey, tham mưu Liên quân Hoa Kỳ
Sau chuy n thăm c a tư ng T , Thayer cho r ng Washington nên xem xét cung c p nhi u h c
b ng hơn cho các sĩ quan Vi t Nam t i các cơ s qu c phòng M và tr c p kinh phí cho Vi t
Nam trong vi c tham d các cu c h i th o, h i ngh qu c t có l i chung cho c hai nư c. Trư c
ñó, Washington ñã h tr Vi t Nam v i cam k t gia tăng s tham gia vào công cu c gìn gi hòa
bình qu c t .
C Vi t Nam và Hoa Kỳ ñ u nh n ra r ng chính vì l i ích chi n lư c c a mình ñ ph i duy trì
quan h ch t ch . Cu c vi ng thăm c a Sang s tái kh ng ñ nh ni m tin chung này và t o ti n ñ
cho quan h ñ i tác M -Vi t Nam tăng cư ng hơn trong nh ng th p k t i
Phát tri n quan h M -Vi t:
Th i cơ ñang thu n l i
RFI – Vi t ng . Tr ng Nghĩa
15-07-2013
GS Ngô Vĩnh Long: “… là m t nguyên th qu c gia, ông Sang nên ti n thêm m t s bư c n a
trong quan h kinh t v i M , và trong các lãnh v c khác. Tôi nghĩ r ng ông Trương T n Sang có
th bàn thêm v i M v h sơ nhân quy n, và ch ng minh v i dân chúng M – vì ñây là cơ h i r t
t t – r ng Vi t Nam là m t nư c tôn tr ng nhân quy n.
B i vì trong v n ñ ngo i giao, thì ngoài ngo i giao gi a hai nư c, còn có ngo i giao nhân dân,
mà M là nư c dân ch , cho nên s c ép hay s ng h c a nhân dân r t quan tr ng ñ i v i chính
ph M trong v n ñ ngo i giao.
Thành ra n u m t nguyên th , m t lãnh t nư c ngoài khi ñ n nư c M mà có th chinh ph c
ñư c s ng h c a dân chúng M , thì s là m t vi c r t quan tr ng, không nh ng cho Vi t Nam,
mà còn cho c khu v c…
Vi t Nam, như chúng ta m i v a nói, là nư c l n th nhì, th ba trong khu v c, cho nên ph i t rõ
vai trò lãnh ñ o c a mình hay ít ra là vai trò thúc ñ y quan h t t hơn cho khu v c”.

10. 10
Ngo i trư ng M John Kerry và Ngo i trư ng Vi t Nam Ph m Bình Minh
Hôm 11/07/2013, do m t trùng h p ng u nhiên hay tính toán ngo i giao k lư ng, Nhà Tr ng Hoa
Kỳ cùng lúc chính th c nêu b t thái ñ quan tâm ñ n vùng châu Á v i thông báo v vi c T ng
th ng M Barack Obama s ñón ti p ch t ch nư c Vi t Nam Trương T n Sang, bên c nh c nh
báo Trung Qu c là không nên s d ng các bi n pháp cư ng ép hay hù d a trong tranh ch p bi n
ñ o v i các lân bang.
Trong b n thông cáo v chuy n công du c a ông Trương T n Sang, Thư ký Báo chí ph T ng
th ng M ñã nêu b t n i dung các v n ñ s ñư c hai bên bàn b c nhân cu c g p thư ng ñ nh ngày
25/07 t i Nhà Tr ng : « Cách th c tăng cư ng hơn n a quan h ñ i tác (song phương) v các v n
ñ chi n lư c trong khu v c và tăng cư ng h p tác v i ASEAN ; nhân quy n ; nh ng thách th c
ñang n i lên như bi n ñ i khí h u ; và t m quan tr ng c a vi c hoàn t t m t th a thu n ð i tác
xuyên Thái Bình Dương v i tiêu chu n cao ».
Trong cùng m t ngày, Nhà Tr ng cũng công b b n lư c ghi v phát bi u c a T ng th ng Obama
trong bu i h i ki n ñ c bi t v i Phó Th tư ng Trung Qu c Uông Dương và y viên Qu c v vi n
Trung Qu c ñ c trách ñ i ngo i Dương Khi t Trì, nhân d p hai nhân v t này ñ n Washington ñ ng
ch trì cu c ð i tho i Chi n lư c và Kinh t M -Trung thư ng kỳ.
ðáng chú ý trong các v n ñ ñư c nêu lên v i hai lãnh ñ o Trung Qu c là l i kêu g i c a T ng
th ng M ñ i v i B c Kinh liên quan ñ n vi c gi i quy t tranh ch p bi n ñ o t i châu Á : « T ng
th ng (Hoa Kỳ) thúc gi c Trung Qu c x lý các tranh ch p trên bi n v i các láng gi ng m t cách
hòa bình, không dùng ñ n các bi n pháp cư ng ép hay hù d a ».
ð ng thái c a Hoa Kỳ quan tâm tr l i ñ n Bi n ðông ñã ñư c gi i quan sát ñ c bi t chú ý vì l
m t vài tháng sau khi Ngo i trư ng John Kerry lên thay th bà Hillary Clinton, ngành ngo i giao
M như ñã có d u hi u tương ñ i lơ là khu v c ðông Nam Á trư c s c ép c a các h sơ n ng ký
khác như các hành ñ ng hung hăng c a B c Tri u Tiên, tình hình căng th ng Trung-Nh t trên Bi n
Hoa ðông, và nh t là các v n ñ nóng b ng t i vùng Trung C n ðông.
M t lo t nh ng cu c ti p xúc c p cao M Vi t trong hai tháng

11. 11
Riêng ñ i v i Vi t Nam, sau m t vài tháng im ng, Hoa Kỳ ñã có nh ng bi u hi n tích c c hơn,
v i nh ng cu c g p song phương gi a các lãnh ñ o bên l các h i ngh khu v c.
C th là vào ngày 31/05/2013, B trư ng Qu c phòng M Chuck Hagel ñã có cu c ti p xúc v i
Th tư ng Vi t Nam Nguy n T n Dũng bên l ð i tho i Shangri-la t i Singapore. Theo các ngu n
tin báo chí, trong s nh ng h sơ ñư c hai bên ñ c p ñ n, có v n ñ quan h qu c phòng quân s
M -Vi t.
Quan h gi a hai quân ñ i sau ñó cũng ñã ñư c T ng tham mưu trư ng Quân ñ i Vi t Nam bàn
b c v i phía M vào h tu n tháng Sáu 2013, nhân d p Thư ng tư ng ð Bá T ñư c ti p ñón t i
L u Năm Góc M . ðư c bi t là tháp tùng theo tư ng ð Bá T nhân chuy n ghé thăm L u Năm
Góc ñ u tiên c a m t ngư i ñ ng ñ u Quân ñ i Nhân dân Vi t Nam, còn có hai lãnh ñ o cao c p
ngành Tình báo Quân ñ i và H i quân Vi t Nam.
Trên bình di n ngo i giao cũng th , ñ u tháng B y 2013, như thông l t th i c u Ngo i trư ng
Hillary Clinton, ông John Kerry ñã ñ n Brunei tham gia các H i ngh Ngo i trư ng thư ng niên do
kh i ASEAN t ch c. Và cũng như thông l t th i bà Clinton, cùng v i năm ñ ng nhi m Vi t
Nam, Lào, Cam B t, Thái Lan và Mi n ði n, tân Ngo i trư ng M ñã tham gia liên ti p hai cu c
h p c a nhóm Sáng ki n vùng H ngu n Mêkông (Lower Mekong Initiative) và nhóm B n c a
kh i Sáng ki n vùng H ngu n Mêkông (Friends of Lower Mekong Initiative), ñư c t ch c bên l
H i ngh Ngo i trư ng ðông Nam Á.
Riêng ñ i v i Vi t Nam, ngày 02/07/2013, bên l h i ngh ngo i trư ng c a Di n ñàn An ninh
Khu v c ARF Brunei, ông John Kerry ñã có cu c h i ñàm riêng v i Ngo i trư ng Vi t Nam
Ph m Bình Minh ñ th o lu n v các v n ñ song phương cũng như khu v c và th gi i. Trư c ñó,
Ngo i trư ng M còn cho bi t là s p t i ñây, ông s công du Vi t Nam.
Ch t ch Vi t Nam ñ n Nhà Tr ng vào lúc M tái kh ng ñ nh m i quan tâm ñ n Bi n ðông
Chuy n công du Hoa Kỳ s p t i ñây c a ch t ch nư c Vi t Nam ph i ñư c l ng vào trong b i
c nh Washington tái kh ng ñ nh m i quan tâm ñ i v i khu v c ðông Nam Á, v i tình hình n
ñ nh ngoài Bi n ðông nói chung, và v i Vi t Nam nói riêng như k trên.
Theo ghi nh n c a giáo sư Ngô Vĩnh Long, thư ng xuyên theo dõi các v n ñ quan h gi a Vi t
Nam v i Hoa Kỳ và Trung Qu c, ñ c bi t trong tương quan v i h sơ tranh ch p Bi n ðông, lúc
này, Vi t Nam ñang có th i cơ thu n l i ñ c ng c thêm quan h v i M nh m gi i t a s c ép c a
B c Kinh, ñ c bi t n ng n trên v n ñ tranh ch p ch quy n bi n ñ o.
Tr l i ph ng v n c a RFI, giáo sư Long trư c h t nêu b t vi trí ñ a lý chi n lư c quan tr ng c a
Vi t Nam trong chính sách xoay tr c qua châu Á Thái Bình Dương ñang ñư c chính quy n Obama
tri n khai.
« Vùng ðông Nam Á r t quan tr ng ñ i v i chính sách ñ i ngo i c a M . V dân s , Vi t Nam l i
là nư c l n th hai, th ba, và là m t nư c có lãnh th , lãnh h i dài nh t trong khu v c Bi n
ðông. Cho nên khi M mu n ‘xoay tr c’, hay là có m t chính sách tích c c hơn Á ðông, thì nh t
ñ nh vai trò c a Vi t Nam r t quan tr ng ñ i v i M và các nư c Á Châu… »

12. 12
Trung Qu c ñang trong th c n ñ n M
Cho dù trong nh ng tháng qua, Hoa Kỳ ñã liên ti p tung tín hi u cho th y ch trương thi t l p m t
quan h hòa hoãn hơn v i Trung Qu c – mà bi u hi n rõ nh t là cu c h p thư ng ñ nh Obama-T p
C n Bình thư ng tu n tháng Sáu v a qua t i California – giáo sư Long cho r ng Vi t Nam c n
tranh th th c t có th g i là « Trung Qu c c n M » vào lúc này ñ thúc ñ y m nh m hơn quan
h v i Hoa Kỳ. Ông gi i thích :
« Hi n nay Trung Qu c « qu y » r t nhi u Bi n ðông, và trong khu v c, làm cho h u h t các
nư c Á châu lo ng i, trong ñó có c các ñ ng minh c a M như Nh t, Philippines, và c Thái Lan,
nư c g n gũi v i Trung Qu c. G n ñây, Indonesia cũng t ra lo ng i.
Trong b i c nh này và trong b i c nh kinh t Trung Qu c ñang b khó khăn – GDP ñang xu ng,
xu t kh u ch m l i, ñ c bi t ñ i v i M và Châu Âu – B c Kinh c n có quan h t t v i M , vì v y
khó mà b t n t các nư c khác mu n có quan h t t v i M .
N u Vi t Nam mu n có quan h t t v i M , và M mu n có quan h t t v i Vi t Nam, thì nh ng
ñ ng thái khiêu khích c a Trung Qu c s không có l i cho h .
Th t ra t 2008 ñ n nay, Hoa Kỳ r t kiên nh n v i Trung Qu c. M t trong nh ng lý do là vì Hoa
Kỳ ph i t t lo v v n ñ kinh t trong nư c. Hi n nay, kinh t M ñang h i ph c, mà có th nói là
trong các nư c phát tri n kinh t M ñang h i ph c t t hơn các nư c khác.
M b t ñ u r nh tay ñ nghĩ ñ n châu Á
Lý do th hai là M b n tay Trung ðông, ñ c bi t là Afghanistan. Tôi nghĩ bây gi là M ñã
quy t ñ nh rút s m kh i Afghanistan. Vì M có th rút kh i Trung ðông, hay dàn x p ñư c các v n
ñ Trung ðông, M s r nh tay lo v n ñ Á Châu.
Do ñó, M bây gi mu n nói v i các ñ ng minh c a mình, cũng như v i Trung Qu c là M mu n
có n ñ nh trong khu v c, ñ khu v c phát tri n và ñi u ñó s có l i cho M . N u Trung Qu c quá
khích, M ph i nói rõ cho Trung Qu c bi t.
G n ñây Trung Qu c ñã quá khích, cho nên tôi nghĩ r ng M mu n răn ñe Trung Qu c, nói r ng
‘anh làm như th thì l i ích c a t t c m i ngư i trong khu v c s b khó khăn’. »
Xin nh c l i là hôm 11/07 v a qua, chính T ng th ng M Barack Obama ñã có tuyên b th ng
th n v i Phó Th tư ng Trung Qu c Uông Dương và lãnh ñ o ngành ñ i ngo i Trung Qu c
Dương Khi t Trì, theo ñó B c Kinh không nên có bi n pháp « cư ng ép hay hù d a » ñ i v i các
nư c ñang tranh ch p ch quy n bi n ñ o v i Trung Qu c.
ð châu Á ñ ng tư ng l m là M ‘ñi ñêm’ v i Trung Qu c
Theo giáo sư Long cho r ng m c tiêu c a Washington khi lưu ý B c Kinh v tranh ch p bi n ñ o
là nh m xóa b c m giác sai l m c a các nư c khác tư ng r ng M « ñi ñêm » v i Trung Qu c.

13. 13
« Hoa Kỳ không mu n c ng r n, mà cũng không mu n d a n t Trung Qu c. Nhưng Trung Qu c
l i mu n Hoa Kỳ có quan h ñ c bi t v i Trung Qu c, và ch ng t quan h ñó v i Trung Qu c.
Trung Qu c ñã ñe d a Philippines, gây thêm căng th ng như b n vào tàu cá Vi t Nam hai, ba l n
t ñó ñ n nay, n u M im l ng thì các nư c khác trong khu v c và các ñ ng minh c a M tư ng là
M bây gi ñã ‘ñi ñêm’ v i Trung Qu c, ñã ñ ng ý là có quan h ñ c bi t v i Trung Qu c, không
có l i cho các nư c khác trong khu v c, nh t là các nư c nh như Philippines, Vi t Nam v.v…
Thành ra M b t bu c ph i nói rõ cho m i ngư i bi t – hay là mu n ch ng minh – là không có
vi c ñó, không có vi c ñi ñêm v i Trung Qu c, r ng n u Trung Qu c mu n có quan h t t v i M ,
thì cũng ph i ñ cho các nư c khác có quan h t t v i M … »
Chính sách xoay tr c không thay ñ i
ð i v i giáo sư Long m i quan tâm c a Chính quy n M hi n nay ñ i v i châu Á và ðông Nam Á
v n cao, không có gì thay ñ i so v i th i bà Hillary Clinton làm Ngo i trư ng. Riêng Vi t Nam
còn có thêm hai y u t thu n l i là c Ngo i trư ng l n b trư ng Qu c phòng M hi n th i ñ u là
nh ng nhân v t r t có thi n c m v i Vi t Nam :
« ð có th r nh tay ñ tăng cư ng quan h v i ðông Nam Á hay là v i khu v c Á Châu, M ph i
gi i quy t các v n ñ khác, nh ng v n ñ c n gi i quy t nhanh như Trung ðông, hay là m t s
v n ñ khó khăn v i các ñ ng minh Âu Châu – mà Châu Âu bao gi ñ i v i M cũng là quan
tr ng hàng ñ u.
T i Á Châu thì có Nh t. Có lúc M không lưu ý ñ n Nh t nhưng bây gi do v n ñ Nh t B n căng
th ng v i Trung Qu c, M ph i lưu ý ñ n v n ñ khó khăn c a Nh t cũng như khó khăn c a Á
Châu.
Theo tôi, chính sách c a M , n u nói trư c sau như m t thì không ñúng, nhưng có bài b n. Chính
sách xoay tr c qua Á Châu ñã ñư c phân tích k trong nhi u năm, ch không ph i là m i…
Nhưng ph i nh r ng Kerry là ngư i có quan h r t t t ñ i v i Vi t Nam trong nhi u năm và ñã
cùng v i nhi u ngư i khác thúc ñ y v n ñ m c a v i Vi t Nam.
Ngoài ra còn có Chuck Hagel. Ông Chuck Hagel cũng là m t ngư i ngày xưa ñi lính bên Vi t
Nam, cũng lưu ý ñ n Vi t Nam và khu v c ðông Nam Á. Khi hai ngư i, m t ngo i trư ng và m t
b trư ng Qu c phòng c a M ñang nh m ch c có quan h t t v i khu v c ðông Nam Á, tôi nghĩ
r ng chính sách c a M không nh ng không thay ñ i, mà s phát tri n thêm.
Ông Hagel ñã ñi d ð i tho i Shangri-la và ñã có m t s tuyên b mà theo tôi, m c d u c n th n,
nhưng rõ ràng là nói cho m i ngư i bi t là chính sách c a M không thay ñ i. »
Ch t ch nư c Vi t Nam ph i c tranh th công lu n Hoa Kỳ
Trong b i c nh như k trên, Vi t Nam c n ph i khéo tranh th th i cơ thu n l i, thúc ñ y cho quan
h Vi t-M ñư c ti n tri n thêm nhân chuy n ñi thăm s p t i ñây c a ch t ch nư c Trương T n
Sang. Giáo sư Long ñ c bi t lưu ý ñ n nhu c u tranh th ñư c công lu n Hoa Kỳ :

14. 14
« Trư c h t ông Trương T n Sang là ngư i có trách nhi m v Qu c phòng Vi t Nam, thì l dĩ
nhiên chính ph M s chú tr ng ñ n vi c này. Tôi nghĩ ñây là m t cái bư c thêm vào quan h
qu c phòng hai nư c.
Nhưng theo tôi, là m t nguyên th qu c gia, ông Sang nên ti n thêm m t s bư c n a trong quan
h kinh t v i M , và trong các lãnh v c khác. Tôi nghĩ r ng ông Trương T n Sang có th bàn
thêm v i M v h sơ nhân quy n, và ch ng minh v i dân chúng M – vì ñây là cơ h i r t t t –
r ng Vi t Nam là m t nư c tôn tr ng nhân quy n.
B i vì trong v n ñ ngo i giao, thì ngoài ngo i giao gi a hai nư c, còn có ngo i giao nhân dân,
mà M là nư c dân ch , cho nên s c ép hay s ng h c a nhân dân r t quan tr ng ñ i v i chính
ph M trong v n ñ ngo i giao.
Thành ra n u m t nguyên th , m t lãnh t nư c ngoài khi ñ n nư c M mà có th chinh ph c ñư c
s ng h c a dân chúng M , thì s là m t vi c r t quan tr ng, không nh ng cho Vi t Nam, mà
còn cho c khu v c…
Vi t Nam, như chúng ta m i v a nói, là nư c l n th nhì, th ba trong khu v c, cho nên ph i t rõ
vai trò lãnh ñ o c a mình hay ít ra là vai trò thúc ñ y quan h t t hơn cho khu v c. »
Tóm l i ñ i v i giáo sư Ngô Vĩnh Long, chuy n ñi thăm Nhà Tr ng c a nguyên th Nhà nư c Vi t
Nam săp t i ñây có th ñư c coi là m t thành công c a ngành ngo i giao Vi t Nam. Do tình hình
ñ c thù c a Vi t Nam, v n ñ là toàn th gi i lãnh ñ o t i Hà N i ph i th ng nh t ñư c ý ki n trên
s c n thi t ph i tăng cư ng quan h v i M .
Theo gi i phân tích, n u chuy n ñi thăm M c a ch t ch nư c Trương T n Sang thành công, kh
năng T ng th ng M Barack Obama ñi thăm Vi t Nam trong th i gian ng n s p t i ñây là m t
ñi u có th c.
Ngu n: RFI – Vi t ng
L i ích chung M – Vi t
ð ng pha hay l ch pha ?
Posted by basamnews on July 18th, 2013
“N u Vi t Nam có quá nhi u ñ i tác chi n lư c, s không ai bi t nhà nư c này mu n gì. B t cá
nhi u tay là m t chi n lư c nguy hi m, b i không ai mu n can thi p khi Vi t Nam b lâm nguy vì
s làm ph t lòng nh ng ñ i tác chi n lư c khác.” .
“N u chi u theo cách nhìn c a khá nhi u ngh sĩ M , Hoa Kỳ ñã ñ th i gian và bài h c v thành
tích “th t lùi sâu s c” c a Vi t Nam v m t nhân quy n trong sáu năm qua, k t ngày qu c gia
này m ti c ăn m ng do ñư c ch p thu n tham gia vào WTO.”

15. 15
RFI ti ng Vi t
Th y My ph ng v n Nhà báo Ph m Chí Dũng
(Nghe âm thanh)
G n ñây các ho t ñ ng ngo i giao c a Vi t Nam h t s c nh n nh p v i các chuy n công du nư c
ngoài c a nhi u nhân v t lãnh ñ o, ñ c bi t là ñ n Trung Qu c và Hoa Kỳ, khi n cho dư lu n r t
chú ý. Tr l i ph ng v n c a RFI Vi t ng , nhà báo Ph m Chí Dũng TP H Chí Minh ñã ñưa ra
nh ng nh n ñ nh v v n ñ này.
RFI : Thân chào nhà báo Ph m Chí Dũng. Theo anh, thì nguyên nhân nh ng chuy n ñ ng
ngo i giao có tính ñ t bi n c a Vi t Nam là gì?
Nhà báo Ph m Chí Dũng : Có m t ñi m tương ñ ng thú v và r t nhi u n ý là tính b t ng cùng
x y ra trư c hai chuy n ñi c a Ch t ch nư c Trương T n Sang ñ n B c Kinh và Washington. N u
cu c g p g v i Ch t ch Trung Qu c T p C n Bình ch ñư c thông báo kho ng m t tu n trư c
khi di n ra, thì “ñ s m” trư c bu i ti p ki n c a T ng th ng Barack Obama v i ông Sang là ñúng
hai tu n.
Ti p theo s b t ng ñó là b u tâm tư ng ngàng c a ph n ñông dư lu n trong nư c.
Hai chuy n ngo i giao con thoi c a ông Sang ñ n Trung Qu c và M , chưa k chuy n ñi trư c ñó
c a v nguyên th này ñ n Indonesia và c n tính luôn c cu c g p ngư i Thái và nh n b ng ti n sĩ
danh d c a T ng bí thư Nguy n Phú Tr ng, trong khi Th tư ng Nguy n T n Dũng không ñi ñâu
c , h n ph i là m t ñ ng thái khá ñ t ng t v chính tr , như nhen nhóm ánh l a nào ñó cho không
khí chính trư ng Vi t Nam song ánh v i b u khí quy n qu c t .
Trư c ñó, vào tháng 5/2013 và ñư c bình lu n là trong lúc H i ngh trung ương 7 còn chưa k t
thúc, m t tân y viên B Chính tr là ông Nguy n Thi n Nhân ñã b t ng m màn chuy n t c hành
t i B c Kinh – dư ng như mang ý nghĩa m t c ch có tính di n ki n hơn là m t cu c làm vi c
th c ch t.

16. 16
ð ng thái ñ i ngo i c p t p c a gi i lãnh ñ o Vi t Nam l i càng ñáng ñư c m x n u quay ngư c
v cu c ti p xúc M – Trung vào ñ u tháng 6/2013. Ch kho ng m t tu n sau cu c g p thư ng
ñ nh khá h u h o này, m t quan ch c cao c p c a quân ñ i Vi t Nam là tư ng ð Bá T ñã d n
ñ u m t phái ñoàn quân s cao c p ñi thăm M , theo l i m i c a ñ i tư ng Martin E. Dempsey,
ch t ch H i ñ ng Tham mưu trư ng Liên quân Hoa Kỳ.
M i liên quan gi a các con thoi ngo i giao như th h n ph i có tính logic v i nhau, ñ cu i cùng
d n ñ n chuy n ñi M c a ông Trương T n Sang mà không tránh kh i l i ñ n ñoán c a dư lu n v
m t “quy t ñ nh” nào ñó n y sinh t cu c g p gi a Obama và T p C n Bình vào tháng 6/2013.
RFI : Anh có th cho bi t ý ki n c a anh cũng như dư lu n trong nư c v chuy n ñi Trung
Qu c c a ông Trương T n Sang ?
Khi ngư i Trung Qu c m m cư i trên bàn ñàm phán, có th là lúc ngoài hành lang d y lên m t
mưu mô nào ñó. Sau n cư i c a T p C n Bình Tòa B ch c, gi a Wasinhton và B c Kinh v n
không tìm th y m t ti ng nói chung, ít nh t liên quan ñ n m t âm mưu khó hóa gi i Bi n ðông.
G n như cùng th i ñi m tin t c v chuy n ñi M c a ông Sang ñư c chính th c xác nh n vào ngày
11/7, tàu cá Vi t Nam ñã b nh ng b s c ph c Trung Nam H i ñ p phá, còn c Vi t Nam b ch t
ñ n. Hành vi xâm h i m i nh t này l i g n như ñ ng th i v i ho t ñ ng t ch c h p báo c a ñ i s
Trung Qu c Kh ng Huy n H u, trong ñó nh c l i k t qu th a thu n gi a B c Kinh và Hà N i ñã
x y ra ñ n g n m t tháng trư c ñó.
Nhưng trư c thái ñ v a ti ti n v a tr ch thư ng c a ngư i b n có tên “B n T t”, ñi u không th
hi u n i là cơ quan tuyên giáo Vi t Nam v n trung hi u v i “Mư i sáu ch vàng”, ñ n m c có
thông tin v vi c v trư ng báo chí c a Ban Tuyên giáo Trung ương là Vũ ðình Thư ng còn nh n
tin cho các báo trong nư c, yêu c u ngưng ñưa tin ti p v vi c ngư dân Lý Sơn b Trung Qu c b t
gi và ñánh ñ p v a qua.
Ngư i ta ñang t h i: hàng ch c văn b n ñư c ký k t gi a Vi t Nam và Trung Qu c trong chuy n
ñi c a ông Trương T n Sang ñ n B c Kinh m i ñây còn có ý nghĩa gì, khi ngày càng phát sinh
nhi u dư lu n cho r ng Nhà nư c Vi t Nam b tha l y quá nhi u vào l ch s ngàn năm B c thu c,
và chuy n ñi c a ông Sang ñã không có tác d ng nào, ít nh t ñ i v i vi c k m ch chi n d ch gây
h n c a ngư i b n “môi h răng l nh” này.
Trong m t bu i ti p xúc c tri c a ông Sang Sài Gòn, m t doanh nhân là ông Nguy n Văn ð c
còn truy v n th ng th ng: “Ngư i Tàu ñã cai tr chúng ta hàng trăm năm, hàng ngàn năm và luôn
luôn tìm cách chèn ép chúng ta. Ngày hôm nay ngư i Tàu có m t kh p nơi, t r ng núi, ñ ng
b ng, cao nguyên, b bi n… Bây gi chúng ta cho ngư i Tàu ñ u tư cái v nh B c Vi t. Tôi ñ
ngh ch t ch ph i h i l i Ban ch p hành trung ương ñ ng có ñ ng ý hay không? H i l i Qu c h i
có ñ ng ý hay không?”.
RFI : ðó là chuy n ñi Trung Qu c, còn m c ñích chuy n ñi M c a ông Trương T n Sang là
gì, theo anh?

17. 17
Theo tôi, có ít nh t b n m c tiêu mà gi i lãnh ñ o Vi t Nam ñang tính toán, x p theo th t ưu
tiên là an ninh và ch quy n t i khu v c bi n ðông, nhu c u ñ i tác chi n lư c v i Hoa Kỳ, s b c
thi t tham d vào bàn ti c TPP (Hi p ñ nh ð i tác Kinh t xuyên Thái Bình Dương), và k c kỳ
v ng v m t chuy n thăm ñáp c a T ng th ng Obama t i Vi t Nam.
V i t t c nh ng gì mà ngư i t nh n là “láng gi ng t t” th hi n m t cách ñ y kiên ñ nh và không
thi u x o thu t, gi i ch c c m quy n Vi t Nam có ñ y ñ lý do ñ lo l ng v m t tương lai cám
c nh n u bi n ðông không còn an toàn, chí ít không còn là nơi mà các ngư dân không run ñ i v
s xu t hi n c a “tàu l ”. Ngư c l i, Philippines là m t minh h a m u m c v tinh th n b t tuân
trư c s c ép c a Trung Qu c. Mà Manila có ñư c thái ñ can trư ng như th không ch do lòng t
tr ng b m sinh c a dân t c, mà còn ñư c hi u là qu c gia này nh n ñư c s h u thu n có trách
nhi m t phía Washington.
Và n u Vi t Nam cũng t tìm cho mình m t s h u thu n tương t thì s th có ñư c c i thi n hay
không?
Ch ñ Bi n ðông t t nhiên cũng n m trong ñư ng hư ng chi n lư c c a Hoa Kỳ khu v c Thái
Bình Dương. ðó là m t ñi m chung v l i ích quân s có t m nhìn chi n lư c. V y thì t i sao l i
không nhân cái cơ may y ñ bi n cơ h i thành hai chi u có qua có l i? V n ñ này, n u ñư c
nhân lên thì cũng có th liên ñ i v i m t hình nh “ñ i tác chi n lư c” nào ñó gi a Vi t Nam và
M .
Ch có ñi u, t c ng Vi t Nam có câu “li u cơm g p m m”, s c t i ñâu làm t i ñó – m t c m t
mà gi i lãnh ñ o Vi t Nam khá ưa dùng. Nhưng th c t ñ n nay, Vi t Nam ñã “g p m m” quan h
chi n lư c v i Trung Qu c, Nga và Anh, và còn tham v ng “ña phương hóa” c p ñ tương t
v i c Pháp và M . Tuy th , m t s nhà phân tích ñ c l p ñã ph n bi n r ng m u ch t là Vi t Nam
không có cùng ñ nh nghĩa v “ñ i tác chi n lư c”. M t qu c gia có th có nhi u ñ i tác chi n lư c
v kinh t , văn hóa, xã h i nhưng không th có nhi u ñ i tác v qu c phòng. N u Vi t Nam có quá
nhi u ñ i tác chi n lư c, s không ai bi t nhà nư c này mu n gì. B t cá nhi u tay là m t chi n
lư c nguy hi m, b i không ai mu n can thi p khi Vi t Nam b lâm nguy vì s làm ph t lòng nh ng
ñ i tác chi n lư c khác.
Còn v TPP, m c tiêu này l i g n bó quá sâu n ng v i hi n tr ng kinh t ñình ñ n. Hi n th i, n n
kinh t Vi t Nam ñang vào ñi m trũng sâu nh t k t ñ u th p k 1990. V cơ b n và trong sâu
th m, nhi u ngu n tài nguyên c a ñ t nư c ñã g n c n ki t, còn s c b t c a n n kinh t ñã tr nên
y u t ñ n m c ngư i dân ñang nhìn th y m t tri n v ng s p ñ c n k . ð ng trư c mi n tương
lai ñ t m t chân vào h kh ng ho ng như th , TPP ñư c xem là m t trong nh ng l i thoát kh dĩ.
N u bi t “ñi dây” ñ nh ch này, Vi t Nam s là nư c ñư c hư ng l i ích nhi u nh t trong ho t
ñ ng xu t nh p kh u, thu hút ñ u tư nư c ngoài và quan h ch t ch hơn v i chu i s n xu t qu c
t và còn có cơ may thoát kh i kh ng ho ng kinh t mà không rơi vào cơn kh ng ho ng xã h i.
Cu i cùng, không th không nói ñ n vi c b t c m t nguyên th qu c gia nào tr thành b n c a
T ng th ng M cũng s khi n cho nhân v t ñó ít nh t hi n danh v th trong chính gi i qu c n i.
Là m t trong nh ng chính khách cao c p có tư cách nh t và chưa h b ch ng minh s h u quá
m t căn nhà, ông Sang ít ra cũng có ñ tư cách khi tuyên b s không l y c a ngân kh qu c gia
m t milimét ñ t nào.

18. 18
Vào kỳ h p l n th 5 Qu c h i khóa XIII v a qua, ông Sang ñã nh n ñư c 66% s phi u tín nhi m
cao, vư t hơn khá nhi u kh i quan ch c c a Chính ph . ðó cũng có th là m t k t qu theo tôi là
khá kh quan mà theo m t s dư lu n, s nghi p chính tr c a ông Sang s còn “nâng lên m t t m
cao m i” trong nh ng năm t i ñây. Cũng có dư lu n cho r ng n u ñi u này x y ra s ñ ng nghĩa
v i m t kỳ v ng chi n lư c nào ñó c a ông T p C n Bình.
RFI : Còn ñ i v i phía M thì quy n l i c a h là gì n u Hoa Kỳ tr thành “ñ i tác chi n
lư c” v i Vi t Nam?
Quy n l i c a h ph thu c nhi u vào h tư tư ng c a h . John Kerry – tân Ngo i trư ng Hoa Kỳ
– ñã có ti ng là ngư i th c d ng khi phát ngôn “ ñâu có quy n l i chung thì c M và Vi t Nam
có th làm vi c cùng nhau”.
V y ñi u ñư c xem là l i ích chung ñó là cái gì?
Dù kim ng ch thương m i hai chi u gi a M và Vi t Nam ñã ñ t hơn 24 t ñô la trong năm 2012,
nhưng con s này ch chi m chưa ñ y 3% so v i 646 t euro kim ng ch buôn bán hai chi u gi a
M và kh i EU. T c không có gì ñáng k ñ i v i M trong m i quan h kinh t v i Vi t Nam, mà
ý nghĩa c a m i quan h thương m i này ch ñáng ñư c Vi t Nam xem tr ng.
T i Little Sài Gòn vào tháng 6/2013 v a qua, ñ i s Hoa Kỳ t i Vi t Nam là David Shear cho bi t
b n m c tiêu c a Hoa Kỳ trong quan h v i Vi t Nam là “quan h kinh t và thương m i; h p tác
v ngo i giao và an ninh khu v c; giáo d c, y t , môi trư ng; ñ i tho i r t nghiêm kh c và r t
m nh m v nhân quy n.”
T t nhiên, ñó là cách nói ngo i giao và cách s p x p th t m c tiêu ưu tiên c a m t nhà ngo i
giao chuyên nghi p, nhưng tôi tin r ng Bi n ðông và chi n lư c quân s khu v c Thái Bình
Dương m i là l i ích ch y u c a ngư i M , và cũng là ñi m chung l n nh t v l i ích gi a M và
Vi t Nam. M t trong nh ng minh ch ng rõ ràng nh t cho ñi m chung này là k c sau cu c g p
thư ng ñ nh M – Trung, phía M v n ti p t c ñ c p ñ n v n ñ k m ch xung ñ t t i Bi n ðông
như m t bi u hi n khó hàn g n gi a Trung Qu c v i các nư c ñ ng minh c a M .
M t bi u hi n khác dù nh , nhưng không thi u n ý là vào tháng 4/2013, hai chi n h m c a H i
quân Hoa Kỳ ñã c p c ng ðà N ng trong chuy n thăm và ho t ñ ng “trao ñ i H i quân” kéo dài 5
ngày v i H i quân Vi t Nam.
Theo m t blogger gi u tên Sài Gòn, v i tư cách là “ngư i b o tr th gi i”, M hoàn toàn không
mu n nhìn th y c n c nh các l c lư ng Trung Qu c s tràn xu ng phía Nam châu Á. T t nhiên,
Vi t Nam ñư c xem là m t trong nh ng ti n ñ n ngăn ch n n n tri u cư ng y.
Tuy nhiên, như ñã t ng tr n tình”Ý ki n c a gi i lãnh ñ o Vi t Nam v Hoa Kỳ r t là ph c t p”,
ñ i s Hoa Kỳ David Shear ñã không dám ch c ch n v quan ñi m trư c sau như m t c a gi i
lãnh ñ o Vi t Nam, nh t là trong b i c nh dư lu n ñang ñ n ñoán sôi n i v nh ng ngã r b t ng
có th hi n ra ngay trong n i b . Vì th , ông David Shear ñã nêu ra m t khái ni m liên quan ñ n
thái ñ “ch n M hay Trung Qu c” c a Vi t Nam là “ñi m t ñư ng t nh ” (a delicate line).

19. 19
RFI : Khái ni m v m t s “l a ch n t nh ” như th có liên quan gì v i l i kh ng ñ nh s
“ñ i tho i r t nghiêm kh c và r t m nh m v nhân quy n” cũng c a ñ i s David Shear
trư c ñây?
ðó là quan ñi m và thái ñ có th t c a ngư i M , cho th y sau cu c ñ i tho i nhân quy n Vi t –
M vào tháng 4/2013, chưa bao gi Hoa Kỳ b qua h ng m c dân ch và nhân quy n trong ñ án
ñ i tho i v i Vi t Nam.
M t giáo sư c a trư ng ñ i h c George Mason M là ông Nguy n M nh Hùng t ng phân tích:
“Chính sách ñ i ngo i c a M luôn hư ng t i ba m c tiêu khác nhau: quy n l i chi n lư c, quy n
l i kinh t và quy n l i v giá tr . Cái cu i cùng chính là t do, dân ch và nhân quy n”.
N u gi i ngo i giao Hoa Kỳ g n ñây luôn cho r ng M s “ñ i tho i r t nghiêm kh c và r t m nh
m v nhân quy n”, thì ch ñ dân ch và nhân quy n, dù không ph i là quy n l i tr c ti p c a
M Vi t Nam, cũng ñang gây s c ép không quá khiêm t n ñ i v i chính quy n Obama, ñòi h i
ph i gia tăng can thi p ñ c i thi n tình hình Vi t Nam.
Trong n i tình ngư i M , n u trư c cu c ñ i tho i nhân quy n Vi t – M , Phó tr lý Ngo i trư ng
Dan Baer là nhân v t c ng r n ñ c bi t ñ i v i Vi t Nam, thì g n ñây m t trong nh ng ti ng nói
gay g t tiêu bi u nh t l i ñ n t dân bi u Frank Wolf c a ñ ng C ng hòa khi ông này nêu ra k t
lu n: “Ngư i dân Vi t Nam và hàng tri u ngư i M g c Vi t x ng ñáng ñư c hư ng ñi u ki n t t
hơn nh ng gì mà ð i s Shear và chính quy n này mang l i. Chính quy n Obama ñã làm th t v ng
m i công dân Vi t Nam và m i công dân M g c Vi t v n quan tâm ñ n nhân quy n và t do tôn
giáo”.
Có l ñó cũng là lý do t i sao g n ñây hai văn b n v nhân quy n ñ i v i Vi t Nam l i g p rút
ñư c so n th o và trình lên H ngh vi n và Thư ng ngh vi n.
Văn b n th nh t là D lu t Nhân quy n Vi t Nam HR 1897, ñưa ra khuy n ngh nh m c i thi n
tình hình nhân quy n Vi t Nam thông qua ràng bu c ñi u ki n nhân quy n và dân ch vào các
kho n vi n tr phi nhân ñ o dành cho chính ph Vi t Nam, ñ ng th i c súy thái ñ c ng r n hơn
ñ i v i Hà N i trong lĩnh v c nhân quy n và t do tôn giáo.
Còn b n D lu t ch tài nhân quy n Vi t Nam l i hàm ch a m t n i dung r t “nh y c m” là “T ng
th ng s ñóng băng và c m ch t t c các giao d ch liên quan ñ n t t c các tài s n và l i ích c a
m t cá nhân trong danh sách ñư c quy ñ nh ñi m (c)(1) n u nh ng tài s n và l i t c ñó n m
Hoa Kỳ, rơi vào Hoa Kỳ, ho c n m ho c rơi vào quy n s h u ho c ki m soát c a m t ngư i
M ”.
N u ñư c c hai vi n thông qua, hai d lu t này s ñư c trình lên t ng th ng, và ngư i ta cho r ng
ñi u ñó s t o nên m t s c ép ñáng k ñ i v i Hà N i trong th i gian t i, ch ng kém thua s c ñè
c a Trung Nam H i trên Bi n ðông.
Cũng không ph i ng u nhiên mà m i ñây T ch c Phóng viên Không biên gi i ñã tung ra m t
danh sách 35 blogger b giam c m Vi t Nam, như m t b ng ch ng h i thúc thái ñ c n quy t li t
hơn c a chính ph M .

20. 20
RFI : ð t gi thi t n u chính ph M t ra quy t li t hơn thì tương lai v m t hi p ñ nh TPP
ñ i v i Vi t Nam theo anh s ra sao?
ðó là m t câu h i, m t n s . C n nh c l i là vào tháng 5/2013, ông David Shear, ñ i s Hoa Kỳ
t i Vi t Nam, ñã không kém n ý v m i quan h gi a hi p ư c TPP và ch ñ nhân quy n: “S có
r t nhi u ngư i Qu c h i M ñ t câu h i v v n ñ dân ch , nhân quy n c a Vi t Nam khi
chúng tôi trình hi p ư c ñó (TPP) lên, chúng tôi không th tránh ñư c th c t chính tr ñó”. Ông
David Shear còn gi i thích thêm là n u Vi t Nam không có ti n b v m t dân ch , nhân quy n thì
s r t khó ñ có ñư c s ng h chính tr Qu c h i ñ thông qua hi p ư c này; và cam k t s ti p
t c nêu lên v n ñ nhân quy n v i nhà c m quy n Vi t Nam vì “ñ t nư c Hoa Kỳ có ưu th ñ ñưa
ra nh ng v n ñ này.”
N u chi u theo cách nhìn c a khá nhi u ngh sĩ M , Hoa Kỳ ñã ñ th i gian và bài h c v thành
tích “th t lùi sâu s c” c a Vi t Nam v m t nhân quy n trong sáu năm qua, k t ngày qu c gia
này m ti c ăn m ng do ñư c ch p thu n tham gia vào WTO.
Còn vào tháng 10/2013 t i là th i ñi m ch t ñàm phán TPP và cũng là chu n b cho cu c ñ i tho i
nhân quy n Vi t M ti p theo.
Dĩ nhiên t ñây ñ n ñó còn nhi u vi c cho chính quy n Vi t Nam ph i lo l ng và suy tính, nh t là
nh ng vi c liên quan ñ n quy n l i kinh t g n v i ñi u ki n chính tr .
Trong khi ñó, nh ng ngư i phương Tây l i hy v ng r ng n u các tác ñ ng ñ i ngo i có nh hư ng
m c ñ nào ñó ñ i v i v n ñ dân ch và nhân quy n, b u không khí n i chính Vi t Nam s
tr nên êm ái hơn vào th i gian t i, ít nh t v m t chi n thu t.
Vào ngày 9/7/2013, phiên x án m t lu t sư Công giáo và cũng ñư c xem là nhà b t ñ ng chính
ki n là Lê Qu c Quân ñã b t ng b hoãn l i. Hai ngày sau ñó, ngư i dân ñư c bi t chính th c v
chuy n ñi M s di n ra c a ông Trương T n Sang.
Có l trong con m t gi i quan sát phương Tây và các nhóm ho t ñ ng dân ch trong nư c, cu c
g p Obama – Sang dù có th không trình ñ t m t th a thu n nào v nhân quy n, nhưng ít nh t v n
khơi g i không khí dân ch hơn cho ho t ñ ng t do ngôn lu n và ñ c bi t là ho t ñ ng ph n bi n
ôn hòa Vi t Nam trong th i gian t i, ít ra cho ñ n khi bài toán TPP có ñáp s rõ ràng.
Chưa k ñ n phương trình ng c m t gh nhân quy n c a nhà nư c Vi t Nam v n còn nhi u n
s vào tháng Giêng năm 2014…
MÀU C A CA VÁT
Mình « v » ñư c b c nh này trên m ng, th y hay quá nên cóp v Phây. Hai v Ngo i trư ng Vi t
Nam và M trông ñ u tươi t n, thân thi n và nh t là ñ u ñeo ca vát màu xanh da tr i. Mà theo
phong th y, xanh da tr i là bi u tư ng c a hòa bình và tình h u ngh . Xanh da tr i cũng luôn ñem
l i c m giác an toàn, yên bình cho m i ngư i. Không bi t ñây là hoàn toàn ng u nhiên, hay Tr i

21. 21
s p ñ t, hay có s th a thu n trư c c a hai bên, hay là hai Ngài Ngo i trư ng có “th n giao cách
c m” nên “ñ c” ñư c ý nghĩ c a nhau ? Ngư i ta cũng thư ng hay b o ñó là « nh ng tư tư ng l n
g p nhau » trong nh ng trư ng h p tương t . ð i s H ð c Minh Nguy t sau khi xem nh có
nh n xét hi n màu xanh da tr i ñang là màu mode!
Trong tình hình hi n nay, b t lu n ñó là nguyên nhân gì, chúng ta có quy n hy v ng vào k t qu t t
ñ p c a chuy n thăm M s p t i c a Ch t ch nư c Trương T n Sang.
T ch nh ñ ng ñ n chuy n thăm
Trung Qu c c a Ch t ch Sang
Trong bài “Ch nh ñ ng, âm mưu gì c a Nguy n Phú Tr ng, Trung Qu c” xu t b n ñ u tháng
3/2012, khi ch nh ñ ng m i nhen nhóm, khi v n chưa ai hi u th c ch t c a ch nh ñ ng là gì, tôi ñã
ñưa ra nh n ñ nh:

22. 22
Ch nh ñ ng nh m “…s p x p l i l c lư ng, chu n b ñưa các nhân v t là “b n” c a Trung Qu c,
là phe cánh c a Nguy n Phú Tr ng lên n m các v trí then ch t c a nhà nư c Vi t Nam… Then
ch t nh t, ñ ng sau các s p x p nhân s c a ðCS VN, l i là ý ñ c a Trung Qu c:
ð m b o Vi t Nam là h u thu n, là phên d u, là thu c qu c c a Trung Qu c trong ván c toàn
c u mà Trung Qu c ñang chơi v i Hoa Kỳ.”/xem [1]/
Hôm nay, sau m t năm rư i Nguy n Phú Tr ng ti n hành ch nh ñ ng, l y th i ñi m ch t cu i cùng
là chuy n thăm Trung Qu c c a Ch t ch nư c Trương T n Sang t 19 ñ n 21/6/2013, tôi xin phân
tích m t s s ki n và các nhân v t chính c a ch nh ñ ng ñ ch ng minh cho nh n ñ nh v a nêu
ño n trên.
ð n th i gian 7-8/2012, khi B chính tr ðCS VN ti n hành t ki m ñi m, không c n ph i s
d ng suy di n, hay phương pháp qui n p, phương pháp lo i tr …, thì nh ng ngư i quan tâm ñ n
tình hình chính tr ñã có th n m ñư c m c ñích chính c a ch nh ñ ng là Th tư ng Nguy n T n
Dũng, qua chính nh ng thông tin trên báo chí “l ñ ng”.
K t thúc c a ñ t ki m ñi m t i B chính tr , sau ñó ph i dùng ñ n phiên h p toàn th c a Ban ch p
hành trung ương t i h i ngh 6 ñ nh m ñánh ñ Th tư ng là th t b i c a Nguy n Phú Tr ng và
Trương T n Sang. Chính T ng bí thư ñã ph i nư c m t cá s u hòng g l i chút th di n c a mình.
Còn Ch t ch nư c Trương T n Sang thì ñi rêu rao v 1 ñ ng chí X, m t ngón ñòn dư i th t lưng.
1. ðánh ñ Th tư ng là m c ñích c a cu c phê và t phê t i BCT ðCS VN, là có l nh t
Trung Qu c.
Mũi nh n chĩa vào Nguy n T n Dũng là cáo bu c công khai v Tham nhũng và ði u hành kinh t
kém.
Th nhưng nh ng l i mà Th tư ng m c ph i v ñi u hành kinh t hoàn toàn có th ñ l i ngư c
tr l i lên BCT vì nguyên t c cơ b n c a BCT là ñi u hành t p th .
V cáo bu c Tham nhũng, Nguy n Phú Tr ng và Trương T n Sang không tìm ra ñư c 1 b ng
ch ng ñ t giá nào, m c dù h u thu n T ng bí thư là T ng c c 2 B qu c phòng.
Th c ra bu c t i Th tư ng tham nhũng và ñi u hành kém thì Thư ng tr c Trương T n Sang ñã
làm trong ð i h i ñ ng c ng s n VN XI v i v chìm xu ng Vinashin, nhưng không thành công.
Tuy th i gian tháng 4-5/2013, v Vinalines v l v i k t lu n th t thoát do l và lãng phí trên
2000 t ñ ng, nhưng trách nhi m chung v n thu c v BCT, thu c v ñư ng l i xây d ng nh ng
t p ñoàn kinh t kh ng l do BCT ñ ra.
T i sao hôm nay h l i l p l i nh ng cáo bu c này m c dù trong tay v n chưa có b ng ch ng c
th ?
ñây ta ph i s d ng ñ n phương pháp phân tích và ph i chú ý ñ n y u t Trung Qu c.
C n nh c l i r ng năm 2009, Trung Qu c ñ trình lên Liên H p Qu c b n ñ v ñư ng lư i bò
trên Bi n ðông. Cu i năm y, ð i B nh Qu c tuyên b ñây là “l i ích c t lõi c a Trung Qu c”.
Gi i ngo i giao th gi i hi u c m t này r ng: ph n lãnh h i t i Bi n ðông n m trong “ðư ng
lư i bò” ñư c coi là ph n lãnh h i quan tr ng ñ i v i Trung Qu c như lãnh th Tây T ng hay Tân
Cương c a Trung Qu c, nơi Trung Qu c v n coi là l i ích c t lõi c a h .
Vi c Trung Qu c tuyên b g n 80% lãnh h i Bi n ðông thu c ch quy n c a Trung Qu c ñã gây
nên ph n ñ i g t gao c a nh ng nư c Asean có lãnh h i b ñư ng 9 ño n ch ng l n lên. Nh m

23. 23
dành ph n l i cho mình trong các ñàm phán tranh ch p, phía Trung Qu c ch trương: ch ñàm
phán song phương gi a Trung Qu c và nư c có lãnh h i b xâm ph m.
N u tình hình t i Châu Á không x y ra s ki n thay ñ i chi n lư c quay v Thái Bình Dương c a
M (Tuyên b Hà N i c a Hillary Clinton 24/7/ 2010 t i Hà N i), thì ch c ch n v i ban lãnh ñ o
Vi t Nam g m Tr ng, Sang, Dũng, Trung Qu c cũng không có yêu c u gì hơn.
Trung Qu c mu n th ng th u EPC thì h dành ñư c 90% các gói th u.
Trung Qu c mu n ñưa ngư i vào các cánh r ng chi n lư c c a Vi t Nam thì chính ph Vi t Nam
cũng ñã t o ñi u ki n ñ h ñư c thuê các cánh r ng y.
Trung Qu c mu n ñưa ô nhi m môi trư ng và kh ng ch y t h u Tây Nguyên, thì B Chính Tr
ðCS VN cũng gi m i th ño n, như chia nh d án ñ tránh thông qua Qu c h i Vi t Nam, ñ h
vào ñư c Tây Nguyên.
Trung Qu c mu n không m t ngư i Vi t Nam nào ñư c ghét Trung Qu c, ñư c công khai b y t
s b t bình trư c xâm lăng c a Trung Qu c thì Nguy n Văn H i, T Phong T n, Nguy n Phương
Uyên, ðinh Nguyên Kha,…ñ u b b t vào tù, m c dù hành vi c a h không c u thành t i…
Vi c Hoa Kỳ quay tr l i Châu Á-Thái Bình Dương là kh i ngu n chi n lư c ki m ch Trung
Qu c c a M t i Bi n ðông.
Tuyên b Hà N i Clinton có nh ng nét cơ b n sau:
1. Hoa Kỳ có l i ích qu c gia ñ i v i t do hàng h i, trong ti p c n m ñ i v i các không gian
hàng h i qu c t và v i vi c tôn tr ng lu t bi n qu c t c a các nư c có duyên h i v i Bi n ðông.
2. Hoa Kỳ ng h , thúc ñ y các ñàm phán ña phương ñ gi i quy t các tranh ch p ch quy n t i
Bi n ðông.
3. Hoa Kỳ th ng th ng ph nh n ch quy n c a Trung Qu c t i Bi n ðông.
/xem http://nghiencuubiendong.vn/nghien-cuu-nuoc-ngoai/2017-2017/
Rõ ràng, Tuyên b Hà N i Clinton là m t chi n lư c ngo i giao nh m ch ng tham v ng bành
trư ng c a Trung Qu c t i Bi n ðông.
Truy n thông th gi i ñã mô t s h h i c a các nư c Asean hoan nghênh Tuyên b này.
Trung Qu c b b t ng
H không ng Th tư ng Vi t Nam ñi m t nư c c ngo i giao không n m trong d tính c a h .
Hoa Kỳ tuyên b m t chi n lư c ngo i giao nh m ch ng tham v ng bành trư ng c a Trung
Qu c t i Bi n ðông, ngay t i th ñô c a 1 qu c gia mà b y lâu nay Trung Qu c ñã coi là thu c
qu c c a h .
B trư ng ngo i giao Trung Qu c Dương Khi t Trì ñã t c sùi b t mép, ch tay vào ñ i di n
Singapore, lúc ñó ñang hoan nghênh Tuyên b c a bà Clinton, mà nói r ng: Các anh ch là 1 ti u
qu c, sau ñó b ra ngoài phòng h p. Sau H i ngh Di n ñàn khu v c Asean l n th 17 này, ñã có
bàn lu n công khai trên báo chí Trung Qu c v vi c cách ch c Dương Khi t Trì kh i ch c B
trư ng B ngo i giao.
Nhưng s dũng c m c a c p ñôi Nguy n T n Dũng- Ph m Gia Khiêm vì l i ích qu c gia Vi t
Nam, cũng ph i tr giá. B trư ng Ph m Gia Khiêm ñã b m t ngh y viên TW ðCS VN t i ñ i
h i ñ ng 11.
Còn nhi u s ki n v vai trò c a Th tư ng trong vi c ph n ñ i chính sách bành trư ng c a Trung
Qu c t i Bi n ðông, thí d như:

24. 24
- Phát bi u c a Th tư ng t i Qu c h i Vi t Nam 25/11/2011, kh ng ñ nh khúc chi t :
“… Vi t Nam chúng ta kh ng ñ nh có ñ căn c v pháp lý và l ch s kh ng ñ nh r ng qu n ñ o
Hoàng Sa và qu n ñ o Trư ng Sa thu c ch quy n c a Vi t Nam. Chúng ta ñã làm ch th c s ít
nh t là t Th k XVII. Chúng ta làm ch khi 2 qu n ñ o này chưa thu c b t kỳ m t qu c gia nào
và chúng ta ñã làm ch trên th c t và liên t c hòa bình. Nhưng ñ i v i Hoàng Sa, năm 1956
Trung Qu c ñưa quân chi m ñóng các ñ o phía ðông c a qu n ñ o Hoàng Sa. ð n năm 1974
cũng Trung Qu c dùng vũ l c ñánh chi m toàn b qu n ñ o Hoàng Sa trong s qu n lý hi n t i
c a chính quy n Sài Gòn, t c là chính quy n Vi t Nam c ng hòa. Chính quy n Sài Gòn, chính
quy n Vi t Nam c ng hòa ñã lên ti ng ph n ñ i, lên án vi c làm này và ñ ngh Liên h p qu c can
thi p. Chính ph cách m ng lâm th i mi n Nam Vi t Nam c a chúng ta lúc ñó cũng ñã ra tuyên b
ph n ñ i hành vi chi m ñóng này. L p trư ng nh t quán c a chúng ta là qu n ñ o Hoàng Sa
thu c ch quy n c a Vi t Nam, chúng ta có ñ căn c l ch s và pháp lý ñ kh ng ñ nh ñi u này.
Nhưng chúng ta ch trương ñàm phán gi i quy t ñòi h i ch quy n ñ i v i qu n ñ o Hoàng Sa
b ng bi n pháp hòa bình.”
- Cu c h p báo 26/5/2011 c a PVN v v c t cáp t u Bình Minh2 và cu c h p báo 30/5/2011 c a
B ngo i giao VN kh ng ñ nh viêc Trung Qu c ngang ngư c c t cáp t u Bình Minh 2 trong h i
ph n EEZ c a Vi t Nam .
Do v y, Th tư ng Nguy n T n Dũng cũng không tránh ñư c tr thù c a Trung Qu c.
ðây chính là lý do Trung Qu c c a Ch nh ñ ng do T ng bí thư ðCS VN phát ñ ng tháng 2/1011.
Như v y, Ch nh ñ ng là ñ t Trung Qu c tr thù Th tư ng Dũng vì ñã t o ñi u ki n cho Hoa Kỳ
tri n khai 1 chi n lư c ki m ch bành trư ng Trung Qu c t i Bi n ðông, nh m lo i tr Nguy n
T n Dũng qua bàn tay Nguy n Phú Tr ng v i h u thu n c a 1 trang m ng m i l p, ñây là ng h
c th c a Trung Qu c.
Trong cu c chi n tranh dành ngôi v bá ch th gi i, Trung Qu c mu n có 1 thu c qu c tin c y,
mu n có 1 phên d u ch c ch n, mu n có 1 Vi t Nam không có ngư i ch ng l i chính sách c a
Trung Qu c.
Trung Qu c mu n Nguy n T n Dũng ph i ra ñi.
2. Ch nh ñ ng ti n hành d a theo mô hình m u c a Cách m ng văn hóa vô s n do Mao phát
ñ ng vào nh ng năm 60-70 th k trư c.
Mao che l p m c ñích th c s c a mình là ñánh ñ t p ñoàn c ng s n Lưu Thi u Kỳ b ng kích
ñ ng qu n chúng ti n hành Cách m ng văn hóa vô s n, ti n hành cách m ng không ng ng ch ng
s tr l i c a tư tư ng tư s n.
Ch nh ñ ng che l p m c ñích ñánh ñ Th tư ng Dũng b ng kh u hi u ch ng tham nhũng nh m
xây d ng ñ ng.
ði m khác là Mao dùng l c lư ng h ng v binh ñánh ñ chóp bu c ng s n ñ i ñ ch v i Mao,
nhu m ðCS TQ t h ng sang Ch nghĩa ñ i hán bành trư ng c c ñoan, mà sau này ð ng Ti u
Bình là ngư i k t c trung thành tư tư ng bành trư ng c a Mao.
Ch nh ñ ng do uy tín m ng manh c a Nguy n Phú Tr ng nên ñ u ñá di n ra ch y u trong BCT
ðCS VN và ch xu ng ñ n h i ngh TW 6 ðCS VN là m t sinh khí. Nguy n Phú Tr ng ñã không
ñánh ñ ñư c Nguy n T n Dũng, ngư i có tư tư ng kháng Trung Qu c cao nh t trong BCT, ngư i
có xu hư ng chính tr hư ng v Hoa Kỳ rõ ràng nh t trong BCT. Nguy n Phú Tr ng ñã th t b i.

25. 25
3. Th tư ng Dũng là ngư i kích thích tính c nh tranh c a Nguy n Phú Tr ng và Trương
T n Sang.
Ta l y ví d ñi n hình nh t làm ch ng minh cho nh n ñ nh trên.
Ngày 24/11/2011, t i Qu c h i Vi t Nam, Th tư ng Nguy n T n Dũng ñã phát bi u kh ng ñ nh
ch quy n c a Vi t Nam t i Hoàng Sa, Trư ng Sa. Phát bi u này có tính b n l cho ñ i sách c a
Vi t Nam v i Trung Qu c v v n ñ ch quy n c a Vi t Nam t i Hoàng Sa và Trư ng Sa.
T 14/9/1958, ngày Ph m Văn ð ng ký công hàm công nh n lãnh h i Trung Qu c bao g m
Hoàng Sa, Trư ng Sa t i ngày 24/11/2011, không có 1 lãnh t cao c p Vi t Nam nào tuyên b
dõng d c trư c Qu c h i Vi t Nam Hoàng Sa, Trư ng Sa là lãnh h i thiêng liêng c a Vi t Nam.
Th tư ng Vi t Nam sau 11 cu c xu ng ñư ng c a nhân dân Hà N i, Sài Gòn ph n ñ i Trung
Qu c xâm lư c Hoàng Sa, Trư ng Sa, mùa hè 2011 ñã hi u r ng không ñư c im l ng thêm n a
trư c v n ñ ch quy n c a Vi t Nam t i Hoàng Sa, Trư ng Sa.
Sau phát bi u c a Th tư ng, Trương T n Sang và Nguy n Phú Tr ng cũng ganh ñua v i Nguy n
T n Dũng trong th hi n lòng “yêu nư c” c a mình.
Ông Sang thì làm 1 tua du l ch lên Thác B n Gi c.
Còn Nguy n Phú Tr ng thì l p b p ñôi ñi u ñ i ý: Ch quy n qu c gia là r t quan tr ng t i 1 s
h i ngh .
4. Tuyên b Shangri-La c a Th tư ng Nguy n T n Dũng.
Trong bài phát bi u t i Shangri-La ngày 31/05/2013, Th tư ng Vi t Nam ñã ñ c p ñ n m t s
v n ñ quan tr ng, nhưng tôi lưu ý ñ n các dòng sau:
- “ðâu ñó ñã có nh ng bi u hi n ñ cao s c m nh ñơn phương, nh ng ñòi h i phi lý, nh ng hành
ñ ng trái v i lu t pháp qu c t , mang tính áp ñ t và chính tr cư ng quy n”, nói v Trung Qu c.
- “Chúng ta trông ñ i và ng h Hoa Kỳ và Trung Qu c khi mà các chi n lư c, các vi c làm c a
hai cư ng qu c này tuân th lu t pháp qu c t , tôn tr ng ñ c l p ch quy n c a các qu c gia, v a
ñem l i l i ích cho chính mình, ñ ng th i ñóng góp thi t th c vào hòa bình, n ñ nh, h p tác và
th nh vư ng chung”.
- “Tôi cũng mu n ñ c p trư ng h p c a Mi-an-ma như m t ví d sinh ñ ng v k t qu c a vi c
kiên trì ñ i tho i trên cơ s xây d ng và c ng c lòng tin, tôn tr ng các l i ích chính ñáng c a
nhau, m ra m t tương lai tươi sáng không ch cho Mi-an-ma mà cho c khu v c chúng ta”.
Nh ng câu này không ph i là n i dung quan tr ng nh t c a bài phát bi u, nhưng là nh ng câu mà
Ch t ch Sang và T ng bí thư Tr ng không bao gi nói ñư c.
K t lu n.
Phát bi u Shangri-La c a Th tư ng Vi t Nam ñã làm Trung Qu c ph t ý.
Ông Trương T n Sang v i vã sang Trung Qu c sau 19 ngày k t thúc Shangri-La.
Nh ng ký k t c a Ch t ch nư c Trương T n Sang v i Trung Qu c th c t là d n ñ a bàn, chu n
b cho Trung Qu c hoàn toàn chinh ph c, th ng tr Vi t Nam. ðây là phiên b n c a Tuyên b
chung Vi t Nam-Trung Qu c do Nguy n Phú Tr ng và phái ñoàn c a ông ta ký khi thăm Trung
Qu c, qua ch ký c a CT nư c Vi t Nam.
S ki n Trung Qu c xâm lư c Hoàng Sa, Trư ng Sa c a Vi t Nam là v n ñ an ninh qu c gia,
quy t không th là v n ñ ch c a B Nông nghi p Phát tri n Nông thôn Vi t Nam và B Nông
nghi p Trung Qu c.

26. 26
Rõ ràng Lu t Bi n Vi t Nam ghi:
ði u 1. Ph m vi ñi u ch nh
Lu t này quy ñ nh v ñư ng cơ s , n i th y, lãnh h i, vùng ti p giáp lãnh h i, vùng ñ c quy n kinh
t , th m l c ñ a, các ñ o, qu n ñ o Hoàng Sa, qu n ñ o Trư ng Sa và qu n ñ o khác thu c ch
quy n, quy n ch quy n, quy n tài phán qu c gia c a Vi t Nam;
Qu c h i Trung Qu c trong tháng 7/2012 ñã thông qua quy t ñ nh thành l p thành ph Tam Sa
g m Hoàng Sa và Trư ng Sa c a Vi t Nam.
Như v y Trung Qu c ñã xâm lư c Vi t Nam.
ðây không ph i là tranh ch p lãnh h i, mà là Xâm lư c lãnh h i.
H p tác v i qu c gia xâm lư c nư c mình, ông Trương T n Sang còn thanh minh, trư c các c tri
ñã b u ông ta vào Qu c h i, là không làm m t ch quy n sao?
Chuy n thăm Hoa Kỳ s p t i th c t là 1 ganh ñua sáng ki n chính tr c a CT Sang v i ông Dũng.
V n ñ Hoa Kỳ r t quan tâm là Nhân quy n s không ñư c CT Sang ñưa ra 1 th a thu n nào.
Rõ ràng, n u mu n có chuy n bi n v Nhân quy n, ph i có 1 nhân vât khác Nguy n Phú Tr ng và
Trương T n Sang thăm M .
Ngư i ñó có th là Th tư ng Nguy n T n Dũng chăng?
© Nguy n Nghĩa
© ðàn Chim Vi t
—————————————–
Tham kh o.
[1]. Ch nh ñ ng, âm mưu gì c a Nguy n Phú Tr ng-Trung Qu c. http://www.danchimviet.info/archives/77493/tu-chinh-dang-den-chuyen-tham-
trung-quoc-cua-chu-tich-sang/2013/07 http://www.danchimviet.info/archives/77493/tu-chinh-dang-den-chuyen-tham-trung-quoc-cua-chu-tich-
sang/2013/07
Dân ch là ni m tin chi n lư c h p lý duy
nh t giúp thoát ra kh i cái vòng lu n qu n
Hán hóa ñã ñư c l p trình!
André Menras – H Cương Quy t
Ph m Toàn d ch
«Ch ng có cách gì giúp cho con nhím ñư c nh n nh i c » (Aristophane)
Ta nghĩ gì ñây v hàng trăm ngư dân Thanh Hóa ñã ñi làm thuê cho ch tàu ñánh cá Trung Hoa ñ
có ñ ng lương t t hơn? Li u h có là nh ng ph n t duy nh t ñáng b bu c t i? Ai là k ph i ch u
trách nhi m v n i ô nh c th c s c a tình tr ng này? ðâu là nh ng h a h n phát tri n kinh t
vùng ven bi n ñư c Phó th tư ng Vũ Văn Ninh tuyên b rùm beng Lý Sơn hơn hai năm trư c?
ðâu là nh ng công trình ñi n khí hóa cho Lý Sơn ñư c cũng cái ông lãnh ñ o c p cao ñó h a
h n? Có tin t c gì không v l i h a h n xây d ng ñ i tàu ñánh cá có ñ ng cơ m nh có v s t ñ

27. 27
s c ch ng l i nh ng cú thúc b ng gót s t c a b n gi danh ngư dân Tàu và ch ng l i ñư c nh ng
tr n bão kinh h n? T t c nh ng thông tin v các ch ñ nêu trên ñ u là thông tin ma.
André Menras H Cương Quy t
Tr i nghi m s ng hàng ngày thư ng xuyên xác nh n m t chân lý có giá tr l ch s b t bi n: nư c
Vi t Nam ñang d n sâu vào m t tình tr ng l thu c bi th m vào Trung Hoa. R t nhi u ngư i cho
r ng ñó là m i nguy hi m n ng n nh t h ng ñang ñè lên nư c Vi t Nam hôm nay. ð n ñ có th
làm cho ñ t nư c này ng t th . H ñã phác h a th y r t rõ và vô cùng chi ti t c nh l thu c này.
Ch ng c n ph i nói l i nh ng ñi u ñó ñây. Tình tr ng cúi ñ u cam ch u này ngày càng gia tăng
và sâu s c thêm. Tình tr ng l thu c ñó ñư c chính th c hóa sau m i cu c g p c p cao các th
b c c a hai ñ ng C ng s n, và sau m i l n h ñ t bút ký k t công khai hay bí m t.
Th t v ng th t ñ y…, nhưng li u c hy v ng thì có ngây thơ chăng?
M t công dân Vi t Nam ñã bi u ñ t l i m t cách sáng s a tình hình khi ch t v n Ch t ch Trương
T n Sang sau chuy n ông này m i ñi B c Kinh v : “… Chúng ta h p tác v i ngư i Tàu. Ngư i
Tàu ñã cai tr chúng ta hàng trăm năm, hàng ngàn năm và luôn luôn tìm cách chèn ép chúng ta.
Ngày hôm nay ngư i Tàu có m t kh p nơi, t r ng núi, ñ ng b ng, cao nguyên, b bi n… »
(Nguyên văn trích d n b ng ti ng Vi t c a A.M. H Cương Quy t – ND).
L ra ngư i ch t v n nên nói thêm: «Ngư i Tàu không ch có m t mà trong nhi u trư ng h p h
còn xua ñu i chúng ta, còn ngư c ñãi chúng ta và ngăn c m chúng ta ki m mi ng ăn ngay trên
m nh ñ t quê hương mình». ðó chính là hoàn c nh ñ c bi t c a hàng ngàn bà con ngư dân mi n
Trung Vi t Nam.
(Hình minh h a do André Menras – H Cương Quy t ch n)
Nhưng ông Ch t ch là con ngư i c a «Chân lý». Ngư i công dân trong Trương T n Sang bi t
khá rõ cái «th c t khách quan» này (ti ng Vi t trong nguyên văn – ND). Ngư i c ng s n trong
Trương T n Sang có quá ñ th i gian ñ nhìn th y cái th c t khách quan ñó n y n phát tri n su t
d c hành trình ông ngoi lên trong b máy c a ð ng. Và ñi u ñó v n ch ng ngăn c n ông Trương
T n Sang v Ch t ch ñ i di n cho nhân dân Vi t Nam c t công ñi cúi ñ u trư c ñám c n v Tàu
m t vênh lên, vênh cao lên như nh ng dùi cui b n lính r n ri Tàu l i ñã m t l n n a giơ cao và ñ p

28. 28
xu ng ñ u nh ng ngư dân Lý Sơn và Bình Châu c a Vi t Nam ñang ñánh cá Hoàng Sa. Ngài
Ch t ch hi u rõ nh ng v t thương này vì bà con ngư dân ñã nói v i Ngài v nh ng v t thương y,
nói t i ch , nói ngay Lý Sơn, nói tr c ti p, nói ñúng lúc Ngài s p du hành sang Tàu. Khi y,
Ngài Ch t ch ñã công khai nói cho h yên lòng(1). Ngài bi t rõ r ng trong lòng nh ng n n nhân
nh ng v t thương y còn sâu xa ñau ñ n hơn nhi u so v i nh ng v t thương n m trên thân th bên
ngoài, nh ng v t thương không ch c a ngư dân Vi t Nam mà là nh ng v t thương c a toàn th
nhân dân Vi t Nam. Ngài Ch t ch bi t r ng nh ng v t thương y r i còn kéo dài và toang hoác
thêm trong khuôn kh nh ng m i quan h “ñ i tác h p tác chi n lư c toàn di n” (ti ng Vi t trong
nguyên văn – ND) gi a hai ð ng và ñư c ñ ng c a bên Trung Hoa r t mong ñ i. y v y nhưng
r i ông Ch t ch v n cúi ñ u ch p nh n… Lúc ông bay ñi B c Kinh, dù mu n dù không thì ông
cũng th s n trong b c cái mà ñ ng chí Ch t ch Tàu c a ông h n s ñánh giá cao hơn là m t d u
hi u t lòng tôn kính, mà hơn c th , ñó th c s là m t món quà t lòng quy thu n: có nh ng công
dân Vi t Nam hãnh di n và x ng danh Công Dân Vi t ñã b trói chân và trói tay, ñã l i m i b m t
t do vì ñã «nói không hay v Trung Qu c» (ti ng Vi t trong nguyên văn – ND). Có nh ng công
dân r t tr trong s ñó ñã b ngư i ta cư p m t nh ng năm tháng ñ p ñ nh t, và có nh ng công
dân khác b t tr hơn trong s ñó ñã b ngư i ta cư p m t s c kh e ñang tàn t trong cu c tuy t
th c kéo dài ho c trong c nh b nh t t mà không ñư c chăm sóc t t …
Và r i sau chuy n du hành h u ngh , ông Ch t ch ñã ñem v nh ng gì cho nhân dân Vi t Nam?
Nh ng cam k t ñ cho phép nh ng cu c xâm nh p m i c a n n văn hóa ð i Hán, cho m t s «h p
tác» nh ng ch n biên thùy, ch c ch n không ph i là h p tác Bi n ðông như ta ñã th y ñ i v i
nh ng chi n sĩ Biên Phòng t i nghi p Thanh Hóa, Hu , Th a Thiên, ðà N ng, Qu ng Ngãi…
ñang không ng ng xua ñ y c b y ñàn tàu ñánh cá Trung Qu c c m i ngày l i ti n sát hơn vào
b bi n Vi t Nam. Ông Ch t ch cũng mang v trong b c c a mình m t chi c «ñi n tho i nóng»
«made in China» (ti ng Anh trong nguyên văn – ND) ñ nói chuy n v i b n cá m p và g i chúng
t i c p c u. Ông Ch t ch cũng mang v m t «ñ c quy n ñ p ñ » n a ñ ñư c ng p sâu hơn n a
và dài lâu hơn n a vào c nh n n n. Ông ch t ch cũng mang v m t d án ñ p như trong mơ ñôi
bên cùng thăm dò trong V nh B c B , tay trong tay cùng v i nh ng chuyên gia trong ngh thu t
c t cáp … ðó là nh ng món quà ñ p ơi là ñ p ông Ch t ch ñã mang v . Không th y m t dòng
nào, không h có m t t nào v nh ng ñi u cơ b n c t t : nh ng ñòi h i v ch quy n c a nhân
dân Vi t Nam trên bi n và trên các ñ o. T t c ñ u bi n h t sau nh ng rùm beng «dũng c m và
sáng su t» t i Shangri-La! Chúng ta hãy gi l i ñem dùng n i b cái bài di n văn làm cho ta t c
ñiên ngư i ñó. Hãy ñ bài di n văn ñó cho ngư i phát ngôn B Ngo i giao ch ng h n. T i cu c
h p báo ngày 11 tháng 7 Hà N i, viên ð i s Trung Qu c ch còn có th v tay hoan h :
«chuy n thăm c a Ch t ch nư c Trương T n Sang ñã t o ñ ng l c thúc ñ y s phát tri n toàn
di n gi a Vi t Nam và Trung Qu c» (ti ng Vi t trong nguyên văn – ND) M t «ñ ng l c» (ti ng
Vi t trong nguyên văn – ND) ch t ngư i cho Vi t Nam. M t s th t v ng cay ñ ng. M t n i bu n
to l n… Th c s chân thành ñ y. Thưa Ngài Ch t ch nư c, n u ngay bây gi Ngài không nói «S
th t» ra, cái s th t Ngài mong mu n nói ra ñ n vô cùng, vâng, n u ông không nói ra thì ai s nói?
Tìm ñâu ra ánh sáng?
K t bây gi , bi t tin vào ai n a? Ch c ch n là không còn tin vào nh ng l i l t t ñ p c a các nhà
lãnh ñ o n a! ðó là nh ng l i l hình như ñư c nói ra nh ng cu c ñ u giá tranh nhau nói hay
cho chính quy n, ph n nhi u là nói có tính cách trình di n chính tr hơn là phát bi u m t l p trư ng
chính tr nghiêm túc có giá tr cam k t ñáng tin c y trư c toàn th nhân dân. Nh ng cam k t không

29. 29
ñư c th c hi n ñó, nh ng l i nói gió bay ñó, nh ng quay ngo t 180 ñ ñó, chúng ñem l i m t hình
nh gì v các nhà lãnh ñ o Vi t Nam trư c con m t nhà quan sát nư c ngoài? Như Giáo sư Carl
Thayer ñã nói v m t nhà lãnh ñ o c p cao khác c a Vi t Nam: «… l i h a duy nh t ông ta th c
hi n, ñó là vi c ñàn áp các ch trang blog». y th nhưng nh ng tuyên b c a nhà lãnh ñ o c p
cao y ñã ñư c rõ ràng và tr nh tr ng xác nh n … ðó là nh ng l i tuyên b có t m c «chi n
lư c»!
Và th là, v i ngư i công dân Vi t Nam bình thư ng, bi t tin c y vào ai bây gi , bi t trông ñ i ánh
sáng t ñâu bây gi ? T nư c Tàu ư? T ð ng C ng s n Vi t Nam ư? T Hoa Kỳ ư?
ð i v i B c Kinh, ñ t ra câu h i ñã là hàm ý câu tr l i r i. Rành rành là nh ng con di u hâu ñang
n m quy n hành ñó s không bao gi ký vào m t b n quy t c hành x COC ho c m t văn ki n
b t kỳ nào khác kh dĩ ép bu c h ph i tôn tr ng lu t pháp qu c t và t b cái «ñư ng lư i bò»
xâm l n c a h . Nghĩ như th là ñiên r ho c là lòe b p. Cu c xâm lăng Hán t c ñã b t ñ u và s
ti p t c tr phi có s kháng c m nh m l i. Rõ ràng là nhà c m quy n Trung Hoa ñã ñ t ni m tin
chi n lư c c a h vào ð ng C ng s n Vi t Nam, ch không ñ t vào nhân dân Vi t Nam. H e s
như s n n d ch n u xu t hi n n n dân ch x «Yuè Nán» (phiên âm ti ng Tàu trong nguyên văn
– ND) vì h bi t r ng n n dân ch ñó mang trong nó s kháng c , th m chí là s ñ c l p th c s –
mà B c Kinh coi như m t t i ác cao nh t.
Còn v i ð ng C ng s n Vi t Nam thì sao? H ñ i x v i khát v ng dân ch ñó như th nào?
Vi c gia tăng giam c m nh ng ngư i có v n ñ v chính tr , vi c gi trò thô b o trong v l y ý
ki n toàn dân nh m dân ch hóa Hi n pháp và ti n t i m t xã h i dân s , s im l ng ñáng khinh
khi không tr l i ñòi h i trưng c u dân ý minh b ch v v n ñ s h u ñ t ñai, t t c nh ng ñi u ñó
cho th y rõ ð ng C ng s n Vi t Nam s không ch u gi i quy t thách th c dân ch hóa ñ t nư c.
Nh t h ng là không ch u gi i quy t xóa b ñi u 4 trong Hi n pháp. Ngư c l i là khác. Và chuy n
bi n ðông, v n ñ lá ph i chi n lư c c t t ñ i v i Vi t N m: nói chi nh ng chuy n ñó n a! Ngư
dân li u có ñư c th c s tr giúp hay không? H n nhiên là có s tr giúp ñ tuyên truy n r ng
kh p, nhưng ñó là s tr giúp l b ch n u ñem so v i nh ng nhu c u có t m quan tr ng chi n lư c
c a chuy n này. Chuy n tr giúp ch y u ñư c ñem ñ t lên ñôi vai c p t nh và s tr giúp c a vài
doanh nhân. Li u nh ng ngư i ngư dân có ñư c che ch như ñư c tuyên b nghiêm ch nh b i ông
B trư ng Ngo i giao Ph m Bình Minh?(2). Th c v y không? Ngay c lá qu c kỳ Vi t ñang tung
bay trên nh ng thuy n ñánh cá cũng b các «ñ i tác chi n lư c» m c ñ nhà binh r n ri xé rách và
v t xu ng bi n! T i b t kỳ qu c gia nào trên th gi i, n u nh ng hành ñ ng xâm l n c ý như v y
mà l p ñi l p l i v i m c ñ c c kỳ tr m tr ng, và khi có nh ng ch ng c không ch i cãi ñư c như
nh ng ch ng c thu ñư c trong nh ng ngày v a qua, thì như th là ñ ñ ñ xu ng ñư ng hàng
trăm nghìn ngư i bi u tình ph n n . Vi t Nam thì ngư c l i, nh ng ai có gan ñi bi u tình li n b
b vào nhà tù. «ði thôi, ñi ñi thôi, có chuy n vì mà xem! n ñ nh chính tr !» (ti ng Vi t trong
nguyên văn – ND).
M c s ng c a ñ i ña s ngư i lao ñ ng trên bi n li u có khuy n khích h «bám l y ngư trư ng
truy n th ng»? Ta nghĩ gì ñây v hàng trăm ngư dân Thanh Hóa ñã ñi làm thuê cho ch tàu ñánh
cá Trung Hoa ñ có ñ ng lương t t hơn?(3) Li u h có là nh ng ph n t duy nh t ñáng b bu c
t i? Ai là k ph i ch u trách nhi m v n i ô nh c th c s c a tình tr ng này? ðâu là nh ng h a h n
phát tri n kinh t vùng ven bi n ñư c Phó th tư ng Vũ Văn Ninh tuyên b rùm beng Lý Sơn

30. 30
hơn hai năm trư c? ðâu là nh ng công trình ñi n khí hóa cho Lý Sơn ñư c cũng cái ông lãnh ñ o
c p cao ñó h a h n? Có tin t c gì không v l i h a h n xây d ng ñ i tàu ñánh cá có ñ ng cơ m nh
có v s t ñ s c ch ng l i nh ng cú thúc b ng gót s t c a b n gi danh ngư dân Tàu và ch ng l i
ñư c nh ng tr n bão kinh h n? T t c nh ng thông tin v các ch ñ nêu trên ñ u là thông tin ma.
Ch c ch n ñó là nh ng thông tin không ñ ch t «chính tr » theo th hi u c a ông Nguy n Th K
và các ñ ng chí c a ông này t i Ban Tuyên giáo TW ñ có th loan báo cho ñông ñ o nhân dân.
C n nh n rõ ñi u này: không ph i cái ð ng C ng s n Vi t Nam hi n nay s ñưa ñ t nư c ra kh i
cái h l thu c vào nư c Tàu!
V y thì, hay là bám vào ông Obama chăng? S là không công b ng n u c n m lỳ nơi ñau lòng
c a L ch s và ch ng ch u gi cho nó sang trang. Ta c n th a nh n r ng Hoa Kỳ luôn luôn nói vô
cùng hay v quy n Con Ngư i. Hoa Kỳ ti p t c công vi c ñó m t cách kiên quy t và có ki m ch .
Tuy nhiên, tính kiên quy t ñó ñã ñư c ñ i thay tùy theo hoàn c nh và tùy theo t m quan tr ng c a
nh ng hi p ngh ñư c ký k t ho c d phòng ký k t v i nh ng chính quy n ñang thi u nh ng
quy n ñó. Ta hãy nói th ng ñi, xa hơn ngôn t , trong nh ng hành ñ ng trư c sau như m t, cái chú
Sam t t kia luôn luôn bi t nương nh tay v i nh ng k vi ph m Nhân quy n – nương tay v i con
dê vào vư n ăn tr m b p c i. ðó là chuy n bình thư ng: chú Sam tôn sùng s a dê. ðó là quy t c
b t kh bi n c a «quy n l i qu c gia»: ñ i v i các doanh nghi p và các nhà băng Hoa Kỳ, thì ñô-la
ñã r i m i ñ n quy n con ngư i … Ho c là không có gì h t. «Chúng tôi ñang kinh doanh: yêu c u
không qu y r y!». Ta ch nên mơ m ng: Chúa cũng ch ng dùng business ñ c u chúng ta m t
cách t nhiên và vô tư ñâu.
Ni m tin chi n lư c duy nh t h p lý
Không, nhân dân Vi t Nam không h thay ñ i gì g c r ñ ñ n n i trông ñ i vào nh ng cu c du
hành «tái c u t o thăng b ng» c a anh này anh n t i thăm ch n n ch n kia. M y anh y s ch ng
gi i quy t ñư c v n ñ c t lõi, s ng còn c a ñ t nư c: vì ñ t nư c ñang c n có m t s dân ch
minh b ch và chính danh. Ch duy nh t dân ch m i có th gi i phóng nh ng trái núi năng lư ng
và trí khôn ñang b vùi l p trong vùng sâu xa nh t c a m t dân t c có m t L ch s phi thư ng
ñang ñư c th a k b i th h tr Vi t Nam bên trong bên ngoài ñ t nư c. Ch duy nh t dân ch
m i ñ s c làm lay ñ ng các phòng tuy n và ñem l i cái m i. Duy nh t cái ánh sáng dân ch ñó là
có th b o v ñư c di s n qu c gia và gi i thoát m t cách tích c c nh ng kho báu t nhiên ch a
ñ ng trong lòng ñ t và ngoài bi n nh m hi n ñ i hóa lành m nh và b n v ng ñ t nư c v i nh ng
ch n l a cho ñ t nư c.
Ni m tin chi n lư c h p lý cho nư c Vi t Nam hôm nay là ni m tin c a m t nhân dân ñã trư ng
thành và kiêu hãnh, trong t ng cá nhân và trong toàn th m i ngư i, s n sàng chi n ñ u kháng c ,
m t cu c chi n ñ u mang tính công dân, hòa bình và gi i phóng. Nh ng thành t u s t i khi dân
t c này cùng ti n bư c, và cùng ñi v i h là vô s ngư i b n cũ và m i.
(1) «Ch t ch nư c kh ng ñ nh, ð ng, Nhà nư c luôn theo sát nh ng ho t ñ ng c a bà con, làm t t c ñ bà con yên tâm ho t ñ ng
trên bi n. (VOV)» (Ti ng Vi t trích d n trong nguyên văn – ND).
(2) Vietnamnet 29-5-2013 «Nguyên t c c a ta là b o v ngư dân »… « Còn trên ngư trư ng, n u có nh ng vi ph m vào vùng bi n
c a ta thì các l c lư ng ch c năng s có trách nhi m b o v » (Ti ng Vi t trích d n trong nguyên văn k c ch in to và in ñ m – ND).
(3) Ngư i lao ñ ng 21 05 2013

31. 31
Bà Dương Th Tân: Tuy t th c ñã 25
ngày, ði u Cày ñang c c kỳ nguy k ch
RFI – Vi t ng . Th y My.17-07-2013
Nghe audio Ph ng v n bà Dương Th Tân
Theo như c m nh n c a tôi, phán ñoán c a tôi, tình hình ông H i c c kỳ nguy k ch. ðang cái
m c ñ nguy hi m l m, thì ông Nghĩa m i li u ñ mà nói ra ! Bi t r ng nói ra s b ngư i ta kh ng
b , ngư i ta ñe d a ho c là k lu t, trong cái ch n lao tù không ai bi t, nhưng ông bu c ph i nói
ra !
ðã t ng tuy t th c m t l n 28 ngày. Cái ngày cao ñi m, ngày sau cùng y h bu c ph i ñưa ông
y ñi c p c u vì ông ñã gi ng như m t tr ng thái ch t lâm sàng ! Ông còn không dung n p ñư c
b t kỳ th gì mà h ñ cho ông y. Có nghĩa là khi vào b nh vi n, ngư i ta ñ s a, ñ nư c cho
ông y là hoàn toàn ông không nu t ñư c. T c là cơ th không ti p nh n ñư c b t c m t cái gì
n a, thì h v i vàng ph i ñưa vào c p c u tích c c, m t b n ngày ông y m i t nh d y.
Theo tin chúng tôi v a nh n ñư c hôm nay
17/07/2013, blogger ði u Cày, ñã tuy t th c trong tr i giam s 6 xã H nh Lâm huy n Thanh
Chương t nh Ngh An, cho ñ n hôm nay ñã là ngày th 25. Bà Dương Th Tân, v ông ra thăm
nhưng không ñư c g p, v a v ñ n Thành ph H Chí Minh thì nh n ñư c tin d t v m t ngư i
b n tù. Gia ñình ñang r t ho ng lo n vì như v y tính m ng ði u Cày ñang b ñe d a.
Blogger ði u Cày tên th t là Nguy n Văn H i, sinh năm 1952, b giam gi t ngày 19/04/ 2008 vì
t i « tr n thu ». Sau hai năm rư i tù giam, khi ñư c mãn h n vào tháng 10/2010, ông không ñư c
tr t do mà b truy t ti p vì t i « tuyên truy n ch ng Nhà nư c » theo ñi u 88 Lu t Hình s .
Ngày 24/09/2012, ông b ra tòa cùng vói các blogger T Phong T n, Phan Thanh H i, và lãnh b n
án 12 năm tù c ng thêm 5 năm qu n ch .
Là ngư i sáng l p Câu l c b Nhà báo T do, blogger ði u Cày ñã t ng vi t nhi u bài ñ u tranh
ch ng b t công xã h i, và là m t trong nh ng ngư i tích c c xu ng ñư ng r t s m ngay t cu i

32. 32
năm 2007 ñ bi u th lòng yêu nư c, ph n ñ i các hành ñ ng xâm l n c a Trung Qu c t i Bi n
ðông.
ðư c bi t trư c ñây khi b giam tr i B34 c a B Công an, blogger ði u Cày ñã t ng tuy t th c
28 ngày. ði u ñáng chú ý là s ki n tù nhân lương tâm n i ti ng này tuy t th c di n ra sau v ti n
sĩ lu t Cù Huy Hà Vũ tuy t th c trong tr i giam s 5 c a B Công an Yên ð nh, Thanh Hóa vào
tháng Sáu m i ñây. ð n ngày 30/6 l i x y ra v hàng trăm tù nhân phân tr i 1 Xuân L c, ð ng
Nai n i lo n, b t giám th làm con tin ñ ñòi h i ñáp ng nh ng yêu c u c a h v ñi u ki n giam
gi .
Nh ng s c liên ti p x y ra cho th y tình tr ng các nhà tù Vi t Nam ñang có nhi u v n ñ . ð c
bi t là cách ñây m t năm, vào ngày 02/05/2012 nhân ngày T do Báo chí Th gi i, ông Barack
Obama ñã t ng nh c nh « ñ ng quên nh ng ngư i như blogger ði u Cày ». Vào th i ñi m ch
trư c chuy n công du Hoa Kỳ c a Ch t ch nư c Vi t Nam Trương T n Sang có m t tu n, ch c
ch n T ng th ng M s không quên ñ c p ñ n v n ñ nhân quy n trong cu c h i ñàm s p t i.
Tr l i RFI Vi t ng qua ñi n tho i t i nay, bà Dương Th Tân ñã cho bi t nh ng c m xúc c a gia
ñình khi ñ t ng t bi t tin ông Nguy n Văn H i ñã tuy t th c t 25 ngày qua.
Bà Dương Th Tân : T lúc b n gi chi u ñ n gi khi nghe cái tin này c tôi l n các con ñ u r t
ho ng lo n, th c s trong gia ñình gi này chưa ai ăn u ng ñư c gì. N u tính ra là ñã b y ti ng
ñ ng h r i mà chưa ăn n i cái gì, vì r t là hoang mang, r t là lo l ng. ðâu có ph i g n ngay
ñây ñ mình ch y ñ n ch t v n, h i ngư i ta cho nó rõ chuy n ñâu. Mà trong khi ñó tôi v a t
Ngh An v hôm qua, hôm nay tôi m i v ñ n nhà.
Tôi ñi thăm ông H i ngày hôm qua. ð n nơi h ñ tôi ch t 13 gi rư i cho ñ n t n 16 gi rư i,
t c là b n ti ng ñ ng h . Hơn b n ti ng ñ ng h ngoài n ng, sau ñó h m i vào, h ch tr l i
r t là ng n g n. Và h nói ào ào cho nhanh ñi, là ông H i b k lu t, không ñư c cho thăm g p.
Tôi có ch t v n là anh gi i thích cho tôi v lu t pháp, thì anh cũng ph i cho tôi bi t là t i sao ông
H i b k lu t, và b k lu t t lúc nào ? Vòng vo mãi m y câu thì ngư i ta cũng bu c ph i nói là,
à, ông y gây r i trong tr i giam, cho nên b k lu t. Khi tôi h i là b t bao gi thì ông ta không
bi t tr l i làm sao c ! Và loanh quanh m t lúc thì nói ñ i là – tôi nghĩ là nói ñ i thôi – là m t
tu n r i.
Tôi b o lu t pháp quy ñ nh rõ ràng là khi b k lu t không quá m t tu n, thì ông ta có ch a l i là
mư i ngày. Tôi có b ng ch ng cho vi c ông ta nói. Ông nói m i m t ñ t k lu t là mư i ngày. Tôi
b o v y thì tôi s ra ngoài, tôi thuê nhà tr l i ba ngày ñ tôi s vào ñây sau khi h t mư i ngày,
thì ông ta có nói v i m t câu là có th l n này như th này, l n sau thì cũng chưa bi t ñ nói. Sau
ñó ông ta ñi r t nhanh, ñ l i cho m t, hai c u ph tá ñ ki m tra nh ng món ñ mà tôi g i.
Trong bu i g p g r t là ng n ng i như th , ông ta gi i thích v chuy n này chuy n kia và ñ ng
th i nói r t nhi u v tình ngư i, v ñ o lý, là chúng tôi có tình ngư i cho nên chúng tôi s ñ cho
ch g i nh ng ñ này. Nhưng tôi ñâu có bi t r ng ñ y ch là m t hình th c che ñ y.

33. 33
Tôi hoàn toàn ng ngàng, hoàn toàn choáng váng khi nghe ch Nga, v nhà văn Nguy n Xuân
Nghĩa nói, em ơi, anh H i tuy t th c 25 ngày r i ! Anh Nghĩa nói v i ch , v a nói v a khóc, và
m i nói ñư c m t câu ñ y là nó b t mi ng anh Nghĩa lôi ñi, sau ñó gi ch l i l p biên b n vi ph m
n i quy c a tr i giam.
Th y th quá b c xúc nên ch m i nói v i m y ngư i l p biên b n ch , là các c u các cô m i là
nh ng ngư i không có k lu t. Các c u các cô vi ph m k c v lu t pháp cũng như v ñ o lý làm
ngư i, cho nên ñ ng bao gi b o tôi ký vào nh ng th biên b n c a các c u các cô. Ch cũng l n
ti ng m ng cho như th , cho nên sau ñó h t l p biên b n ra thôi ch ch cũng ch ng ký, ch ñi
v .
Cho ch g p ch ng ñư c mư i lăm, hai mươi phút gì ñ y, nhưng khi anh y nói cái câu « Anh H i
tuy t th c » m t cái là b t mi ng lôi ñi luôn, thì ch ng bi t là ñã nói ñ nh ng chuy n gì c a gia
ñình hay chưa.
Theo như c m nh n c a tôi, phán ñoán c a tôi, tình hình ông H i c c kỳ nguy k ch. ðang cái
m c ñ nguy hi m l m, thì ông Nghĩa m i li u ñ mà nói ra ! Bi t r ng nói ra s b ngư i ta kh ng
b , ngư i ta ñe d a ho c là k lu t, trong cái ch n lao tù không ai bi t, nhưng ông bu c ph i nói
ra !
RFI : Trư c ñây vào năm 2011 anh H i ñã t ng tuy t th c m t l n r i ph i không ch ?
ðã t ng tuy t th c m t l n 28 ngày. Cái ngày cao ñi m, ngày sau cùng y h bu c ph i ñưa ông
y ñi c p c u vì ông ñã gi ng như m t tr ng thái ch t lâm sàng ! Ông còn không dung n p ñư c
b t kỳ th gì mà h ñ cho ông y. Có nghĩa là khi vào b nh vi n, ngư i ta ñ s a, ñ nư c cho
ông y là hoàn toàn ông không nu t ñư c. T c là cơ th không ti p nh n ñư c b t c m t cái gì
n a, thì h v i vàng ph i ñưa vào c p c u tích c c, m t b n ngày ông y m i t nh d y.
Bây gi ngày hôm nay cái tr i Thanh Chương này ñã là ngày th 25. Trư c ñó là 28 ngày, và
bây gi là 25 ngày, mà cái ch Thanh Chương này, t tr i giam ñó ñ n nơi có b nh vi n ph i 70
cây s . ðư ng khó ñi, ch không ph i như trong thành ph , ñây ngư i ta h còi lên ch y m t tí
kho ng mươi, mư i lăm phút ñ n b nh vi n. nơi ñó có th h ph i ñi hai ti ng ñ ng h thì m i
t i ñư c b nh vi n.
Tôi ch c ch n m t ñi u r ng tính m ng ông H i ñang b ñe d a nghiêm tr ng ! Các cháu t chi u
ñ n gi m i ñ a m t xó không nói năng gì, t i nghi p l m.
RFI : Nhưng có l Nhà nư c cũng không d i gì ñ x y ra chuy n x u nh t cho anh H i ?
Tr i ơi, h ñã t ng tuyên b mà, h s ñánh cho bác sĩ nhìn không ra, lu t sư tìm không th y ! H
tuyên b rõ ràng trong cái ñ n công an như th , mà rõ ràng h bi t ông H i ñư c bi t ñ n như
th mà còn làm như v y.
Con ngư i ta cái ñ t nư c này, và trong tay c a h n a ! ðang là m t cái gai trong m t h
n a thì nói th t v i cô, ñã t ng nhi u ngư i ch t r i cô th y không. R t, r t là nhi u ngư i r i.

34. 34
Ch t th m luôn mà nó ñ v cho ngư i ta th n th kia, t t r i là…Nói chung là « t ch t », ch
không ph i nó làm ch t !
Th thì cô nghĩ th xem là gia ñình có lo hay không. Con ngư i kh e m nh như th , b y tám ch c
ký lô, vào trong ñ n công an m t lúc ra thành cái xác không h n, thì th h i r ng ai mà không lo.
Hang hùm mi ng sói mà ! Chúng nó gi t ngư i có b o kê. Cho nên nói th t v i cô, các cháu nó lo
không ph i là không ñúng, mà chính b n thân tôi cũng r t là lo.
RFI : Xin r t c m ơn bà Dương Th Tân, c u mong bình an cho ông Nguy n Văn H i và gia
ñình.
Ngu n: RFI – Vi t ng
ðâu r i T qu c - Danh d - Trách nhi m?
M N m (Danlambao) - Không ph i vô ý khi ngư i ta ñưa câu "T qu c, danh d , trách nhi m"
tr thành kh u hi u ph i thu c n m lòng, b i có ý th c ñư c danh d c a T qu c mình ngư i ta
m i bi t trách nhi m c a mình n m ñâu và b n thân mình ph i làm gì ñ b o toàn danh d c a
T qu c. M t danh d là m t t t c , Vi t Nam không th giáo d c tinh th n yêu nư c cho công dân
mình khi danh d T qu c không ñư c b o toàn.
Và T qu c không nên, không th , không là s ñ ng hóa v i nh ng s n ph m ñư c góp nh t
và tái ch ...
*
Cách ñây hơn 3 tháng hàng lo t báo trong nư c cùng ñưa tin "các ngư dân tàu cá QNg 96382
quy t tâm b o v lá c T qu c dù b tàu tu n tra Trung Qu c b n cháy nóc cabin t i qu n ñ o
Hoàng Sa". Nhi u t báo cùng ñăng b c nh lá c rách bươm ñư c nh ng ngư i ngư dân v a tr

35. 35
v t cõi ch t nâng niu trân quý như sinh m ng mình, có báo còn ch y tiêu ñ "Tàu cháy nhưng
quy t không ñ cháy c T qu c" (1)
"ðó là lòng yêu nư c, là danh d c a T qu c và là trách nhi m c a công dân".
Báo ñã ñưa tin như v y.
Xi n dương nh ng ngư i ngư dân bình thư ng c n k v i cái ch t b i bàn tay xâm lư c c a k
láng gi ng x u b ng Trung Qu c như ng i ca "nh ng ngư i anh hùng áo v i, tay không gi dáng
hình ñ t nư c", thôi cũng ñư c. T hào, t tôn và t sư ng v n là "nét văn hóa" c a x s này.
Báo chí c n có anh hùng ñ ng i ca, ñ quên ñi trách nhi m b o v lãnh h i, b o v ngư i dân và
b o v lá c màu ñ sao vàng là c a quân ñ i, ch không ph i ch là trách nhi m và nghĩa v c a
nh ng ngư dân ñang ngày ñêm bám ñ o, gi bi n kia.
T qu c là c a chung, nhưng nh ng lúc như th này ngư i ta c n khái ni m y ñ kho l p trách
nhi m, che gi u b t nh ng ñi u không th nói trên m t báo ñ ñ m b o ñư ng l i ngo i giao.
Và s th t mà chúng ta ph i th a nh n là sau văn ki n "Th a thu n nh ng Nguyên t c cơ b n ch
ñ o gi i quy t v n ñ trên bi n gi a nư c C ng hòa Xã h i ch nghĩa Vi t Nam và nư c C ng hòa
Nhân dân Trung Hoa" ñư c ký vào ngày 11/10/2011 b i ông T ng bí thư Nguy n Phú Tr ng và
ông T ng bí thư, Ch t ch nư c CHND Trung Hoa, H C m ðào thì tàu cá Vi t Nam v n b b n,
ngư dân Vi t Nam v n b ñánh ñu i, b cư p bóc trên chính ngư trư ng c a mình.
Ai ch u trách nhi m cho t t c nh ng vi c này?
Ngư dân và ngư i ñ c t hào vì b o v ñư c "lá c T qu c" cháy xém, rách nát, còn nh ng ngư i
ñ t bút ký vào nh ng văn ki n, nh ng tuyên b chung có c m th y danh d c a ñ t nư c mình b
chà ñ p hay không?
Ngư i ta lưu gi lá c rách bươm ñư c b o v b i m ng s ng c a nh ng ngư i ngư dân tr tu i "
B o tàng Tu i tr Vi t Nam nh m giáo d c tinh th n yêu nư c, ý th c b o v toàn v n ch quy n
bi n ñ o c a ñ t nư c cho th th tr ."
Nhưng ngư i tr s nghĩ gì khi b n bè h ñi bi u tình ch ng các hành vi xâm lư c ngang ngư c
c a Trung Qu c t i Sài Gòn và Hà N i b ñ p vào m t, b ñánh, b quăng qu t trên xe và b ñưa
vào tr i ph c h i nhân ph m?
Giáo d c tinh th n yêu nư c b ng cách kêu g i công dân c a mình h t năm này qua tháng khác,
ti p t c im l ng ch ñ i ngư i phát ngôn c a B Ngo i giao lên ti ng, im l ng ch ñ i các công
hàm ñư c trao ñi m t cách thành kh n và cũng h t năm này qua tháng khác ti p t c ch ng ki n
máu và nư c m t c a ngư dân mình v n ti p t c ñ xu ng trên chính ngư trư ng quê hương ư?
ðâu r i danh d c a T qu c này khi ngư i dân không ñư c bi t tin t c th c tr ng c a nó?

36. 36
Danh d là th không th ñ nh hình ñư c nên ch c là nó v n còn ñó thôi, nhà nư c khuy n khích
ngư dân ra bi n, khuy n khích nh ng ngư i tay không gi ñ o b ng cách trao ti p cho h nh ng lá
c m i ñ c m lên nóc tàu c a mình.
Và ngư dân Vi t Nam l i ti p t c ra khơi b ng ni m tin r ng ñây chính là ngư trư ng lâu ñ i c a
cha ông ñ l i.
Có ngư i huy n ho c r ng T qu c v n còn ñó qua nh ng lá c màu ñ có ngôi sao vàng trên
nh ng con tàu bám bi n ngày ñêm, nhưng th c t l ch s Vi t Nam ñã ch ng minh, Vi t Nam ñã
không còn v n nguyên k t ngày ñ ng c m quy n nh n v hai lá c ñ máu c a th gi i c ng s n
ñ i ñ ng. Ngày hôm nay, và bao ngày ñã qua, h th ng tuyên truy n c a ñ ng ñã ñ ng hóa r t
nhi u s n ph m c a Tàu, c a Liên Xô, ñư c ñ ng tái ch l i, ñánh tráo nó v i các khái ni m t
qu c, nhân dân, dân t c... Và ngư i dân sau bao nhiêu năm ñã vô tình ñ ng ý, t nh n, và hãnh
di n v nh ng s n ph m trên.
T qu c, danh d , trách nhi m ñ ng nghĩa v i vi c b o v m t lá c màu ñ sao vàng sao b n lá
c c ng s n t bên Phúc Ki n nư c Tàu?
Cách ñây 3 ngày, ngày 10/07/2013, "tàu cá Vi t Nam b t n công, ch t c " b i m t "chi c tàu sơn
màu tr ng mang s hi u 306 c a Trung Qu c", báo chí trong nư c không nói gì ñ n chi ti t tàu cá
b t n công b i nh ng ngư i m c ñ s quan h i quân Trung Qu c và h u như r t ít báo nh c ñ n
chi ti t "b ch t c ". (3)
T i sao?
Danh d c a T qu c ñã b rơi r ng ngay sau "Tuyên b chung gi a Vi t Nam và Trung Qu c năm
2013" ñư c ký sau chuy n thăm chính th c c a Ch t ch nư c Trương T n Sang? (4)
"Hai bên trao ñ i ý ki n chân thành, th ng th n v v n ñ trên bi n, nh t trí vi c Lãnh ñ o hai
ð ng, hai nư c duy trì trao ñ i và ñ i tho i thư ng xuyên v v n ñ trên bi n Vi t Nam-Trung
Qu c, ch ñ o và thúc ñ y gi i quy t n th a v n ñ trên bi n xu t phát t t m cao chi n lư c và
ñ i c c quan h hai nư c. Hai bên s nghiêm túc th c hi n “Th a thu n v nh ng nguyên t c cơ
b n ch ñ o gi i quy t v n ñ trên bi n Vi t Nam-Trung Qu c”, s d ng t t các cơ ch như ñàm
phán biên gi i lãnh th c p Chính ph ..., kiên trì thông qua hi p thương và ñàm phán h u ngh ,
tìm ki m gi i pháp cơ b n và lâu dài mà hai bên ñ u có th ch p nh n ñư c, tích c c nghiên c u
gi i pháp mang tính quá ñ không nh hư ng ñ n l p trư ng và ch trương c a m i bên, bao g m
tích c c nghiên c u và bàn b c v n ñ h p tác cùng phát tri n."
M hôi công s c và nư c m t c a ngư dân Vi t Nam v n ñ sau các tuyên b !!!
T hơn n a là sau l xi n dương tinh th n yêu nư c b o v "lá c T qu c" c a ngư dân Vi t Nam
thì c t c b ch t,
Có ai c m th y ñ ng nghét sau khi ñ c nh ng b n tin trên không?

37. 37
Không ph i vô ý khi ngư i ta ñưa câu "T qu c, danh d , trách nhi m" tr thành kh u hi u ph i
thu c n m lòng, b i có ý th c ñư c danh d c a T qu c mình ngư i ta m i bi t trách nhi m c a
mình n m ñâu và b n thân mình ph i làm gì ñ b o toàn danh d c a T qu c.
M t danh d là m t t t c , Vi t Nam không th giáo d c tinh th n yêu nư c cho công dân mình khi
danh d T qu c không ñư c b o toàn.
Và T qu c không nên, không th , không là s ñ ng hóa v i nh ng s n ph m ñư c góp nh t và tái
ch .
M N m. danlambaovn.blogspot.com
__________________________________
Chú thích:
(1) http://www.tienphong.vn/xa-hoi/619371/Tau-chay-nhung-quyet-khong-de-chay-co-To-quoc-tpp.html
(2) http://www.thanhnien.com.vn/pages/20130328/tang-thuong-ngu-dan-va-thuyen-truong-dung-cam-bao-ve-co-to-quoc.aspx
(3) - http://giaoduc.net.vn/Xa-hoi/Hai-tau-ca-cua-ngu-dan-Ly-Son-bi-tau-Trung-Quoc-tan-cong-thu-tai-san/306603.gd
- http://vnexpress.net/tin-tuc/xa-hoi/tau-ca-thiet-hai-400-trieu-sau-khi-bi-tan-cong-o-hoang-sa-2847065.html
- http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2013/07/130709_fishing_boat_vn_attacked.shtml
(4) http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/viet-nam-trung-quoc-ra-tuyen-bo-chung-2835745.html
Vi t - M tr thành ñ i tác chi n lư c
(ð i s ng) - ð i tác chi n lư c v n là cái ñích phía trư c, tuy c hai bên còn ph i vư t qua
m t s tr l c ñ ñi t i, vì l i ích m i nư c, vì hoà bình, n ñ nh và ph n vinh c a khu v c.
Trong chuy n thăm M tháng 6.2007, Ch t ch nư c Nguy n Minh
Tri t ñã ch ng ki n l ký k t gi a hai t ch c Vi t – M nh m giúp
gi m n n ñánh c p b n quy n ph n m m. nh: microsoft.com
Ngày 25/7 t i, T ng th ng M Barack Obama s ti p Ch t ch nư c Vi t Nam Trương T n Sang
t i Nhà Tr ng, Washington, D.C. ðó là n i dung n i b t trong tuyên b c a thư ký báo chí Nhà
Tr ng v chuy n thăm Hoa Kỳ cu i tháng 7 c a Ch t ch nư c Trương T n Sang.
ð i s quán M t i Hà N i tu n qua v a phát ñi tin này trên trang web c a mình. Tr l i ph ng
v n truy n thông qu c t hôm 12/7, TS Lê ðăng Doanh, chuyên gia kinh t cao c p, nói: “T ng

38. 38
th ng Obama ñã ñ ngh Vi t Nam thi t l p quan h ñ i tác chi n lư c v i Hoa Kỳ, và tôi hy v ng
kỳ này hai bên có th tăng cư ng m i quan h y và nâng cao t m h p tác lên ñ i tác chi n lư c”.
Nh ng tháng 7 l ch s
T ng th ng Obama s th o lu n v i Ch t ch nư c Trương T n Sang làm th nào ñ c ng c hơn
n a quan h ñ i tác gi a hai nư c trong các v n ñ chi n lư c khu v c và tăng cư ng h p tác
v i ASEAN. ðây là chuy n thăm l n th hai c a Ch t ch nư c Vi t Nam t i M . Tháng 6/2007,
Ch t ch nư c Nguy n Minh Tri t ñã có chuy n thăm Washington dư i th i T ng th ng George
W. Bush. Như v y là thêm m t tháng 7 n a – tháng 7/2013 có th ñư c ghi như m t m c m i
trong bang giao gi a hai c u thù? Sau 20 năm k t 1975, hai nư c l y ngày 12/7/1995 làm ngày
bình thư ng hoá quan h . T ñ y ñ n nay 18 năm n a ñã trôi qua…
Theo thư ký báo chí Nhà Tr ng, T ng th ng Obama trông ñ i th o lu n hàng lo t lĩnh v c song/ña
phương như v n ñ nhân quy n, t m quan tr ng c a vi c hoàn t t hi p ñ nh TPP và các thách th c
phát sinh như bi n ñ i khí h u. Nhân quy n là n i dung quan tr ng nhưng không th nào là y u t
áp ñ o các quan h khác. Trong m t trao ñ i m i ñây, ñ i s M t i Hà N i David Shear th a
nh n: “C Vi t Nam l n M ñ u ñòi h i nhau khá nhi u nên quá trình ñàm phán TPP r t thách
th c…”.
L i ích kinh t và chi n lư c
Các nhà phân tích cho r ng, Ch t ch nư c Trương T n Sang trông ñ i T ng th ng Obama ñ ng ý
ñ ngành công nghi p d t may ñang n r c a Vi t Nam ti p c n nhi u hơn v i th trư ng M , v n
là ñi u ki n ch y u ñ Hà N i ch p thu n v i m t s ñi u kho n khác trong TPP. M t s ñ i tác
ñang thương lư ng mu n M cân nh c k lư ng hơn v vi c này, vì cho r ng Vi t Nam c n s p
x p l i m t s lu t l m i và phương th c giao ti p thương m i v i các thành viên trong kh i.
Washington mu n Vi t Nam cam k t t o ñi u ki n ñ các doanh nghi p M có th c nh tranh công
b ng v i các doanh nghi p nhà nư c c a Vi t Nam.
M cũng mu n Vi t Nam n l c hơn n a trong lĩnh v c s h u trí tu .
ð tài n i b t khác s ñư c ñ c p trong các cu c h i ñàm là v n ñ Bi n ðông. Hai bên tán thành
nh ng n l c gi a ASEAN v i Trung Qu c ñ ti n t i b Quy t c ng x COC mang tính ràng
bu c pháp lý. Theo GS Carl Thayer t h c vi n Qu c phòng Úc: “Hoa Kỳ nên xem xét cách th c
h tr Vi t Nam nâng cao công tác tu n tra bi n, h tr công tác tu n tra bi n trên không và phát
huy h p tác gi a l c lư ng tu n duyên M v i c nh sát bi n Vi t Nam”.
T i chuy n thăm này, ñ i tác chi n lư c v n là cái ñích phía trư c, tuy c hai bên còn ph i vư t
qua m t s tr l c ñ ñi t i, vì l i ích m i nư c, vì hoà bình, n ñ nh và ph n vinh khu v c. Theo
GS Nguy n M nh Hùng t ñ i h c George Mason (Hoa Kỳ), có m t s nguyên t c ñ hình thành
lên quan h ñ i tác chi n lư c. “M t trong nh ng nguyên t c y là s tin c y l n nhau. Mà mu n
tin c y l n nhau thì ph i có nh ng giá tr tương ñ ng”, GS Hùng nói. N u các cu c h i ñàm t i M
c a Ch t ch nư c l n này ñưa ra ñư c phương hư ng c i thi n tình hình thì có th m ñư ng cho
m t m i quan h ñ i tác m i.

39. 39
GS Jonathan London t ñ i h c Hong Kong nh n xét, chuy n thăm c a Ch t ch nư c Trương T n
Sang s tăng kh năng ti p c n th trư ng và thu hút thêm ñ u tư c a M vào Vi t Nam. “Quan h
sâu r ng hơn v i M s giúp gi i quy t m t s khó khăn v kinh t và gi i to b t áp l c trong
tranh ch p ch quy n lãnh th ”, GS Jonathan nói. Còn theo GS Thayer, chuy n ñi này là m t n
l c m i nh m có ñư c tho thu n v h p tác chi n lư c. “Thành công ñ n ñâu, tuỳ thu c vào
quy t tâm t c hai phía. M có quy n l i trong chi n lư c toàn c u, Vi t Nam có nhu c u c a
mình”, GS Thayer nh n ñ nh. Chuy n ñi c a Ch t ch nư c Trương T n Sang s m sang m t
trang m i v bang giao, hay ch là m t chuy n thăm thông thư ng, dư lu n s bi t rõ hơn t thông
cáo chung ngày 25/7 này.
• (Theo SGTT)
==========================================
http://phiatruoc.info/thiet-lap-nen-tang-cho-moi-quan-he-viet-my/
Thi t l p n n t ng cho m i quan h Vi t-M
Vũ ð c Khanh và Võ T n Huân
Theo VOA
Tin t c v chuy n thăm c a Ch t ch Vi t Nam Trương T n Sang t i Th ñô Hoa Th nh ð n vào
ngày 25 tháng 7 t i ñây ñã ñư c m t s cơ quan truy n thông qu c t ñưa tin trong vài ngày v a
qua. ðây là l n th hai Ch t ch nư c Vi t Nam chính th c thăm Hoa Kỳ sau l n thăm ñ u tiên
dư i th i Ch t ch Nguy n Minh Tri t h i năm 2007.
Các ch ñ s mang ra th o lu n
gi a Vi t Nam và Hoa Kỳ bao g m v n ñ nhân quy n, an ninh khu v c, thương m i và bi n ñ i
khí h u. Nh ng v n ñ l n c a khu v c như thương m i và bi n ñ i khí h u có th s không gây
nhi u tr ng i trong các cu c ñàm phám gi a hai nư c. Tuy nhiên, nút th t l n nh t trong m i
quan h Vi t–M là tình tr ng nhân quy n chưa m t l n ñư c c i thi n t r t nhi u năm qua t i
Vi t Nam.
H sơ nhân quy n t i t c a Vi t Nam ñã d n ñ n vi c trì tr trong các cu c ñàm phán cũng như
ti n ñ n m i quan h ñ i tác chi n lư c gi a hai qu c gia.
M i quan h không cân x ng

40. 40
ð i v i Vi t Nam, ð ng C ng s n ñang ti p t c tìm ki m cơ h i ñ nâng cao m i quan h v i Hoa
Kỳ lên thành ñ i tác chi n lư c. Trong khi ñó, Hoa Kỳ mu n th y Vi t Nam c i thi n h sơ nhân
quy n, h th ng pháp quy n và m ra sân chơi công b ng cho các doanh nghi p tư nhân.
Tuy quan h gi a hai nư c ñ t ñư c nhi u ti n b trong th i gian qua nhưng trong b i c nh Vi t
Nam ti p t c ñàn áp nh ng ti ng nói b t ñ ng chính ki n, thì vi c xây d ng m i quan h lòng tin
chi n lư c Vi t–M v n còn khá nhi u khó khăn và chông gai ñang ch phiá trư c.
ð i v i Hoa Kỳ, Vi t Nam là m t ñ i tác ti m năng trong chính sách châu Á–Thái Bình Dương.
V trí ñ a-chính tr cũng như v th c a Vi t Nam trong kh i ASEAN ñã giúp nâng cao t m quan
tr ng c a nư c này, do ñó thông qua ‘tr c châu Á’ Hoa Kỳ mu n tìm cơ h i h p tác v i Vi t Nam
ñ gia tăng s hi n di n c a h trong khu v c.
Tuy nhiên, Vi t Nam ch ñơn thu n là m t nư c có ti m năng ch chưa h n là m t gi i pháp t i ưu
c a Hoa Kỳ.
V i s khác bi t này, T ng th ng Obama có r t ít lý do ñ m i Vi t Nam ng i vào bàn th o lu n
sâu hơn, tr khi Ch t ch Sang chu n b các chính sách và hành ñ ng c th ñ c i thi n tình tr ng
nhân quy n thay vì nh ng l i h a suông như trong nhi u năm qua.
T ng th ng Obama và Ch t ch Sang có th s trao ñ i và tìm gi i pháp t t nh t ñ gi i quy t v n
ñ ph c t p này mà không ph i áp ñ t b t kỳ nư c nào vào th ti n thoái lư ng nan. Do ñó, n u hai
nư c ti n t i th a thu n quan h ñ i tác chi n lư c thì vi c ký k t có nhi u kh năng s di n ra
Hà N i thay vì Washington.
M c dù v y, vi c ch p nh n l i m i c a T ng th ng Obama ít ra cũng cho th y Vi t Nam ñã s n
sàng ng i vào bàn th o lu n, không ch riêng v nh ng v n ñ an ninh-qu c phòng, kinh t -thương
m i mà còn bao g m c ch ñ nhân quy n – m i quan tâm c t lõi c a Hoa Kỳ. Tuy ñây là m t
bư c ti n nh và cũng là bư c ñ u tiên, nhưng là bư c quan tr ng ñ giúp hai nư c vư t qua
nh ng nghi ng i và ñ t ra các m c tiêu chung.
H p tác cùng có l i
Trong khi Hoa Kỳ có th không ñ t n ng t m quan tr ng c a Vi t Nam trong các chính sách ñ i
ngo i c a Washington, thì ngư c l i Hoa Kỳ có kh năng ñóng vai trò quan tr ng trong chính sách
ñ i ngo i c a Vi t Nam.
V m t ngo i giao, dù các lãnh ñ o c ng s n Hà N i có ý ñ nh tôn tr ng m i quan ng i v tình
hình nhân quy n Vi t Nam c a Hoa Kỳ hay không thì h cũng không có nhi u l a ch n. N u các
lãnh ñ o Vi t Nam hy v ng s có b t kỳ s h tr nào t phía Hoa Kỳ thì ít nhi u h ph i ñáp ng
m t s yêu c u c a Washington, ñ c bi t là v n ñ nhân quy n và tù nhân chính tr .
Dù các lãnh ñ o Vi t Nam nghĩ th nào v Hoa Kỳ ñi chăng n a thì Washington cũng không ph i
là m i ñe d a ti m tàng ñ i v i Vi t Nam. Thay vào ñó, m i nguy trư c m t cũng như trong tương
lai c a Vi t Nam là nư c láng gi ng phương B c.
Trung Qu c ñang gây nhi u s c ép cũng như nh hư ng lên n n chính tr c a Vi t Nam. Hai nư c
có m y nghìn năm l ch s chi n tranh và hi n nay v n ti p t c tranh ch p ch quy n Bi n ðông.
Trung Qu c cũng là ñ i tác thương m i l n nh t c a Vi t Nam trong khi Hoa Kỳ ch ñ ng h ng
th hai.
V m t kinh t , Vi t Nam có l i hơn khi h p tác thương m i v i Hoa Kỳ. Trong năm 2012, Vi t
Nam ñ t m c th ng dư thương m i 15,6 t USD v i Hoa Kỳ, trong khi ñó trong cùng m t năm,
Vi t Nam l i b thâm h t thương m i 16,4 t USD v i Trung Qu c. N u không có lý do khác, Hoa
Kỳ v n là l a ch n hàng ñ u ñ Vi t Nam ñ i tr ng l i ñà gia tăng c a Trung Qu c trong các
chính sách ngo i giao, qu c phòng cũng như cu c s ng hàng ngày c a ngư i dân Vi t Nam.
Vi t Nam và Trung Qu c tuy ñã ký k t quan h ñ i tác h p tác chi n lư c toàn di n nhưng hi n
v n còn nhi u ñi u b t c p. V th ch chính tr , ý th c h c ng s n ñã góp ph n l i th cho Trung

41. 41
Qu c ñ khuynh loát n n chính tr l n kinh t Vi t Nam.
Trong b i c nh này, h p tác và ti n ñ n quan h ñ i tác chi n lư c v i Hoa Kỳ ít nhi u v n làm
gi i lãnh ñ o Vi t Nam yên tâm hơn. Tuy nhiên, tính h u ích c a s h p tác như v y ph n l n ph
thu c vào các chi ti t hành ñ ng c a Vi t Nam cũng như s như ng b c a c hai nư c.
L i ích c a Vi t Nam trong m i quan h Vi t–M hi n nay ñã vư t qua v n ñ kinh t , vì ñây
không ch mang l i l i ích cho các lãnh ñ o chóp bu mà còn mang l i nhi u l i chung cho c nhân
dân Vi t Nam.
Nút th t nhân quy n
Nhưng ñ ti n t i nh ng th a thu n kinh t cũng như các cu c ñàm phán v Hi p ñ nh ð i tác
Kinh t Xuyên-Thái Bình Dương (Trans-Pacific Partnership hay TPP), ‘kinh t qu c doanh là ch
ñ o’ v n còn là rào c n khá l n không nh ng gây tr ng i trong m i quan h Vi t–M mà còn gây
b t bình ñ ng trong n n kinh t n i ñ a d n ñ n nh ng thi t h i l n cho n n kinh t c a ñ t nư c.
ð xây d ng và chia s nh ng giá tr chung, Vi t Nam nên tôn tr ng quy n chính tr c a nhân dân
Vi t Nam b ng cách xây d ng cơ ch nhà nư c minh b ch v i s tham gia c a nhi u thành ph n
khác nhau trong xã h i.
Các cu c th o lu n g n ñây v c i cách hi n pháp Vi t Nam cũng ñã cho th y v n ñ mà nhi u
ngư i dân quan tâm chính là dân ch .
ð ng C ng s n Vi t Nam hi n v n nh t quy t duy trì quy n l c tuy t ñ i. H v n né tránh không
thông qua b t kỳ s trao quy n chính th c nào t nhân dân qua vi c t ch c các cu c b u c công
b ng, t do.
H th ng chính tr không chính danh c a Vi t Nam ñã d n ñ n tình tr ng không m t lãnh ñ o nào
ñ ng ra ch u trách nhi m v nh ng chính sách sai l m. Nhi u v n n n v n làm xã h i nh c nh i,
bao g m vi c chính ph qu n lý n n kinh t kém hi u qu , tham nhũng tràn lan và ñàn áp, như b
tù nh ng ngư i b t ñ ng chính ki n. B n án 7 năm tù c a ñ ng viên ð ng Dân ch Vi t Nam
Nguy n Ti n Trung, b n án 16 năm tù c a doanh nhân Tr n Huỳnh Duy Th c, hay g n ñây nh t là
b n án 14 năm tù cho hai b n sinh viên yêu nư c ðinh Nguyên Kha và Nguy n Phương Uyên là
nh ng trư ng h p c th .
Xây d ng các giá tr ph quát v quy n con ngư i hay tinh th n thư ng tôn pháp lu t r t khó th c
hi n n u Vi t Nam v n ti p t c ñàn áp nh ng ti ng nói ñ i l p ôn hòa.Vi t Nam c n c i thi n tình
tr ng này và s m tr t do cho nh ng nhà báo t do, nh ng thanh niên công giáo yêu nư c, và
nh ng nhà ho t ñ ng b o v nhân quy n, dân ch , chính tr ñ i kháng.
Thi t l p n n t ng
Hi n nay các lãnh ñ o c ng s nVi t Nam ñang ph i ñ i m t v i nhi u s b t mãn trong xã h i, t
kinh t ñ n giáo d c cũng như chính tr . Trong n l c ñ vư t qua cơn bão, có th trong chuy n
công du này Ch t ch Sang s ñưa ra m t vài như ng b v v n ñ nhân quy n b ng cách tr ho c
h a h n tr t do cho m t s tù nhân chính tr . Ho c có th Ch t ch Sang hy v ng s s d ng
chuy n thăm này nh m xoa d u s b t mãn ñ i v i dư lu n trong nư c cũng như qu c t .
Tuy nhiên, n u thông qua cu c g p này ch ñ Vi t Nam tr t do cho m t vài nhân v t b t ñ ng
chính ki n thì v n chưa ñ . Vì suy cho cùng, m t tù nhân chính tr cũng ñã quá nhi u trong m t xã
h i luôn ñ cao xã h i công b ng và t do.
V n ñ dân ch luôn là n i ám nh ñ i v i các lãnh ñ o Vi t Nam vì h luôn lo s r ng vi c này s
gieo m m và m ra m t th ch ña ñ ng t i Vi t Nam trong tương lai. Tuy nhiên, n u ð ng C ng
s n Vi t Nam có ý ñ nh mu n ñ m b o m i quan h ñ i tác chi n lư c v i Hoa Kỳ, ho c có ý ñ nh
ch ng l i s nh hư ng ngày càng l n m nh t Trung Qu c, thì h bu c ph i c i ti n b ng nh ng

42. 42
hành ñ ng c th . Trì tr vi c c i cách ch làm Vi t Nam m t thêm nh ng cơ h i h p tác cũng như
s ng h c a nhân dân.
Xây d ng th ch dân
ch ñích th c kh i ñ u b ng n n t ng hi n pháp toàn dân và tôn tr ng quy n làm ch c a nhân dân
là c n thi t, và như v y Vi t Nam m i có th phát tri n toàn di n và b n v ng.
________
Vũ ð c Khanh là lu t sư và giáo sư lu t bán th i gian t i ð i h c Ottawa, chuyên nghiên c u v
chính tr Vi t Nam, quan h qu c t và lu t pháp qu c t . Võ T n Huân là Bác s Dư c khoa t i
Hoa Kỳ.
Vi t Nam trong ván c quy n l c M -
Trung Qu c
Li u Vi t Nam có th vun ñ p m i quan h g n gũi hơn v i M mà không gi m lên chân Trung
Qu c?
ð u năm 1833, m t phái ñoàn M do Edmund Roberts d n ñ u ñã t i Vi t Nam trên chi c chi n
h m nh USS Peacock neo ñ u t i v nh Vũng L m, ngoài khơi t nh Phú Yên ngày nay. V i tư cách
là m t "ñi p viên bí m t ñ c bi t" c a T ng th ng Andrew Jackson, Roberts ñã ñ xu t ký k t m t
hi p ñ nh thương m i v i nhà Nguy n nhưng s m nh không hoàn thành do nh ng hi u l m t rào
c n ngôn ng và chính sách b quan t a c ng lúc b y gi c a Vi t Nam gây ra.
Hai nư c ñã ph i m t 166 năm sau m i có th ñi ñ n m t hi p ñ nh thương m i song phương.
Nhi m v dang d c a Roberts là m t trong nhi u cơ h i b b l , mà ngay t ngày ñ u hai bên b t
ñ u có nh ng s ti p xúc, ñã ngăn c n Vi t Nam và M t o d ng m t m i quan h v ng ch c hơn.
Th k 20, vi c các tương tác kinh t nghèo nàn cùng nh ng ñi u ki n b t l i trong th i kỳ Chi n

43. 43
tranh l nh ñã càng ñ y hai nư c r i xa nhau. Vi t Nam ñã không may m n khi gi a m t cu c ñ i
ñ u chi n lư c cam go gi a hai kh i ðông - Tây khi Chi n tranh l nh di n ra m nh m hơn vào
nh ng năm 1950. Khi các chi n sĩ C ng s n Vi t Nam ñánh b i quân Pháp và ti n t i th ng nh t
c nư c vào năm 1954, h ñã v p ph i m t chính sách ki m ch ch ng c ng s n c a phương Tây
mà M là ngư i ñ ng ñ u. Trong khi ñó, kh i C ng s n ti p nh n Vi t Nam như m t "ti n ñ n
ch ng ch nghĩa ñ qu c" ðông Nam Á. Cu i cùng, Vi t Nam và M ñã rơi vào m t cu c chi n
kh c li t ñ l i nh ng d u n không th xóa nhòa trong l ch s hai nư c.
K t thúc chi n tranh, hai nư c ph i m t thêm hai th p niên n a ñ hàn g n và bình thư ng hóa
quan h , ñi u mà ch ñ t ñư c vào năm 1995. K t khi ñó, m i quan h ñã phát tri n v i t c ñ
khi n nhi u nhà quan sát b t ng . M hi n ñang là th trư ng xu t kh u l n nh t và nhà ñ u tư
nư c ngoài l n th 10 c a Vi t Nam. Quan h chính tr cũng vươn t i t m cao mà c i hai bên ñ u
mong mu n nâng lên t m quan h ñ i tác chi n lư c. Trong khi ñó, quan h quân s dù còn khiêm
t n nhưng cũng ñang ñư c th t ch t. Chuy n thăm l ch s c a B trư ng Qu c phòng M Leon
Panetta t i v nh Cam Ranh hôm 3/6/2012 ch ng minh cho m i quan h ñang ngày m t n ng m
gi a hai nư c.
Tuy nhiên, n u nhìn vào b i c nh l ch s , v i b t c ai quan tâm ñ n m i quan h Vi t - M cũng
nên xem xét hai câu h i quan tr ng. Trư c h t, do v nh Cam Ranh cách không xa v nh Vũng L m,
chuy n thăm c a Panetta g i l i s m nh c a Roberts năm 1833. Li u Vi t Nam s ch p l y cơ
h i t s tái quan tâm c a M ñ n mình ñ ñ m b o m t m i quan h v ng ch c hơn v i siêu
cư ng s m t th gi i, hay s l i ñ nó trôi qua, như nh ng gì tri u ñình Hu ñã làm vào năm
1833?
Th hai, trong b i c nh c nh tranh chi n lư c ñang gia tăng gi a M và Trung Qu c, m t m i
quan h Vi t-M m nh m hơn s khó tránh kh i gây t n h i ñ n quan h c a Vi t Nam v i Trung
Qu c. V y Vi t Nam s rơi vào cu c Chi n tranh l nh 2.0 và l i tr thành n n nhân c a m t cu c
chơi quy n l c m i?
Không gi ng như th i nhà Nguy n, Vi t Nam ngày nay ñã là m t qu c gia m c a hơn nhi u. C i
cách kinh t t nh ng năm 1980 ñưa ñ t nư c h i nh p vào n n kinh t toàn c u. V m t này, Vi t
Nam coi M là m t trong nh ng ñ i tác kinh t quan tr ng hàng ñ u. ð u tư t các t p ñoàn công
ngh cao c a M như Intel ñã m ñư ng cho các nhà ñ u tư nư c ngoài mu n giúp Vi t Nam
vươn lên t m cao m i trong chu i giá tr và t o d ng m t n n kinh t sáng t o, hi u qu . Do v y,
Vi t Nam mu n thúc ñ y quan h kinh t v i M . Quy t ñ nh tham gia ñàm phán v Hi p ñ nh ñ i
tác xuyên Thái Bình Dương là m t minh ch ng cho ñi u ñó.
Tuy nhiên, vi c Vi t Nam tích c c c i thi n quan h v i M là m t chuy n, nhưng m i quan h ñó
s ti n tri n bao xa v n là ñi u chưa ai rõ. Trư c h t, nh ng khác bi t trong h th ng chính tr gi a
hai nư c luôn khi n Vi t Nam ph i th n tr ng. ð ng C ng s n Vi t Nam (ðCSVN) v n coi chi n
lư c "di n bi n hòa bình" là m i ñe d a l n ñ i v i s an nguy c a ch ñ . M t b ph n trong gi i
lãnh ñ o ðCSVN tin r ng chi n lư c ñó ñang ñư c các nư c phương Tây, ñ c bi t là M , s d ng
ñ t ng bư c c n tr và làm thay ñ i ð ng. Nh ng lo ng i ñó càng sâu s c hơn b i nh ng ch trích
thư ng xuyên c a h v v n ñ nhân quy n t i Vi t Nam. Nhi u chính tr gia M th m chí còn nêu
c i thi n tình hình nhân quy n là ñi u ki n tiên quy t ñ thúc ñ y xa hơn m i quan h song
phương.
Trong khi ñó, Vi t Nam cũng th n tr ng ñ không ñ nh ng di n tri n trong quan h Vi t - M
nh hư ng ñ n s g n k t v i Trung Qu c. Chênh l ch s c m nh, v trí ñ a lý g n gũi, và s ph
thu c kinh t l n nhau ngày càng tăng gi a Vi t Nam và Trung Qu c, cũng như s tương ñ ng ý
th c h gi a hai ð ng C ng s n ñ u có xu hư ng khi n cho các nhà ho ch ñ nh chính sách Vi t
Nam ph i cân nh c k lư ng trư c khi có b t kỳ ñ ng thái nào có th gây khó khăn cho m i quan

44. 44
h c a Vi t Nam v i ngư i láng gi ng phương b c.
Ngoài ra, m t m i quan h x u ñi v i Trung Qu c cũng không tránh kh i gây b t n cho môi
trư ng bên ngoài và phát tri n kinh t trong nư c c a Vi t Nam. Do tăng trư ng kinh t tr thành
ngu n l c quan tr ng nh t ñ m b o n ñ nh ñ t nư c, Vi t Nam không mu n ñi ngư c l i con
ñư ng ñã ñi. ði u này ch ra m t ñi m: m c dù mu n thúc ñ y trao ñ i kinh t v i M , nhưng Vi t
Nam v n do d tăng cư ng quan h chính tr và quân s v i ñ t nư c t ng là k thù này.
Tuy nhiên, di n bi n th c t trong m i quan h song phương trong vài năm qua cho th y m t
hư ng ñi trái ngư c; m i quan tâm c ng c quan h chính tr và quân s v i M c a Vi t Nam
dư ng như càng sâu s c hơn ngay c khi nh ng n l c như v y có th khi n Trung Qu c không
hài lòng và gây m t t tin cho m t b ph n lãnh ñ o ð ng.
M c dù các nhà ngo i giao Vi t Nam nói m i quan h Vi t - M t t ñ p hơn ñư c ñ t trong khuôn
kh chính sách ñ i ngo i chung c a Vi t Nam là ña d ng hóa và ña phương hóa, h u h t các nhà
quan sát bên ngoài ñ u cho r ng ñ ng cơ chính ñ ng sau quy t ñ nh nuôi dư ng m i quan h thân
thi t hơn ñó ch y u liên quan ñ n nh ng căng th ng ñang gia tăng trên Bi n ðông, nơi Trung
Qu c tr nên ngày càng ngông cu ng trong cách th c thi các tuyên b ch quy n lãnh th vô căn
c c a mình.
V i nh ng tuyên b ch quy n ch ng l n trên qu n ñ o Hoàng Sa, Trư ng Sa và các ranh gi i
bi n, Vi t Nam và Trung Qu c là hai bên ñ i l p chính trong tranh ch p Bi n ðông. Vi t Nam
nhìn chung coi cu c xâm lư c chi m qu n ñ o Hoàng Sa c a Trung Qu c năm 1974, cu c ñ ng ñ
h i quân v i Trung Qu c t i qu n ñ o Trư ng Sa năm 1988, và tuyên b ch quy n bi n d a trên
ñư ng 9 ño n là b ng ch ng cho th y ch nghĩa bành trư ng Trung Qu c, th mà trong quá kh
Vi t Nam ñã t ng là n n nhân.
Vi c Trung Qu c ngày càng hung hăng trong th i gian g n ñây - như th hi n trong v vi c c a
tàu Bình Minh 2 h i tháng 5/2011 (khi tàu Trung Qu c t n công tàu kh o sát ñ a ch t c a Vi t
Nam), và vi c thành l p cái g i là thành ph Tam Sa v a qua (m t thành ph c p t nh tr c thu c
t nh H i Nam ñ qu n lý các ñ o và bãi ñá trên Bi n ðông), và vi c Trung Qu c m i th u các nhà
th u qu c t 9 lô thăm dò d u khí ngay trong vùng ñ c quy n c a Vi t Nam h i tháng 6 - càng báo
ñ ng Vi t Nam v ý ñ c a Trung Qu c Bi n ðông.
.... Trư c s hi n ñ i hóa quân s nhanh chóng quy mô l n hơn nhi u c a Trung Qu c, kho ng
cách quân s gi a hai nư c v n ti p t c n i r ng. Vì th , ngay c khi Vi t Nam không ng ng nh n
m nh chính sách qu c phòng t l c, Vi t Nam cũng v n c n làm sâu s c m i quan h chi n lư c
v i các cư ng qu c ñ b tr cho nh ng s y u th ñáng k trong quan h v i Trung Qu c.
Trong k ch b n ñó, M tr thành ñ i tác ñư c ưu tiên hơn c a Vi t Nam. Trư c h t, M là cư ng
qu c duy nh t có kh năng thách th c và ki m ch hi u qu tham v ng quân s c a Trung Qu c.
Th hai, trong khi m i ñe d a "di n bi n hòa bình" ñư c cho là âm mưu c a các nư c phương
Tây, chưa mang ñ n nh ng nguy cơ th c s ñ i v i s c m quy n c a ð ng, m i ñe d a mang tên
Trung Qu c ñ i v i ch quy n và toàn v n lãnh th c a Vi t Nam ñang hi n h u hơn nhi u. Và
th ba, trong khi th c t m i quan h g n gũi hơn v i M có th khi n Trung Qu c khó ch u và
mang l i nh ng h u qu tiêu c c cho n n kinh t Vi t Nam, cơ s chính cho s c m quy n c a
ð ng - ch nghĩa dân t c và tinh th n ch ng ngo i xâm - cũng có nghĩa là n u như ng b trư c áp
l c c a Trung Qu c và ñ cho s toàn v n lãnh th g p nguy thì nó s th m chí còn gây thi t h i
hơn nhi u cho uy tín và tính chính danh c a ð ng.
Quy t ñ nh chuy n hư ng tr ng tâm chi n lư c v châu Á - Thái Bình Dương c a M v a
qua... cũng s làm di n bi n cu c tranh ch p thay ñ i theo hư ng có l i cho Vi t Nam, ít nh t là
trong ng n h n.
Xét v chi n lư c, tranh ch p Bi n ðông ñang ñư c c u thành b i ba l p mâu thu n g n bó ch t

45. 45
ch v i nhau. L p trong nh t là cu c ñ i ñ u gi a Trung Qu c v i t ng bên tuyên b ch quy n
Bi n ðông trong ASEAN, bao g m Vi t Nam. L p gi a là cu c c nh tranh gi a ASEAN v i
Trung Qu c. L p ngoài cùng là cu c c nh tranh chi n lư c m i n i lên rõ r t trong th i gian g n
ñây gi a Trung Qu c và M , trong ñó Bi n ðông là m t trong nh ng sân kh u di n ra. M c dù M
không ph i là m t bên trong tranh ch p, nhưng tham v ng khó ch p nh n và s gia tăng quy t li t
c a Trung Qu c trên Bi n ðông t o cho M cái c ñ can d vào. ði u mà M mu n ñ m b o
thông qua tham gia vào cu c tranh ch p không ph i ch là hòa bình hay t do hàng h i trên Bi n
ðông, mà có v như tranh ch p còn ñang ñư c siêu cư ng này s d ng như m t công c ti n l i ñ
ki m ch s tr i d y c a Trung Qu c t m khu v c và trên ph m vi toàn c u.
ð ng thái c a M rõ ràng phù h p v i l i ích c a Vi t Nam, t c là ñưa tranh ch p v i Trung Qu c
ra l p ngoài cùng ñ hóa gi i s c m nh vư t tr i hơn c a Trung Qu c. S tham gia c a M dù là
gián ti p cũng có th bu c Trung Qu c ph i hành ñ ng th n tr ng hơn và ít s n sàng s d ng vũ
l c hơn. Ngoài ra, toan tính chi n lư c c a M ñ i v i Trung Qu c cũng s làm gi m áp l c trong
v n ñ nhân quy n ñ i v i Vi t Nam và t o cơ h i thúc ñ y quan h song phương bư c lên t m
cao m i.
Vi t Nam và M v a có nh ng bư c ñi thúc ñ y xa hơn m i quan h song phương, ñ c bi t trong
lĩnh v c chính tr và quân s . Hai nư c t ng là k thù ñang t ch c các cu c ñ i tho i an ninh,
qu c phòng và nhân quy n h ng năm. Trong chuy n thăm l ch s t i v nh Cam Ranh, B trư ng
Benetta ñư c cho là ñã bày t r ng M s n sàng giúp nâng c p c ng và kêu g i Vi t Nam cho phép
tàu h i quân M , bao g m c tàu chi n, có quy n ti p c n l n hơn t i cơ s này. Và n u xu hư ng
h p tác ñó còn ti p t c, M có th s xem xét vi c d b l nh c m v n mua bán vũ khí cho Vi t
Nam trong tương lai g n. Bên c nh ñó, hai nư c cũng có nhi u ñ ng thái xây d ng lòng tin và hi u
bi t l n nhau hơn n a. ðơn c , t tháng 8/2012, m t d án do M tài tr ñã b t ñ u ñư c tri n khai
ñ thanh tr các ch t hóa h c ñ c h i còn sót l i t ch t ñ c màu da cam do M d i th m t i m t
ñ a ñi m g n sân bay ðà N ng. D án ñư c ñ i s M David Shear miêu t là ñ ng thái c th c a
hai nư c nh m chôn l p di s n c a quá kh .
Tuy nhiên, m c dù mang l i nh ng l i ích chi n lư c quan tr ng, vi c n i l i tình h u ngh Vi t-
M trong b i c nh cu c ñ i ñ u ñ a chính tr ngày càng sâu s c gi a M v i Trung Qu c cũng
mang ñ n cho Vi t Nam nh ng r i ro, mà nghiêm tr ng nh t là có th kéo Vi t Nam vào m t cu c
chơi quy n l c m i. Khi Trung Qu c ñang t ng bư c hư ng ñ n tr thành m t siêu cư ng, m t
cu c chi n tranh l nh 2.0 có th s xu t hi n trong tương lai không xa. Lý thuy t thông thư ng,
ñ c bi t t quan ñi m ch nghĩa hi n th c, s d ñoán r ng n u s tr i d y c a Trung Qu c ñe d a
nghiêm tr ng ñ n l i ích toàn c u c a M , M s ph n ng l i b ng cách ki m ch Trung Qu c.
Th c t , s chuy n hư ng tr ng tâm quân s t châu Âu v châu Á, theo như tuyên b c a Panetta
t i Singapore h i tháng 6 năm nay, có th ñư c coi là d u hi u ban ñ u c a chính sách ki m ch .
Tương t , c p ñ khu v c, s can d nhi u hơn c a M vào tranh ch p Bi n ðông t năm 2010
cho th y M ñang tìm cách ngăn c n Trung Qu c hi n th c hóa tham v ng bi n c a mình. Tóm
l i, M ñang s d ng "m i ñe d a Trung Qu c" Bi n ðông ñ t p h p l c lư ng và s ng h
nh m ñ i phó v i Trung Qu c. Vi c M n i l i quan tâm ñ i v i Vi t Nam, m t qu c gia có v trí
ñ a lý quan tr ng và là k thù c a Trung Qu c trong l ch s , do ñó ñư c ñ nh hình trong b i c nh
này.
N u c nh tranh chi n lư c Trung - M ti p t c di n tri n quy t li t hơn, Vi t Nam, v i tư cách là
m t nư c láng gi ng c a Trung Qu c và m t bên trong tranh ch p Bi n ðông, s vào th r t khó
trong vi c duy trì cân b ng gi a hai cư ng qu c và tránh nh ng ñi u không mong mu n. Khi M
tái cân b ng l c lư ng v phía châu Á - Thái Bình Dương và làm sâu s c thêm m i quan h v i
các nư c trong khu v c, Trung Qu c s không th ñ ng yên. Theo ñó, Trung Qu c s c g ng gây

46. 46
áp l c lên Vi t Nam, nh c nh Vi t Nam v tâm quan tr ng c a m i quan h h u h o v i Trung
Qu c. ðơn c , trong m y tháng tr l i ñây, ñã có nh ng báo cáo v vi c Trung Qu c ng ng ho c
trì hoãn nh p kh u m t s hàng hóa c a Vi t Nam vì nh ng nguyên do còn chưa xác ñ nh rõ. Như
ñã nói trên, Trung Qu c v a thành l p m t ñơn v quân s ñ n trú t i cái g i là thành ph Tam
Sa m i thành l p ñ ph trách theo dõi khu v c tranh ch p Bi n ðông. ð ng thái này rõ ràng
nh m vào Vi t Nam và Philippine. Chưa h t, Trung Qu c cũng ng m ng m th c hi n chi n d ch
ngo i giao gây nh hư ng lên Campuchia, láng gi ng h u ngh t nhi u năm c a Vi t Nam. Vi c
Campuchia, ñư c cho là dư i áp l c c a B c Kinh, ph n ñ i ñưa v n ñ Bi n ðông vào thông cáo
chung k t thúc H i ngh B trư ng ASEAN t i Phnom Penh năm nay có th ñư c coi là ñ ng thái
c a Trung Qu c nh m chia r Vi t Nam và Campuchia. M t m i quan h t t v i Campuchia cũng
có ý nghĩa thi t y u ñ i v i an ninh c a Vi t Nam, nên dư ng như Trung Qu c ñã bi t ph i làm
ñau Vi t Nam như th nào n u không dành cho B c Kinh s quan tâm thích ñáng.
Tuy nhiên, kh năng Vi t Nam b lôi kéo vào m t cu c chơi quy n l c gi a M và Trung Qu c
không nên b phóng ñ i. Kh năng y v n ph thu c m t s di n bi n khác. Quan tr ng nh t là
cu c c nh tranh chi n lư c gi a M và Trung Qu c s tr nên kh c li t ñ n m c nào. Không
gi ng như th i kỳ Chi n tranh l nh, s ph thu c l n nhau m nh m và ph c t p v kinh t ñang
có xu hư ng h n ch các cư ng qu c theo ñu i ki u ñ i ñ u th i Chi n tranh l nh. Di n bi n
tương l i trong chính sách ñ i ngo i c a M , Trung Qu c, và Vi t Nam cũng có vai trò nh t ñ nh.
ðơn c , n u có ñư c s như ng b t Trung Qu c, và b Quy t c ng x trên Bi n ðông ñư c
thông qua, Vi t Nam s th y ít s n sàng làm sâu s c quan h v i M hơn n u nó ñ ng nghĩa v i
vi c gây t n h i cho quan h v i Trung Qu c.
Vi t Nam ngày nay không gi ng như ñ t nư c c a Tri u ñ i nhà Nguy n g n hai th k trư c,
không mu n b qua cơ h i c ng c quan h v i Washington. Tuy nhiên, khi mà cu c c nh tranh
chi n lư c Trung-M tăng nhi t, nhân t Trung Qu c cũng n i lên là v n ñ thách th c nh t ñ i
v i các nhà chi n lư c và ho ch ñ nh chính sách ñ i ngo i c a Vi t Nam. Vi t Nam b gi ng xé
gi a hai l a ch n: duy trì m i quan h t t v i Trung Qu c và thúc ñ y quan h v ng ch c hơn v i
M . Là m t nư c nh và láng gi ng c a Trung Qu c, Vi t Nam không mu n ph i l a ch n gi a
M và Trung Qu c. H u qu c a m i l a ch n như th ai cũng rõ, nên hi n nhiên, n u ph i quy t
ñ nh thì ñó s là m t l a ch n ñ y khó khăn cho Vi t Nam.
Theo TU N VI T NAM / AMERICAN REVIEW MAGAZINE
*
NH NG THÁCH TH C ð I V I QUÂN ð I
TRUNG QU C
(T p chí The Washington Quarterly, s Thu 2012)
B t ch p s gia tăng m nh m s c m nh quân s c a Trung Qu c t ñ u nh ng năm 1990, Quân
gi i phóng Nhân dân Trung Qu c (PLA), như t t c các ban ngành c a l c lư ng vũ trang Trung

47. 47
Qu c ñư c bi t nói chung, v n b kéo quá căng khi nó tìm cách th c hi n hàng lo t r ng rãi các s
m nh mà nó ñư c yêu c u th c hi n.
Các nhà lý lu n v “m i ñe d a Trung Qu c” lo ng i r ng PLA gây ra m t thách th c ñáng k hơn
ñ i v i M và các nư c láng gi ng c a Trung Qu c so v i nó ñã làm 20 năm trư c, và h ñã ñúng.
Tuy nhiên, quân ñ i Trung Qu c chưa ñ kh năng th c hi n thành công t t c các nhi m v quân
s c p bách nh t c a mình bên trong các ñư ng biên gi i c a Trung Qu c và các nư c láng
gi ng li n k c a mình, và ch b t ñ u tri n khai l c lư ng ñáng k vư t ra ngoài châu Á – Thái
Bình Dương. Th thách th c s ñ i v i PLA s là m c ñ thành th o mà nó th hi n trong vi c k t
h p ñ ng th i các h th ng vũ khí m i, thi t b , và các ñ i hình ñ ng phó v i m t ho c hơn
nh ng s ki n nghiêm tr ng c a th i chi n hay các trư ng h p b t ng th i bình – m t lo t r ng
rãi nh ng ñòi h i mà Trung Qu c g i là “các Nhi m v Quân s ða d ng”.
T nh ng ngày ñ u c a mình, PLA không ch là m t l c lư ng chi n ñ u. Nó luôn ph i gánh vác
các trách nhi m kinh t và chính tr . Tuy nhiên, cho ñ n bài phát bi u quan tr ng năm 2004 c a
T ng tư l nh c a Trung Qu c H C m ðào, chưa bao gi có m t sáng ki n g n k t ñ ñưa các
nhi m v phi chi n ñ u vào b sưu t p h c thuy t c a PLA. Phát bi u v i Quân y Trung ương
(CMC), H C m ðào ñã chính th c nói rõ v m t lo t b n lĩnh v c s m nh h t s c r ng l n ñ i
v i các l c lư ng vũ trang, sau ñó ñư c g i là nh ng “S m nh L ch s m i”: “ñ m b o” “v trí
cai tr ” c a ð ng C ng s n Trung Qu c; ñ m b o “s phát tri n qu c gia” c a Trung Qu c; b o v
“nh ng l i ích qu c gia” c a Trung Qu c; và duy trì “hòa bình th gi i”. Nhũng nhi m v này ñã
nhanh chóng tr thành m t ph n c a t ng trong các văn ki n qu c phòng chính th c và các bài
vi t có th m quy n c a Trung Qu c.
Vi c dùng t “m i” ñây là sai theo nghĩa nh ng nhi m v này th c s không ph i là m i ñ i v i
quân ñ i Trung Qu c. Ph n m i có nghĩa là nh ng nhi m v th i bình này không còn b li t vào
lo i còn dư l i, khi trong th k 21, PLA t p trung vào vi c chu n b tham gia các cu c “Chi n
tranh c c b trong các ñi u ki n thông tin hóa”, ho c làm th nào các l c lư ng quân s c a Trung
Qu c ñư c cho là ti n hành các cu c chi n tranh có gi i h n trong k nguyên thông tin. Qu th c,
nhi u binh lính lo ng i r ng nh ng s m nh “m i” này có nghĩa là PLA s b kéo theo quá nhi u
hư ng khác nhau. Các nhà lãnh ñ o c p cao, t Ch t ch CMC H C m ðào tr xu ng, ñ u có n
l c ph i h p ñ ñ m b o v i c p dư i c a h r ng vi c chú ý nhi u hơn t i các s m nh không
tham chi n s không làm gi m tinh th n s n sàng chi n ñ u c a h : chi n tranh v n s là nhi m v
“c t lõi” c a PLA.
Nh ng nhi m v r ng rãi mà H C m ðào ñã phác th o có th ñư c hi u m t cách ñúng hơn khi
ñúc k t l i thành ba s m nh c th mà PLA ñư c trông ch th c hi n, c ng v i s m nh th 4 có
th có trong tương lai. Trư c h t, bên trong các ñư ng biên gi i c a Trung Qu c, PLA ph i có kh
năng tham gia v i các cơ quan khác nh m duy trì s n ñ nh trong nư c. Th hai, các ñư ng
biên gi i, PLA ph i s n sàng b o v s toàn v n lãnh th c a nư c này, ñi u có nghĩa là b o v
lành th mà nư c C ng hòa Nhân dân Trung Hoa ñã n m gi kh i b t n công. L c lư ng này còn
tham gia ngăn ch n các hành ñ ng c a các nư c ñ i th ñòi ch quy n nh m c ng c s ki m soát
ñ i v i vùng lãnh th mà PLA ñã ñòi ch quy n nhưng chưa chi m gi ñư c, như ðài Loan. Th
ba, bên ngoài các ñư ng biên gi i, PLA ñư c giao nhi m v duy trì kh năng ngăn ch n cu c t n
công h t nhân c a M ho c b t c cư ng qu c h t nhân nào khác. Khi ba lo i kh năng này ñư c
c ng c , PLA có th th c hi n s m nh th 4 v vi c tri n khai s c m nh ñ n các khu v c bên

48. 48
ngoài vùng ngo i vi li n k c a Trung Qu c. Các nhà lãnh ñ o tương lai xác ñ nh ñư c s m nh
th 4 như th nào s ph thu c vào s ñánh giá c a h v nhũng thách th c ñ a chi n lư c mà
Trung Qu c ph i ñ i m t vào th i ñi m ñó.
Nh ng s m nh này ñ u là ưu tiên hàng ñ u ñ i v i PLA. Tuy nhiên, trong khi th c hi n chúng,
PLA ñư c ch ñ i ñ m nh n m t s nhi m v t i ho c vư t ra ngoài các ñư ng biên gi i c a nư c
này. Tác ñ ng toàn b là s m nh quá n ng n và quân ñ i b kéo căng.
“V t c n trong nư c” c a PLA
B t ñ u vào nh ng năm 1980, vai trò an ninh trong nư c c a PLA ñã ñư c h th ng hóa trong các
văn ki n pháp lý. Hi n pháp năm 1982 cho phép Qu c v vi n hay y ban Thư ng v ð i h i ð i
bi u Nhân dân toàn qu c (NPC) áp ñ t tình tr ng thi t quân lu t, nhưng không ñưa ra hư ng d n
nào thêm v các ho t ñ ng c a binh lính nh m duy trì thi t quân lu t. Vào năm 1996 và 1997,
NPC l n lư t thông qua Lu t v Thi t quân lu t và Lu t Qu c phòng. Lu t th nh t cho phép áp
ñ t thi t quân lu t trong các trư ng h p “r i lo n, b o lo n hay náo lo n nghiêm tr ng gây phương
h i cho s th ng nh t, an ninh qu c gia, hay an ninh công c ng”, lu t th hai nêu b t r ng C nh sát
Vũ trang Nhân dân (PAP) có nhi m v ch y u là duy trì tr t t , nhưng nói r ng PLA “có th giúp
ñ duy trì tr t t công c ng”. Năm 2004, vi c s a ñ i hi n pháp thay th thu t ng pháp lý thi t
quân lu t, v i hành trang tiêu c c ñè n ng t năm 1989, b ng tình tr ng kh n c p nghe có v vô
h i hơn. Ba năm sau, NPC ñã thông qua Lu t ng phó trong tình tr ng kh n c p, xác ñ nh các
trư ng h p kh n c p m c ñ ñ r ng ñ bao g m không ch các s ki n phi chính tr mà còn các
m i ñe d a ñ i v i s n ñ nh xã h i. ð o lu t này cho phép PLA khi c n thi t thành l p các hàng
rào và các tr m ki m soát an ninh; ki m soát giao thông; b o v các cơ s then ch t; ki m soát các
ngu n cung c p nhiên li u, ñi n và nư c; và s d ng vũ l c ñ d p t t s kháng c .
S m nh hàng ñ u và ưu tiên cao nh t c a PLA ñ i v i các nhà lãnh ñ o c ng s n c a Trung Qu c
– ñ ng ñ u danh sách trong các S m nh L ch s M i – là gi cương v h tr cu i cùng cho các
l c lư ng an ninh khác ñ b o v ch ñ c m quy n ch ng l i nh ng thách th c trong nư c. Trách
nhi m này t o ra “m t v t c n trong nư c” ngăn ch n kh năng c a PLA t p trung vào các s
m nh nư c ngoài. B t ch p vi c c t gi m ñáng k v s c m nh trên ñ t li n c a PLA trong su t
m y th p k qua, năm 2012 quân ñ i Trung Qu c v n mang tính ch t s d ng nhi u nhân l c và
n ng n trên m t ñ t, ñi u h u như không có ý nghĩa ñ i v i m t l c lư ng PLA ñang chu n b cho
cu c chi n tranh công ngh cao trong ñó các tài s n dùng cho không quân, h i quân, không gian vũ
tr và không gian m ng có t m quan tr ng ngày càng tăng. Theo nh ng s li u chính th c c a
Trung Qu c, chi phí cho nhân s chi m kho ng 1/3 t ng ngân sách qu c phòng.
S n i b t c a s m nh trong nư c c a PLA th hi n trong vi c tri n khai c a l c lư ng này. Các
l c lư ng l c quân chi m kho ng 70% t ng quân s (1,6 tri u trong 2,25 tri u quân). M c dù m i
ñ i quân khu trong s 7 ñ i quân khu c a Trung Qu c ñ i m t v i m t m t tr n ti m tàng tr c ti p
bên kia biên gi i c a mình, bao g m n ð và Nga trong s các nư c khác, ph n l n binh lính
không ñư c tri n khai g n các ñư ng biên gi i mà ñư c b trí r ng rãi kh p khu v c trong các
doanh tr i ñóng trong và quanh các trung tâm dân cư ñông ñúc c a Trung Qu c. Bên trong m i
thành ph l n, ban ch huy ñơn v ñ n trú liên l c v i các nhà ch c trách dân s ñ a phương và
ph i h p v i các ñơn v ñóng trong và quanh thành ph , bao g m các ñơn v bán quân s PAP,
các thành ph n d b , và các l c lư ng dân quân.-

49. 49
Các cơ quan khác có nh ng trách nhi m tr c ti p hơn trong s m nh này, như B Công an, B An
ninh Nhà nư c, và PAP bán quân s (quân ñ i ñã vui v giao các nhi m v an ninh trong nư c cho
PAP dư i s lãnh ñ o c a ð ng Ti u Bình vào nh ng năm 1980) nhưng PLA v n ph c v như
tuy n phòng th cu i cùng trong nư c. ðây là l c lư ng b o v cu i cùng s t n t i c a ch ñ .
Ch ng h n, quân ñ i ñã nhi u l n ñư c huy ñ ng ñ hành ñ ng ho c ñư c b phòng ñ h tr cho
PAP. Vi c này ñã di n ra vào năm 1989 khi PLA h tr các ñơn v bán quân s ñàn áp các cu c
bi u tình Lhasa (Tây T ng), và sau ñó B c Kinh. Trong trư ng h p th hai, binh lính PLA ñã
thay th các ñơn v ki m soát b o lo n PAP không x lý ñư c tình hình. C nh ki m soát giao
thông; b o v các cơ s then ch t; ki m soát các ngu n cung c p nhiên li u, ñi n và nư c; và s
d ng vũ l c ñ d p t t s kháng c .
S m nh hàng ñ u và ưu tiên cao nh t c a PLA ñ i v i các nhà lãnh ñ o c ng s n c a Trung Qu c
– ñ ng ñ u danh sách trong các S m nh L ch s M i – là gi cương v h tr cu i cùng cho các
l c lư ng an ninh khác ñê b o v ch ñ c m quy n ch ng l i nh ng thách th c trong nư c. Trách
nhi m này t o ra “m t v t c n trong nư c” ngăn ch n kh năng c a PLA t p trung vào các s
m nh nư c ngoài. B t ch p vi c c t gi m ñáng k v s c m nh trên ñ t li n c a PLA trong su t
m y th p k qua, năm 2012 quân ñ i Trung Qu c v n mang tính ch t s d ng nhi u nhân l c và
n ng n trên m t ñ t, ñi u h u như không có ý nghĩa ñ i v i m t l c lư ng PLA ñang chu n b cho
cu c chi n tranh công ngh cao trong ñó các tài s n dùng cho không quân, h i quân, không gian vũ
tr và không gian m ng có t m quan tr ng ngày càng tăng. Theo nh ng s li u chính th c c a
Trung Qu c, chi phí cho nhân s chi m kho ng 1/3 t ng ngân sách qu c phòng.
S n i b t c a s m nh trong nư c c a PLA th hi n trong vi c tri n khai c a l c lư ng này. Các
l c lư ng l c quân chi m kho ng 70% t ng quân s (1,6 tri u trong 2,25 tri u quân). M c dù m i
ñ i quân khu trong s 7 ñ i quân khu c a Trung Qu c ñ i m t v i m t m t tr n ti m tàng tr c ti p
bên kia biên gi i c a mình, bao g m n ð và Nga trong s các nư c khác, ph n l n binh lính
không ñư c tri n khai g n các ñư ng biên gi i mà ñư c b trí r ng rãi kh p khu v c trong các
doanh tr i ñóng trong và quanh các trung tâm dân cư ñông ñúc c a Trung Qu c. Bên trong m i
thành ph l n, ban ch huy ñơn v ñ n trú liên l c v i các nhà ch c trách dân s ñ a phương và
ph i h p v i các ñơn v ñóng trong và quanh thành ph , bao g m các ñơn v bán quân s PAP,
các thành ph n d b , và các l c lư ng dân quân.
Các cơ quan khác có nh ng trách nhi m tr c ti p hơn trong s m nh này, như B Công an, B An
ninh Nhà nư c, và PAP bán quân s (quân ñ i ñã vui v giao các nhi m v an ninh trong nư c cho
PAP dư i s lãnh ñ o c a ð ng Ti u Bình vào nh ng năm 1980) nhưng PLA v n ph c v như
tuy n phòng th cu i cùng trong nư c. ðây là l c lư ng b o v cu i cùng s t n t i c a ch ñ .
Ch ng h n, quân ñ i ñã nhi u l n ñư c huy ñ ng ñ hành ñ ng ho c ñ c b phòng ñ h tr cho
PAP. Vi c này ñã di n ra vào năm 1989 khi PLA h tr các ñơn v bán quân s ñàn áp các cu c
bi u tình Lhasa (Tây T ng), và sau ñó B c Kinh. Trong trư ng h p th hai, binh lính PLA ñã
thay th các ñơn v ki m soát b o lo n PAP không x lý ñư c tình hình. C nh sát bán quân s k
t ñó ñã ñư c tăng cư ng và thư ng ñư c huy ñ ng ñ x lý các v r i lo n các ñ a phương trên
kh p Trung Qu c. Tuy nhiên, ñ c bi t trong các trư ng h p nghiêm tr ng, như v r i lo n năm
2008 Lhasa và các v l n x n năm 2009 Urumqi, Tân Cương, PAP ti p t c yêu c u PLA.
Nh ng nhi m v an ninh này bên trong các ñư ng biên gi i c a Trung Qu c, và các l c lư ng
t i ñ a bàn mà h c n, ñ t gánh n ng quá m c và kéo căng quá m c PLA trong nư c. ð n lư t

50. 50
ñi u này làm xao lãng các s m nh t i ho c vư t ra ngoài các ñư ng biên gi i c a Trung Qu c do
làm gi m các ñơn v quân ñ i và ngu n tài tr có th s d ng cho các trư ng h p b t ng .
Dàn m ng ñ b o v lãnh th qu c gia
PLA còn ñ i m t v i nhi u thách th c trong vi c th c hi n các s m nh t i các ñư ng biên gi i
c a Trung Qu c. Vì chi u dài và b n ch t tranh ch p c a các ñư ng biên gi i ñó và m t lo t ñáng
g m nh ng k thù ti m tàng c a Trung Qu c, PLA ph i b o v nh ng yêu sách ch quy n c a B c
Kinh ñ i v i m t lo t các vùng lãnh th xung quanh khu v c ngo i vi c a Trung Qu c – di n tích
này là g n 14.000 d m biên gi i trên ñ t li n và 9.000 d m b bi n.
Thách th c ñ u tiên là s m nh b o v theo chi u sâu mang tính l ch s c a PLA, ñi u chi n s
chú ý ch y u trong Chi n tranh L nh, trong ñó có cu c tranh ch p Trung – Xô, và ti p t c gi v
trí quan tr ng trong chương trình ngh s c a PLA. K thù tương lai ti m tàng – có kh năng nh t
là ph n ng c a M ñ i v i m t cu c t n công c a Trung Qu c vào ðài Loan, nhưng có th m t
k ch b n có liên quan ñ n Nh t B n, n ð , hay th m chí Nga – ñư c coi là ít có kh năng xâm
lư c b ng l c quân hơn và có nhi u kh năng hơn s d ng l c lư ng không quân ñ t n công các
căn c không quân và h i quân, các tr m tên l a, và các m c tiêu khác n m sâu bên trong lãnh th
Trung Qu c. Vì v y các quân khu chú ý nhi u t i vi c hu n luy n s d ng pháo phòng không và
phát tri n các h th ng phòng không ph i h p. Thông qua m t h th ng r ng rãi trong c nư c các
y ban ð ng viên Qu c phòng, ñư c thành l p năm 1994, các chính quy n ñ a phương cũng như
các bên tương ng c a h các quân khu ph i h p l c lư ng dân quân v i các l c lư ng PAP và
PLA trong vi c hu n luy n ñ ch ng l i cu c t n công ho c xâm lư c.
Thách th c th hai có liên quan ñ n vi c chu n b t n công ngăn ch n trư c. PLA s n sàng t n
công các l c lư ng bên ngoài ñư ng biên gi i c a Trung Qu c, mà ñư c coi là th hi n m i ñe d a
t n công s p x y ra, ho c ñã và ñang ti n hành các cu c thăm dò trên vùng lãnh th mà Trung
Qu c ki m soát. Trong Chi n tranh L nh, PLA ñã tri n khai l c lư ng ñánh ch n như v y 4 l n:
ch ng l i quân ñ i M Tri u Tiên năm 1950; n ð năm 1962; Liên Xô năm 1969; và Vi t Nam
năm 1979. Hi n nay, các m i ñe d a biên gi i trên ñ t li n v n còn, m c dù chúng ñã gi m ñáng
k . Trong khi các m i quan h gi a B c Kinh và New Delhi ñã tan băng và các bi n pháp xây
d ng lòng tin ñã làm gi m nh ng căng th ng, các cu c tranh ch p lãnh th chưa ñư c gi i quy t và
các s ki n biên gi i di n ra theo ñ nh kỳ. Trung Qu c cũng nh y c m v ñư ng biên gi i c a
mình v i B c Tri u Tiên, nơi h t s c sơ h trong nh ng năm g n ñây. Hơn n a, B c Kinh ph i s n
sàng ti n hành ít nh t m t cu c can thi p quân s có gi i h n vào B c Tri u Tiên ñ b o v nh ng
l i ích c a Trung Qu c n u ch ñ Bình Như ng s p ñ . Các ñư ng biên gi i khác trên ñ t li n
cũng ph i ñư c b o v ch ng l i nh ng k xâm nh p và ngăn ch n ngư i t n n, bao g m các
ñư ng biên gi i v i ba nư c Trung Á ti p giáp v i Tân Cương – Cad cxtan, Táteikixtan, và
Cưrơgưxtan – và v i Mianma, Lào, và Nêpan. Trách nhi m ch y u ñ i v i an ninh biên gi i trong
th i bình là vi c c a B Công an và PAP, nhưng m t l n n a PLA ñóng m t vai trò h tr then
ch t. M i quân khu ph i duy trì khá năng x lý các trư ng h p b t ng nghiêm tr ng hơn b ng
cách ng phó ho c ñ b o v ho c ñ ngăn ch n trư c. Nh ng can thi p có gi i h n vào các nư c
xung quanh khu v c ngo i vi c a Trung Qu c là có th hi u ñư c n u nh ng l i ích s ng còn –
như s an toàn c a các công dân Trung Qu c hay vi c ti p c n các ngu n năng lư ng – b ñe d a.

51. 51
Th ba, PLA ph i s n sàng b o v nh ng ñòi h i ch quy n c a Trung Qu c ñ i v i các vùng lãnh
th tranh ch p. M c dù m t s trong các vùng lãnh th ñó là trên ñ t li n (như bang Arunachal
Pradesh, do n ð n m gi , nhưng Trung Qu c ñòi ch quy n), ph n l n ñ u Bi n Hoa ðông và
Bi n Nam Trung Hoa (Bi n ðông). L c lư ng H i quân ñã ñ ng ñ v i các l c lư ng c a Vi t
Nam vùng lãnh th tranh ch p Bi n Nam Trung Hoa năm 1974 và 1988, ñ i ñ u v i các l c
lư ng c a Philíppin vào nh ng năm 1990, ti n hành các cu c t p tr n khu v c xung quanh qu n
ñ o Senkaku vào nh ng năm 1990 và nh ng năm 2000, và ti n hành m t lo t các ho t ñ ng khác
Bi n Nam Trung Hoa trong su t th p k qua. M t cu c ñ i ñ u g n ñây cũng ñã di n ra gi a tàu
h i quân Trung Qu c và Philíppin vào gi a năm 2012 gân Bãi c n Scarborough.
H tr l c lư ng H i quân PLA trong s m nh này là m t lo t các th c th khác, bao g m l c
lư ng C nh v b bi n, C c Ngư nghi p Nhà nư c, C c H i dương h c Nhà nư c, và Cơ quan
Giám sát Hàng h i (và ñôi khi các tàu thuy n thương m i mà m t s nhà phân tích cho r ng có th
dư i s ch huy c a H i quân PLA). M t ưu tiên quan tr ng d c b bi n là ñ y lùi nh ng gì mà
Trung Qu c tin là các cu c xâm nh p trái phép c a máy bay thu c l c lư ng H i quân và Không
quân M vùng ð c quy n Kinh t (EEZ) c a nư c này. Trung Qu c gi l p trư ng r ng Công
ư c Liên H p Qu c v Lu t bi n (UNCLOS) c m cư ng qu c khác ti n hành giám sát quân s
b t c nơi nào bên trong EEZ trong vòng 200 h i lý ho c d c theo th m l c ñ a c a mình, mà theo
B c Kinh kéo dài ñ n t n phía Tây qua Okinawa. M , qu c gia không phê chu n công ư c này
nhưng nói r ng nư c này tuân th nh ng ñi u kho n c a nó, cho r ng UNCLOS t o cho nư c này
quy n t do r ng rãi ñ ti n hành các ho t ñ ng giám sát trên cùng các vùng nư c ñó. Nh ng gi i
thích khác nhau v UNCLOS cũng ñã gây ra m t lo t các cu c ñ i ñ u gi a các l c lư ng an ninh
Trung Qu c và máy bay c a không quân cũng như h i quân M . Các s ki n n i b t nh t là cu c
ñ ng ñ trên không năm 2001 gi a m t máy bay ph n l c chi n ñ u Trung Qu c và m t máy bay
giám sát EP-3 c a H i quân M cách ñ o H i Nam 70 d m, và v m t lo t tàu an ninh c a Trung
Qu c gây r i tàu USNS Impeccable năm 2009 cách b bi n Trung Qu c kho ng 75 d m.
Trung Qu c trong m t khu v c lân c n ñ y khó khăn: 20 nư c li n k . Không có nư c nào khác
tr Nga có nhi u nư c láng gi ng ti p giáp ñ n th . Các nư c láng gi ng này bao g m 7 trong s
15 nư c ñông dân nh t th gi i ( n ð , Pakixtan, Nga, Nh t B n, Philíppin, Inñônêxia, và Vi t
Nam – m i nư c có dân s trên 89 tri u ngư i) và 5 nư c mà Trung Qu c ñã ti n hành chi n tranh
trong 70 năm qua (Nga, Hàn Qu c, Nh t B n, Vi t Nam, và n ð ). Trung Qu c cũng ñã có các
cu c tranh ch p biên gi i dư i d ng nào ñó t năm 1949 v i m i nư c trong s 20 nư c láng gi ng
li n k c a nư c này. V i vi c không có ñ ng minh chính th c nào c u giúp (m t B c Tri u Tiên
ch quan tâm ñ n mình), PLA không th d a vào s giúp ñ c a các nư c khác trong vi c b o v
lãnh th Trung Qu c.
N m gi ðài Loan: m t c u n i quá xa?
Có l thách th c nh t trong t t c các thách th c ñ i v i PLA là l c lư ng này ph i ñơn thương
ñ c mã chu n b ñ Trung Qu c kh ng ñ nh ch quy n ñ i v i ðài Loan, trong trư ng h p chi n
lư c th ng nh t hòa bình lâu dài c a B c Kinh không phát huy tác d ng. Cho ñ n khi v n ñ ðài
Loan ñư c gi i quy t, PLA coi ðài Loan là k ch b n ti n hành chi n tranh ch y u c a mình. Vi c
chu n b cho nhi m v này ñã chi m ph n l n trong n l c hi n ñ i hóa quân s t gi a nh ng
năm 1990.

52. 52
Thách th c này ñang làm n n chí, ð a lý gây tr ng i ñ u tiên. Giành quy n ki m soát không ph n,
ñ m b o ti p c n ñư ng bi n kh p Eo bi n ðài Loan h n lo n r ng 100 d m – v i ñ c trưng là
nh ng ñ t th y tri u và th i ti t x u thư ng xuyên – và ti n hành các cu c ñ b lên các b bi n
l m ch m ñá c a ðài Loan ñ u là nh ng thách th c ñáng k ñ i v i ho t ñ ng tác chi n.
Th hai, PLA có th ph i ñ i m t v i s ph n kháng c a các l c lư ng Trung Hoa Dân Qu c
(ROC). B t ch p vi c gi m quân s , quân ñ i ðài Loan v n là m t trong 20 l c lư ng vũ trang l n
nh t th gi i, v i kho ng 270.000 quân thư ng tr c và ngân sách qu c phòng kho ng 10 t USD.
Vài trăm tên l a ñ t ñ i không PAC-2 và PAC-3 hi n ñ i, do M ch t o b o v hòn ñ o này
ch ng l i cu c t n công b ng tên l a. ðài Loan có hơn 50 máy bay ph n l c chi n ñ u Mirage c a
Pháp, kho ng 150 máy bay F-16 c a M , và 130 máy bay chi n ñ u phòng th n i ñ a ñ b o v
không ph n c a hòn ñ o này. H i quân ROC ti p t c phát tri n các phiên b n hi n ñ i hơn c a tên
l a ch ng h m Hùng Phong III và mua t M máy bay s d ng trong chi n tranh ñi n t và c nh
báo s m trinh sát. Hòn ñ o này còn có m t l c lư ng khiêm t n nhưng có kh năng là tàu khu tr c
do M và Pháp ch t o (4 chi c) và khinh h m (22 chi c), tàu ñư c trang b tên l a (61 chi c), và
m t s tàu ng m ch y b ng ñiêzen.
Th ba, PLA lư ng trư c m t s can thi p c a M , mà b t ch p chính sách “mơ h chi n lư c”
c a M , ñư c h u h t các nhà v ch quy t ñ nh Washington hi u là ñư c “ y quy n c a ð o lu t
Quan h ðài Loan năm 1979 và nh ng tuyên b khác v chính sách. T i thi u, s can thi p này có
th s bao g m vi c phái các nhóm tàu sân bay t n công và máy bay t các căn c c a M châu
Á – Thái Bình Dương ñ ñ y lùi m t cu c t n công vào ðài Loan. PLA cũng không th giám sát
kh năng leo thang ngoài d tính vư t ra ngoài nh ng ph m vi c a Eo bi n ðài Loan sang các khu
v c thu c ñ i l c ho c các nư c láng gi ng liên minh v i M . ð ch ng l i s can thi p có th có
c a M , Trung Qu c ñã phát tri n cái mà L u Năm Góc g i là chi n lư c “ch ng ti p c n/ngăn
ch n xâm nh p khu v c”(A2AD) s d ng nhi u vũ khí hi n ñ i ñ ngăn ch n các l c lư ng M
ti p c n Tây Thái Bình Dương. M c dù A2AD c a Trung Qu c s gây ra m t thách th c th c s
ñ i v i các l c lư ng c a M , các chi n lư c c a nó khó th c hi n và s b ch ng l i b i nh ng
kh năng ñư c nâng c p c a M v n ñang ñ nh hình dư i khái ni m ñã ñư c tuyên b g n ñây c a
L u Năm Góc v “Cu c chi n trên không-trên bi n”.
ð i m t v i nh ng tr ng i này, n u ph i t n công ðài Loan, PLA ñã chu n b cho mình s d ng
s k t h p các y u t t 3 l a ch n chi n d ch t ng quát: phong t a hòn ñ o này, t n công b ng tên
l a, và ñ b . M t s ngư i tin r ng PLA có th cũng ñã chu n b m t l a ch n “ch t ñ t ñ u” –
m t cu c ñ o chính ch ng ban lãnh ñ o ROC c a các ñi p viên ñóng trư c trên hòn ñ o này –
nhưng không có cách nào ñ bi t. B t c s k t h p nào c a b n chi n lư c này không ch gây ra
nh ng khó khăn quân s to l n mà còn gây ra nh ng r i ro chính tr nghiêm tr ng cho Trung Qu c
k c vi c làm cho dân chúng ðài Loan nh t quy t quay sang ch ng l i b t c hình th c th ng nh t
nào, gây ra s chuy n hư ng c a M sang chính sách ki m ch nhi u hơn can d , góp ph n tái
quân s hóa Nh t B n, ñ y ph n l n ðông Nam Á vào tay M , và khi n cho n ð quy t tâm
nâng cao c nh giác. Các nhà ho ch ñ nh chính sách c a Trung Qu c v n mu n, và qu th c hy
v ng, nh ng khía c nh chính tr , ngo i giao, và kinh t trong chi n lư c c a h phát huy tác d ng,
nhưng không tin h s ñ t ñư c s thành công mà không c n s l a ch n quân s m nh m và
hoàn toàn ñáng tin c y mà PLA ph i chu n b .
Kéo căng “vư t ra ngoài ðài Loan”

53. 53
N u và khi v n ñ ðài Loan ñư c gi i quy t có l i cho Trung Qu c, thì v th c a PLA xem ra s
khác h n: quân ñ i này s s h u b t c nh ng gì còn l i v nh ng kh năng quân s ñ y n tư ng
ñư c t o ra cho cu c chi n giành hòn ñ o này, và tr ng i ch y u trong vi c tri n khai s c m nh
h i quân và không quân phía Nam và phía ðông ñ i l c s ñư c lo i b . Ph thu c vào b n ch t
c a vi c dàn x p v i các nhà ch c trách ðài Loan, PLA có th s d ng các h i c ng và các sân bay
c a ðài Loan ñ m r ng t m v i c a l c lư ng h i quân và không quân vư t qua 200 d m ñ n
phía Tây Thái Bình Dương. PLA có th h p tác v i – ho c th m chí thu hút – các l c lư ng vũ
trang c a ROC, bao g m các máy bay chi n ñ u và phi công, tên l a ch ng h m và các tên l a
khác, tàu khinh h m, và công ngh thông tin tiên ti n. Nói tóm l i, như các nhà chi n lư c Trung
Qu c s nhìn nh n ñi u này, m t chính sách kéo dài hàng th p k c a M nh m ki m ch Trung
Qu c (dù c tình hay không) s ch m d t vào th i ñi m này.
Làm th nào Trung Qu c t n d ng ñư c cơ h i ti m tàng này s ph thu c vào vi c v n ñ ðài
Loan ñư c gi i quy t như th nào. N u nó ñư c gi i quy t b ng vũ l c, nhi u phương ti n c a
PLA và ðài Loan s b phá h y. Các nư c láng gi ng c a Trung Qu c và M có th s coi Trung
Qu c là m i nguy hi m và s th ng nh t m nh m hơn ñ ch ng l i nh ng hành ñ ng ti p theo c a
B c Kinh. N u v n ñ ðài Loan ñư c gi i quy t m t cách hòa bình b ng thương lư ng – k t qu
mà chi n lư c c a Trung Qu c nh m vào – các phương ti n c a PLA ñư c tăng cư ng cho cu c
t n công vào ðài loan s có s n ñ y ñ . Các nư c láng gi ng c a Trung Qu c và M có th ch p
nh n bư c nh y v t v v th chi n lư c c a Trung Qu c như là ñi u không th tránh ñư c và h p
pháp.
PLA ñã và ñang hư ng vư t ra kh i ðài Loan trong kho ng 3 th p k qua. M t s trong các nhà
chi n lư c c a l c lư ng này ñã hình dung nh ng s d ng trong tương lai cho ngành hàng h i
ngày càng có kh năng – ch ng h n, năm 1982 tư l nh lúc ñó c a l c lư ng H i quân PLA, ðô ñ c
Lưu Hoa Thanh, ñã nói v t m nhìn chi n lư c l n theo ñó l c lư ng H i quân Trung Qu c s m
r ng t m v i c a mình vào Tây Thái Bình Dương và vư t ra ngoài khu v c này. Lưu Hoa Thanh
ñã kh ng ñ nh r ng các m c tiêu c a chi n lư c này là mang tính phòng th , nh m b o v Trung
Qu c tránh cu c t n công b bi n và b o v nh ng yêu sách ch quy n lãnh h i c a nư c này.
Ông cho r ng trong giai ño n ñ u, vào năm 2000, l c lư ng H i quân PLA s m r ng khu v c
ho t ñ ng c a mình các vùng bi n g n ñ n “Chu i ñ o th nh t”, bao g m qu n ñ o Kuril, Nh t
B n, qu n ñ o Ryukyu, ðài Loan, Philíppin, ð o Borneo, và ñ o Natuna Besar. Trong giai ño n 2,
vào năm 2020, l c lư ng H i quân PLA s m r ng t m ho t ñ ng c a mình sang “Chu i ñ o th
hai”, vươn t i qu n ñ o Bonin, Mariana, và Caroline. Cu i cùng, vào năm 2050, Trung Qu c s
tr thành m t cư ng qu c bi n toàn c u sánh ngang v i H i quân M . Hi n nay, các ho t ñ ng c a
H i quân PLA và s hi n di n th c s vư t ra ngoài bi n Hoa ðông và Bi n Nam Trung Hoa ñã
gi m c th i gian mà Lưu Hoa Thanh d ki n. Trong tương lai có th nhìn th y trư c, vi c tri n
khai s c m nh quân s ra Thái Bình Dương và vư t ra ngoài khu v c này có th s ñòi h i m t s
hi n di n ph n l n mang tính tư ng trưng – th hi n bàng lá c thông qua các chuy n thăm h i
c ng ñ nh kỳ và giúp ñ nhân ñ o trên quy mô khiêm t n.
PLA cũng b t ñ u xem xét vư t ra ngoài các ho t ñ ng tác chi n ñ chú ý ñ n các nhi m v phi
ti n hành chi n tranh bên trong và bên ngoài các ñư ng biên gi i c a mình gây nh hư ng chính
tr và tăng cư ng thi n chí. V các ho t ñ ng này, l c lư ng này ch p nh n thu t ng “các chi n
d ch quân s thay vì chi n tranh” (MOOTW), do quân ñ i M ñưa ra, nhưng ñã gi i thích khái
ni m này th m chí theo nghĩa r ng hơn bao g m các nhi m v ñáng k trong nư c phù h p v i

54. 54
truy n th ng c a PLA. Các nhà lãnh ñ o quân s ñã n m l y MOOTW như m t phương ti n nh c
nh ð ng C ng s n Trung Qu c và toàn th ngư i dân Trung Qu c v v trí trung tâm c a PLA
trong s tr i d y c a Trung Qu c. trong nư c, PLA ñã tích c c trong nh ng n l c giúp ñ nhân
ñ o trong các th m h a như lũ l t, bão tuyêt, và ñ ng ñât T Xuyên năm 2008. nư c ngoài,
MOOTW ñã góp ph n minh ch ng cho vi c ti p t c chi phí qu c phòng trên quy mô l n ngay c
khi kh năng x y ra chi n tranh ñã gi m, thúc ñ y hình nh tích c c ñ PLA ch ng l i nh ng nh n
th c c a nư c ngoài v m i ñe d a quân s Trung Qu c ñang gia tăng, góp ph n x lý các m i ñe
d a an ninh phi truy n th ng, và cung c p kinh nghi m tác chi n th i bình có giá tr . Ch ng h n,
m t tàu b nh vi n 300 giư ng, Peace Ark, ñ ñư c ñưa vào s d ng năm 2008, ch y d c các b
bi n Nam Á và ðông Phi năm 2010 và ñi ñ n khu v c M Latinh năm 2011, ñi u tr cho ngư i
dân ñ a phương và bày t s thi n chí.
Các nhà lãnh ñ o Trung Qu c có th mu n PLA ti n hành các ho t ñ ng vũ trang trên kh p khu
v c ngo i vi c a nư c này trong tương lai. R i lo n, n i chi n, hay s th t b i c a nhà nư c B c
Tri u Tiên, Mianma, hay Trung Á có th khi n cho Trung Qu c ph i sơ tán công dân c a mình,
vi c b o v các kho n ñ u tư c a nư c này vào c c m d u hay ñư ng ng d n khí ñ t dư ng như
mang tính s ng còn ñ i v i an ninh qu c gia, ngăn ch n các dòng ngư i t n n, hay n ñ nh các
chính quy n ñ a phương. Ho c Trung Qu c có th can thi p nh m ngăn ch n nư c l n khác “ M ,
n ð , ho c Nga – không l i d ng m t cu c kh ng ho ng hay s thay ñ i chính ph ñâu ñó
trong khu v c ngo i vi c a Trung Qu c.
PLA có th ngày càng ñư c l nh th c hi n các s m nh xa Trung Qu c – có l th m chí bên
ngoài châu Á – ñ b o v nh ng l i ích kinh t và các khu t p trung ñ ng dân cư. T năm 1992,
Trung Qu c ñã tri n khai hơn 17.000 quân tham gia 19 s m nh gìn gi hòa bình trên kh p th
gi i. M c dù các ñơn v này là nh , h ñã ñúc k t ñư c kinh nghi m ban ñ u nào ñó v ho t ñ ng
nh ng kho ng cách khá xa ñ t nư c. Năm 2006, B Ng ai giao ñã thuê 4 máy bay ñ ñưa
kho ng 400 công dân Trung Qu c b m c k t qu n ñ o Solomon do b t n xã h i. Năm 2008,
Trung Qu c ñã tri n khai 2 tàu khu tr c và m t tàu ti p vi n tham gia s m nh ña qu c gia ñ bão
v các tàu ch d u và v n chuy n buôn bán c a Trung Qu c và các nư c khác khi h ra vào V nh
Aden. Năm 2011, nư c này ñã s d ng vài phương ti n v n t i c a L c lư ng Không quân cũng
như hàng ch c máy bay và tàu thương m i ñư c thuê ñ sơ tán kho ng 30.000 công nhân xây d ng
Trung Qu c ra kh i Libi b tàn phá b i xung ñ t. T t c nh ng s m nh này ñ u khiêm t n v quy
mô, không liên quan ñ n chi n s , và ch tìm cách b o v nh ng l i ích kinh t và nhân viên.
Nhưng khi các kho n ñ u tư c a Trung Qu c gia tăng ngoài châu Á, có th có thêm nh ng ñ a
ñi m mà ñó nh ng s m nh như v y tr nên c n thi t, và nh ng s m nh này có th c n ph i có
l c lư ng.
Hơn n a, PLA có th th y mình ñư c giao nhi m v b o ñ m an toàn cho vi c nh p kh u năng
lư ng c a Trung Qu c và ph n còn l i c a ngo i thương nư c này. Dòng ch y thương m i này ph
thu c vào các tuy n ñư ng bi n ñ n Trung Qu c t Trung ðông và b bi n châu Phi phía Tây,
cũng như t các b bi n B c và Nam M phía ðông. D b gây r i nh t – cũng như g n Trung
Qu c nh t – là các Eo bi n Malacca, Sunda, và Lombok, mà giao thông t phía Tây thư ng qua
ñây ñi vào Bi n Nam Trung Hoa. T t nhiên, tàu thuy n có th ñi vòng qua vùng nư c này, nhưng
th i gian ñi l i s kéo dài nhi u ngày, v an ninh ñư ng bi n, Trung Qu c ph thu c vào H i quân
M , ñư c h tr b i các d ch v hàng h i c a các nư c ven bi n (Inñônêxia, Malaixia, và
Xinhgapo) và ôxtrâylia. Trong khi ñi qua n ð Dương, vi c v n t i b ng tàu bi n c a Trung

55. 55
Qu c ph thu c vào s b o v c a các l c lư ng h i quân M và n ð . Vi c Trung Qu c thay
th các l c lư ng h i quân khác này s không ph i là th c t , nhưng các nhà ho ch ñ nh chính sách
c a Trung Qu c có th nh n th y nh ng lý do ñ tìm cách ñóng m t vai trò trong vi c b o v các
tuy n ñư ng thương m i c a riêng h , như h ñang th c hi n trong s m nh ch ng cư p bi n
V nh Aden. H i quân Trung Qu c có th gia tăng nh hư ng c a mình n ð Dương b ng cách
s d ng cái mà hi n nay là các thương c ng mà Trung Qu c ñang xây d ng t i Kyaukphyu
Mianma, Hambantota Xrilanca, và Gwadar Pakixtan – m t lo t cơ s mà các nhà phân tích M
ñã gán cho cái mác “chu i ng c trai”.
Không có viên nào trong s “nh ng viên ng c trai” này sánh ñư c v t m c hay s hi n ñ i v i
căn c quân s c a M ñư c duy trì trên ñ o Diego Garcia n ð Dương, chúng cũng không
b ng v s lư ng các h i c ng mà H i quân M ti p c n kh p Trung ðông, Nam Á, và ðông Nam
Á. Tàu sân bay ñ u tiên c a H i quân PLA, Varyag, có th s m ñư c ñưa vào s d ng, s không
có kh năng như các tàu sân bay c a H i quân M . Tàu Varyag có th ban ñ u s ch ph c v như
m t tàu hu n luy n, và trong nh ng năm t i có th s ch ho t ñ ng các vùng nư c g n. Trong
tương lai có th nhìn th y trư c, b t ch p nh ng n l c c a Trung Qu c nh m m r ng t m v i
c a l c lư ng h i quân c a mình, M s ti p t c chi ph i.
S răn ñe h t nhân: v n ñ ñang tr nên ph c t p
Cu i cùng, s răn ñe h t nhân trư c ñây thư ng là tương ñ i ñơn gi n ñ i v i B c Kinh. Trong
Chi n tranh L nh, Trung Qu c t p trung vào vi c ngăn ch n m t ho c c hai siêu cư ng; trong
th p k ñ u tiên sau ñó, nư c này tr p trung vào vi c ngăn ch n M . Nhưng vào ñ u th k 21, s
răn ñe h t nhân ñã tr nên ph c t p hơn. Có thêm các cư ng qu c h t nhân – bao g m n ð , B c
Tri u Tiên, và Pakixtan, t t c các nư c này ñ u giáp gi i v i Trung Qu c – và ph bi n tên l a
ñ n ñ o nhi u hơn. Nh t B n và ðài Loan ñang tri n khai các h th ng phòng th tên l a. Nh ng
di n bi n này cùng nhau ñe d a làm xói mòn ho c làm n y sinh v n ñ s c m nh và hi u qu c a
kh năng răn ñe c a Trung Qu c.
Trung Qu c ñã phát tri n m t l c lư ng tên l a ñ n ñ o xuyên l c ñ a (ICBM) lo i nh nhưng có
kh năng mang ñ u ñ n h t nhân mà ch c năng duy nh t c a nó dư ng như là nh m ngăn ch n
m t cu c t n công h t nhân, d th y nh t là c a M , nhưng ti m tàng là c a n ð , Nga (n u các
m i quan h tr nên x u ñi), ho c Nh t B n hay ðài Loan (n u c hai ñ u phát tri n s l a ch n
h t nhân). Ngoài các l c lư ng này, l c lư ng Pháo binh s 2, l c lư ng tên l a chi n lư c c a
PLA, hi n ki m soát hàng trăm tên l a thông thư ng t m ng n và t m trung – hơn 1.000 tên l a
ñ n ñ o t m ng n (SRBM) ñã ñư c tri n khai ch riêng vùng xung quanh khu v c Eo bi n ðài
Loan. Do ñó, cùng v i các quân ch ng khác c a PLA, l c lư ng Pháo binh s 2 có nhi u trách
nhi m khác nhau.
T t c kho vũ khí h t nhân có hi u qu c a Trung Qu c ñ u ñư c ñ t trên m t ñ t; t năm 2012,
hai l p tàu ng m v m t lý thuy t có th ñư c s d ng ñ phóng ICBM dư ng như chưa ñi vào
ho t ñ ng. Trung Qu c có ư c tính 40 ICBM có kh năng b n ñ n lãnh th M . s lư ng này v n
tương ñ i n ñ nh trong m t kho ng th i gian, cho th y Trung Qu c không tìm cách m r ng quy
mô c a kho ICBM, nhưng nư c này ñang ti n t i gia c các h m ch a, s d ng nhiên li u r n (làm
cho th i gian phóng nhanh hơn), và ch t o các lo i ICBM m i có kh năng ñư c ñ t trên các b
phóng di ñ ng v i thi t b hư ng d n ñư c c i ti n và ñ u ñ n nh hơn. M t khi l c lư ng tàu

56. 56
ng m h t nhân chi n lư c ñư c nâng c p c a H i quân PLA ñi vào ho t ñ ng, có t i tàu ng m h t
nhân l p T n s tăng cư ng kh năng t n công giáng tr c a nư c này, có th m r ng t m ho t
ñ ng c a Trung Qu c lên t i 4.000 h i lý.
M c dù ý ñ nh ngăn ch n là rõ ràng, h c thuy t h t nhân th c t c a B c Kinh thì không. Trung
Qu c chưa bao gi ñưa ra l i nói chính th c v vi c nư c này tin tư ng s răn ñe s có tác d ng
như th nào. Quan ñi m ñư c ch p nh n nh t trong các nhà phân tích bên ngoài là nư c này có ý
ñ nh s d ng cái g i là “s răn ñe t i thi u”- có nghĩa là gia tăng l c lư ng ñ l n và có kh năng
t n t i ñ ngăn ch n không ñ m t cư ng qu c ñư c vũ trang t t hơn b t ñ u m t cu c t n công
h t nhân. Nhưng nh ng ngư i khác l p lu n r ng Trung Qu c tìm cách t o ra cái g i là “s răn ñe
có gi i h n”, có nghĩa là ñ l n ñ ngăn ch n vi c phát ñ ng ho c s leo thang chi n tranh dư i
b t c hình th c nào – không ch h t nhân – c a m t k thù. Ch ng h n, s răn ñe có gi i h n có
th ngăn ch n không ñ M tham gia m t cu c chi n tranh Eo bi n ðài Loan, v lý thuy t, cũng
có kh năng s d ng vũ khí h t nhân ñ ti n hành chi n tranh th c s Tri u Tiên ho c ðài Loan,
ho c là m t y u t c a chính sách ngo i giao cư ng ép ch ng l i n ð ho c th m chí M , nhưng
nh ng kh năng này dư ng như xa v i. Trung Qu c chính th c gi v ng cam k t không s d ng
trư c vũ khí h t nhân. M c dù có cu c tranh lu n bên trong b máy quân s c a Trung Qu c v
nh ng giá tr c a ñư ng hư ng này và li u nó có c n ñư c gi i thích l i hay không, cam k t này
không làm cho Trung Qu c t n kém gì, thúc ñ y m t hình nh tích c c, và làm cho quân ñ i có ý
th c v m t cư ng qu c có ít vũ khí h t nhân hơn so v i các ñ i th chính c a mình.
PLA có quá nhi u vi c ph i gi i quy t?
Nói chung, PLA b thách th c nghiêm tr ng b i t t c nh ng gì mà nó ph i tr i qua. An ninh trong
nư c s ti p t c ñòi h i m t ph n ñáng k n l c c a quân ñ i, và do ñó quân ñ i s ñư c tri n
khai ph n l n bên trong ñư ng biên gi i c a Trung Qu c. Vi c b o v lãnh th qu c gia kh i xâm
lư c và h tr nh ng tuyên b ñòi ch quy n lãnh th b ng nh ng l a ch n quân s ñáng tin c y
s v n v trí cao trong danh sách nhi m v c a quân ñ i, v n ñ ðài Loan trên t t c nh ng l a
ch n khác. Nh ng s m nh vư t ra ngoài ðài Loan, b t k chúng s là gì chăng n a, ñ u có nhi u
kh năng hơn t p trung vào các khu v c g n vùng ngo i vi c a Trung Qu c hơn và ít có kh năng
hơn di n ra trên quy mô l n các chi n trư ng xa xôi hơn. S răn ñe h t nhân v n s là m t ưu
tiên và tr nên ph c t p hơn n u các nư c láng gi ng c a Trung Qu c ti p t c phát tri n các kho
vũ khí và các h th ng phòng th tên l a c a h . Ngay c khi s c m nh quân s c a Trung Qu c
gia tăng, nó b ràng bu c b i nhi u thách th c g n. Nó không th tr thành m t thách th c trên
các quy mô ñ a chi n lư c ñ i v i quân ñ i c a các ñ i th l n tr phi các ñ i th ñó ñưa ra nh ng
quy t ñ nh riêng c a h không nhún như ng.
Ngay c khi PLA hi n ñ i hóa, các quân ñ i khác trong và ngoài khu v c cũng ñang c i thi n công
ngh , gia tăng nh ng kh năng, nâng c p hu n luy n, và ñi u ch nh các chi n lư c. Nh t B n n i
lên là m t nư c ñã l ng l phát tri n m t lo t công ngh không gian tiên ti n: ngoài nh ng kh
năng Phòng th Tên l a ð n ñ o ñư c phát tri n có s h p tác v i M , Nh t B n ñang ch t o các
phương ti n phóng có th s d ng l i (t c là, máy bay trên không gian); v tinh ña ch c năng cung
c p nh ng c nh báo s m cho tên l a và tr giúp ngành hàng h i, thông tin liên l c, và nh m vào
m c tiêu; các công ngh ñ u ñ n tái h i có th phát tri n vi c s d ng tên l a; máy bay không
ngư i lái; và các công ngh theo dõi tình hình trong không gian ch ng t s lo ng i v cu c xung
ñ t có th di n ra trong tương lai trên không gian. Hàn Qu c ñang hi n ñ i hóa quân ñ i c a mình,

57. 57
bao g m c h i quân c a nư c này, m c dù t p trung nh ng n l c c a h vào m i ñe d a t B c
Tri u Tiên. n ð ñang nâng c p l c lư ng h i quân c a nư c này, m c dù ph n l n nh ng n l c
phòng th c a nư c này ñư c t p trung vào vi c ng phó v i Pakixtan. Vi t Nam và các nư c
thành viên khác c a Hi p h i các nư c ðông Nam Á (ASEAN) ñang nâng c p các quân ñ i c a
h . Các nư c ven bi n quanh Eo bi n Malacca, Sunda, và Lombok ñang c i thi n l c lư ng h i
quân c a h , không mu n như ng ph n l n trách.nhi m cho các nư c bên ngoài ñ i v i an ninh
d c theo b bi n c a h .
ð c bi t, M ti p t c c i thi n nh ng kh năng c a mình trong khu v c xung quanh Trung Qu c
b t ch p s căng th ng do các ho t ñ ng nơi khác trên th gi i gây ra. Trong chuy n thăm ðông
Á năm 2011, B trư ng Qu c phòng Leon Panetta kh ng ñ nh v i các ñ ng minh c a M r ng sau
m t th p k chi n tranh. Ápganixtan và Ir c, M “s luôn duy trì s hi n di n m nh m Thái
Bình Dương”. Cũng vào năm 2011, T ng th ng Barak Obama ñã ñưa ra nh ng ñ m b o th m chí
còn m nh m hơn trong chuy n thăm Ôxtrâylia, kh ng ñ nh r ng M là m t “cư ng qu c Thái
Bình Dương và chúng tôi ñây”. Ông h u thu n l i nói này b ng tuyên b v m t hi p ñ nh ñóng
lính th y ñánh b M mi n B c Ôxtrâylia. Theo Báo cáo Qu c phòng 4 năm m t (QDR) năm
2010, tư th phòng th c a M châu Á – Thái Bình
Dương và các nơi khác v n s “là b trí phía trư c và v i các l c lư ng, nh ng kh năng và thi t
b , ñã ñư c tri n khai luân phiên; m t m ng lư i cơ s h t ng và các cơ s h tr ; (và) m t lo t
hi p ñ nh, ti p c n, quá c nh, và các hi p ñ nh b o v quy ch và nh ng dàn x p v i các ñ ng
minh và các ñ i tác then ch t”. Nh ng ñ i m i v h c thuy t và công ngh trên m ng tăng cư ng
ñáng k tính chính xác và m r ng t m v i c a nh ng kh năng tình báo, giám sát, trinh sát, và t n
công c a M .
Trên th c t , châu Á – Thái Bình Dương ñang tr i qua m t cu c ch y ñua vũ trang thư ng xuyên,
g n như theo thông l , ña phương trong ñó s phát tri n c a quân ñ i Trung Qu c ñư c th o lu n
nhi u ch là m t ph n. Trong môi trư ng thay ñ i này, các v xung ñ t gi a các quân ñ i s ti p
t c di n ra và nh ng thay ñ i s di n ra trong s cân b ng quy n l c tương ñ i các chi n trư ng
khác nhau. Nhưng tr phi các nư c khác rút kh i các chương trình phát tri n quân s c a h , vi c
quân ñ i Trung Qu c b kéo quá căng ñơn gi n không th ñây các quân ñ i l n khác ra kh i khu
v c riêng c a Trung Qu c, còn ít kh năng hơn ra kh i các khu v c xa xôi hơn./.
Trung Qu c b i r i trư c “Thanh ki m
s c n sau 2 chu i ñ o” c a M
Th b y 13/07/2013 16:10
ANTð - Trong chuyên m c “Gi i mã tình hình quân s ” c a ðài truy n hình B c Kinh, chuyên
gia quân s Trung Qu c Lương Phương ñã phân tích nh ng nguyên nhân Trung Qu c c n ph i ñ t
phá qua chu i ñ o th nh t và th 2, ñ ng th i ñưa ra nh ng c nh báo và các bi n pháp th c hi n.
Hi n nay, M ñang xây d ng hàng lo t căn c h i quân, không quân 2 chu i ñ o chi n lư c,
n m gi toàn b các v trí chi n lư c Thái Bình Dương và không ch t t c các c m ñ o, vùng

58. 58
bi n, eo bi n và các lu ng ñư ng huy t m ch, bi n chúng tr thành nh ng ñ u c u chi n lư c ñ
M xây m ng bá ch châu Á - Thái Bình Dương.
“Chu i ñ o” là m t b ph n trong lý lu n chi n lư c ñ a lý hình thành trong th i kỳ chi n tranh
l nh. Khái ni m “chu i ñ o” ñư c c u ngo i trư ng M John Foster Dulles ñưa ra l n ñ u tiên vào
năm 1951. ð u tiên, nó ñư c M s d ng trong chi n lư c ñ i phó v i Liên Xô, ñ c bi t là ngăn
ch n tàu ng m c a H m ñ i Thái Bình Dương c a h .
Chu i ñ o th nh t ñư c chia làm 3 b ph n n i li n nhau, b t ñ u t phía b c v i qu n ñ o
Aleutian, qu n ñ o Kuril, qu n ñ o Nh t B n, qu n ñ o Ryukyu, m t xích gi a chính là ñ o ðài
Loan, n i ti p xu ng phía nam là qu n ñ o Philippines, qu n ñ o Indonesia.
Trung Qu c ñang xây d ng biên ñ i tàu sân bay ñ ñ i ch i v i tàu sân bay M
Còn chu i ñ o th 2 ch y t b c ñ n nam, b t ñ u phía b c b i ñ o Honshu c a Nh t B n, qu n
ñ o Ogasawara, qu n ñ o Iwo Jima, qu n ñ o Mariana và cuói cùng là qu n ñ o Palau. Trong
chu i ñ o này có m t m t xích r t quan tr ng, ñó chính là ñ o Guam - m t căn c quân s r t quan
tr ng c a M .
Phía sau 2 chu i ñ o này còn có c m căn c quân s r t l n ñóng t i ñ o Hawaii - 1 trong 2 ti u
bang n m ngoài lãnh th Hoa Kỳ (cùng v i Alaska). ðây là trung tâm ñ u não c a quân ñ i M
Thái Bình Dương và cũng ñ i b n doanh c a l c lư ng d b chi n lư c M . Căn c h i quân n i
ti ng Trân Châu C ng là căn c h i quân l n nh t, có v trí ñ a lý quan tr ng nh t và cũng là nơi
ñ t tr s c a h m ñ i Thái Bình Dương.
Căn c Smith trên ñ o Hawaii chính là nơi ñ t tr s B tư l nh Thái Bình Dương và B ch huy
l c lư ng h i quân ñánh b . B ch huy l c quân Thái Bình Dương ñóng t i Fort Shafter, còn B
ch huy không quân Thái Bình Dương ñóng căn c không quân Hickam. Ngoài ra, ñ o Midway
và ñ o Johnston cũng có các sân bay và căn c h i quân quan tr ng.

59. 59
B n ñ th hi n chu i ñ o th nh t và th 2 c a M
Hi n nay, t ng s quân M ñóng t i châu Á - Thái Bình Dương vào kho ng 150.000 quân, trong
ñó l c quân là 50.000, bao g m 1 t p ñoàn quân và 2 sư ñoàn; không quân có kho ng 39.000
ngư i, biên ch thành 4 liên ñ i (25 chi ñ i) v i 370 máy bay các lo i; h i quân và h i quân ñánh
b có 60.000 quân, ñư c biên ch 1 tàu sân bay h t nhân, 19 chi n h m và 390 máy bay.
Khi bàn ñ n v n ñ vì sao ph i xuyên phá qua chu i ñ o th nh t và chu i ñ o th 2, chuyên gia
Lương Phư ng nói, nguyên nhân ñ u tiên xu t phát t yêu c u phát tri n c a Trung Qu c. Hi n
nay m u d ch ñ i ngo i c a Trung Qu c 90% là thông qua con ñư ng v n t i bi n. Tuy n ñư ng
phía Nam ch y u là nh p kh u qu ng s t t Australia và các tuy n ñư ng phía tây ch y u nh p
kh u d u ch t lư ng cao t Trung ðông.
ð ñ m b o thông su t 2 tuy n ñư ng ñó, Trung Qu c ph i ñ t phá qua chu i ñ o th nh t, khai
thông tuy n ñư ng qua eo bi n Malacca và n ð Dương. ðây chính là m t yêu c u t i quan
tr ng ñ t ra cho quân ñ i Trung Qu c, b o ñ m cho ñ t nư c duy trì ñà phát tri n kinh t b n v ng
trong tương lai.
H i quân M ñang l p ñ t tên l a hành trình Tomahawk trên tàu ng m
Nguyên nhân th 2 mà ông Lương Phương ñ c p ñ n là xu t phát t yêu c u b o ñ m an ninh
qu c gia và chi u sâu phòng ng trên bi n. C i cách, m c a ñã hình thành chu i trung tâm kinh t
duyên h i r t m nh c a Trung Qu c như Qu ng Châu, Thâm Quy n, Chi t Giang, Thư ng H i…,
chi m t tr ng r t l n trong n n kinh t qu c dân.

60. 60
Tuy nhiên, xét v góc ñ quân s thì các khu trung tâm kinh t ven bi n r t y u t trư c s t n
công c a các ñ i th . Ví d như vũ khí d n ñư ng t n công chính xác t m xa c a quân ñ i M có
vai trò r t quan tr ng trong chi n tranh hi n ñ i. Tên l a ñ n ñ o phóng t tàu ng m có ph m vi
t n công bao trùm 60% di n tích ñ a c u, ho c tên l a hành trình Tomahawk phóng t tàu ng m
l p Virginia có t m b n xa t i 2500km. ðây chính là mũi ki m s c bén c a M n n p sau 2 chu i
ñ o, rình r p t n công Trung Qu c.
ði u này có nghĩa là ngư i M ch ng c n ti n vào ph m vi c a chu i ñ o th nh t mà ch c n
ñ ng ngoài ranh gi i c a chu i ñ o này, t h i ph n qu c t tr c ti p t n công khu v c duyên h i
ñông nam Trung Qu c, th m chí là t n sâu trong ð i L c. ði u này có nh hư ng vô cùng l n ñ i
v i chi n lư c an ninh qu c gia c a Trung Qu c.
Tên l a ðông Phong DF-21D - sát th tàu sân bay c a Trung Qu c
Ông Lương Phương cho bi t, hi n nay Trung Qu c m i ch mon men trong ph m vi chu i ñ o th
nh t, ñi u này là không ñ ñáp ng yêu c u b o v an ninh qu c gia. H i quân Trung Qu c c n
xuyên phá quá chu i ñ o th nh t, ti n ra bi n xa và r t xa ñ b o v l i ích qu c gia, ñây cũng
chính là ñã ñ y các m i ñe d a ra xa lãnh th Trung Qu c.
Chính vì v y, m r ng chi u sâu phòng ng trên bi n, phát tri n các phương ti n tác chi n c l n
và các lo i vũ khí t n công chính xác t m xa là vô cùng quan tr ng ñ ch ng l i s uy hi p t các
chu i ñ o c a ñ i phương. Th i gian qua, vi c Trung Qu c phát tri n tàu sân bay, tàu ng m h t
nhân chi n lư c, tên l a ñ n ñ o phóng t tàu ng m, tên l a ñ n ñ o ch ng tàu sân bay… chính là
nh m m r ng chi u sâu phòng ng trên bi n, ñ y các m i ñe d a ra xa lãnh th .
Nguy n Ng c
Theo “Nhân Dân nh t báo”
Nga không d “m c mưu” Trung Qu c
ñ ñ i ñ u v i M
ANTð - Ngày 07/07 v a qua, cùng v i hàng lo t t báo khác, “Th i báo Hoàn C u” c a Trung
Qu c có m t bài vi t ca ng i nh ng thành công trong h p tác quân s Nga - Trung, ñ ng th i
kh ng ñ nh 2 nư c c n chung tay h p tác ñ ñ i phó v i áp l c quân s c c l n c a M . Th
nhưng, ñi u ñó không h d dàng.

61. 61
B t ñ u t ngày 05 v a qua, cu c di n t p quân s l n nh t trong l ch s 2 nư c Trung - Nga mang
tên “Liên h p trên bi n 2013” ñã chính th c khai m c t i V nh “Peter ñ i ñ ” trên bi n Nh t B n.
Sau ñó, t ngày 27/07 ñ n 15/08, h i quân 2 nư c ti p t c tri n khai cu c di n t p th 2 v i n i
dung ch ng kh ng b t i khu v c Chelyabinsk – Nga.
2 cu c di n t p quân s liên ti p không ch th hi n xu hư ng th ch hóa và chu n hóa trong h p
tác quân s gi a 2 nư c mà còn th hi n quy t tâm và kh năng c a quân ñ i 2 nư c trong vi c
duy trì, hòa bình, n ñ nh trong khu v c châu Á - Thái Bình Dương. Chúng ñã n i ti p m t chu i
nh ng cu c di n t p quân s gi a quân ñ i Trung Qu c v i quân ñ i nư c ngoài.
ðây cũng là cu c di n t p mà h i quân Trung Qu c phái nhi u tàu chi n tham gia nh t, g m: Tàu
khu tr c tên l a Type 051C Th m Dương (115), Th ch Gia Trang (116); tàu khu tr c tên l a Type
052B Vũ Hán (169); tàu khu tr c tên l a Type 052C Lan Châu (170); tàu h v tên l a Type 054A
Yên ðài (538), Diêm Thành (546) và tàu ti p t H ng Tr ch H (881).
Hình nh tuyên truy n v di n t p Nga – Trung c a các trang m ng Trung Qu c
Còn phía Nga cũng ñi u ñ ng m t l c lư ng tàu chi n r t tinh nhu , g m hơn 20 tàu v i nòng c t
là tu n dương h m, kỳ h m c a H m ñ i Thái Bình Dương Varyag, tàu khu tr c ch ng ng m c
l n “Nguyên soái Saposnikov”, tàu khu tr c ch ng ng m c l n “ðô ñ c Vinogradov”, ñ c bi t là
Nga ñã l n ñ u tiên c máy bay tiêm kích bom Su-24M cùng tham gia di n t p.
Các phương ti n truy n thông nư c ngoài cho r ng, di n t p quân s liên h p Trung - Nga có tác
d ng ch ng l i s c ép t s chuy n d ch chi n lư c c a M và răn ñe ý ñ thách th c quân s c a
Nh t B n. V v n ñ này, chuyên gia quân s Trung Qu c Doãn Trác cho r ng, Nga và Trung
Qu c không có ý nh m vào nư c th 3, tuy nhiên 2 nư c cũng có ý h p tác ñ i phó v i áp l c
quân s ngày càng l n c a M .
Chuyên gia Doãn Trác còn cho bi t, các khoa m c di n t p chính bao g m: Liên h p phòng không,
gi i c u tàu bè trong tay h i t c, t n công các m c tiêu trên bi n và ñ c bi t là ch ng ng m. Ông
còn cho bi t, trong quá trình di n t p, h i quân 2 nư c ñã tăng cư ng h p tác, giao lưu quân s , ñ t
ñư c hi u qu cao và xây d ng s tin tư ng l n nhau.

62. 62
Tàu khu tr c tên l a Type 051C Th m Dương (115) và Th ch Gia Trang (116) c a Trung Qu c
Doãn Trác nói: “m t ñi u h t s c rõ ràng là di n t p quân s Nga - Trung không nh m vào nư c
th 3 nào. ðây ñơn thu n ch là s trao ñ i, h c h i l n nhau trên phương di n v n d ng tác chi n
m t s công ngh ho c vũ khí m i phát tri n, ngoài ra còn ñ xây d ng s tin tư ng l n nhau gi a
h i quân 2 nư c.
Nga và Trung Qu c không ph i là ñ ng minh quân s nhưng cũng có 1 s thách th c chung trên
bi n. Ngoài các m i ñe d a an ninh phi truy n th ng, còn có nh ng m i ñe d a mang tính truy n
th ng ví d như mưu ñ hùng bá khu v c châu Á - Thái Bình Dương c a Washington cũng gây ra
áp l c l n ñ i v i B c Kinh và Moscow. Trong hoàn c nh ñó, viêc 2 bên có nh ng cu c di n t p
quân s liên h p ñ ñ i phó cũng là xu th t t y u”.
Th i gian qua, các phương ti n truy n thông Trung Qu c r m r ñưa tin v ho t ñ ng quân s
chung gi a 2 nư c, song song v i nó là nh ng thông tin liên ti p v nh ng thương v vũ khí thành
công, ñi n hình là vi c truy n thông Trung Qu c ñưa tin 2 nư c ñã ñ t ñư c th a thu n mua bán
100 chi c máy bay chi n ñ u th h th 4++ Su-35. Rõ ràng là hi n nay, Nga ñã tr thành ñ i tác
quân s l n nh t mà Trung Qu c mu n lôi kéo ñ l p tr c ñ ng minh ñ i ñ u v i M .
Tàu khu tr c tên l a Bystryy (715) c a h i quân Nga
Th i gian qua, B c Kinh “tr i d y hòa bình” m t cách n ào, ñe d a, chèn ép các nư c nh , tranh
ch p l i ích, tranh ño t lãnh th phi lý v i láng gi ng, thách th c và ñ i ñ u v i M . ð c bi t là
hi n gi B c Kinh ñang t ch y ñua vũ trang, d c s c phát tri n ti m l c quân ñ i, b quên
nh ng mâu thu n n i t i.
Trong th i gian qua B c Kinh ñã s d ng chiêu bài kinh t ñ khôi ph c quan h v i Myanmar,
xây d ng quan h v i Lào, Cambodia, Pakistan và m t s nư c châu Phi, và quan h v i Nga cũng
không ph i là ngo i l .
Th nhưng, hi n Nga không ph i là Liên Xô ngày trư c. Trên con ñư ng tìm l i ánh hào quang
xưa, Nga luôn c ng r n v i nh ng nguyên t c c t lõi nhưng cũng không thi u nh ng “th ño n”
m m d o ñ v a không m t lòng ai, mà v n gi ñư c v th c a m t cư ng qu c. H th c hi n

63. 63
chính sách ngo i giao ña phương nhưng có tr ng tâm, chú tr ng ñ n nh ng ñ i tác c n ưu tiên ñ
giành ñư c l i ích cao nh t cho mình nhưng cũng không “k t bè, kéo cánh”.
Tàu ti p t h u c n H ng Tr ch H (881) c a Trung Qu c
Chính vì v y, trong bài vi t ñăng t i trên T p chí “National” c a M , chuyên gia Michael Hersh
cho bi t, Nga v n là ñ i th ñ a - chính tr l n nh t c a M . Ông vi t: “m t s th t quan tr ng là
dư i s lãnh ñ o c a ông Putin, Nga ñã tìm l i v th quan tr ng trên th gi i. Hi n nay trên trư ng
qu c t , ñ a v c a Nga r t ñư c coi tr ng, vư t qua Trung Qu c ñ tr thành ñ i th l n nh t c a
M .”
Dư i bàn tay lèo lái c a ông Putin, ch c ch n Nga s không d i gì mà ñi vào v t xe ñ ngày trư c,
tham gia vào tr c ñ ng minh Nga - Trung như Trung Qu c ñang mơ tư ng, ñ r i l i lao vào vòng
xoáy ch y ñua vũ trang ñ i ñ u v i M như Liên Xô trư c ñây. Trên con ñư ng tìm l i vinh quang
c a Liên bang Xô vi t, nư c Nga c a ông Putin ñã tìm cho mình m t con ñư ng ñi riêng, giàu b n
s c.
Chính Trung Qu c hi n nay ñã g i cho ngư i ta nh ñ n th i kỳ “Chi n tranh l nh” trư c ñây, khi
h liên ti p thách th c và ch y ñua vũ trang v i M , b quên nh ng mâu thu n ti m tàng trong
nư c. N u B c Kinh không th m thía bài h c vĩ ñ i c a th k 20, ch c ch n h s ph i tr giá và
r t có th ngư i ta s th y m t “bài h c Liên Xô” th 2.
Nguy n Ng c
T ng h p
Bài nói chuy n n i b c a T p C n Bình b l :
“Tôi còn bi t làm th nào?”
Posted by basamnews on July 14th, 2013

64. 64
ðôi l i: Tài li u dư i ñây do m t ñ c gi thân thi t g i t i.
Do không xác th c ñư c ngu n, b n g c ti ng Trung và v ngư i d ch, nên chúng tôi ñã ph i nh
c y c ng tác viên Qu c Thanh, ngư i t ng d ch các bài báo ti ng Trung, ñăng trên trang Ba Sàm
này. Theo CTV Qu c Thanh, m t s trang m ng b t ñ ng chính ki n c a Trung Qu c có ñăng l i
bài này, như trang holihua.com, boxun.com.
Ngoài ra, CTV Qu c Thanh còn nh n xét v b n d ch: ”có nhi u ño n, c u trúc c a bài không
trung thành v i nguyên b n, t a ñ và các ti u m c do ngư i d ch t ñ t (?). Nhìn chung ñã
chuy n t i ñư c ñúng ý. Nhưng n u ñ là d ch thì chưa th a ñáng, nên ñ là ph ng d ch”, ñ ng
th i s a l i t a và câu cu i c a bài cho ñúng v i nguyên b n ti ng Trung trên m ng.
B sung, h i 9h50′, CTV Qu c Thanh v a email cho bi t:
“Tôi l i v a tìm ra ñư c bài vi t cho là bài này ñư c ng y t o có t ch c t t ng c p cao Trung
Qu c: 习近平近期的几个习近平近期的几个习近平近期的几个习近平近期的几个“内部内部内部内部讲话讲话讲话讲话”为有组织的编造为有组织的编造为有组织的编造为有组织的编造 - “M y ‘Bài nói chuy n n i b ” c a
T p C n Bình g n ñây là s ng y t o có t ch c“.
Trích: “Sau khi T p C n Bình lên n m quy n, ñã có r t nhi u s ñ n ñoán v ñư ng hư ng ch p
chính c a ông ta. Thông tin v t ng c p cao g n ñây h t s c h n lo n, truy n thông ti t l m y Bài
nói chuy n n i b c a T p C n Bình, có kh u khí và phong cách r t gi ng v i T p C n Bình. Theo
ti t l c a ban biên t p các cơ quan truy n thông có liên quan, ngu n cung c p nh ng “Bài nói”
này là ñáng tin c y, ñư c truy n ñi t c p tương ñ i cao. C ng thêm m y bài ñư c lưu truy n g n
ñây như “Th t b t gi ng”(“七不讲”), “Tân tam ph n” (“新三反”), m t gi ng nói l nh lùng c a
TQ ñ i l c, nh ng nhân v t v n gi thái ñ l c quan v i ñư ng hư ng ch p chính c a T p C n
Bình b t ñ u th y dao ñ ng, ki u nói T p C n Bình s chuy n sang t , th m chí là T p C n Bình
“sùng Mao” ñư c lưu truy n kh p nơi. M t nhân v t có ti ng B c Kinh qua quan sát m i ñây
ñã k t lu n: T p C n Bình s ñi theo “ðư ng l i B c Hy Lai” mà không có B c Hy Lai. Nh ng
ngư i t phái t ra ph n ch n v ñi u này, còn nh ng nhân v t hi v ng TQ ñi theo pháp ch dân

65. 65
ch , th c hi n các giá tr ph quát trên th gi i cho xã h i thì th y ñ i th t v ng.
Ngu n th o tin chính trư ng B c Kinh nói v i PV boxun.com, m y “Bài nói chuy n n i b ” c a
T p C n Bình g n ñây là s ng y t o có t ch c, v i m c ñích ñ các gi i cho là T p C n Bình
không th ki m soát ñư c tình hình (“li u cơm g p m m”), s ñi theo con ñư ng cũ th i Mao
Tr ch ðông. (…)”
.BS nên nói m y l i r i g b ñi thôi. (Trang boxun.com có cách làm tin r t gi ng v i tinh th n
trang BS ñ y, r t ñ ng ñ n).”
.Tuy nhiên, chúng tôi quy t ñ nh s không g bài này, mà ñ l i cùng ñ y ñ thông tin trên ñ
ñ c gi bi t thêm m t th c t chính tr ki u Tàu C ng (bi t ñâu nó ñã và s di n ra VN?), cũng
ñ m t s trang m ng cùng rút kinh nghi m khi ñã v i vã ñăng bài này mà không c công tìm cách
ki m ch ng.
****
T i sao chính quy n ưa b t lu t sư?
C p nh t: 15:39 GMT - th b y, 13 tháng 7, 2013
M b ng chương trình nghe nhìn khác
Trư c th m chuy n thăm M c a Ch t ch Nư c Vi t Nam ông Trương T n Sang, lu t sư Nguy n
Văn ðài nói v xu hư ng chính quy n ưa b t gi gi i lu t sư như m t chính sách v i hy v ng 'd p
t t ti ng nói' c a nh ng thành lũy cu i cùng b o v công lý.
Trao ñ i v i BBC t Hà N i, lu t sư ðài cho r ng chính sách này c a chính quy n không nh ng
không làm gi i lu t sư vì công lý im ti ng mà trái l i làm cho phong trào b t ñ ng chính ki n có
nh ng phát tri n ñư c cho là m nh hơn.
Lu t sư ðài t ng k t ñi m gi ng, khác c a các v án mà chính quy n b t gi các lu t sư, t trư c
cho t i th i kỳ nhóm Nguy n Văn ðài - Lê Th Công Nhân b b t gi , x tù, ñ n các v khác như
v i các lu t sư, lu t gia Lê Công ð nh, Cù Huy Hà Vũ v.v... và g n nh t là Lê Qu c Quân, m t
lu t sư theo công giáo t ng tu nghi p t i M .
Nhân d p này ông ðài cũng bình lu n v ñi u ñư c cho là "sai l m" mà lu t sư Lê Công ð nh ñã
m c ph i khi b chính quy n b t gi vài năm trư c ñây.

66. 66
Lu t sư Lê Qu c Quân trong m t ngư i
ñ ng ñ o
14/07/13 4:04 PM
Vi c tòa án Tp.Hà N i hoãn phiên x Ls. Lê Qu c Quân t i ‘tr n thu ’ vào ‘phút 89’ v i lý
do “th m phán Lê Th H p sau khi giao ban b c m ñ t xu t ph i ñi c p c u…” tuy có gây
b t ng cho dư lu n, nhưng m i ngư i th a bi t lý do s c kh e ch ng qua ch là cái c che
ñ y s ‘lúng túng’ c a nhà c m quy n trong nh ng toan tính x lý v án sao cho có l i nh t
v i h .
Number of View: 1795
Tr n thu hay tránh s th t?
T i danh ‘tr n thu ’ trư c ñây ñã t ng t ng blogger ‘ði u Cày’ Nguy n Văn H i vào tù h i 2008.
M c dù b n thân anh ch ng kinh doanh gì to tát ngoài vi c có nhà cho thuê, m t d ng kinh doanh
ph bi n kh p các t nh thành VN, t m t ti n ñư ng cho ñ n t n h m sâu, mà n u b ki m tra d có
c v n ngư i cùng ph m t i ‘tr n thu ’ như anh. Th nhưng thiên h v n ‘bình chân như v i’ c
tho i mái lư m ti n ch m t ñ ng xu thu nào, trong khi anh H i thì gi này ñang ng i tù!!!
Ch ng qua ch vì h không vi t blog, không quan tâm ñ n nh ng v n ñ nh c nh i c a xã h i, ñ t
nư c và nh t là không xu ng ñư ng bi u tình lên án TQ chi m các ñ o Hoàng Sa – Trư ng Sa c a
VN. Tr n thu và không tr n thu ch khác nhau b y nhiêu thôi!
Trong m t báo cáo b rò r b i Wikileaks ñ i s M t i VN khi y là Michael Michalak không h
có dòng nào là ði u Cày b b t vì ‘Tax Evasion’ (tr n thu ) mà vì ‘Anti-Olympics Blogger
Arrested’ ch ng rư c ñu c Th V n h i Olympic 2008 do TQ t ch c ñi ngang qua Sàigòn.
Cho nên vi c Ls.Quân b b t vì ‘tr n thu ’ không còn là ‘chuy n l ’ v i m i ngư i. B i ch ng
nh ng anh ñã nhi u l n bi u tình ch ng TQ mà còn có nh ng ho t ñ ng khác gây ‘khó ch u’ cho
nhà c m quy n, như ñ u tranh ch ng b t công xã h i, bênh v c dân nghèo dân oan m t ñ t v.v…
Ch có ñi u tái di n trò ‘tr n thu ’ ñ/v Ls.Quân ch ng nh ng không ‘d ăn’ không ch ng ch chu c
thêm tai ti ng vào mình mà thôi. Là ngư i am hi u lu t, bi t mình luôn n m trong ‘t m ng m’ c a
an ninh, do ñã 2 l n b b t, l i ñang là giám ñ c m t công ty kinh doanh, l nào anh l i sơ xu t ñ n
m c quên bài tr n thu c a ði u Cày?

67. 67
Và s th t ñúng như v y. M i ñây em trai anh, Lê Qu c Quy t qua tr l i ph ng v n ñài RFI hôm
4/7 cũng ñã kh ng ñ nh, ch ng nh ng anh Quân không tr n thu , mà ngư c l i, v i nh ng tài li u
ñang có trong tay nhà nư c còn ñang n l i công ty Gi i Pháp Vi t Nam c a anh Quân s ti n
(hoàn thu ) lên ñ n 172 tri u ñ ng!
Ph i chăng chính vi c ti t l này ch vài ngày trư c phiên tòa ñã khi n nhà c m quy n ‘lúng túng’
mà ph i hoãn?
Cũng vì quá rõ cái t i ‘tr n thu ’ ch là cái c ki m chuy n (ñã th ch ng c có khi l i ‘h hênh’?)
nhi u chính ph , t ch c qu c t ñã lên ti ng yêu c u phóng thích Ls.Quân ngay khi anh v a b
b t. Ch ti c r ng áp l c c a c ng ñ ng qu c t có v như như ñang ngày m t kém tác d ng?
Ch ng nh ng anh không ñư c th , mà 6 tháng qua l i có thêm vài v b t b ‘ m ĩ’ khác. B t ch p
c nh ng d ñoán mà nhi u ngư i tin ‘ch c như ñinh ñóng c t’ vi c ñàm phán xin gia nh p TPP
mà VN ñang ti n hành ñ n ño n cu i s bu c chính quy n ph i ‘t t ’ hơn ñ tránh gây thêm
nh ng ‘tai ti ng’ không c n thi t.
Th nhưng m i chuy n ñã di n ra ngư c l i. dư lu n càng lên án b t b càng m nh tay hơn! Trong
tình hình có v bi quan hi n nay, li u s ph n Ls.Quân cũng như bloggers khác s p t i s ra sao?
Không ch là ngư i ‘b t ñ ng’
Không như ph n l n nh ng ngư i b t ñ ng chính ki n b b t khác, ñây ñã là l n th 3 Ls.Lê Qu c
Quân b chính quy n b t!
L n ñ u là vào ngày 08/3/2007 khi anh v a t M tr v khóa nghiên c u ng n h n c a T ch c
Qu c gia H tr Dân ch (National Endowment for Democracy, NED) t i Washington và b giam
t i tr i c a b Công an vì b qui vào t i 79 B lu t Hình s ‘âm mưu l t ñ chính quy n nhân dân’.
Tuy nhiên sau khi có s can thi p c a B Ngo i giao Hoa kỳ anh ñư c tr v nhà vào ngày
13/7/2007. Còn l n th 2 là khi anh ‘lân la’ ñ n phiên x Ls.Cù Huy Hà Vũ h i tháng 4/2011
nhưng nhanh chóng ñư c th sau ch vài ngày.
Vi c m t ngư i b b t giam ñ n 3 tháng v i nh ng t i danh liên quan ñ n an ninh chính tr , th
nhưng b ng dưng sau ñó l i ñư c tr t do, có th nói ñó là nh ng chuy n ‘hi m có’ xưa nay
VN. G n ñây, chúng ta ch m i th y 2 trư ng h p, ngoài Ls.Lê Qu c Quân là nhà báo t do Ph m
Chí Dũng v i t i ‘làm ti t l bí m t an ninh qu c gia’.
Ls Lê Qu c Quân b b t và ñánh ñ p t i Tòa Khâm s chi u 25/1/2008

68. 68
Chi ti t này cho th y vi c anh Quân b b t ñ n l n 3 (12/2012) và t i danh bây gi chuy n sang
‘tr n thu ’ là vi c ‘ch ng ñ ng ñ ng’ vì lý do này hoàn toàn không chút thuy t ph c, m c dù v y
ch c ch n cũng ñã ñư c các ñ o di n cân nh c k lư ng.
Ch có ñi u b t ñã ‘v t v ’ th thì bi t x th nào ñây?
Lý do c a s ‘gai góc’ n m ch , Lê Qu c Quân không như nh ng ngư i b t ñ ng khác. Ch ng
ph i anh tài gi i hay tài cao ñ c ñ hơn ngư i, ñư c bi t anh là ngư i r t khiêm cung d m n, mà
ñơn gi n ch vì ngoài nh ng ho t ñ ng ñ u tranh ngoài xã h i, anh còn là m t giáo dân nhi t thành
ñư c nhi u ngư i bi t ti ng.
Cũng như J.B (Joan Baotixita) Nguy n H u Vinh dù ch ng là tu sĩ nhưng cái tên Giuse Lê Qu c
Quân ñã tr nên quen thu c v i giáo h i k t sau bi n c c Tòa Khâm S ñ u năm 2008 khi anh
b an ninh hành hung trong sân tòa nhà này. Hi n Ls.Quân là thành viên ban Công Lý Hòa Bình
giáo ph n Vinh (quê anh) và tham gia C ng ðoàn Doanh Nhân Trí th c Công giáo cùng nhi u
ho t ñ ng khác c a c giáo ph n Vinh l n nhà th Thái Hà.
Trong nh ng ngày qua ñã có r t nhi u bu i l hi p thông c u nguy n cho anh cùng các n n nhân
khác b chính quy n b t vô c ñư c t ch c t i nhi u nhà th trên c nư c. Trong ñó, n i b t hơn
c là t i nhà th DCCT Sàigòn và giáo x Thái Hà v i s giáo dân có hôm lên ñ n hàng ngàn
ngư i, t o nên m t b u không khí r t ñ c bi t. M t c m giác lành thánh, an bình tuy t ñ i không
còn ch cho n i cô ñơn, s s hãi v.v… Nhi u nhân sĩ trí th c, các bloggers tên tu i ñ n cũng ñã
ñ n ñây ñ cùng chia s n i th ng kh v i các gia ñình có ngư i thân con em b chính quy n ‘xách
nhi u’ b t giam vô c , b t k h là ai, ñâu, tu i tác, ñ a v xã h i, tôn giáo ra sao v.v…
Tóm l i, vi c b t Ls.Quân không còn ñơn gi n là chuy n gi a chính quy n và công dân, m t cá
nhân mà là ñ ng ch m ñ n ni m tin c a c c ng ñ ng tôn giáo liên quan ñ n nh ng giá tr thiêng
liêng c n ñư c b o v .
Ngoài áp l c quan tr ng này v b t b này còn khi n chính quy n ph i ñ i m t v i nh ng ch trích
phê bình c a nhân sĩ trí th c, các t ch c phi chính ph nhi u nơi. Như ñài Á châuT Do (RFA) ñã
l p h n trang th nh nguy n thư cho m i ngư i ký tên yêu c u nhà c m quy n VN tr t do cho
Ls.Quân. M t s bu i th p n n c u nguy n cũng ñã ñư c c ng ñ ng ngư i Vi t h i ngo i t ch c
t ch c v.v… nhưng chính áp l c t trong nư c m i là ñi u khi n nhà c m quy n e ng i hơn c .
ði n hình như phát bi u c a ti n sĩ Lê ðăng Doanh trên BBC hôm 5/7 cho r ng b t b gi i lu t sư
(như Lê Qu c Quân) là nhà nư c VN ñang t n công vào nh ng “thành lũy cu i cùng” b o v công
lý cho ngư i dân.
Ti n sĩ Nguy n ðăng Doanh là trí th c ‘t m c ’ trong nư c ñư c nhi u ngư i n tr ng, k c t
gi i lãnh ñ o c p cao. Nh ng phát bi u th ng th n c a ông v qu n lý kinh t chúng ta ñã ñư c
nghe nhi u. Trong ñó n i ti ng là bài thuy t gi ng trư c B Chính Tr ñ ng CSVN v th c tr ng
ñ t nư c t năm 2005. Tuy nhiên, v các v b t b thì ñây là l n ñ u tiên ông lên ti ng và lên ti ng
m t cách ‘m nh mi ng’ l i ngay trư c phiên tòa x Ls.Quân ch vài hôm. Không bi t có ph i ‘s
l ’ này cùng áp l c t giáo h i khi n phiên tòa 9/7 ph i t m hoãn hay không, nhưng rõ ràng phát
bi u c a Ts. Lê ðăng Doanh ñã cho th y m c ñ b c xúc trong gi i trí th c ñã dâng cao hơn k t

69. 69
sau v b t nhà báo Trương Duy Nh t và nhà văn Ph m Vi t ðào. ðây là l i c nh báo nghiêm túc
cho nhà c m quy n v nh ng h l y có th x y ra n u h ti p t c làn sóng b t b .
Cu i cùng, m t kh năng khác khi n phiên tòa ph i hoãn có th vì vi c ông ch t ch nư c ông
Trương T n Sang s p sang thăm chính th c M theo l i m i c a ông Obama vào cu i tháng 7 này,
trong ñó có bàn v nhân quy n, hoãn x ñ chuy n ñi c a ông Sang ñư c b t ‘sóng gió’ hơn?
“không còn gì ñ m t…”
T t c nh ng ñi u trên ch là suy ñoán c a ngư i vi t d a trên nh ng gì quan sát ñư c quanh vi c
chính quy n b t t i Ls.Quân và dư i cái nhìn c a ngư i có ñ o. ðúng ho c sai không quan tr ng
b ng vi c bày t s quan tâm ñ n thân ph n tù t i c a anh Quân hi n nay, cùng nh ng gì mà gia
ñình anh ñang gánh ch u, mà ngoài anh ra còn 2 thành viên khác n a, ñ c bi t là C thân m u anh.
Tìm hi u v chuy n b t b Ls.Quân ñư c nghe l i ño n ph ng v n c a ñài RFA v i m Quân hôm
30/12/2012, vài ngày sau khi anh b b t. Ch t gi ng ‘tr tr ’ ñ y ñau kh c a C bà Nguy n Th
Trâm khi n chúng ta ai nghe xong khó mà c m ñư c nư c m t “Gia ñình tôi ñ n nay có ba ngư i
b b t. M t ngư i cháu c a tôi m i có b u hơn hai tháng b b t. Lê ðình Qu n b b t cách ñây hai
tháng r i, nay ñ n Lê Qu c Quân. Nhà nư c này ph c t p quá, h không tìm ra lý do gì ñ b t; t
nhiên h xông vào cư p gi y t , máy tính … Không có gì nay h vu cho t i tr n thu … Tôi ñau
ñ n quá. Tôi là ngư i m c a b y ñ a con, ch ng m t s m, nên cũng cay ñ ng l m. Gi ch nh
các cơ quan truy n thông lên ti ng, ch tôi ch ng còn gì ñ m t n a”
Ch trong m t th i gian ng n ba ngư i con cùng b lâm vào vòng ñao lý, cơ s làm ăn c a các con
v n là ‘n i cơm’ nuôi gia ñình nay ñã tan tành, tơi t … v i m t gia ñình, th h i còn ‘ñ i h a’
nào hơn?
N u các con bà như bao ngư i khác ch bi t lao vào ki m ti n ‘thu vén’ lo cho gia ñình, v i hai
công ty tư v n Gi i pháp Vi t Nam và VietNam Credit không khó ñ các con c ñư c xã h i tôn
vinh là ‘nh ng ngư i thành ñ t’ còn C ñâu ph i kh n kh như hi n nay!
Có l hơn lúc nào gia ñình C ñang r t c n s quan tâm c a m i ngư i có lương tri m i nơi, nh t
là t giáo h i. Cho ñ n nay c y ban Công Lý – Hòa Bình giáo ph n Vinh, Tòa TGM Hà N i l n
H i ð ng Giám M c VN v n chưa nơi nào chính th c lên ti ng bênh v c Ls.Quân, nhưng ñi u
này h n giáo h i ñang ‘làm ngơ’, mà có th do s th n tr ng nào ñó khi án chưa tuyên. Chí dám hy
v ng các ð ng b c trong giáo h i, b ng cách nào ñó, s không quên anh. ðư c bi t trong tù
Ls.Giuse Lê Qu c Quân t ng nhi u l n yêu c u nh n quy n kinh thánh do gia ñình g i vào nhưng
ñã b t ch i. Là nh ng ñ ng ñ o v i anh hơn ai h t chúng ta hi u vì sao anh c n kinh thánh lúc
này? Ch có kinh thánh m i có nh ng l i i an vô giá mà Chúa Jésus 2 ngàn năm trư c ñã c nh
t nh các môn ñ theo Ngài trên con ñư ng ñi tìm chân lý s th t “Tôi t không tr ng hơn ch . N u
h ñã b t b Th y thì h cũng s b t b các con” (Ga 15,18-21)
Th nhưng ”Ai ra ñi trong nư c m t, s g t gi a vui m ng!”Ch c ch n tương lai anh Giuse Lê
Qu c Quân cũng s tươi sáng như v y.
Sàigòn, 12/7/2013. Alf. Hoàng Gia B o

70. 70
L i ra nào có h u cho v Ls Lê Qu c Quân
Ph n I
J.B Nguy n H u Vinh
B t b ng ñư c – ð như vang
Như v y, cu i cùng thì Tòa án Nhân dân Thành ph Hà N i hoãn phiên x Ls Lê Qu c
Quân cái r p ch m y ti ng ñ ng h trư c khi b t ñ u. Nhi u ngư i th y h ng, vì công lao chu n b
m y ngày ñ ñi d phiên tòa l i chưa th c hi n ñư c, nh m t s vi c. M t s bà con t quê
hương, t Ngh An, Hà Tĩnh và nhi u nơi khác ñã ñ n Hà N i âm th m b ng nhi u cách, l i coi
như làm chuy n ñi thăm Th ñô nhân d p nông nhàn ñ l n sau có ra thì ñã thông th o ñư ng sá.
M t s n a thì th phào: Cũng may, ñ t này chưa thu x p ñư c ra HN không thì nh m t không ñi
d tòa ñư c, h n s có m t khi có l ch x ñàng hoàng. (Và hi v ng không b … hoãn ti p).
Có th có ngư i tin là bà th m phán Lê Th H p b c m ñ t ng t ho c ñ t qu là có th t.
Tôi cũng tin có th là như th . Nhưng n u vì ch m t bà th m phán này ñ t qu mà phiên tòa công
phu như v y không th x y ra, thì tôi l i không tin.
B i n u ch vì chuy n ru i bâu v y mà ph i hoãn, thì ch c ph i hoãn ngay t quá trình ñi u
tra phiên tòa khi cô Oông, em h Ls Lê Qu c Quân b b t ñi ñ t ng t khi ñang mang thai. ðây là
hành ñ ng vi ph m pháp lu t và ñ o ñ c nghiêm tr ng. Và sau khi ñư c th ra, thì cái thai, ni m hi
v ng c a ñôi v ch ng tr cũng ñã không th t n t i. V y mà v án v n ti p t c như không h có
v n ñ gì. Th m chí, phiên tòa này s không th có khi mà cơ quan ñi u tra vào ñi u tra Công ty
Gi i pháp Vi t Nam s nh n ñư c thông tin là Cơ quan Thông tra Thu ñã dành h n m t th i gian
dài thông tra Công ty c a Ls Lê Qu c Quân và cu i cùng thì không tìm ra ñi u gì khu t t t ñã ph i
có quy t ñ nh ñình ch cu c thông tra. R i khi ti p xúc v i các h sơ, h p ñ ng, hóa ñơn… nh ng
ch ng lý trong quá trình ho t ñ ng ñư c th hi n b ng ch ký s ng, hóa ñơn ñàng hoàng, h p
ñ ng ñ y ñ … thì h n các nhà thi hành lu t pháp cũng hi u r ng ñưa thành m t v án, dù là cái c
cũng không ph i d dàng ñ bóp nó theo khuôn kh cái g i là “lu t pháp” trong Nhà nư c pháp
quy n.
Nhưng, v n ñ cu i cùng v n là ý chí th ng th c ti n, nh t ñ nh ph i có c nào ñó ñ Lê
Qu c Quân ph i vào tù. Và phiên tòa ñã ñư c chu n b s n sàng.
M t l n ph i “làm vi c” v i m t công an, anh ta h i tôi:
- Ông bi t chúng tôi v a b t Lê Qu c Quân ch ”?
- Tôi bi t và c th gi i ñ u bi t.
- ð y, hôm nay ông không lên làm vi c, chúng tôi s có bi n pháp, ông có tin không? Hôm
nay chúng tôi s làm vi c v i ông v v n ñ liên quan Lê Qu c Quân.
- Tin ch . Tôi tin là các ông có th vác súng xu ng b n ch t tôi t i nhà. Nhưng tôi tư ng Lê
Qu c Quân b b t vì tr n thu th t. Hóa ra l i làm trò mèo này à?
- Không, b n thì không. Nhưng chúng tôi có bi n pháp.
- , b t b thì có khó gì ñâu, m i ngư i có tr n ñi ñâu ñâu. Chúng tôi, tin các anh làm ñư c
m i vi c, k c làm l i m t Thiên An môn. Nhưng ñ ng ñem nó ra d a.

71. 71
ð y v Lê Qu c Quân ñư c chu n b k càng, công phu là th và ñã hàng năm tr i nay.
Ngư i ta bi t ñi u ñó khi b ng dưng Lê Qu c Quân b ñánh chí t t nơi g i xe v nhà mà
ñ n gi l c lư ng công an tài gi i c a ta không tài nào tìm ra th ph m dù Quân ñã nh n m t ñư c
m t s ñ a ñánh ông. Th m chí ông còn kh ng ñ nh là có bàn tay c a chính quy n, tr trư ng h p
cơ quan công an ñưa ra ñư c b ng ch ng ngư c l i. Th mà ch u.
Ngư i ta bi t ñi u ñó, khi cách ñây hàng năm, hàng ñoàn ngư i bí m t, ho c công khai
theo dõi, bám sát Lê Qu c Quân.
Ngư i ta cũng bi t ñi u ñó, khi mà công ty c a Quân m i l n thuê nhà xong, l i b bu c
ph i di chuy n h t l n này ñ n l n khác.
Và khi phiên tòa ñã s n sàng, m i th ñã chu n b thì l i b hoãn vì m t lý do r t… “tr n
thu ”.
Công phu là th , t n kém là th , k càng là th … v y thì ñâu ph i ch vì m t chi c ñinh c
là cơn ñau c a bà th m phán l i d ng l i ñư c c máy ñang v n hành hùng h ?
B t xong r i – Vàng như ngh
M t bu i c u nguy n cho Ls Lê Qu c Quân
V i Ls Lê Qu c Quân, b t gi ông ta không có gì là khó. Nhà nư c Vi t Nam th a kinh
nghi m khi b t gi ông ta. L n th nh t, ông b b t vì t i kh ng khi p là “T ch c l t ñ chính
quy n nhân dân” – m t t i t y ñình có th m t m ng. V y nhưng, nhà nư c ñã th ông r t ñơn
gi n, ch vì “Lê Qu c Quân ñã thành kh n, xin ñư c khoan h ng và có ñơn trình bày”. Th t tuy t
v i. Có l , ñây là lý do hài hư c nh t trong m i kh năng hài hư c có th ñư c s d ng. B i v i
t i ñó, ch c n ñơn trình bày, thì t i như th này, ch c n cư i kh y cũng ñư c tha?
L n th hai, ông b b t cũng ch vì nhà nư c th y… thích b t. Ngư i dân có ñ b ng ch ng
r ng ông không h vi ph m pháp lu t khi ñi tham d phiên tòa công khai. Và khi ñó, lòng dân n i
gi n. Hàng v n ngư i c t ti ng ph n u t hàng v n l i c u nguy n ñư c dâng lên… t t c ñ ng bên

72. 72
ông, nguy n ñ ng hành v i ông trong cơn kh n khó. Và nhà nư c ñã ph i th ông sau 10 ngày
giam gi .
Và l n này, ông l i b b t vì “tr n thu ”. Xem ra, cái lý do “tr n thu ” d nghe và d tin
hơn là “t ch c l t ñ chính quy n nhân dân” ho c “gây r i tr t t công c ng”. B i Vi t Nam, ñã
làm ăn, thì ai ai ch ng tr n thu ? Cơ quan, ñơn v nào ch ng tr n thu … nó nhi u và nhan nh n
ñ n m c ai cũng hi u, ch ng ngư i nào không hi u. ð ch ng minh ñi u này. Trên trang ñi n t
ð ng C ng s n Vi t Nam, ông Ph m Sĩ Liêm, Ch t ch H i Xây d ng Vi t Nam cho bi t: “T ng
H i Xây d ng Vi t Nam ñang nghiên c u ñánh giá toàn di n và có cơ s khoa h c, trư c m t cho
r ng m c th t thoát trên dư i 10% là g n v i th c t ”. Nhưng, có ñ t ñu c tìm t cơ quan c p
ngân sách ñ n cơ quan chi tiêu, có ai tìm ra ñư c m t ñ ng không có hóa ñơn, ch ng t ñ ch ng
minh con s 10% c a hàng trăm ngàn t ñ ng kia b xà x o, tham nhũng và ăn c p. Nghĩa là hàng
ch c ngàn t ñ ng g i là th t thoát kia, ñ u là tr n, l u ho c gi mà không có m t ai b b t, n u
ông v n làm, ăn, chia… ñ y ñ . Do v y, khi bu c cho cái t i tr n thu , ngư i dân d nghe, d tin
và d thông c m v i… cơ quan ñi u tra hơn, vì ñã có “lý do chính ñáng”.
Th nhưng, ñi u mà h không ng , là khác v i trư c
ñây, ngay th i kỳ ð c H ng Y Fx. Nguy n Văn Thu n ph i ñi tù ñ n 9 năm bi t giam, 4 năm qu n
ch mà không c n có án. Hàng lo t linh m c, tu sĩ, giáo dân, văn ngh sĩ ñư c ưu tiên cho ñi tù
mút mùa, th m chí ch t m t xác v n không c n án, ch c n m t quan ch c c ng s n th y ghét m t
cũng có th cho ñi tù. Thì bây gi ñã khác.
Nhà nư c ñang ra s c hô hào “xây d ng nhà nư c pháp quy n” ñ tránh ñi cái nhãn hi u
th c t không h t t ñ p mà h không mu n mang chút nào, ñó là nhà nư c ñ c tài c ng s n. Vì
th , nên cũng có lu t, có các cơ quan và lu t sư, tòa án… ñ c .
Nhưng dù có ñ c , thì cũng ñ u do ñ ng c ng s n lãnh ñ o tuy t ñ i.
Dù ñ ng có lãnh ñ o tuy t ñ i, thì ngư i dân v n bi t h có quy n gì. Vì v y, nhi u v n ñ
r c r i cho nhà nư c trong v án này.
(Còn ti p)

73. 73
ðoàn Văn Vươn th hai?
Nguy n Ng c Già
.
Phiên x ông Nguy n Vi t Trương t i Tòa án t nh Khánh Hòa sáng 24/6/2013
ðoàn Văn Vươn th nh t.
Theo tin cho hay, ñ i gia ñình ðoàn Văn Vươn chu n b h u tòa vào ngày 28/7 t i ñây [1]. Bà
Nguy n Th Thương và bà Ph m Th Báu v c a ông ðoàn Văn Vươn và ông ðoàn Văn Quý cho
bi t, gia ñình h ñã b gây khó [2] trong vi c chu n b cho phiên phúc th m.
M i ñây, ð H u Ca – Giám ñ c Công an H i Phòng – v a ñư c thăng ch c thi u tư ng [3] cùng
v i nhi u ông (bà) khác. Trang phunutoday trích l i Tr n ð i Quang – B trư ng B Công an phát
bi u ý nghĩa quan tr ng cho l n phong tư ng công an kỳ này:
“Quy t ñ nh thăng c p b c hàm Tư ng cho các ñ ng chí s quan c p cao c a l c lư ng CAND
hôm nay th hi n s ghi nh n, bi u dương và ñánh giá cao c a ð ng, Nhà nư c và nhân dân ñ i
v i nh ng thành tích, công lao ñóng góp to l n c a l c lư ng CAND trong s nghi p b o v
ANTT, ñánh d u s trư ng thành, phát tri n c a l c lư ng CAND nói chung, các ñ ng chí ñư c
thăng c p b c hàm Tư ng nói riêng. Ni m vinh d , t hào này không ch thu c v các ñ ng chí
ñư c thăng c p b c hàm c p Tư ng hôm nay, mà là ni m vinh d , t hào chung c a toàn l c lư ng
CAND”.
ð H u Ca – Tân thi u tư ng công an – b ng ch c “n i ti ng” sau khi ch huy t ng t n công b ng
s c ngư i và s c chó cùng vô s súng ng vào ñ i gia ñình “Ngư i nông dân n i d y” – ñã ñư c
nhi t li t chúc m ng t các “ñ ng chí” c a ông ta.
May m n ñã x y ra trong tr n “san b ng bình ñ a” gia ñình ngư i c u quân nhân ðoàn Văn Vươn:
m t s công an viên b dính ñ n bông c i v i thương t t không n ng l m, riêng ð H u Ca bình an
ñ thuy t gi ng v ngư i Tiên Lãng “r t thu n” [4] – ch dùng cho thú hoang dã.

74. 74
Th t khó ñ tin v án gia ñình ông ðoàn Văn Vươn có k t qu t t ñ p, v i ch d u ð H u Ca v a
ñư c thăng tư ng, dù trong phiên sơ th m ông Vươn ñã ng l i cám ơn “ñ ng và nhà nư c” ñã
quan tâm ñ n gia ñình ông (!).
ðoàn Văn Vươn th hai?
Nguy n Vi t Trương, giám ñ c Công ty TNHH Sông Mã, ngư i v a b k t án – qua phiên sơ th m
m ngày 15/7/2013 – 23 năm tù vì 2 t i: “gi t ngư i” – 19 năm, “tàng tr , s d ng, mua bán trái
phép v t li u n ” – 4 năm, dù ông Trương nh t quy t b n thân vô t i [5].
Phiên tòa k t án ông Trương l ra ñư c x vào 24/6/2013, tuy nhiên nó ñư c hoãn l i [6] vì lý do
ông Trương ñ ngh Giám ñ c công an t nh Khánh Hòa c n có m t ñ ñ i ch t làm rõ v vi c.
Theo di n bi n trong phiên tòa, ông Trương ñã ñ t ch t n mưu sát giám ñ c công an t nh Khánh
Hòa – ñ i tá Tr n Ng c Khánh, 49 tu i, làm cho ông này b th ng hai màng nhĩ v i thương t t vĩnh
vi n ñư c cho là 41%.
Tuy nhiên, trư c ñó, trang xaluan.com cho hay [7]:
“R t may, vào th i ñi m x y ra v n , gia ñình ông Khánh ñang có m t trong ngôi nhà nhưng
không có thi t h i gì v ngư i”.
Hình nh ngư i ñàn ông g y gò, 57 tu i, xu t hi n trư c vành móng ng a v i nét m t ngùn ng t s
ph n h n không c n che gi u, khi n ngư i vi t l n tìm thêm các ngu n thông tin trong quá kh .
Trang “Pháp Lu t Vi t Nam” s ra ngày 20/2/2012 có bài “M t v án 3 l n x … v n sai” [8], ñã
ñưa ra nhi u ch ng c và lu n ñi m khách quan mô t mâu thu n gi a Công ty TNHH Sông Mã
do ông Nguy n Vi t Trương làm giám ñ c cùng v i công ty Ki t Vi t (ñ i tác v i ông Trương).
Trong bài báo này, cho th y ông Trương ñã b phía công an và tòa án huy n Cam Lâm t nh Khánh
Hòa “x ép”. Ngoài vi c bài báo cho r ng ông Trương ph n ñ i và kháng cáo, bài còn d n ra
thương t t mà ông Trương ñã b m t s ngư i hành hung r t n ng: gãy răng c a, gãy xương sư n,
tràn d ch màng ph i.
Hung th gây thương t t cho ông Trương là Nguy n Trung Tr c b 6 tháng tù giam và Văn Th
Kim Sang (m c a Tr c) b 6 tháng tù treo.
Lu t sư Lê Văn Ki n ñư c d n l i “Ph i h y án ñ ñi u tra, xét x l i”.
Liên quan ñ n vi c ông Nguy n Vi t Trương b “x ép”, trang xaluan.com cũng có bài “N mìn
Khánh Hòa: Nghi ph m t ng t cáo công an nhi u l n” [9] v i nhi u tình ti t ñáng chú ý:
Ông Nguy n Vi t Trương là giám ñ c Công ty TNHH Sông Mã, t ng vi t nhi u ñơn t cáo lãnh
ñ o, ñi u tra viên Công an t nh Khánh Hòa.

75. 75
Ngày 29-4-2009, ông Trương t cáo hai ñi u tra viên N.L.T. và T.M.H. thu c Cơ quan c nh sát
ñi u tra Công an Khánh Hòa ñã “cư p và cư ng ño t tài s n là chi c xe c u c a ông nhưng Cơ
quan c nh sát ñi u tra Công an t nh bao che không gi i quy t”.
Bài báo cho hay: “Ông Trương b c xúc cho r ng l ra vi c thu h i xe trong v tranh ch p này ph i
do tòa án phán quy t ch không ph i công an”.
Ti p sau ñó:
Ngày 8-5-2009, Cơ quan c nh sát ñi u tra Công an t nh Khánh Hòa có thông báo tr l i cho ông
Trương, nêu rõ ñã “nghiên c u l i toàn b h sơ, ti n hành ki m tra, xác minh và ñã xác ñ nh
nh ng n i dung t cáo c a ông ñ i v i hai ñi u tra viên N.L.T. và T.M.H. là hoàn toàn không ñúng
s th t. Hai ñi u tra viên hoàn toàn vô tư và khách quan trong quá trình ñi u tra”.
Ông Nguy n Vi t Trương không ch p nh n.
Do ñó, ngày 26-3-2010 ông Trương l i g i ñơn ñ n phòng ti p công dân t nh Khánh Hòa ti p t c
khi u n i.
Ngày 21-4-2010, ñ i tá Tr n Quang H a – th trư ng Cơ quan c nh sát ñi u tra Công an t nh
Khánh Hòa – có văn b n tr l i, kh ng ñ nh: “L n n a thông báo cho ông bi t: trong quá trình ñi u
tra, hai ñi u tra viên N.L.T. và T.M.H. hoàn toàn khách quan”.
Ngoài ra ông Trương còn t cáo: “…năm 2007 ông b Công ty KV l a ñ o và l m d ng tín nhi m
chi m ño t tài s n c a ông g m 892 tri u ñ ng, b n chi c xe các lo i, hai máy nén khí và n lương
104 tri u ñ ng, tuy nhiên các phòng PC15, PC16 Công an t nh Khánh Hòa có d u hi u bao che t i
ph m nên không x lý hình s ñ i v i Công ty KV”.
Sau nhi u sư vi c nghiêm tr ng x y ra su t t 2007 và nhi u l n c u vi n ñ n công lý, sau cùng,
ông Trương ñã vi t ñơn g i ñ n Tr n ð i Quang – B trư ng B Công an vào ngày 24-3-2012.
Ngày 17/4/2012, thanh tra B Công an có văn b n g i ông Trương cho bi t v vi c c a ông không
thu c th m quy n gi i quy t c a B công an và hư ng d n ông g i ñơn này ñ n vi n trư ng Vi n
Ki m sát nhân dân t nh Khánh Hòa ñ th c hi n khi u n i theo quy ñ nh pháp lu t.
U t c ñ n cùng c c?
Sau nhi u l n th t b i, khi ông Trương ñ ngh Giám ñ c công an t nh Khánh Hòa ti p dân, v n
ñã x y ra sáng ngày 30/7/2012. Theo ông, v n nh m “gây ti ng vang dư lu n ñ các cơ quan
ch c năng can thi p nh ng khi u n i c a mình trong các v tranh ch p mà chưa ñư c gi i quy t
th a ñáng”.
Mâu thu n và tranh ch p trong kinh doanh c a ông Nguy n Vi t Trương cùng các ñ i tác di n ra
su t hơn 5 năm và ông cũng ñã c u vi n ñ n “pháp lu t XHCN” nhi u l n ñ nh n ñư c s tr l i
vô trách nhi m t c p cao nh t – B công an, cho ñ n công an t nh Khánh Hòa và huy n Cam Lâm

76. 76
trong nh ng bài báo thư ng d n, ph i chăng ñã ép ông ñ n “bư c ñư ng cùng” trong m nh ñ i lăn
lóc c a ph n dân ñen?
Ngư i dân ñ a phương cho bi t, ông Trương s ng khép kín, l ng l v i m t gia ñình tan v . Ngư i
v ly thân c a ông không xu t hi n trong phiên tòa.
Nh ng l i bình lu n c a hàng xóm v ra hình nh ngư i ñàn ông b th t b i trong cu c s ng gia
ñình, cùng v i nh ng công vi c làm ăn b l a ñ o, n n n ng p ñ u mà các ch n réo ñòi, trong
khi chính ông cũng b n và b qu t n , cư p ño t tài s n cùng v i s ti p tay c a công an ñ a
phương huy n và t nh ñã làm ông tr nên ñiên cu ng trong hành ñ ng ñ t ch t n nhà Tr n Ng c
Khánh – giám ñ c công an Khánh Hòa?
R t có th là như th , b i Nguy n Vi t Trương cho bi t ñã nhi u l n g i ñi n ñ ngh ñư c Khánh
nói chuy n, nhưng Khánh t ch i.
Dù không ai ch p nh n hành ñ ng ñ t ch t n c a ông Trương, nhưng c công an, vi n ki m sát
cho ñ n tòa án cùng hàng ch c trang báo lên án, ph báng và mi t th ông như m t tên sát nhân
máu l nh l i không g n k t v i n i oan khu t và b “pháp lu t XHCN” chà ñ p su t hơn 5 năm
qua, ñó không th g i là khách quan khi thi u liên h v i n i tâm m t ngư i ñàn ông b t c và
qu n trí ñ n cùng t n?
Có ph i như th , lu t sư ñư c ch ñ nh – Phan T n Hùng cho r ng: quá trình ph m t i c a b cáo là
có nguyên nhân. Vì trong quá trình gi i quy t tranh ch p các v vi c có liên quan ñ n cơ quan
công an, dù phía công an nói ñã gi i quy t nhưng vì sao v n khi u n i kéo dài. Do ñó, c n ph i
ñi u tra hành vi ph m t i c a b cáo b t ngu n t ñâu?
T DO BÁO CHÍ KI U VI T NAM
July 17, 2013
B n d ch c a Hoàng Kim Phư ng
(Defend the Defenders)
Pham Doan Trang Asia Sentinel | 16 July 2013 |
Làm báo Vi t Nam là m t công vi c nguy hi m, ch c ch n v y.
C m i tu n, Hà N i, Ban Tuyên giáo Trung ương c a ð ng C ng s n Vi t Nam, và
TP.HCM thì b ph n phía nam c a ban này, l i t ch c các cu c h p “ñ nh hư ng” v i lãnh ñ o
c a nh ng t báo l n trong nư c.

77. 77
Không ph i là ng u nhiên khi t t c các lãnh ñ o báo ñ u là ñ ng viên. Quan ch c B Thông
tin Truy n thông và B Công an cũng có m t. Nh ng cu c h p tương t di n ra t t c các t nh,
và là nh ng cu c h p ñi n hình cho th y ho t ñ ng qu n lý báo chí Vi t Nam hoàn h o t i m c
nào. T i các cu c h p này, ai ñó Ban Tuyên giáo s ñánh giá ho t ñ ng c a các báo trong tu n
v a qua, bi u dương t nào bi t ph c tùng, khi n trách và ñôi khi ph t nh ng t nào ñi ch ch
hư ng.
Theo ki u “ñ a ñ p ñ a xoa”, ho t ñ ng giám sát c a ñ ng là s pha tr n gi a khuyên nh và
thuy t ph c v i ñe d a và m t chút tr n áp. M c dù ch ng có cơ s pháp lý nào, nhưng ñ ng v n
xem báo chí như là “l c lư ng tuyên truy n”, ph i ch u s hư ng d n và ch ñ o c a ñ ng. Có l
b n thân ñ ng cũng hi u cái s vô lý c a hành ñ ng nô d ch hóa này, v n gi m ñ p lên các nguyên
t c pháp lu t và báo chí.
M t m t, Ban Tuyên giáo ch ñ o “các ñ ng chí biên t p, lãnh ñ o báo chí” ph i ñ m b o r ng
các phóng viên tòa so n “ñư c ñ nh hư ng ñ y ñ ”, trong khi m t m t khác, ñ ng l i mu n t t
c m i ngư i gi bí m t tuy t ñ i v các ch ñ o c a ñ ng.
Thông tin v s t n t i c a nh ng cu c h p hàng tu n như th , và n i dung c a chúng, ñôi khi
cũng b rò r ra gi i blog – di n ñàn trên m ng n m ngoài t m ki m soát c a Ban Tuyên giáo. Vào
ngày 29 tháng 3 năm 2011, hình như các nhà báo ñã ñư c ch th là không ñư c ñưa tin v chuy n
di n viên H ng Ánh ñ c l p tranh c ñ i bi u Qu c h i; không ñư c g i nhà ho t ñ ng b t ñ ng
chính ki n Cù Huy Hà Vũ là “Ti n sĩ Vũ” – ông Vũ khi ñó ñang s p b xét x vì t i tuyên truy n
ch ng nhà nư c; h n ch ñưa tin v s c 9 khách du l ch nư c ngoài ch t trong m t v chìm tàu
H Long, và tránh có các bài ñi u tra v quy t ñ nh xây nhà máy ñi n h t nhân c a chính ph .
Phiên x ông Vũ ñã là ñ i tư ng c a s ñ nh hư ng ñ c bi t ch t ch . Các nhà báo vi t v ñ
tài này các báo l n ñ u nh n ñư c m t văn b n không con d u, không ch ký, ra l nh cho h
ph i ca ng i tính công minh c a tòa án và s ñúng ñ n c a b n án, và không ñư c m r ng bình
lu n, phân tích sâu.
Còn có nh ng cú ñi n tho i và ch th mi ng ñ nh hư ng c th ñ n các t ng biên t p v các
ch ñ nh y c m. ð ng ñưa tin v v này – h ñư c d n như th ; không làm ñ m v kia, h n ch
vi t v các ñ tài ñó. Do không có b ng ch ng v t ch t nào v nh ng ñ nh hư ng như th , cho nên
khi b ch trích là b t mi ng báo chí v chuy n này chuy n n , các quan ch c c a B Thông tin
Truy n thông có th tr l i m t cách r t nghiêm túc r ng Vi t Nam b “các th l c thù ñ ch” vu
kh ng, bôi nh .
Trong m t ño n băng ghi âm bí m t, ñư c lan truy n ngay sau m t cu c h p ñ nh hư ng vào
tháng 12 năm 2012, Phó Ban Tuyên giáo Nguy n Th K b ghi âm là ñang ch trích báo chí vì ñã
ñưa tin v v tàu Trung Qu c c t cáp ñ a ch n c a m t tàu thăm dò d u khí Vi t Nam. Các báo có
trích ngu n t t p ñoàn d u khí qu c doanh l n B Ngo i giao thì cũng v y thôi. “Các ñ ng chí
ph i làm rõ là tàu Trung Qu c ch vô tình gây ñ t cáp” – ông K nói – “ch không ph i là c t cáp,
không ch ý phá ho i chúng ta”.
B n ghi âm ngay l p t c b tung lên các blog b t ñ ng chính ki n và sau ñó lên trang ti ng Vi t
c a BBC. ðư c ñ ngh bình lu n, ông K nói v i BBC r ng ông ch “trao ñ i nghi p v ” v i các
báo thôi.
Rõ ràng Ban Tuyên giáo r t b i r i vì v rò r này. Nghe nói vào cu c h p ñ nh hư ng tu n sau
ñó, các nhà báo g n như b khám ngư i ñ tìm thi t b ghi âm lén.
H th ng th nhà báo là m t bi n pháp tinh vi ñ ki m soát các phóng viên. Không có th thì
không ñư c ti p c n thông tin. Không có th , phóng viên có th ph ng v n thư ng dân, nhưng
ñ ng hy v ng ñư c g p quan ch c c p cao, ti p xúc v i ñ u m i thông tin các cơ quan nhà nư c
hay ñưa tin v các h i ngh , h i th o chính th ng.

78. 78
H th ng này ñã v n hành t lâu. Vào năm 2007 nó ñư c lu t hóa b ng m t thông tư c a chính
ph . Thông tư này ch th cho các quan ch c c p th báo chí ph i ch ng nh n – như là m t trong
các ñi u ki n – r ng ngư i ñư c c p th nhà báo ñã ñư c t báo, t p chí hay cơ quan phát thanh,
truy n hình nơi ngư i ñó công tác, S Văn hóa-Thông tin ñ a phương và H i nhà báo chi nhánh
ñ a phương cùng ñ ngh c p th , và “không b x lý k lu t trong th i h n 12 tháng tính ñ n th i
ñi m c p th ”.
H th ng th nhà báo minh h a cái ranh gi i r t m nh t gi a khu v c nhà nư c, ñ ng c m
quy n và xã h i dân s c a Vi t Nam. B ngoài báo chí là m t ñ nh ch xã h i dân s , và báo, t p
chí, ñài phát thanh, truy n hình không ph i cơ quan công v .
Nói theo ngôn ng pháp lý, căn c ði u 69 Hi n pháp Vi t Nam, ñ m b o công dân có quy n
“t do ngôn lu n, t do báo chí; [và] có quy n ñư c thông tin”, nhà nư c không có cơ s nào ñ
quy ñ nh vi c ai là nhà báo, ai không ph i nhà báo, t t nhiên ch tr phi l i h a ñó b ñè b p b i
nghĩa v c a nhà nư c ði u 33, r ng nhà nư c “nghiêm c m nh ng ho t ñ ng văn hoá, thông tin
làm t n h i l i ích qu c gia…”.
Trong m i trư ng h p, Ban Tuyên giáo ñ u vơ l y cho mình cái quy n ñó, và h m c ñ nh báo
chí Vi t Nam là “cơ quan ngôn lu n c a các t ch c c a ð ng, cơ quan Nhà nư c, t ch c xã h i”.
Lu t Báo chí Vi t Nam còn bu c các nhà báo ph i “tuyên truy n, ph bi n ñư ng l i, ch trương,
chính sách c a ð ng, pháp lu t c a Nhà nư c, thành t u văn hoá, khoa h c, k thu t trong nư c và
th gi i theo tôn ch , m c ñích c a cơ quan báo chí”.
K t qu là r t nhi u nhà báo ph i ch u s ñ nh hư ng c a m t l c lư ng công ch c mà năng
l c truy n thông d t khoát là thua xa h .
Không có th nhà báo, ngư i ta không ñư c coi là nhà báo và có th b c m ti t kh i vi c tham
d các s ki n, mà không c n l i gi i thích nào và ch theo yêu c u b t ch t c a ban t ch c, cơ
quan công an, cơ quan nhà nư c.
Chính quy n Vi t Nam c ý t n d ng ñi u ñó. H tìm cách gây ñ i ñ u gi a “l ph i” (nhà báo
có th ) và “l trái” (phóng viên t do, bao g m c blogger). Không ph i lúc nào h cũng thành
công. B máy tuyên truy n và an ninh c a ñ ng bi t rõ hơn ai h t v s c m nh c a s bí m t. Công
khai và minh b ch là k thù. Tuy nhiên gi ñây nh ng k ki m soát thông tin ñang ph i ñ i ñ u
v i m t m i nguy m i: các nhà báo có th rò r thông tin – nh ng ñ tài b c m ñoán – ra cho các
ñ ng nghi p c a h môi trư ng blog.
Vào ngày 30-10 năm ngoái, Huy n Trang b b t và th m v n trong m t ñ n công an
TP.HCM. Khi cô nói r ng cô là phóng viên c a Dòng Chúa C u Th , m t trang tin c a nhà th
Công giáo, nhân viên công an quát vào m t cô: “Ai công nh n chúng mày là nhà báo h ? Th tác
nghi p c a chúng mày ñâu? M t lũ ăn không ng i r i, r i r nhau ph n ñ ng h ?”.
Trang không ph i trư ng h p duy nh t. Các nhà báo t do thư ng b h ch sách qu y nhi u,
th m chí hành hung b i công an ho c côn ñ . ðơn thư t cáo, khi u n i c a h b ph t l b i vì h
không ph i là “nhà báo ñang thi hành công v ” trong m t chính quy n. ði u Cày và T Phong
T n hi n ñang ph i ch u án tù dài dài, ch y u b i vì h ñã thành l p ra “Câu l c b Nhà báo T
do”.
Trương Duy Nh t b ngh báo chính th ng ñ làm blogger. Ông b b t vào ngày 26-5 vì t i
“l i d ng các quy n t do dân ch xâm ph m l i ích c a Nhà nư c, quy n, l i ích h p pháp c a t
ch c, công dân” theo ði u 258 B lu t Hình s .
Nghe tin Nh t b b t t m giam, nhà báo chính th ng ð c Hi n bình lu n trên trang Facebook
cá nhân r ng “v n ñ c a m t nhà báo là ph i có thông tin. Khi thi u kh năng ho c cơ h i ti p c n
thông tin thì góc nhìn n u khác là ch i ñ ng mà n u gi ng là a dua…”.

79. 79
Bình lu n kiêu ng o c a ông Hi n là không ch p nh n ñư c ñ i v i các blogger b t ñ ng chính
ki n, nhưng ph i th a nh n r ng nhìn t giác ñ chính quy n thì ông ñúng. Kh năng ti p c n
thông tin làm nên s khác bi t l n gi a nhà báo và blogger, gi a nhà báo có th và nhà báo t do.
Vi t Nam không n m trong s các nư c nguy hi m ñ i v i nhà báo. Nhà nư c không c n ph i
gi t nhà báo ñ có th ki m soát truy n thông, b i vì nói chung, các nhà báo có th c a Vi t Nam
không ñư c phép làm vi c gì ñ ñ n m c ph i b gi t. Các phóng viên h u như không ñ c l p,
không ñi u tra; không có cái gì tương t như báo chí ch ng tham nhũng, và do ñó, báo chí ch ng
gây ñư c m i nguy hi m nào ñ i v i các nhóm l i ích.
M t bình lu n g n ñây trên Anh Ba Sàm – m t trang blog ñ i kháng – cho r ng “Trên ñ t
nư c xã h i ch nghĩa tươi ñ p này, có hai nơi ñư c gi bí m t như cung c m. ðó là phòng h p
Ban Ch p hành Trung ương/ B Chính tr ð ng C ng s n Vi t Nam, và… nhà tù”. Bình lu n hoàn
toàn chính xác.
M i v n ñ có kh năng làm suy mòn tính chính danh c a chính quy n, ho c ñe d a s t n t i
c a ñ ng, ñ u ñư c coi là bí m t qu c gia ho c ñư c xem như “trư ng hơp ñ c bi t”. M y năm
g n ñây, n i b t trong các ch ñ này là chuy n quan h Vi t Nam – Trung Qu c.
Báo chí s không bao gi tìm th y m t văn b n nào cho bi t l p trư ng c a ñ ng ñ i v i các
ñ ng chí Trung Qu c c a h , ho c m t tài li u nào hư ng d n vi c qu n lý báo chí trong v n ñ
này. Gi i nh t thì dư lu n cũng ch có th ñoán r ng ñây là m t v n ñ h t s c nh y c m, th hi n
qua nh ng v x lý các cơ quan báo chí ñi ch ch m t s i ch ñ vô hình nào ñó, ho c th hi n qua
công s c các nhà t ch c b ra ñ ngăn ch n phóng viên ti p c n các h i th o khoa h c qu c t v
tranh ch p ch quy n trên Bi n ðông, ho c qua nh ng quy ñ nh r ng tin bài liên quan ñ n bi u
tình ch ng Trung Qu c ph i “v ch tr n âm mưu c a các th l c ph n ñ ng l i d ng lòng yêu
nư c”.
Báo chí chính th ng có th nhìn th y rõ hơn s b t an c a chính quy n. Tâm lý b t an ñó b c
l trong vô s nh ng cú ñi n tho i g i t i các t ng biên t p, ch bút, th m chí c t i các phóng
viên thư ng, ñ nh c nh h m i khi có di n bi n m i. Báo chí b c m truy n t i s b t an này t i
công chúng, cho dù các ñ c gi có thèm khát ñư c bi t nhi u hơn – v cu c kh ng ho ng ñang
ngày càng sâu s c v i Trung Qu c – ñ n m c nào chăng n a.
Khi cung v thông tin không ñáp ng ñư c c u, các h u qu sau ñây là t t y u:
Tin v a hè, tin ñ n th ng tr các di n ñàn. Thuy t âm mưu tràn ng p, ch ng h n chuy n thư ng
ñư c ngư i ta r tai nhau r ng “ñ ng ñã bán nư c cho Tàu”. Phóng viên nào c g ng duy lý và c i
m ñ u mu n có thông tin ñ h s d ng nh m bác b các tin ñ n ñó. Qu th t, khi mà báo chí b
c m ñưa tin, vi t bài v t t c nh ng gì h bi t, cùng v i vi c báo chí b d i bom “ñ nh hư ng”
b ng hàng lo t tin nh n, ñi n tho i g i ñ n và các ch th mơ h , thì m t nhà báo th t s duy lý s
khó mà không t h i mình: “Th t s thì chính quy n ñang làm gì?”.
Vi c ñưa tin, vi t bài v tranh ch p Bi n ðông tr thành m t th trái c m h p d n ñ n m c
m t s báo và nhà báo b cám d ph i vư t qua ranh gi i ñ vi t, m c dù h có th chưa chu n b
k càng. Tranh ch p ch quy n v n dĩ là m t ch ñ khó, mà báo chí l i ch có r t ít chuyên gia và
tài li u ñáng tin c y ñ tham kh o.
Do ñó, cũng ñúng thôi khi ngư i phát ngôn B Ngo i giao Vi t Nam, bà Nguy n Phương Nga,
phàn nàn r ng “m t s t báo có v như xem ch quy n qu c gia là ch ñ nóng ñ câu kéo ñ c
gi và tăng doanh s qu ng cáo”.
Tít gi t gân, nh ng giai tho i không th ki m ch ng, cùng các “d ki n” sai l ch át ñi các bài
vi t có ch t lư ng. Phóng viên ñi tìm các ngu n nhân v t có ñ nh ki n n ng ch ng Trung Qu c.
Ch t lư ng t i t c a báo chí chính th ng khi n cho chính quy n càng có thêm lý do ñ bao bi n
cho vi c h duy trì ki m soát ch t ch báo chí, ñ c bi t trong v n ñ kh ng ho ng Bi n ðông.

80. 80
Nh ng ngư i b o v ch ñ thư ng l p lu n r ng ngư i nào th t s mu n có thông tin thì ñ u
s có ñư c nh ng câu tr l i rõ ràng, t c là, n u ai th t lòng lo l ng v khuynh hư ng quan h c a
Vi t Nam v i Trung Qu c thì ph i chăm ch h c t p hơn. Nói như th thì ch ñ không còn nghĩa
v nào là ph i minh b ch, công khai thông tin trong quan h c a h v i công lu n hay v i báo chí
qu c gia n a.
(Tác gi Ph m ðoan Trang là phóng viên không có th nhà báo. M t phiên b n dài hơn c a
bài vi t này ñã ñư c ñăng t i làm ba ph n trên blog c a cô, www.phamdoantrang.com vào tháng
6 năm 2013.)
(Defend the Defenders)
Ngu n: Asia Sentinel
http://vietnamhumanrightsdefenders.net/2013/07/17/tu-do-bao-chi-kieu-viet-nam/
RFA 16-7-13
T i sao Chính th ng thành Lá c i?
Kính Hòa, phóng viên RFA
Nhi u ngư i, th m chí c p lãnh ñ o cao c p c a b máy qu n lý truy n thông c a nhà nư c ñ
c p ñ n khuynh hư ng lá c i c a truy n thông trong th i gian g n ñây. Kính Hòa tìm hi u
khuynh hư ng y trong bài sau ñây.
Báo VN tràn ng p tin lá c i hay chính th ng?
Hôm 20 tháng sáu v a r i ông Th trư ng B Thông tin và truy n thông Nguy n B c Son, có
nh n nh báo chí Vi t Nam nh ng ñi u sau ñây,
“Báo chí ph i ñ nh hư ng dư lu n và ph i tìm các gi i pháp ñ tăng ngu n thu h p pháp.”
L i nh n nh này có v xu t phát t nh n ñ nh c a ông Son trong bu i nói chuy n cùng ngày,
“Báo chí hi n có khuynh hư ng d dãi lá c i khi n b n ñ c b c xúc.”
Và cũng c n nh c l i ông Son ñã hơn m t l n g i nh ng thông tin mà các t báo và ñài c a ông là
thông tin chính th ng. V y báo chí c a ông Son v a là chính th ng mà l i v a là lá c i chăng?
Ông Son không nêu c th th nào là lá c i và d dãi. Có l ông cho r ng các tin, bài v cư p c a
gi t ngư i, v tình d c, v scandal gi i Showbiz…? Qu th c các thông tin l ai ñó ñang tràn ng p
hơn 700 t báo mà ông Son ñang qu n lý.
Cách ñây không lâu tin ñ n v vi c ngôi sao tình d c Nh t B n Maria Ozawa ñ n Vi t Nam ñã
ñư c m t s báo in l n báo m ng ñưa tin. M t cô bé mu n n i ti ng là Huy n Anh tung lên m ng
nh ng Video clip khoe thân th qu ng cáo cho b n thân mình cũng ñư c các báo nhà nư c (mà

81. 81
báo nào mà ch ng c a nhà nư c trong ch ñ hi n hành!) r n ràng nh c t i. Không k ñ n vô vàn
tin t c v các v án t l n t i nh , tr các v án chính tr !
Như ñ ch ng minh cho nh n ñ nh c a ông Son v cái g i là khuynh hư ng lá c i này, trong m t
l n tr l i ph ng v n M c Lâm, nhà văn và nhà báo Vi Thùy Linh hi n s ng Hà N i nói,
“nh ng chuy n gi t gân lá c i g n như b ng v i chính th ng m c d u không ai tôn vinh nó c
nhưng nó ñang nhi u ñ n m c ñ n u tính theo thói quen Vi t Nam thì ña s hơn thi u s . Cái ña
s này ñang g n như tr thành dòng ch lưu r ti n. Nó tr thành ch lưu vì nó không b ti u
tr ng, không b lên án và nó c hoành hành như th .”
Vi t theo ki u ñ nh hư ng dư lu n
Nhưng không rõ ông Nguy n B c Son và nhà văn Vi Thùy Linh có quan ni m khác nhau v th
nào là chính th ng hay không. Có v như nhà báo Thùy Linh cho r ng các thông tin v chính tr xã
h i, nh ng gì quan tr ng trong vi c v n hành c a m t xã h i là thu c cái ch lưu, cái chính th ng.
Còn ông Son có v không b n tâm ñi u ñó l m, ông nói ñ n chính th ng khi mà truy n thông nhà
nư c ñư c huy ñ ng ñ ch trích m t v n ñ gì ñó. Trong th i gian g n ñây có th k ra vài chi n
d ch như th : Phê bình 72 nhân sĩ trí th c ký ki n ngh ñòi thay ñ i Hi n Pháp, Phê bình vi c cho
xu t b n quy n Tr i Súc V t t i Vi t Nam, T n công nh ng ngư i ñang ng h cu c thuy t th c
c a ông Cù Huy Hà Vũ trong tù…ði u này ñư c nh ng ngư i cai qu n h th ng truy n thông
Vi t Nam g i là ñ nh hư ng dư lu n.
Nhưng n u vi t v nh ng v n ñ chính th ng như nhà báo Thùy Linh quan ni m thì có nhi u r i ro
quá. Trong vài năm g n ñây, nhi u nhà báo, do theo ñu i nh ng v n ñ chính th ng y như ch ng
tham nhũng, ch ng Trung qu c xâm lư c, phê bình các phát bi u chính tr c a các lãnh ñ o ñ ng
c ng s n…l n lư t ph i ngh vi c, th m chí tù t i. Có th k ñ n vi c các t ng biên t p báo Tu i
Tr , t báo l n phía Nam và c nư c, l n lư t ph i ra ñi, các nhà báo b c m tù như Vi t Ti n,
Hòang Khương, b ngh vi c như Nguy n ð c Kiên…nhà báo Trung Dân g p r c r i khi t báo Du
l ch c a ông ñăng bài ch ng thái ñ xâm lư c c a Trung qu c, …
Nhà báo Hùynh Ng c Chênh, ngư i ñư c gi i Netizen v t do Internet và g n ñây nh t b c m ra
nư c ngòai, ñã phát bi u như sau,
“Vi t nh ng chuy n chính tr theo quan ñi m nhà nư c thì không ai ñ c, vi t l ng qu ng l i b k
lu t, v y ngư i ta vi t v nh ng chuy n dân sinh, chuy n s c, t m b y t m b thì không ñ ng ch m
t i ai mà còn bán ñư c báo! T báo cũng c n ph i s ng n a.”
Và chưa có nhà báo nào vi t v nh ng chuy n t m b y t m b như th b truy t hay ñu i vi c bao
gi . Không có các t i danh tuyên truy n ch ng phá, l t ñ …ñ i v i nh ng bài báo ñư c cho là t m
b y t m b ñó. S không có gì ng c nhiên khi nh ng bài vi t cùng hình nh phiên tòa hoa h u M
Xuân c m ñ u ñư ng dây môi gi i m i dâm tràn ng p các trang báo v i r ng ng kính phóng viên,
còn phiên tòa x hai sinh viên Nguyên Kha và Phương Uyên ch ng Trung qu c xâm lư c ch ng n
g n vài dòng.

82. 82
Như v y l i thóat cho các nhà báo Vi t Nam ñã rõ, không nên ñ ng ch m ñ n nh ng v n ñ nh y
c m như: Trung qu c, ð t ñai, Dân oan, Tham nhũng…Còn khuynh hư ng lá c i thì…không sao
c . Trong tình hình như v y ch c năng quan tr ng c a truy n thông ñã b làm nh ñi, vì r t nhi u
chuy n x y ra c n ph i ñưa tin, nhưng nh y c m nên ph i ñưa v n t t, ho c ñưa theo cách nói g n
nói xa.
Ngày 30/6 năm nay, m t ngày trư c ngày thành l p ñ ng c ng s n Trung qu c, m t ch th t cơ
quan qu n lý báo chí b rò r , có n i dung sau ñây,
“Các báo chú ý: Ngày mai, 1/7, là ngày thành l p ð ng C ng s n Trung Qu c. Các báo tuy t ñ i
không ñưa tin v bi u tình, v tranh ch p ch quy n Vi t Nam-Trung Qu c”.
Th còn vi c vi t theo ki u ñ nh hư ng dư lu n? Ch c là ông Nguy n B c Son không khuyên các
các nhà báo ñ nh hư ng theo khuynh hư ng lá c i r i. Nhưng ñ nh hư ng theo ki u ông mu n, t c
là ch nói cái gì nhà nư c mong mu n, nhà nư c cho là t t thì cũng không d dàng. Làm nhà báo
t i Vi t Nam là m t công vi c vô cùng khó ch u, nh ng tin t c liên quan ñ n v n m nh qu c gia
như trong ch th trên kia mà b c m. Nhưng tư cách nhà báo cũng không d dàng cho phép h nói
cái ñi u mà mình cho là không trung th c, ho c không x y ra ñư c, vì theo l i c Hùynh Thúc
Kháng ch bút t báo Ti ng Dân th i thu c ñ a Pháp,
N u chúng ta không có quy n ñư c nói lên s th t thì chúng ta có quy n không nói lên s d i trá!
****
ð c Giám m c Vinh: m t n l c c i cách t ngư i
Công giáo cho s phát tri n toàn v n c a Vi t Nam
AsiaNews - B n d ch c a Luna Nguyen (Defend the Defenders) - V i tư cách nh ng giám m c,
nhưng ch y u là v i tư cách ngư i Vi t Nam, “s m ng c a chúng tôi” là ñóng góp cho s
phát tri n c a ñ t nư c này. S phát tri n ñi qua s “thay ñ i tâm lý”, lo i b vai trò trung tâm

83. 83
c a “ý th c h Marxist” và ng h “s quay l i văn hóa truy n th ng”. ðây là nh ng ñi u ð c
giám m c Paulo Nguy n Thái H p nh n m nh trong cu c ph ng v n v i AsiaNews.
ð c giám m c Paulo là ngư i ng h kiên ñ nh cho chi n d ch c i cách hi n pháp – thông qua vi c
thúc ñ y các ki n ngh và thu th p ch ký - ñ k t thúc quy n lãnh ñ o c a h th ng ñ c ñ ng c a
ñ ng C ng S n. V giám ch c, ch t ch y ban Giám m c Công lý và Hòa bình kh ng ñ nh s
nh t trí c a m c ñích này g n k t hàng giáo sĩ Vi t Nam v i nh ng phong trào c a gi i trí th c
ng h s thay ñ i này, b i vì “ñây là nhi m v c a t t c m i ngư i khi suy nghĩ v v n m nh
dân t c.” Ngài c nh báo r ng m c tiêu ch có th thành công thông qua “m t n n giáo d c ñ c bi t
dành riêng cho thanh niên và sinh viên” nh ng ngư i ñư c xem là tác nhân th t s c a s phát
tri n th c t không ch nh hư ng ñ n ñ n kinh t , mà còn liên quan ñ n “xã h i, chính tr và tôn
giáo.”
ð i v i tín ñ dòng Dominic 68 tu i - năm 2010, Giáo hoàng Benedict XVI b nhi m Ngài làm
giám m c ch nh tòa giáo ph n Vinh - Vi t Nam ñang s ng trong “hoàn c nh l ch s khó khăn”,
ñ c trưng b i “nh ng v n ñ v i Trung Qu c” b t ñ u t vi c giành ñ c l p và xung ñ t “trên Bi n
ðông”. Nó là “m i ñe d a” cho s toàn v n c a m t qu c gia mà t th p niên 80 ñã có ti n b to
l n “trong lĩnh v c kinh t ”, tuy nhiên các lĩnh v c “xã h i, chính tr , tôn giáo” l i không ñư c nh
hư ng theo cùng cách th c như v y. ð c Paulo nói thêm “Hôm nay nh ng gi i h n cho s thay
ñ i này ñang ngày càng hi n lên rõ ràng. Và ñó là vì sao s thay ñ i cơ b n là c n thi t ñ i v i
v n m nh ñ t nư c”. Ngài nói, t t c các giám m c ñ u “nh t trí quan ñi m này.”
Giáo ph n Vinh là m t lãnh th riêng bi t, t i mi n B c Vi t Nam, ñ c trưng b i các cu c xung
ñ t gi a giáo dân và chính quy n mà h u qu thư ng th y là s ñàn áp, b t b , các phiên tòa và
các án tù. Tuy nhiên, s lư ng giáo dân ñang tăng lên: Hơn 500 ngàn ngư i Công giáo trên t ng s
6 tri u dân cư (s li u năm 2010) và chia thành 179 giáo x . ð c giám m c Pauo nói r ng “Chúng
tôi ñang g p nhi u khó khăn nhưng ñ c tin kiên ñ nh. Chúng tôi cũng có nhi u ơn g i, vì v y có
nhi u ngư i tr ngày hôm nay không ch tìm th y ñư c Vinh mà còn nh ng giáo ph n và trong
nhi u c ng ñ ng khác trên kh p ñ t nư c.”
Vi c truy n bá Phúc Âm có c “ánh sáng và bóng t i”, b i vì n u s th t r ng “Ngư i Công giáo
r t m nh m ”, thì gi i h n v n còn t n t i, vì v y “chúng tôi không th nói l i Chúa m t cách d
dàng, như nh ng qu c gia khác.” Xung ñ t gi a Công giáo và C ng S n “r t m nh m ”. Ngài
nói thêm ñi u này có nghĩa c n ñ i tho i m t cách ñ c bi t v “các cu c xung ñ t”, ch không
ph i m ra “các cu c ñàn áp” ñ i v i tín h u, “th m chí các cu c ñàn áp ngày hôm nay là r t rõ
ràng và ñ i tho i không di n ra m nh m như nó nên có.”
Ngài lên án vi c thi u các phương ti n truy n thông cơ b n (“chúng tôi không có truy n hình,
truy n thanh, báo chí...”) tuy nhiên “vi c xu t hi n c a internet ñã mang l i nh ng thay ñ i, vì v y
m i giáo ph n, m i c ng ñoàn ñ u có website riêng.” Vì th hơn bao gi h t, ưu tiên hàng ñ u
ngày hôm nay là “tào ñ o cán b ” nh ng ngư i không gi ng trong quá kh có thêm ñ ñi u ki n.
“C hai ñi u ñó ñ u liên quan ñ n vi c truy n bá phúc âm và s phát tri n xã h i. Chúng tôi mu n
hình thành ñ c bi t là gi i tr , sinh viên, cái nhìn v tương lai và ñ làm vi c và ñóng góp c th
và hi u qu cho s phát tri n xã h i Vi t Nam.”

84. 84
ð c giám m c Vinh ñang chu n b cho chuy n ñi ñ n Nam M ngày hôm nay, nơi ông ñã gi ng
d y nhi u năm, ñ tham d Ngày Gi i tr Th gi i (WYD), ñư c t ch c t i Rio de Janeiro vào
cu i tháng B y. “S có m t phái ñoàn nh c a Vi t Nam” Ngài kh ng ñ nh, “phái ñoàn không l n
vì kh ng ho ng kinh t ñã b t ñ u ñư c c m nh n t i Vi t Nam. Nhưng cũng s có cơ h i ñ g p
Giáo hoàng Francis, nh ng ngư i tr t kh p nơi trên th gi i, t h i m t l n n a, Brazil và
Peru và v i nhi u ngư i b n cũ”.
ð c giám m c Paulo Nguy n Thái H p sinh t i Làng Anh, Ngh An vào ngày 2 tháng 2 năm
1945. Ngài theo h c t i Trung tâm Nghiên c u Dòng Dominic và ð i h c Văn khoa Sài Gòn, nơi
Ngài lãnh b ng Tri t h c ðông Phương (1970). Ngài t t nghi p Ti n sĩ Tri t h c Tây Phương t i
ñ i h c Fribourg, Th y Sĩ (1978). Sau ñó Ngài t t nghi p ti n sĩ th n h c luân lý t i Phân khoa
Th n h c São Paolo, Brazil. Ngài th phong linh m c ngày 8 tháng 8 năm 1972. Sau khi th
phong, Ngài d y t i phân khoa th n h c Lima, Peru trong th p niên 1980 và t i ð i h c Giáo
hoàng Thánh Thomas Aquinas Roma (1997-2003). T năm 2000, Ngài d y m t khóa h c v ñ o
ñ c và h c thuy t xã h i c a Giáo h i t i Trung tâm Nghiên c u dòng Dominic và trong vài h c
viên tôn giáo khác, và m t khóa h c v nghiên c u tôn giáo t i ð i h c Thành ph H Chí Minh.
(Defend the Defenders). Ngu n: AsiaNews
Công an ñang lo s các tôn giáo
ñoàn k t
ðăng b i lúc 1:09 Sáng 13/07/13
VRNs (13.07.2013) – Vĩnh Long – Sáng ngày 10.07.2013, sau hai l n m i, quý Hi n huynh và
Hi n t chánh tr s Nguy n Kim Lân và Nguy n B ch Ph ng ñã ñ n tr s công an phư ng 4,
thành ph Vĩnh Long, ñ làm vi c v i công an các c p t B , xu ng T nh, thành ph và Phư ng.

85. 85
Trong bu i làm vi c, công an t ra lo s v s ñoàn k t c a các tôn giáo và răn ñe vi c góp ý
s a ñ i Hi n pháp 1992. C hai ñi u này ñ u ñi ngư c l i v i ñư ng l i và pháp lu t c a Vi t Nam
ñã công khai cho m i ngư i bi t. Nhà c m quy n thư ng kêu g i toàn dân ph i “ðoàn k t, ñoàn
k t, ñ i ñoàn k t”, nhưng các tôn giáo ñoàn k t thì công an tìm cách chia r , nói x u. Như v y
công an ñ i di n cho nhà c m quy n th c hi n sai ch trương ñư ng l i. Và nh t là Qu c h i ñã ra
Ngh quy t (giá tr như lu t) kêu g i m i thành ph n dân chúng góp ý s a ñ i Hi n pháp, khi các
ch c s c lên ti ng góp ý thì l i uy hi p và l y vi c ñó ra ñ ñe d a. ðây là vi c làm sai trái v i
pháp lu t c a ngành công an.
VRNs xin g i ñ n quý ñ c gi b n tư ng trình v bu i làm vi c c a hai v Chánh tr s là hi n
huynh Nguy n Kim Lân và hi n t Nguy n B ch Ph ng ñ quý v ñư c tư ng.
TƯ NG TRÌNH BU I LÀM VI C GI A CÔNG AN V I
CTS NGUY N KIM LÂN VÀ CTS NGUY N B CH
PH NG
Kính Quý Chư Ch c S c Thiên Phong, Quý Chư Ch c S c Các tôn giáo, Quý Ch c Vi c và
ñ ng ñ o b o th chơn truy n trong và ngoài nư c.
Hôm nay vào lúc 8g ngày 03 – 06 – Quý T (dl 10 – 07 – 2013) Công an Phư ng 4 m i H/H
CTS Nguy n Kim Lân và H/T CTS Nguy n B ch Ph ng ñ n UBND Phư ng 4 ñ Công an làm
vi c.
Thành ph n làm vi c:
V phía Công an g m có:
- Ông Nguy n Phan H i Trung – Thi u Úy – Công an Phư ng 4
- Ô. Nguy n Văn Hi u – Thi u Tá – Phòng an ninh xã h i t nh Vĩnh Long
- Ô. Khương – Công an c a B
- Ô. Dũng – Công an c a B .
- Ô. Trãi – C c an ninh xã h i – Sài Gòn
V phía ñ o:

86. 86
- Hi n Huynh CTS Nguy n Kim Lân
- Hi n T CTS Nguy n B ch Ph ng.
Trư c khi ñi vào bu i làm vi c, Công an Hi u b o r ng: “Thư m i chú Lân làm vi c bu i sáng,
cô Ph ng làm vi c bu i chi u, nhưng cô Ph ng sao l i có m t ñây?”.
H/T CTS B ch Ph ng tr l i: “Theo thư m i m y chú làm vi c v i tôi bu i chi u, nhưng tr i
qua 13 năm nay, m y chú m i tôi cũng có m t n i dung ho t ñ ng tôn giáo, m y chú m i anh
Lân và Tôi làm vi c cùng gi , cùng ngày nhưng ñ n ñó m y chú tách ra m i ngư i m t phòng
ñ ñi u tra h i cung, l p biên b n r i b t ký biên b n, m y chú coi tôi như là m t t i ph m”.
V y hôm nay tôi xin h i chú Dũng: “Làm vi c v i anh em chúng tôi v i tư cách là công dân hay
là t i ph m”.
Công an Dũng tr l i: “Tư cách công dân, trao ñ i v i Chú, Cô v m t s v n ñ ho t ñ ng tôn
giáo”.
H/T B ch Ph ng nói: “Tôi r t t ái và c m th y b m t danh d , b i vì m y chú coi tôi như t i
ph m m i tách ra phòng riêng ñ làm vi c, n u v n ñ tôn giáo thì c ng i t i ñây trao ñ i, chú
h i anh Lân, anh Lân tr l i, còn h i tôi thì tôi tr l i”.
Lúc b y gi có m t cán b công an ngoài bư c vào phòng b o: “Anh ñưa thư m i ra ñây
chúng tôi xem coi như th nào? M i nh ng ai?”
Huynh Kim Lân nói: “Tôi có mang theo ñây nhưng không ñưa, vì m i tôi thì tôi có quy n gi
thư n y”.
Công an Hi u b o: “Là công dân chính quy n m i ai thì ngư i ñó ñi”.
H/T B ch Ph ng: “Tôi bi t ñi u ñó, nhưng ñây ñã bao nhiêu l n r i, Chú Hi u, Duy,
Nguyên, Nghĩa…ñã làm vi c v i tôi và bi t tôi quá nhi u, tôi không ph i là t i ph m, nên
không th tách riêng ñ ñi u tra, và tôi cũng có nhân quy n c a tôi n a ch ”.
S vi c gi ng co khá lâu, sau ñó Công an Dũng h i ý v i ông Trãi – C c an ninh xã h i Sài Gòn
và ñ ng ý ñ cho H/T B ch Ph ng cùng H/Huynh Kim Lân làm vi c chung bu i sáng.

87. 87
Công an Dũng ñ c p ñ n vi c lên m ng ph i trung th c không ñư c xuyên t c nhà nư c, m y anh
ph i tuân th lu t pháp nhà nư c, Cao ðài Tây Ninh ch có m t Pháp Nhân, ông Tám sai là cá
nhân ông Tám, ch ñâu ph i Giáo H i sai, còn anh Lân theo H i Thánh nguyên th y ph i không?
Hi n Huynh Kim Lân nói: “ðúng v y! Chúng tôi theo H i Thánh nguyên th y c a ð c Chí Tôn
l p ra, còn HðCQ qu c doanh n y tôi không theo”.
Hi n T B ch Ph ng b sung: “Qua K Ho ch 01 c a T nh y t nh Tây Ninh do ông Nguy n
Văn R p ký năm 1996 ñã xác ñ nh:
- Xác ñ nh Cao ðài Tây Ninh là m t chi phái
- Không s d ng cơ bút
- Giáo H i 2 c p
- T ng rõ ràng tránh hi u l m.
Do ñó chính ông T nh y t nh Tây Ninh ñã xác ñ nh Cao ðài Tây Ninh là chi phái, theo lu t
ñ o thì chi phái là bàn môn t ñ o nên tôi không theo, chúng tôi b o th chơn truy n c a ð c
Chí Tôn”.
Hi n Huynh Kim Lân ch ra nguyên do t ñâu có s b t n n y, chính là do nhà nư c. M i khi cán
b ñ ng viên ra ng c , loa phát thanh h ng ngày, ñ c ti u s , công nghi p c a t ng cán b , ñ ng
viên luôn luôn ngư i nào cũng không tôn giáo. Tranh c mà xưng tôn giáo không thì có nghĩa
không tôn giáo là m t chu n m c ñ o ñ c hoàn h o nh t, m i ngư i dân nên b phi u cho nh ng
ngư i n y, h s ñ m b o cu c s ng t t ñ p nh t cho c tri, như v y ñương nhiên ng m ý b o
r ng: Nh ng ngư i có tôn giáo là không t t.
ðó là nguyên do c a m i nguyên do d n ñ n mâu thu n gay g t gi a nhà nư c v i nh ng ngư i
dân có tôn giáo thu n túy.
Công an Dũng cho r ng: “N i b ñ o chưa th ng nh t thì ng i l i góp ý”.
H/H CTS Kim Lân: “Chúng tôi ñã g i không bi t bao nhiêu văn b n cho HðCQ (H i ð ng
Chư ng Qu n) ñ góp ý v lu t ñ o, cho chính ph v v n ñ lu t pháp c a ð o Cao ðài và yêu
c u nhà nư c ñ ng xen vào n i b tôn giáo, HðCQ và nhà nư c v n c làm thinh không tr
l i”.
Công an Dũng: “M y anh thành l p Ban ð i Di n Kh i Nhơn Sanh là sai?”.
H/H Kim Lân: “ðây là vi c n i b chúng tôi, trong th i kỳ ñ o lo n, chúng tôi l p ra ñ ñòi
quy n ñ o, b i vì ñ o tôi có Pháp Chánh Truy n và Tân Lu t.
- Pháp Chánh Truy n là can tính Hi n Pháp b t di b t d ch

88. 88
- Tân Lu t là nhu tính Hi n Pháp có th s a ñ i theo trình ñ ti n hóa c a nhơn sanh,
nhưng ph i qua 3 H i L p Quy n V n Linh m i ñư c s a ñ i.
Ngày nay ông Nguy n Thành Tám HðCQ qu c doanh t chuyên, t quy n s a ñ i Pháp
Chánh Truy n, phá lu t l ð o Cao ðài, nên chúng tôi l p ra BðDKNS ñ c u ñ o chúng tôi”.
Công an Dũng: “L p ra là không ñúng lu t ñ o, ñ i v i ñ i nhà nư c có cho phép chưa? ðúng
pháp lu t không? Anh k t h p v i nh ng thành ph n tôn giáo khác ñ ch ng phá nhà nư c,
r i l p ra H i ð ng Liên Tôn n a?”.
H/H CTS Kim Lân: “ð o chúng tôi ñã có ñ Pháp Nhân, Hi n Chương r i và sinh ho t tôn
giáo t năm 1926 – 1975, g n 50 năm. Sau 1975 do nhà nư c gi i th H i Thánh c a chúng
tôi, l p ra HðCQ dư i s lãnh ñ o c a nhà nư c CSVN, tiêu di t ð o Cao ðài c a ð c
Thư ng ð . Do ñó vi c l p ra BðDKNS chúng tôi hoàn toàn ch u trách nhi m v vi c làm n y.
ðây là vi c n i b c a tôn giáo.
Còn v n ñ HðLT ñã có t lâu vào năm 1954 khi ð c H Pháp giáo ch ð o Cao ðài còn
sanh ti n, và trư c năm 1975 H i Thánh chúng tôi có c Trư ng Huynh Th a S Lê Quang
T n tham gia HðLT .
HðLT không ph i t chúng tôi ñ t ra. V m t tín ngư ng ð o Cao ðài ch trương Tam Giáo
Qui Nguyên, Ngũ Chi Ph c Nh t, cho nên vi c liên k t các tôn giáo là Thiên Ý c a ð c
Thư ng ð ”.
H/T B ch Ph ng b sung: “M c ñích c a HðLT là B o V , Bênh V c cho các quy n T Do
căn b n c a các tôn giáo, th c thi Nhơn Nghĩa giúp ích cho xã h i. M c ñích hoàn toàn trong
sáng như v y, do nhà nư c hi u l m cho r ng l p Liên Tôn là ch ng phá nhà nư c là sai”.
H/H Kim Lân: “Gi a chính quy n và các tôn giáo thu n túy còn mâu thu n quá xa, do các lãnh
ñ o t trung ương xu ng t i ñ a phương ña s ñ u không có tôn giáo, ch ng nào các anh khai
thông v n ñ n y thì xã h i không còn b t công, xáo tr n, mâu thu n to l n và ngư i dân ñư c
s ng yên n”.
Công an Dũng: “Anh là Ch c vi c có ñ i di n cho tôn giáo ñư c hay không? Anh không ñ tư
cách ñ i di n ñ l p Liên Tôn”.
H/H Kim Lân: “Chúng tôi không ñ i di n cho ai h t, chúng tôi là ngư i ñ o Cao ðài, chúng tôi
ñ i di n cho ý chí, nguy n v ng c a nh ng ñ ng ñ o b o th chơn truy n c a chúng tôi mà
thôi”.
Công an Dũng: “Các anh không ch p hành pháp lu t nhà nư c, t ng bư c nhà nư c cũng có
thay ñ i”.
H/H Kim Lân: “Tôi r t hoan nghinh vi c nhà nư c ñ i m i, nhưng chưa ñ , hãy ñ i m i hơn
n a, cho ngư i dân các tôn giáo t do hành ñ o, tôn giáo giúp ích cho xã h i, tôn giáo k m ch
s ñ c ác, gian tham, d y d con ngư i bi t làm ñi u thi n, xã h i ít có t i ph m”.

89. 89
Công an Hi u: “Chú nhìn nh n v n ñ còn quá ch quan”.
H/H Kim Lân: “Chúng tôi là nh ng thành ph n ph n bi n xã h i ñ ñóng góp xây d ng xã h i
cho t t ñ p hơn, ch không ph i là k ngh ch thù, nhà nư c ch hi u l m mà ph i nên l ng
nghe”.
Cu c ñ i tho i qua l i gi a công an Dũng, CA Hi u, v i H/H CTS Nguy n Kim Lân và H/T CTS
Nguy n B ch Ph ng cũng g n k t thúc thì ông Trãi – C c an ninh Sài Gòn ñ ng bên ngoài phòng
làm vi c bư c vào ng i xu ng và ti p t c làm vi c.
Ông Trãi nói: “ðáng l chúng tôi không m i 2 v ñ n ñây, nhưng vì vi c Liên Tôn nên tôi
mu n trao ñ i m t s v n ñ . V ð o gi a anh v i H i Thánh (HðCQ) không th ng nh t v i
nhau, r i các anh l p ra BðDKNS ñó là vi c c a Giáo H i, nhưng có nh ng cái anh vư t ra
ngoài Giáo H i như: T vi c l p ra BðDKNS, r i kéo v Tòa Thánh c u nguy n gây m t an
ninh tr t t , kéo t i nh ng nơi nh y c m như Thánh Th t An Ninh Tây, TT Long Bình, anh
ñ n ñ bênh v c cho quy n l i c a ñ o, nhưng ñ n ñó v n ñ ng, t p h p, l p ñoàn ñi các nơi
v n ñ ng lôi kéo m t nhóm ngư i ho t ñ ng không mang tính tích c c, gây mâu thu n v i
chính quy n, anh còn góp ý s a ñ i Hi n Pháp, r i t ch c l p HðLT. Tôi cho anh bi t ch
trương c a nhà nư c là không cho l p cái n y.
L p Liên Tôn ñ th c hi n t thi n ph i xin phép nhà nư c, nh ng thành ph n ñó như th
nào anh có bi t không? Tôi bi t rõ hơn anh, nên nói ñ anh hi u, ngư i ta l i d ng anh ñó.
Liên Tôn ngày xưa khác, Liên Tôn ngày nay khác. L p HðLT là trái phép, nhà nư c không
ch p nh n. Tôi mu n gi a tôi và anh hi u nhau, tôi nói rõ quan ñi m c a tôi ñ anh hi u, cái
nào không ñúng anh ph n ánh ñ tôi trình lên c p trên”.
H/H Kim Lân: “Chúng tôi liên k t anh em các tôn giáo trên tinh th n trong sáng, còn quí v nào
làm sai m c ñích trong sáng ñó thì nhà nư c có b ph n công an chìm, n i, c theo dõi có
ch ng c thì x lý theo pháp lu t, còn chúng tôi liên k t ñ b o v , bênh v c quy n l i l n nhau
thì ñi u ñó là t t, là ñúng.
Tôi l y ví d : Hi n t i ñây, t t c tôi và các anh ñang ng i trong phòng n y, t nhiên có m t th
l c nào ñó ngang nhiên p vào hành hung, ñe d a sinh m ng c a chúng ta thì ñương nhiên tôi
và m y anh ph i k t thành m t kh i, si t ch t tay nhau ñ b o v m ng s ng cho nhau, vì b n
năng sinh t n c a con ngư i ñương nhiên là ph i v y”.
Công an Trãi: “Tôi r t chân tình trao ñ i v n ñ Liên Tôn, anh ph i xét l i, còn v n ñ b n
Tuyên B Chung v a qua, trong ñó có ng m ý chính tr , c th là ñòi ñ i Hi n Pháp m i”.
H/H Kim Lân: “V n ñ Hi n Pháp khi nhà nư c ban hành, trong quá trình th c hi n thì ñương
nhiên ph i có nh ng thu n l i, khó khăn, nhưng nh ng khó khăn tr ng i ñó, ngư i dân góp ý
ki n nhà nư c không ch u l ng nghe, c cho là ch ng phá. ñây nhà nư c ñưa v t ng ñ a
phương xin ý ki n t ng ngư i dân ñ góp ý. ðó là do nhà nư c yêu c u tôi m i nói, l i nói c a
tôi là trung th c, góp ý ki n xây d ng cho dân t c Vi t Nam t t ñ p, n u tôi nói n nh theo nhà
nư c thì nhà nư c không th y ra cái sai ñ s a, tôi là tôn giáo, hư ng d n tinh th n, giúp ích

90. 90
cho xã h i, cho dân t c. Các anh cho r ng l p Liên Tôn, hay b n Tuyên B Chung có liên quan
chính tr gì ñó thì ñó là ch quan c a các anh”.
Cu i cùng CA Trãi k t lu n và h i có yêu c u gì không?
H/H Kim Lân: “Yêu c u nhà nư c ph i th t s bi t l ng nghe ý ki n c a ngư i dân, ph i ñ i
m i hơn n a.
H/T B ch Ph ng: “Yêu c u nhà nư c không ñư c can thi p vào n i b tôn giáo và hãy tr l i
các quy n t do cho ngư i dân, nh t là t do tôn giáo”.
Cu c h p ñư c k t thúc vào lúc 10g15 phút cùng ngày.
NH N ð NH:
Qua bu i làm vi c gi a công an Phư ng, T nh, B , C c, v i H/H CTS Nguy n Kim Lân và H/T
CTS Nguy n B ch Ph ng, chúng tôi có nh n ñ nh như sau:
Ngu n g c sinh ra m i s b t công xã h i, m i s thù h n, ñánh ñ p, hành hung, tù t i, gi t h i,
b t nhân… cũng là do ý th c h .
Trong chi n tranh do ý th c h gi a Tư B n và C ng S n mà tàn h i l n nhau, xương ch t thành
núi, máu ch y thành sông, nhìn l i cũng ñ ng là ngư i Vi t Nam da vàng máu ñ .
Ngày nay trong hòa bình do ý th c h Duy V t và Duy Tâm.
ð i v i ð i, nhà nư c CSVN không tin có Thư ng ð , có Th n, Thánh, Tiên, Ph t.
ð i v i ð o thì tin có Thư ng ð , có Th n, Thánh, Tiên, Ph t.
Do v y gi a hai quan ñi m như hai ñư ng th ng song song không bao gi g p nhau.
ð c Thư ng ð bi t ñi u n y, Ngài m ra các m i ñ o ñ nh tinh th n cao thư ng c a nh ng v
lãnh ñ o tinh th n các tôn giáo d y d , truy n giáo cho chúng sinh bi t v t ch t tinh th n là m t,
Duy Tâm, Duy V t là m t không th lo i tr hay tri t h cái n y ho c cái kia.
Nguyên nhân b t n xã h i hi n nay v v n ñ tôn giáo, do ý th c v t ch t n ng hơn tinh th n,
mu n xóa b Duy Tâm ñ Duy V t t n t i. ðây là m t s hi u l m quá to l n c a nhà nư c ñ i v i
các tôn giáo. Do ñó các tôn giáo càng ngày càng ph i xích g n l i v i nhau ñ sinh t n.
Mu n gi i quy t s b t n n y nhà nư c ph i th t s bi t “Tôn Sư tr ng ð o”, ph i cho các tôn
giáo t do hành ñ o, t do phát tri n theo các ñi u lu t c a tôn giáo mình qui ñ nh thì xã h i s
ñư c bình n, tôn giáo không còn là n n nhân c a ch nghĩa duy v t, tôn giáo ñư c khai thông,
H n Thiêng Sông Núi c a Dân T c ñư c s ng l i, nư c Vi t Nam ñư c phú cư ng, ngư i dân
ñư c t do như chính ñư c t do hít th không khí trong b u Tr i mà không b m t ai c n ngăn,
trù d p, b t b , ñánh ñ p, tù ñày.

91. 91
Chúng tôi r t mong m i ngư i dân Vi t Nam, cũng như ngư i dân c a các dân t c khác trên th
gi i, hãy s m bi t ð c Thư ng ð Toàn Năng và luôn luôn s ng trong tình yêu thuơng c a Ngài,
thì hòa bình h nh phúc s trong t m tay./.
Kính.
Ban ñ i di n Kh i nhơn sanh – Cao ðài giáo
ðI U "88" THI HÀNH CHÍNH SÁCH
"C M SÁCH V , GIAM H C TRÒ"
ð Thành Công
14-07-2013
Lãnh t CS Joseph Stalin t ng nói "Tư tư ng m nh hơn súng.
Chúng ta không cho k thù có súng thì t i sao l i ñ b n chúng có tư tư ng ch ".(1)
Trung Tư ng Tr n ð , trong cu n nh t ký R ng R n, ñã vi t "N n chuyên chính tư tư ng hi n nay
Vi t Nam là t ng h p các t i ác ghê t m c a T n Thu Hoàng và các vua quan tàn b o c a
Trung Qu c, c ng v i t i ác c a các ch ñ phát xít, ñ c tài."
M t ngư i c ñ i ñi theo ñ ng, t ng gi nh ng tr ng trách cao c p nhưng cu i ñ i ñã dũng c m
quay l i phê phán ñ ng. Nh n xét c a Tư ng Tr n ð ñáng cho chúng ta suy g m.
Nh c ñ n T n Th y Hoàng, là nh c ñ n ch ñ "ñ t sách v , chôn s ng h c trò". M t ch ñ tàn
ác trên c t n cùng c a t i ác. Tâm ñi m chính sách tàn b o ñ i T n là "dùng t t c tài nguyên
trong thiên h ñ ph ng s cho s cai tr c a Hoàng ð ". ð ñ t ñư c m c tiêu, T n Th y Hoàng
ñã gieo r c s kh ng khi p trong nhân dân, s d ng lu t l tàn b o, tra t n và tr ng ph t nh m tr n
áp nh ng ai dám ch ng l i chính sách c a T n. Chính sách ñàn áp, tra t n và tr ng ph t nhà T n
không nh ng ch nh m chính vào ngư i ph m t i mà luôn c gia ñình, thân nhân, dòng h c a k
ph m t i, nh m gây khi p ñãm trong thiên h , gi ch ñ T n Th y Hoàng ñư c t n t i.
N i b t lên trên s dã man c a nhà T n là ch trương tri t ñ ki m soát tư tư ng, ñ c quy n chân
lý, c m t t c nh ng chính ki n ngư c l i quan ñi m c a Hoàng ð . Dư i nhà T n, nh ng ai dám
phê phán tri u ñình ñ u b gi t. ð cho ch c ăn, b o ñ m không b t c ai có th gieo r c tư tư ng
ngư c l i quan ñi m c a Hoàng ð , T n Th y Hoàng ra l nh "ñ t sách v và chôn s ng h c trò".
Nh ng k ph n kháng, nh ng k ñ i ngh ch hay có hành ñ ng nguy hi m cho tri u ñình, n ng thì
b gi t, nh thì b tù, thân b ñày ñi làm nô l . Th i T n, dân s ch ng 10 tri u, thì ñã có hơn hai
tri u ngư i b b t làm nô l , b ñày i, b ch t thãm bên b tư ng V n Lý Trư ng Thành. S sách

92. 92
ghi nh n, s h c trò b gi t nhi u ñ n n i quan ch c nhà T n ph i ñ y ra bi n cho ch t, thay vì
ñem chôn s ng.
ð i T n, t i n ng nh t là "T Do Tư Tư ng". Các sách như T Thư, Ngũ Kinh ñ u b ñem ñi ñ t
h t. C nư c ch ñư c lưu truy n sách bói toán, sách tr ng tr t, sách k thu t v.v...K nào dám lưu
tr , truy n bá các sách b c m. N u b b t s b truy t t i "ph n ngh ch", ch u hình ph t bêu ñ u.
M t ch ñ cai tr tàn ñ c, dã man nh t cũng không ñ ng v ng ñư c 100 năm. Nhà T n x p ñ ch
trong vòng 15 năm (221 TCN - 206 TCN), k t thúc trang s ñ m máu c a v Hoàng ð tàn b o
nh t trong l ch s nhân lo i.
Ch ñ ñ c tài CS cai tr Vi t Nam t năm 1945-2013. Tr i qua bao thăng tr m, ch ñ CS ñã t n
t i 68 năm. M c dù không l li u "chôn s ng h c trò", nhưng nhà c m quy n Hà N i, vào nh ng
ngày ñ u chi m chánh quy n Mi n Nam, ñ ng CSVN t ng thì hành chính sách, t ch thu và "ñ t
sách v Ng y", ñ i v i các viên ch c, trí th c c a ch ñ cũ thì "b ñày i, giam c m" cho ñ n
ch t, thân tàn ma d i nơi r ng sâu nư c ñ c. G n ñây, bư c vào k nguyên c a th k 21, trư c s
cáo chung c a ch nghĩa c ng s n, chính sách cai tr ð ng CSVN tinh vi hơn, nhưng m c tiêu v n
là tìm m i cách ñ ki m soát và ñ c quy n tư tư ng. T chính tr , kinh t , tôn giáo ñ n xã h i, văn
hoá, truy n thông, giáo d c, báo chí, gi i trí v.v..Không lãnh v c nào không có s hi n di n và
ki m soát ch t ch c a ñ ng CSVN. ði u này, không khác gì tư tư ng ch ñ o c a T n Thu
Hoàng, "l y h t c a c i trong thiên h mà ph ng s cho ngai vàng c a Hoàng ð ".
ð i v i T n Th y Hoàng, t i n ng nh t là t do tư tư ng thì ñ i v i ð ng CSVN, không có s
khác bi t. Nh ng v án Nhân văn Giai ph m, nh ng cu c ñàn áp các nhà b t ñ ng chính ki n như
b t gi nhà văn Nguy n Xuân Nghĩa, nhà giáo Vũ Hùng, nhà thơ Tr n ð c Th ch, sinh viên Ngô
Quỳnh, ch Ph m Thanh Nghiên... v..v , nh ng b n án tù cáo bu c vi ph m ñi u "88" t c "làm ra
và tàng tr tài li u ch ng ch ñ " dành cho Linh m c Nguy n Văn Lý, lu t sư Lê Th Công Nhân,
lu t sư Nguy n Văn ðài, bác sĩ Lê Nguyên Sang, lu t sư Tr n Qu c Hi n, Nguy n B c Truy n, ký
gi Huỳnh Nguyên ð o, lu t sư Cù Huy Hà Vũ, ði u Cày, nh c sĩ Vi t Khang v.v....ñ u n m
trong ph m trù không ch p nh n quy n "T do Tư tư ng".
N u ch ñ CSVN khác ñ i T n, thay vì dã man "ñ t sách v , chôn s ng h c trò" thì CSVN
tinh khôn và tàn ñ c hơn, ñ ng CSVN ñã và ñang thi hành chính sách "h u" T n "c m sách
v , giam h c trò" qua ñi u "88".
M c tiêu c a ch ñ toàn tr v n là tri t h t các tư tư ng ñ i ngh ch, ngư c l i quan ñi m "ch
nghĩa xã h i" c a ñ ng c m quy n. ð ng CSVN t n d ng m i phương ti n trong tay như công an,
nhà tù, lu t pháp ñ hu di t h t nh ng m m móng ph n kháng, nh m gi chính quy n ñ c tài t
ñ i này sang ñ i khác. ð ng CSVN b t k h u qu c a ñ c quy n tư tư ng, b t k tương lai ñ t
nư c ñi v ñâu, b t k nhân dân ph n u t, căm h n, khinh b ch ñ ñ n m c ñ nào. N u Vi t
Nam không có c nh "cha truy n con n i" thô b như B c Hàn, ho c ph n n ki u "anh như ng
ngôi cho em" như Cuba; thì s liên t c cai tr c a ch ñ ñ c ñ ng, h t T ng bí thư CS này, ñ n
ñ i T ng bí thư CS khác cũng là hình th c ñánh tráo quy n l c. T khuôn m u dòng h truy n
ngôi, ch ñ trá hình h u phong ki n CSVN ñã ma mãnh, bi n thái qua mô th c truy n vai trò lãnh
ñ o cho ngư i trong ð ng su t 68 năm qua.

93. 93
Lãnh t CS Joseph Stalin t ng nói "Tư tư ng m nh hơn súng. Chúng ta không cho k thù có súng
thì t i sao l i ñ b n chúng có tư tư ng ch ". (1) Stalin, ch trương tiêu di t h t m i tư tư ng ñ c
l p, ph n kháng, dám ch trích ch ñ Sô Vi t. Th i Stalin, bi t bao k vô t i, trong và ngoài ñ ng,
ñã ch t th m vì b ñày i t các nhà tù vùng băng tuy t Tây Bá L i Á. Văn hào Nga, Alexander
Solzhenitsyn, ngư i t ng ño t gi i Nobel Văn Chương năm 1970, ñã là nhân ch ng s ng cho nhân
lo i trư c s tàn ác kh ng khi p c a ch ñ nhà tù th i Stalin.
"Ai dám cư ng l i và tìm cách ch ng t r ng mình ñúng, k ñó ph i r i hàng ngũ lãnh ñ o và sau
ñó s b tiêu di t v tinh th n và th xác. Ði u này ñã x y ra sau Ð i h i th XVII c a ñ ng, khi r t
nhi u lãnh t xu t s c c a ñ ng và các ñ ng viên nòng c t - bi t bao chi n sĩ trung th c và ngay
th ng c a s nghi p c ng s n - ñã là n n nhân c a s b o ngư c c a Stalin." ðó là b n báo cáo
M t mà chính T ng bí thư ð ng CS Liên sô Khrushop ñã báo cáo v Stalin. Dù v y, ch nghĩa
C ng s n Liên Bang Sô Vi t, sau nhi u năm gieo r t tai ho cho nhân lo i, ñã kéo dài 73 năm,
b ng tu i th c a m t ñ i ngư i.
Các ch ñ t phong ki n, th c dân ñ n phát xít, c ng s n qua ñ c tài toàn tr ñ u s hãi quy n "t
do tư tư ng". M t quy n t nhiên, khi sinh ra con ngư i ñã có. Nó là hơi th c a s s ng, trong ñó
con ngư i ñúng nghĩa ph i ñư c quy n tư duy ñ c l p, không b chi ph i và ki m soát b i b t c
quy n l c ñ c ñoán nào. T do tư tư ng không ph i là th xa xí ph m mà ch ñ ñ c tài dành
quy n ban phát cho con ngư i. T b n thân, giá tr c a "t do tư tư ng" ñã hình thành khi nhân
lo i hi n h u, như cách nói "tôi tư duy t c là tôi hi n h u". M t s hi n h u tr n v n, ñ c l p
không b trói bu c b i nh ng quy n l c gi hình.
Trong b n Hi n chương Qu c t Nhân Quy n, quy n t do tư tư ng và phát bi u quan ñi m, ñi u
19 ghi "Ai cũng có quy n t do tư tư ng và phát bi u chính ki n c a ình, ñư c quy n t do gi
v ng quan ñi m mà không b ngư i khác can thi p. Ai cũng có quy n tìm ki m, ti p nh n và ph
bi n tin t c và sư ki n v m i v n ñ , b ng m i phương ti n truy n thông không phân bi t biên
gi i qu c gia"
T do tư tư ng là m t quy n căn b n n m trong nhi u quy n, g i chung là Nhân Quy n. Bao g m
quy n t do báo chí, t do l p h i, tư do ñi l i, t do tôn giáo v.v... Tuy nhiên, ñ cai tr và b o v
ch ñ , nh ng nhà nư c toàn tr , tìm m i cách ki m soát ch t ch quy n t do tư tư ng. Vi c này,
B n Tuyên ngôn Qu c t Nhân quy n trong ph n m ñ u ñã c nh báo các ch ñ ñ c tài... "vi c
coi thư ng và khinh mi t nhân quy n ñă ñưa t i nh ng hành ñ ng dã man làm ph n n lương tâm
nhân lo i, và vi c ñ t t i m t th gi i trong ñó m i ngư i ñư c t do ngôn lu n và t do tín
ngư ng, ñư c gi i thoát kh i s s hãii và kh n cùng, ñư c tuyên xưng là nguy n v ng cao c
nh t c a con ngư i".
T do tư tư ng là quy n b m sinh, nó hi n h u và hình thành trư c các ch ñ chính tr . Và nhi u
ch ñ chính tr ñã nh rao gi ng quy n "t do tư tư ng" này ñ n m ñư c chính quy n. Ông H
Chí Minh, ngày 2 tháng 9 năm 1945 t i Hà n i, khi ñ c b n Tuyên Ngôn ð c L p, ñã t ng nh c
nh "T t c m i ngư i sinh ra ñ u bình ñ ng. Tr i cho h nh ng quy n không ai có th xâm ph m
ñư c; trong nh ng quy n y, có quy n ñư c s ng, quy n t do và quy n mưu c u h nh phúc. L i
b t h y trong b n Tuyên Ngôn ð c L p năm 1776 c a nư c M , suy r ng ra câu y có ý nghĩa là
t t c các dân t c trên th gi i sinh ra ñ u bình ñ ng; dân t c nào cũng có quy n s ng, quy n sung
sư ng và quy n t do.

94. 94
B n tuyên ngôn Nhân Quy n và Dân Quy n c a Cách m ng Pháp năm 1791 cũng nói: Ngư i ta
sinh ra t do và bình ñ ng v quy n l i và ph i luôn luôn ñư c t do và bình ñ ng v quy n l i.
ðó là nh ng l ph i không ai ch i c i ñư c".
ðúng v y, "ñó là nh ng l ph i không ai ch i c i ñư c" k c ð ng CSVN. Nhưng ñ n khi n m
ñư c chính quy n thì ông H và ð ng CS c a ông l i ph n b i ngay m c tiêu ñã t ng chi n ñ u và
c xuý.
M t ch ñ , cai tr nhân dân ch bi t d a vào s c m nh c a b o l c, ch ñ ñó, t b n ch t s
không n ñ nh và b n v ng lâu dài. Khi s c m nh c a công an, m t v , pháp lu t r ng và nhà tù
không còn là n i s hãi c a nhân dân, ch ñ s nhanh chóng s p ñ . Khi ñám ñông kh n cùng
dám ng ng cao ñ u ñi ñ n lao tù, ch p nh n b ñày i; ñó cũng là lúc ti ng chuông vang báo t c a
ch ñ ñ c tài, toàn tr .
ð Thành Công
Trí Nhân Media
----------
(1) Joseph Stalin (1879-1953) "Ideas are far more powerful than guns. We don't allow our enemies
to have guns, why should we allow them to have ideas?"
K ni m ngày 27/7, ng m ngùi nh ngày
17/2
H u Qu , nguyên phóng viên biên t p qua các th i kỳ: VNTTX, TTXGP, TTXVN.
Năm nay, k ni m l n th 66, ngày TBLS (27/71947 – 27/72013). Theo truy n th ng u ng nư c
nh ngu n, mang tính xã h i và nhân văn sâu s c; M c d u là năm l , nhưng các ñ a phương và
nhân dân ta kh p nơi trong c nư c, v n có các ho t ñ ng thi t th c, ñ y tình nghĩa, tri ân và tôn
vinh nh ng ngư i con ñã hy sinh tính m ng và m t ph n xương máu c a mình; Chi n ñ u b o v
quê hương, cho ñ t nư c ñư c ñ c l p, t do; Cho nhân dân ñư c hư ng bình yên, h nh phúc.
K ni m ngày 27/7 năm nay, chúng ta không kh i có chút ch nh lòng, ng m ngùi nh v ngày
17/2, ngày mà Trung Qu c xua 60 v n quân, t tràn sang b n gi t, ñ t phá, gây vô vàn t i ác có
tính h y di t, ñ i v i nhân dân 6 t nh biên gi i phía B c nư c ta. ð ngăn ch n bàn tay hung b o,
xâm lư c c a k bành trư ng, hàng v n chi n sĩ và ñ ng bào ta, ñã không ti c máu xương, chi n
ñ u ngoan cư ng, ch u hy sinh t n th t to l n, ñ b o v t ng t c ñ t thiêng liêng c a T qu c.
ðây qu th c là m t cu c chi n tranh ch ng xâm lư c ñính th c, có bóng dáng l ch s ngàn năm
c a T tiên chúng ta. Cu c chi n tranh 17/2 k t thúc chưa xa; và m m h a c a cu c chi n tranh
này, v n như còn ñang l n v n ñâu ñây, mà sao có v im ng l , như b ru ng , như b lãng quên
ñ n v y?!
ð u năm nay, nhân d p 17/2, tôi có nh n ñư c tin nh n c a m t ngư i b n, ñang công tác xa.
Anh là m t c u chi n binh, t ng tham gia nhi u tr n chi n ñ u, b o v biên gi i phía B c. Là tin

95. 95
nh n, nên không th nói ñư c dông dài, mà ch là m t s chia s n i ni m c a ngư i trong cu c,
mong tìm m t s gi i t a, ñ v i nh trong lòng. Tôi hi u r ng, ñây không ch là tâm tr ng c a
riêng anh, mà cũng là n i ni m chung c a nhi u ngư i, nh t là nh ng ngư i ñã tư ng có m t tham
gia chi n ñ u, ch ng quân Trung Qu c xâm lư c, b o v biên gi i phía B c. Anh nói r ng, ñã m y
ch c năm r i, c ñ n ngày 17/2 hàng năm, v a có chút t hào, anh l i v a có c m giác ng m ngùi,
xa xót, nh thương anh em ñ ng ñ i ñã hy sinh, ñ n nay, có ngư i v n chưa tìm ñư c c t, có
ngư i có m r i, bia v n ñ tr ng, chưa có tên… Chi n tranh ñã qua ñi m y ch c năm, mà sao
ngư i thân và gia ñình c a h v n chưa ñư c nh n hư ng các ch ñ , chính sách t i thi u; M t s
trì hoãn “n máu xương” kéo dài, th t khó hi u?! ð c m y dòng tin nh n c a anh, lòng tôi cũng
th y nhói ñau, và t v n, mình có n m trong s vô c m này không? Vì ñã ngh hưu lâu, s không
c p nh t ñư c thông tin chính xác v chính sách, tôi ñã th n tr ng tìm g p 3 cán b chuyên trách
v lĩnh v c này, ñ h i và ñư c tr l i, s th t ñúng như v y. M t s th t cay ñ ng!
Th t b t h nh cho dân t c ta, ch ng ñư ng lich s ch trong vòng 66 năm, ñ t nư c ñã ph i tr i qua
4 cu c chi n tranh; chi n tranh ch ng Pháp; chi n tranh ch ng M ; chi n tranh phía Tây nam,
ñánh ñu i b n di t ch ng Pôn-pôt; và cu c chi n tranh biên gi i phía B c, ch ng quân Trung Qu c
xâm lư c. Dù tính ch t, quy mô, cư ng ñ và th i gian, m i cu c chi n tranh có khác nhau, nhưng
s hy sinh xương máu, thì hoàn toàn gi ng nhau, sao có th khác ñư c. y v y mà, hình như
ngư i ta mu n tách cu c chi n tranh ngày 17/2 ra, như m t d ng ñ c thù; tìm m i cách làm m
nhòa l ch s , không nh c nh ñ n, không thông lu n. Ngư i ta có nh ng ch trương, ch th n i b ,
c m m i hình th c tuyên truy n, t a ñàm, h i th o, nêu gương vinh danh các anh hùng li t s ;
không ñư c t cáo, lên án t i ác trư c dư lu n, ñ làm x u m t k xâm lư c trong cu c chi n tranh
ngày 17/2; ñ cho cu c chi n tranh này ñi d n vào quên lãng, ph c v cho m c ñích chính tr ,
ngo i giao b t bình ñ ng, ñã ñư c th a thu n ng m, v i l i th th t b ng nh ng m t “c m b y”.
V i th a thu n ng m này, dù b t bình ñ ng; trong khi chúng ta răm r p, hăm h th c hi n, làm ñ p
lòng “ñ i tác”, ñ kh i b “ñ i tác” qu trách; thì chính h (Trung Qu c), k t khi ch u nh n nh c
rút quân, k t thúc cu c chi n tranh này, ñ n nay, h chưa h ng ng ngh vi c tuyên truy n xuyên
t c, ñ i tr ng thay ñen, bóp méo s th t cu c chi n tranh do h gây ra; bôi nh , nói x u, ñe d a ñ t
nư c và nhân dân ta m t cách b i, tr ng tr n, b ng gi ng lư i côn ñ s c mùi hi u chi n. Chúng
ta như ngư i v a b ñánh, v a b trói tay b t m m, không ñư c kêu la, ñ gi th di n cho b n ác
qu . Th m chí, ngày 17/2 năm nay, t i m t s ñài tư ng ni m các li t s , nhân dân ñ n ñ t hoa,
dâng hương, cũng b làm khó d , c n ngăn. Th t là ph n c m h t ch nói! Th c ra nh ng ñi u nói
trên, không ph i nhân dân ta không bi t, nhưng cũng ch c nén ch t trong lòng, bi t làm sao
ñư c?!
K ni m ngày 27/7, và nh v ngày 17/2 năm nay, chúng ta nhìn rõ nh ng th m tr ng ñáng bu n
nói trên, không ch làm th t v ng, làm t n thương tinh th n t tôn dân t c, làm xói mòn ni m tin
c a nh ng ngư i ñang s ng; mà còn như là m t s b i ph n, làm t i h n vong linh c a bao ngư i
ñã t ng chi n ñ u hy sinh, vì m t lý tư ng thiêng liêng cao ñ p: “b o v toàn v n lãnh th , gi
v ng ch quy n ð t Nư c”.
H.Q.

96. 96
T chuy n b b n ñ Hoàng Sa, Trư ng Sa
13.000 USD
- 5 tháng vùi ñ u vào m ng ebay, k sư Vi t ki u b t ng v kho b n ñ c c a phương
Tây và Trung Qu c, cho th y c c nam c a qu c gia này ch gi i h n ñ n ñ o H i Nam…
5 tháng n a cu i năm 2012, Tr n Th ng vùi ñ u vào máy tính trong phòng làm vi c M . Không
ph i tìm ki m, nghiên c u thông tin cho công vi c liên quan s n xu t ñ ng cơ máy bay mà anh
ñang làm cho hãng Pratt&Whitney c a M . Mà ñ … mua b n ñ .
M t cu n atlas do Trung Qu c xu t b n, trong ñó ch rõ c c
nam c a nư c này là ñ o H i Nam
Trong ch ng ñó th i gian, k sư cơ khí Vi t ki u M này “vét” ñư c 150 b n ñ x n nh t t nh ng
nhà sưu t p b n ñ c kh p nơi trên th gi i bán trên m ng ebay. Anh t hào v thành qu : 150
b n ñ kéo dài kho ng 400 năm t 1618 ñ n 2008, g m trên 100 nhà xu t b n t 7 qu c gia: Hà
Lan, Anh, Pháp, ð c, Ý, M và Nga. Trong 100 b n ñ c v lãnh th Trung Qu c chào bán, anh
mua ñư c 80 chi c.
B n ñ v Hoàng Sa c a Vi t Nam có 70 cái, anh mua ñư c 50 và s h u 3 cu n atlas (t p b n ñ
chính th c) do các nhà nư c Trung Qu c xu t b n trong các năm 1908, 1919 và 1933.
Ý tư ng tìm mua b n ñ c c a phương Tây và c Trung Qu c v lãnh th Trung Qu c như nh ng
b ng ch ng xác th c ch ng minh Hoàng Sa, Trư ng Sa không thu c ch quy n c a nư c này ñ n
b t ng v i k sư Vi t ki u này.
Tr n Th ng - nhà sưu t m b n ñ c
v ch quy n Vi t Nam
Cu i tháng 7/2012, khi ñ c tin trên m ng TS Mai H ng t ng b n ñ c c a Trung Qu c mà ông
sưu t m ñư c cho B o tàng L ch s Vi t Nam, anh ñã th vào ebay và b t ng th y kho b n ñ c
v lãnh th Trung Qu c r t phong phú.

97. 97
B t ng n a, nh ng b n ñ này ñ u v cương gi i c c nam c a qu c gia này ch gi i h n ñ n ñ o
H i Nam, mà không h nh c ñ n Hoàng Sa, Trư ng Sa c a Vi t Nam như nư c này luôn t nh n
ch quy n ñ y phi lý. Trong s ñó có nh ng b n ñ hi m như hai cu n atlas 1919 và 1933 mà Tr n
Th ng ñ r ng “chưa ch c có Trung Qu c”.
Có m t chuy n vui là ngư i bán cu n atlas 1919 Ba Lan cho anh ñã sưu t m và s h u nó 10
năm. Anh là ngư i ñ u tiên h i mua cu n này. H hét giá 10.000 USD do giá tr c .
“Th y m c quá nhưng n u mình không mua thì có th h l i bán cho ai ñó Trung Qu c. V y là
tôi nh ngư i ta ñ dành ñ ki m ñ ti n thì mua ñ t. Hay như cu n atlas 1933 rao bán ðài
Loan, v a ñ n New York hai tu n tôi tình c bi t ñư c và t i mua ngay” - Tr n Th ng k .
Giá tr nh t trong 150 b n ñ l là b n ñ v Năng lư ng khí ñ t và tài nguyên c a lãnh th Trung
Qu c, do C c Môi trư ng và B N i v M phát hành năm 1975.
B n ñ giá tr nh t trong b sưu t p 150 b n ñ
do Vi t ki u Tr n Th ng t ng
Th i ñi m ñó, M ñ n Trung Qu c nghiên c u th i kỳ phát tri n công nghi p, b n ñ này ghi t t
c các ngu n khoáng s n, ngu n năng lư ng ñ t trên lãnh th Trung Qu c. Theo anh, b n ñ này
có giá tr v m t khoa h c, pháp lý và l ch s .
T ng s ti n anh b ra mua b n ñ 13.000 USD, trong ñó 3.000 USD là c a huy n Hoàng Sa
quyên, 5.000 USD c a b n bè quyên và ph n còn l i ti t ki m t thu nh p cá nhân. Hòm hòm kho
b n ñ , anh liên l c v i gi i nghiên c u Vi t Nam ñ t ng toàn b .
Toàn b 150 b n ñ , 3 cu n atlas này sau khi ñư c các nhà nghiên c u th m ñ nh giá tr ñã ñư c
B Thông tin và Truy n thông gom như m t ph n tư li u cho cu c trưng bày tài li u, thư t ch c
liên quan ñ n Hoàng Sa, Trư ng Sa l n nh t t trư c ñ n nay, ñang trưng bày t i tri n lãm c a
B o tàng L ch s quân s Vi t Nam Hà N i.
Tư li u phong phú
T i cu c tri n lãm, các ngu n b n ñ và tư li u Vi t Nam, Trung Qu c và phương Tây ñư c ñ t
cùng nhau d dàng có th ki m ch ng, làm tăng thêm giá tr , ñ chu n xác.

98. 98
Các tư li u cho th y các nhà nư c Vi t Nam, t th i kỳ phong ki n, tr i qua nhi u th p k b ñô
h , xâm lư c, ñ n nay ñã khai phá, xác l p, th c thi và b o v ch quy n qu c gia ñ i v i hai qu n
ñ o Hoàng Sa và Trư ng Sa.
ðó là m t quá trình liên t c, lâu dài, di n ra trong hòa bình, ñư c ghi nh n trong nhi u ngu n s
li u c a Vi t Nam và các nư c, ñ c bi t là nh ng tư li u, b n ñ ñư c biên so n, xu t b n t th
k 16 ñ n nay Vi t Nam và nhi u nư c trên th gi i.
Theo GS.TS Nguy n Quang Ng c, Phó Ch t ch H i khoa h c l ch s Vi t Nam, b tư li u v l ch
s ch quy n c a Vi t Nam Hoàng Sa và Trư ng Sa h t s c phong phú, ña d ng. Trong ñó,
m ng tư li u b n ñ và thư t ch c c a phương Tây, tuy sưu t p chưa h t, cũng ñã có ñ n vài trăm
b n.
Ông Ng c k trong m t chuy n công tác t i Pháp, ông t ng ch p ñư c hơn 100 b n ñ có liên
quan ñ n vi c kh ng ñ nh ch quy n c a Vi t Nam hai qu n ñ o ñ nghiên c u, do thi u kinh

99. 99
phí chưa mua ñ t ñư c. Ông hy v ng trong th i gian s m nh t Nhà nư c có th mua l i ñ có th
tham kh o, th m ñ nh và ñưa ra trưng bày cho công chúng.
TS Tr n ð c Anh Sơn, Vi n phó Vi n nghiên c u phát tri n kinh t xã h i ðà N ng k , sau khi k
sư Vi t ki u Tr n Th ng liên h v i anh ñ ñưa b sưu t m b n ñ , tư li u v Vi t Nam, các ki u
bào Hà Lan, ð c cũng g i b n ñ v .
Có l v i các nhà nghiên c u Vi t Nam, ñi u thi u nh t không ph i là ngu n tư li u, thư t ch c
trong và ngoài nư c. V n ñ l n là th i gian. Th i gian ñ sưu t m và th m ñ nh vì ngu n tư li u
quá phong phú.
B Thông tin và Truy n thông, cùng các cơ quan ch c năng s ñưa các b n sao v ñ u m i và ñ t
trong t ng th ñ ñánh giá ñ y ñ các giá tr , nghiên c u và giám ñ nh.
B cũng s s m hoàn thành “m m hóa” b tư li u, thư t ch, b n ñ v ch quy n c a Vi t Nam ñ i
v i hai qu n ñ o này dư i d ng CD ñ làm tài li u b túi cho b t c ngư i dân, cơ quan, t ch c
ban ngành nào có th s d ng.
M t s hình nh t i tri n lãm:

100. 100
Linh Thư - H ng Nhì- nh: Lê Anh Dũng
Vi t cho ngư i n m xu ng
12/7/1984 – 12/7/2013
12/07/2013 C u Nh t Tân
Cách ñây tròn 29 năm, ngày 12/7/1984, ta m chi n d ch quân s quy mô l n nh m ñánh b t
quân bành trư ng bá quy n Trung Qu c kh i ñi m cao 1509 (V Xuyên – Hà Giang), 4 sư ñoàn

101. 101
ñư c tung vào tr n. Ngoài nh ng ngư i con qu c m và kiên cư ng ñ t Ngh An, lính T Liêm
(Hà N i) cũng ñư c tham chi n. Giao tranh ác li t ñã di n ra, c hai bên Vi t Nam và Trung Qu c
ch u t n th t l n v quân s . Riêng phía ta, s cán b chi n s hy sinh trong chi n d ch này lên ñ n
hàng nghìn ñ r i 29 năm sau, không m t dòng thông tin nào ñ c p s hy sinh v vang, to l n và
ñ y ý nghĩa này. T hơn, m li t s tham gia chi n ñ u trong chi n d ch này còn b chính
quy n qu n Tây H (HN) ñ i x b t công.
Khu v c c u Nh t Tân cũng có m t ñ ng chí tham gia chi n ñ u tái chi m ñi m cao trên t i
Hà Giang. ð ng chí Hoa H , quê T Liêm (lúc ñó chưa thành l p qu n Tây H ). Trư c chi n d ch,
ñ ng chí là Trung ñ i trư ng, ñư c giao nhi m v ch huy m t mũi t n công mang lá c T qu c
c m lên ñi m cao 772. M c dù b s t rét c p tính, ñã có l nh cho chuy n ñ ng chí v tuy n sau
ñi u tr , nhưng ñ ng trư c nhi m v ñ y v vang, ñ ng chí ñã không t nan và xung phong l i
cùng ñ ng ñ i chi n ñ u giành l i t c ñ t yêu thương c a T qu c t tay b n bành trư ng bá
quy n. ð ng chí ñã anh dũng hy sinh trong tr n chi n ñ m máu nh t này khi tu i ñ i v a tròn 20.
Chi n d ch quân s này v i nhi u gương chi n ñ u hy sinh dũng c m ñã nhanh chóng rơi vào
lãng quên. S ph n các thương binh, li t s cùng gia ñình h cũng h m hiu không kém. Gia ñình
ñ ng chí Hoa H có m nh ñ t t i ngách 7/9 ñư ng An Dương Vương qu n Tây H (t 47 A,
c m 7, phư ng Phú Thư ng) m c dù là ñ t ñã bao nhiêu năm, v n b các quan tham qu n Tây
H x p vào ñ t “không xác ñ nh ñư c ngu n g c” và cho cư ng ch m li t s Hoa H l y m t
b ng ph c v nhà th u thi công c u Nh t Tân. Tuy nhiên, ngay sát nhà li t s Hoa H là th a ñ t
c a Công ty C ph n ð u tư Phát tri n V n t i b hoang bao năm thì b ng ch c ñư c UBND
qu n Tây H xác ñ nh ngay ñư c ngu n g c và phù phép thành m y ch c su t ñ t cho các quan
ch c B GTVT, quan ch c qu n nh m hư ng trái phép ti n ñ n bù và su t tái ñ nh cư (xem chi
ti t).
Cùng anh dũng hy sinh trong chi n d ch này có li t s Ph m H u T o, em trai nhà
văn/blogger Ph m Vi t ðào – ngư i b công s c trong su t g n 30 năm qua, sưu t m & nghiên
c u tư li u v cu c chi n ñ u ch ng quân bành trư ng c a quân và dân ta. V a r i, ngay trư c
chuy n ñi B c Kinh ñ g p T p C n Bình c a Ch t ch nư c Trương T n Sang, cây vi t chính v
ñ tài chi n tranh ch ng bá quy n Trung Qu c, nhà văn Ph m Vi t ðào, ñã b An ninh b ng c.
Nhân 29 năm chi n d ch tái chi m ñi m cao 1509 (12/7/1984 – 12/7/2013), xin tư ng ni m
nh ng cán b , chi n s và nhân dân ñã anh dũng ngã xu ng vì T qu c.
Nguyên lý nào cho ph t vi ph m hành chính
trong gia ñình ?
TS Nguy n S Phương – CHLB ð c. 15-07-2013

102. 102
Posted by adminbasam on July 17th, 2013. ðôi l i: Bài vi t này ñã ñư c ñăng trên báo Tia Sáng,
nhưng ñã b c t m t ph n quan tr ng nh t. Chúng tôi xin ñăng l i nguyên b n c a tác gi , ñ ñ c
gi ti n theo dõi.
Ph n I T ph t vi ph m hành chính trong gia ñình ta…
B Công an ñang l y ý ki n ñóng góp cho d th o Ngh ñ nh x ph t vi ph m hành chính trong
lĩnh v c an ninh, tr t t , an toàn xã h i; phòng, ch ng t n n xã h i; phòng cháy và ch a cháy; và
phòng, ch ng b o l c gia ñình. M c 4, các vi ph m hành chính v phòng, ch ng b o l c gia ñình,
D th o quy ñ nh:
- Ngư i b t thành viên trong gia ñình nh n ăn, nh n u ng, m c rách, ch u rét s b ph t ti n t 1,5
ñ n 2 tri u ñ ng.
- Vi c b m c không chăm sóc thành viên gia ñình là ngư i già, y u, tàn t t, ph n có thai, ph
n nuôi con nh cũng b ph t tương t .
- Ngư i thư ng xuyên d a n t thành viên gia ñình b ng các hình nh, con v t, ñ v t làm ngư i ñó
ho ng s , nh hư ng ñ n tinh th n; ép bu c xem, nghe, ñ c văn hóa ph m ñ i tr y, kinh d cũng b
ph t t 1,5 ñ n 2 tri u ñ ng.
- Ngư i ch i b i, chì chi t thành viên trong gia ñình s b quy vào nhóm hành vi xúc ph m nhân
ph m, danh d và b ph t t 1 ñ n 1,5 tri u ñ ng. N u ti t l và phát tán tư li u thu c bí m t ñ i tư
thì m c ph t tăng thêm 500.000 ñ ng.
- Hành vi cô l p, gây áp l c thư ng xuyên v tâm lý như c m ra kh i nhà, không cho làm vi c,
không ti p c n thông tin ñ i chúng s b ph t 100.000-300.000 ñ ng. M c này cũng áp d ng v i
ngư i theo dõi thành viên gia ñình vì lý do ghen tuông gây t n h i ñ n danh d , uy tín, nhân ph m
c a n n nhân.
- Ai bu c thành viên trong gia ñình ph i ch ng ki n c nh sinh ho t tình d c, ép u ng thu c kích
d c, cư ng ép th c hi n các hành ñ ng khiêu dâm s b ph t t 500.000 ñ n m t tri u ñ ng. ð c
bi t ngư i “có hành vi b o l c trong sinh ho t tình d c c a v ch ng mà v ho c ch ng không
mu n” cũng b x lý cùng m c.
Ph n II … ð n câu chuy n ñau lòng c a m t ngư i Vi t ð c
Cách 2 năm trư c m t toà án ñi phương ð c ñã ra m t án trát kh n không c n m phiên xét
x cho b t ñi 2 bé gái L 3 tu i và S 10 tu i, con c a bà Nguy n và ông Lê ñã ly d (danh tính ñã
ñ i). L nh Toà phán, 1- T m th i tư c quy n cha m ñ i v i 2 con c a h . Cha m không ñư c
phép chăm lo vi c ăn , khám ch a b nh, h c hành, giáo d c và giao d ch v i chúng. 2- Ch ng
nào quy n cha m v n b tư c, thì quy n ñó ñư c chuy n cho S Thanh thi u niên ñi phương và
tìm cha m giám h thay th . Cho phép áp d ng bi n pháp cư ng ch chuy n giao 2 bé cho cha m
giám h , b ng cách l c soát nhà cha m ñ , s d ng l c lư ng c nh sát m c ng ra vào và c a
các phòng, ñ tìm chúng. 3- C Lu t sư b o v quy n l i cho 2 bé khi xét x chính th c. Toà ra án
trát ch 5 ngày sau khi nh n ñư c ñơn ñ ngh c a y ban thành ph chi u theo ði u 8a ño n 3,

103. 103
B Lu t Xã h i SGB VIII, ði u 1666 B lu t Công dân BGB, ñ b o v tr em. ðơn ñ ngh c a
y ban gi i trình:
- Tình c nh gia ñình. V ch ng Lê-Nguy n ly d , ngư i m gi quy n m t mình nuôi 2 con nh ,
s ng trong m t căn h ch ng 70 m2. Bé S h c l p 3 trư ng ph thông cơ s c nh nhà, bu i chi u
chơi trong vư n tr . Bé L, do nhà tr thi u ch không nh n, nhà v i m c ngày. Hai bên ly d
khi ngư i m ñang có thai bé th 2, ph i mang theo bé l n S vào nhà b o h ph n s ng ñó m t
năm, ñ tránh n n b o hành c 2 m con như cơm b a c a ngư i ch ng vũ phu. Bé S l n lên trong
c nh s hãi, dúm dó trư c nh ng cơn th nh n c a ngư i cha sáng x n chi u say, ñánh ñ p vô c 2
m con tri n miên; ngư i m luôn ñau kh u t c t i m c ph i tìm ñ n nhà b o h ph n tr n
tránh, ñâu còn m y tâm trí ñ ý ñ n bé, m c dù lòng m nào ch ng thương con. M t bàn tay vu t
ve, m t c ch cưng n ng, m t l i trìu m n c a cha l n m , bé hi m khi có. Thay vào ñó, gi n cá
chém th t, m i b c b i, ph n u t c a m t b l i trút xu ng ñ u bé, làm bé khi p ñ m trư c c
cha l n m . C nh tr n ch y và s ng trong nhà b o h ph n , m t m t giúp bé d n ý th c ñư c s
ph n kháng trư c m i hà hi p áp b c c a ngư i khác, nhưng m t khác trí óc non n t c a bé không
th hi u h t n i n i lòng ngư i m , ngày m t tr nên khó b o làm m bé cũng ngày càng thêm b n
tính khó ch u, hay do d m, quát n t, b p tai bé. Cái gì ph i ñ n t t ñ n !
- Kh i ñ u. Gi a năm trư c, nhà tr báo cáo v i S Thanh thi u niên v tình hình b o hành trong
gia ñình bé S và kh năng ngư i m b qúa t i trong chăm nuôi con cái. H phát hi n c trư ng
l n nhà tr , bé S luôn m t m i, kêu ñau ñ u, khám bác s không phát hi n ñư c nguyên nhân. T
m y tháng trư c ñó, nhi u l n bé t tê k cho cô nuôi d y tr , c hai ch em b m nh t nhà, b ñi
ñâu c ngày, ñi u b pháp lu t ð c c m, làm h lo ng i. H còn phát hi n ñư c c v t b m tím trên
cánh tay bé, r i v t s t trên môi, h i nguyên nhân, bé không nói. Tháng ti p theo, cô giáo trông
th y nhi u v t thâm tím trên tay, d h i, bé m i thành th t tr l i b m dùng ñũa ăn cơm ñánh
ñòn. L p t c, h m i ngư i m t i làm vi c. T i ñó, ngư i m ñ ng ý ký ñơn nh S Thanh thi u
niên giúp ñ , ñư c h c cô giáo t i nhà hư ng d n, ñ ñ n b t công vi c chăm sóc d y d 2 bé
v n quá t i so v i kh năng ngư i m . Tho t ñ u, nhà tr , trư ng h c cùng S Thanh thi u niên
hài lòng, nh n th y ngư i m có ti n b d n nh n bi t ñư c nhu c u c a tr , ch n ñư c bi n pháp
thích ng x s , theo hư ng d n c a cô giáo. Tuy nhiên sau 6 tháng, t i tháng 4.2011, S Thanh
thi u niên bu c ph i ng ng c ngư i t i giúp ñ , b i ngư i m c m giác m t t do, luôn b xét nét,
m t m c t ch i, b các l ch h h n g p giúp ñ , sau khi tuyên b v i h ñã h c ñư c cách chăm
sóc giúp ñ con cái, hưá giáo d c chúng b ng tình yêu, không bao gi dùng roi v t n a. S Thanh
thi u niên ñành bu c ph i ch p nh n, sau khi ñánh giá tình hình không nghiêm tr ng t i m c ph i
vi n ñ n toà án ch tài, ch khuyên ngư i m , b t c lúc nào c n c vi n ñ n h , h s n sàng giúp
ñ . Trong biên b n hai bên ký k t ñ ng ý ch m d t h tr , phiá S Thanh thi u niên nh n m nh,
n u x y ra tình hình nghiêm tr ng ñe do tr như trư c, h s vi n ñ n toà án cư ng ch ngư i m
ph i nh n giúp ñ . H c n th n m i c phiên d ch có m t ñ tránh ngư i m không hi u th u ñáo
ti ng ð c.
- Tình hình nghiêm tr ng. Cách tháng trư c, bé S mách v i cô giáo d y tr b m ñánh m ng liên
t c, cô giáo báo ti p lên trư ng và nhà tr . Nhà trư ng l p t c t ch c g p g bé g i h i th c hư.
Ra ñư ng h i già, v nhà h i tr , bé S ñư c d p k l 2 ch em thư ng xuyên b m ñánh ñòn, t i
m c không nh ñư c m i tu n b m y tr n. Khi ñư c cô giáo d dành khơi g i, ñánh nhi u th
ch c bé ñau l m ph i không, bé b t ñ u k các ki u ñòn bé ph i ch u ñ ng, khi thì b ng ñôi ñũa ăn,
khi thì dùng ñũa b p, lúc thì s n tay b p, khi thì dùng giày, nghĩa là g p b t c th gì. Cô giáo

104. 104
không hi u ñũa b p Vi t Nam như th nào, h i l i, bé gi i thích lo i ñũa dùng vào 2 vi c, v a ñ
khu y ñ o n i cơm, v a ñ ñánh ñòn con cái cho ti n. R i bé s i th ng 2 cánh tay miêu t nó dài
t i 1 m như này, như này ! Tr l i câu h i b ñánh như th nào, bé di n t b b t n m s p xu ng,
giơ mông và ñùi cho m ñánh. Có lúc ñ nguyên c qu n còn ñ ñau, có lúc b t t t c qu n, ñau
l m. C ngón tay, cánh tay cũng b ñánh, tóc cũng b túm gi t. Bé h n nhiên k l i r ng, cô giáo t i
nhà giúp ñ trư c ñây gi i thích v i nó ð c tr em không ai ñư c phép ñánh ñ p. Nhưng khi cô
giáo nói ñi u ñó v i m bé, thì m bé li n b o, chúng tôi là ngư i Vi t ph i giáo d c theo ki u Vi t
Nam. Cô giáo h i ki u ñó như th nào, bé th n nhiên tr l i nghĩa là tr con s b ăn ñòn n u làm
sai. Th y cô giáo l c ñ u không hi u như th nào ñư c coi là làm sai, bé k ch ng h n ăn không
h t cơm, ch i ñ u không k , bài t p v nhà không làm h t, sáng u o i g i không d y ngay. Cô
giáo h i xem m bé x s v i em gái bé như th nào, bé tr l i, cũng v y, b la ñánh, n u ăn không
h t, không ñúng cách, ho c ñ rơi qu n áo xu ng sàn. M bé thư ng ñưa em c a bé vào phòng t m
ñ tr ng ph t, tránh nó khóc to hàng xóm bi t; h t th y m y cô giáo ng i nghe ñ u rùng mình. H i
bé nghĩ như th nào v th i kỳ ñư c cô giáo t i nhà giúp ñ , bé S cho ñó là nh ng ngày ñ p ñ
nh t, và r t thích thú khi ñư c cô ñưa ñi dã ngo i. Nhưng sau này, m bé t ra khó ch u. Thành ra,
cô giáo không giúp ñ ñư c gì ñ m bé thay ñ i cách ñ i x v i con cái.
Cu i bu i g p g , cô giáo cho bé bi t mu n mang 2 bé tách ra kh i m , ñ n m t nơi khác, bé
b ng tr nên già d n như ngư i l n, l p t c gi i thích r t lo ng i, không th b ñư c ñưá em ñi.
B i bé L hàng ngày do b n c a m bé nh n chăm sóc, nó l i không h bi t ti ng ð c. Bé cũng
c nh giác, bi t ñâu cha m giám h cũng có th ñánh bé, b i khi ñánh m ng, ngư i l n r t kín ñáo
làm như không h ñánh m ng, ch ng ai bi t.
Mu n giúp bé thì ph i ñư c bé ñ ng ý, lu t ð c quy ñ nh c th như v y; cô giáo h i rõ ràng, bé
thích v i m như hi n nay hay mu n thay ñ i, ñ n m t nơi m i, có cha m giám h chăm sóc.
Bé tr l i d t khoát mu n thay ñ i. Nhưng khi ñư c gi i thích t i ch m i, bé ph i thay ñ i cu c
s ng, trư ng h c m i, b n bè m i, cha m m i, m t vùng ñ t m i, m ñ ch t i thăm, thì lòng bé
b ng r i b i, xao xuy n, không n t giã nơi cũ, li n h i, li u ngư i ta có th ñưa m bé ra kh i
nhà ñ bé ñư c l i, cha m giám h s v v i bé, bé ñã quen s ng nơi này r i không mu n r i
xa. Các cô giáo nghe bé th l , rơm r m nư c m t, m t ñưá tr tha thi t v i ngôi nhà mình ñ n
như ng y, mà r t cu c l i không t ra m t d u hi u vương v n gì v i ngư i m t ng chăm b m
mang n ng ñ ñau ra bé. Ch ng ngư i m nào không thương con, nhưng li u th gi i này có bao
nhiêu ngư i m ñã không th u hi u n i n i lòng c a chúng ?
*Thi hành án: C nh sát ñi phương ñã khôn khéo th c hi n trát kh n c a toà, b t mang ñi 2 bé gái
L 3 tu i và S 10 tu i, m t cách nh nhàng, êm th m, không x y ra b t c s c gì. B m t con hoàn
toàn b t ng , bà Nguy n th t th n, khóc h t nư c m t, vái tr i, l y ñ t th m thi t, th c qúa ñ i
thương tâm. “C a ñau, con xót“, b m t cùng lúc 2 ñưá con còn thơ d i, ngư i m nào ch ng ñ t
ru t, lià gan, bà t c t c ch y ngư c xuôi, tìm ñ n lu t sư c u c u, ñ n nh ng ñ a ch tư v n tin c y,
ñ n Th i báo Vi t ð c, ñ n các cơ quan h u trách, nh t m c bác b cáo bu c t bà qúa ñáng t i
ñánh ñ p con cái, quy t tâm tìm m i cách, b ng m i giá, c u chúng tr v . Nhưng t t c ñã qúa
mu n, hai con bà ñã b pháp lu t kéo tu t kh i bàn tay ch che, n m gi c a bà. Án trát kh n ñã
ñư c thi hành, m i ý ki n tư v n ch còn ñ t hy v ng vào phiên toà xét x chính th c s tr l i con
cho bà, n u th c s hai con bà không th s ng thi u tình m u t d t ru t ñ ra chúng, và bà ch ng
minh ñư c cho cơ quan công quy n tin tư ng tình m con không th chia lià ñó.

105. 105
*V phiá bé S, ngày ñ u tiên ñư c ñưa ñ n gia ñình giám h , sau nh ng gi phút ng ngàng làm
quen ban ñ u, bé b t ñ u ch n ch n c m giác tr ng v ng, không gi ng như gi kh c bé xăm xăm
theo c nh sát b nhà ra ñi, mơ v m t mái nhà tho ư c, không còn b ñánh m ng. T i ñêm, khi
bư c vào phòng ng l , bé b ng b ng t nh, nh n ra th c t i, ñây không ph i nhà c a bé, r i b t
khóc n c n như m t ñưá tr b ng dưng m côi c cha l n m , không nơi b u víu, ch che. Su t
ñêm, ñưá em bé b ng c gi t mình th c gi c cu ng cu ng, khóc lóc, g i m th ng th t, lòng d bé
càng r i b i, loay hoay không bi t ph i làm gì. Hai ch em m t ư t ñ m úp vào nhau, thút thít,
nư c m t c hai c th ràn r a ch y vòng quanh sang nhau.
Bao quan tâm, chi u chu ng, chăm sóc c a cha m giám h không h vơi ñi bé b n năng nh m
ngày m t ch ng ch t. Bé b t ñ u th m thiá, ti c nu i, khát khao bóng hình m , khóc b t c lúc nào
tr ng v ng. B c thư ñ u tiên bé vi t th m ñ m nư c m t, t i tay ngư i m cũng ñư c ñ c trong
nư c m t chan hoà. ð u b c thư, bé v m t b u tr i cu n cu n nh ng ñám mây tr ng, t ñó th
xu ng bao trái tim non n t, phiá trên là khuôn m t 2 bé gái nh nhoi th n th ngóng xu ng, như
ñang tìm ki m bóng hình m chúng n náu ñâu ñó, sau nh ng búp hoa ñang ch n . “M thương
yêu c a con ! con không ñư c kho , b i nh m quá. B t k như th nào, m v n là ngư i m c a
hai con t t nh t trên tr n gian này. ð i v i chúng con, th gi i này không ngư i m nào t t hơn và
ñ p hơn m c . Con g i t ng m nh ng n hôn n ng th m nh t, ñ t lên má m , bé L cũng v y, con
hôn bên ph i, bé L bên trái. Con ñã khóc, r t, r t, r t… nhi u, vào m i t i ñ n, trong t ng bu i
chi u, khi sáng s m th c d y. Con mong ñư c nhìn th y m ngay bây gi , ñư c ôm ch t l y ngư i
m vô cùng yêu d u c a chúng con. Em L luôn mi ng h i con, m ñâu r i, con ch bi t tr l i, m
ñang b n ñi làm…“. ð c thư con, bà Nguy n lòng d ng n ngang, ân h n ñã trót ñòn roi ph t
chúng, sung sư ng h nh phúc b i con mình dù ñâu mãi mãi v n con mình, tuy t v ng trong n i
b t l c không bi t cách nào c u chúng tr l i. Vi t thư g i con, bà Nguy n ngh n ngào, n c n
như khi chúng vi t thư cho bà, m i ch vi t ra, là m i dòng nư c m t l chã tuôn theo. “Thương
g i 2 con gái yêu! M … cô ñơn bi t dư ng nào. Nhìn vào cái gì, m cũng nh ñ n các con nhi u
hơn, nư c m t m rưng rưng các con có bi t không ?… Cu c s ng c a 3 m con mình bi t bao
thăng tr m bu n kh , nh ng lúc các con g p trái n ng tr tr i, nh ng quãng ñ i m nghi t ngã éo
le tr c tr , gia ñình tan nát. Nhưng chính các con ñã ti p s c cho m , m kiên quy t ph i s ng ch
vì các con c a m bé b ng còn ñó, chúng không th thi u ñư c tình m u t c a m . V y mà gi
ñây, các con ñang r i xa m . M i m t ñêm v là thêm m t ñêm m s hãi, m m t ra m rùng
mình, nh m m t l i m ho ng h t hơn, m lo và thương 2 con m còn bé b ng ñang ñâu ñó ngóng
lòng mong m . Ch khi nào các con l n khôn, có con cái như m bây gi , m i hi u h t n i lòng m
lúc này, tan nát xót xa dư ng nào khi bu c ph i xa lìa nh ng ñ a con mình d t ru t ñ ra.
“X ngư i ơi…! / Ki p tha hương th t phũ phàng tàn nh n, / Xô ñ y tôi ch i v i gi a bi n ñ i. /
Con tôi ñâu ? h i ñ t tr i câm l ng. / Có th u không ? tình m u t vĩnh h ng…“.
Ngày các con ra ñi là m t cơn ác m ng hãi hùng. Li u ñ n bao gi gi c mơ c a m ñón các con tr
v , thành hi n th c ? H i hai con thiên th n c a m , m yêu các con hơn m i th trên ñ i này, k
c b n thân m …“.
B c thư th nh t v a g i ñi, ngày hôm sau, bé S g i ti p m b c thư th 2. L n này là m t bài thơ
ti ng ð c dài c m t trang gi y. Ngư i ð c nào ñư c ñ c, cũng không kh i xúc ñ ng ñ n l ng
ngư i. Thơ là ti ng lòng, có nghiã bé ñã trăn tr thai nghén nó, ít nh t t khi vi t b c thư th nh t.
„Cha m thương yêu! Con nh cha m t i như ng nào, mong sao mau chóng ñư c g p l i cha m .

106. 106
Cha m là duy nh t và t t c . M nghe bài thơ con vi t kính t ng cha m nhé: “Con nh cha m
l m ! / Cha m bi t hay không ? / Con mơ cha m t ng ñêm ròng… / N i nh dày vò t i m c, /
Lòng con gào thét ñau th t ng c, / Cha m có nghe cùng ? / Không m t ti ng tr l i, / Nó cu ng
cu ng kêu c u, / Còn ai không, h i tr i ! / N i nh con có còn ? / Cái gì ñã x y ra / Th t ñau xé
lòng con. / Tâm can con l a ñ t, / Con yêu cha m nh t, / Ch ng ai hơn trên ñ i. / Không ai thay
m n i, / Dù v t ñ i, sao d i !“.
Xin t m bi t cha m b ng nh ng n hôn n ng th m“. Cu i b c thư, bé S thêm dòng tái bút: „M
vi t cho con công th c n u món bún nhé, ñ con l i ñư c thư ng th c món ăn thu n Vi t. Hôn m
nhi u !“. Ch : bún, bé vi t b ng ti ng ð c thành: Pún.
Ngày th 3, bé S ti p t c tr i lòng trên trang gi y g i m , cũng v n b t ñ u b ng hình v b u tr i
ñ y mây tr ng b ng b nh th xu ng nh ng trái tim m ng manh run r y, xa xa ñi m các nh y hoa.
„Con nh m l m l m. Ăn u ng ñây khá ngon. Nhưng con không th quên nh ng b a ăn m
n u. Con không tài nào ng yên, b i con r t nh , r t nh m . Con thành th t xin m tha th , mong
t ng ngày ñư c g p l i cha m , lúc ñó sung sư ng bi t ch ng nào. Em L ngày nào cũng h i, m
ñâu r i, con ch bi t tr l i, m b n ñi làm. Con yêu, yêu m vô cùng, ngư i m t t nh t trên ñ i
này c a con ! M t n hôn t m bi t n ng th m nh t, con ch ñ dành t ng riêng m “.
B c thư th 4, bé vi t b ng máy tính c n th n, không còn bóng mây, qu tim, n hoa v i hai khuôn
m t bé gái th n th . “M thân yêu c a con ! Con nh m l m l m. Bé L cũng r t nh , r t nh . C
bé L và con ñ u nghĩ, trong quãng ñ i qua, chưa bao gi m con chúng ta l i r i xa nhau lâu t i
v y. Chúng con nh m và mong chóng ñư c g p l i go m b ng ti ng Vi t: m ơi, b i m là duy
nh t và t t c , b i ñơn gi n, không có m , con không th s ng n i. Con luôn khóc ch vì nh m .
ð m luôn nh và nh nhi u, con g i m kèm theo m t thiên th n luôn mang l i h nh phúc cho
con. N u m có ư c mu n gì, m hãy vi t vào m nh gi y cho vào b cánh c a nó. T i t i, tr ơc
lúc ñi ng , m hãy m gi y ra ñ c và cài tr l i thiên th n như cũ. ð m không quên con, con g i
m t m hình kèm theo !
G i t i m n hôn t m bi t n ng th m nh t !
Nh ng b c thư th m ñ m nư c m t c m l n con, v a cào xé ru t gan bà Nguy n khôn cùng, v a
mang l i cho bà ni m hy v ng, t i phiên toà xét x chính th c, s ñư c tr l i 2 ñưá con bà mang
n ng ñ ñau, t ng vì chúng mà bà vư t qua ñư c n i éo le duyên n v ch ng ñày ño mình. V n
tâm h n nh y c m, h u như b c thư nào g i m , bé S cũng v vài hình ng nghĩnh, ñ m i th
tư ng tư ng, khi thì ông m t tr i, hoa, lá, khi thì ñ u bé gái bím tóc ñuôi sam, lúc thì n cư i ch
m i ñôi môi g n các qu tim, không thư nào quên kèm theo dòng tít ñ u thư b ng ti ng ð c: Con
yêu m , ho c con nh m l m. Trư c ngày toà xét x chính th c, bé g i thư cho m , nghĩ gì vi t
n y: „M kính yêu ! Con r t nh m . Ch c m cũng nh con như v y. V ng m , cu c s ng con
không còn gì h nh phúc. Con hy v ng s p t i ñư c g p m . Con ph i ñi h c ñây. Cô giáo m i c a
con là bà Müller. Con nh c thôn xóm mình ghê l m. Cho con g i l i chào t i b n Zehra c a con
nhé“. R i bé l i vi t tưng t ng, ñúng con tr , ki u „chưa cư i ñã khóc“: „N u có th i gian, m ñ n
trư ng d y nh y, h i cô giáo xem con nên h c b môn nào nhé. Con ñã ñi khám tai. Bác s b o
ch ng nguy hi m gì ñâu“. Cu i thư bé l i tr i lòng v i m b ng nh ng v n thơ ti ng ð c, tha thi t:
“Con nh m l m ! / M có bi t, m là ngư i t t nh t, / Dù ñi u gì x y ra. / Con nh di t da /

107. 107
Bàn tay m vu t xoa / M t m ng m m t con. / Con nh y t i ñ nh ôm / Nhưng xa quá ch ng còn. /
M ñâu r i s m hôm ? / M có còn nh con ? / Còn con nh m i mòn ! / M là ngư i t t nh t /
Con không th nào m t. / Cu c ñ i con ch còn / M chính là kho báu ! Kh c hình m trong tim“.
Ngày 12.5.2011, toà án ñi phương Amtsgericht m phiên x chính th c, m i 2 v ch ng ông bà
Lê Nguy n, Lu t sư c a 2 ông bà, bé L và S cùng lu t sư ñư c y nhi m ñ i di n cho 2 bé. Phiên
toà ñư c tách bi t xét x ñ i v i 2 con trư c, l y ñó làm cơ s cho vi c xét x ñ i v i b m ti p
theo. Hai bên không ñư c g p nhau t i toà.
*Phân vân, gi ng xé. Trư c các câu h i toà ñ t ra ñ tìm hi u xem th c s bé mu n gì, bé S
không kh i phân vân, gi ng xé tr l i ng p ng ng, n a v n mu n l i gia ñình giám h , b i không
còn b ñánh m ng, n a nh m khôn nguôi b i tình m u t . Trư ng m i, bé v n chưa quen còn l
l m. Bé cũng không tránh kh i hay cãi nhau v i các con nuôi và con ñ c a cha m giám h . Bé
bênh m , gi i thích nh ng v t b m tím trư c ñây không ph i hoàn toàn do m ñánh, mà th nh
tho ng do cãi l n v i b n bè. Nhưng r i cũng không th gi u ñư c, khi bé tư ng trình, h i ñó m
ñánh bé không ch tay mà kh p mình m y, b ñâu ñánh ñó. M c dù v y, th c lòng bé v n mu n
v nhà hơn là ti p t c v i cha m giám h . Bé k ti p, em gái c a bé cũng b m ñánh, ch ng h n
khi ăn không ñúng ho c ñ rơi c ñiã cơm xu ng sàn. Lúc ñó m cáu k nh mang vào phòng t m
ñánh, làm chính bé cũng s hãi. M bé b o b n thân m h i nh cũng b ñánh như v y, b i Vi t
Nam ñó là chuy n bình thư ng. Th m chí, m bé còn b ñánh b ng s ng dao, nhưng may m bé ñã
không ñánh bé như v y. Toà h i t i kho ng th i gian S Thanh thi u niên ñ n nhà giúp ñ , bé k
vanh vách, r i nói kh , m bé d n không ñư c k cho ai b m ñánh, và n u có ai h i thì ph i tr
l i do ñánh nhau v i b n bè ho c b ngã. Lu t sư tìm hi u thêm có ñúng là bé b thương thư ng do
bé chơi trư t ba tanh như m bé gi i thích hay không. Bé th t thà k ñúng m t l n như v y. Còn
nh ng l n khác là do m ñánh, thư ng nhi u l n trong tu n, nh t là vào d p cu i tu n ho c các
ngày l , ngày ngh . Khi ñư c lu t sư gi i thích ñi u ki n ph i tuân th khi m con g p nhau là ph i
nói b ng ti ng ð c ñ ngư i giám sát bi t, ñ phòng bé b m do d m, bé băn khoăn tr l i,
không bi t có c n ngư i khác bên c nh hay không. Nhưng trong m i tình hu ng, bé thích nói ti ng
Vi t v i m . Bé cam ñoan d ch l i nh ng ñi u theo lu t ñ nh b c m mà m bé v n nói. Phiên toà
th m v n bé kéo dài 20 phút ñư c ghi âm và l p biên b n g i cho 2 ông bà Lê Nguy n. R t cu c,
Toà v n ph i ti p t c kéo dài th i gian tư c quy n hai v ch ng chăm sóc con cho t i khi chúng
hoàn toàn ưng thu n tr v .
III) Nhà nư c và gia ñình
T ph t vi ph m hành chính trong gia ñình ta… ñ n câu chuy n ñau lòng c a m t ngư i Vi t
ð c, b t c ai quan tâm t i h nh phúc gia ñình mình không th không so sánh, b c xúc, suy ng m;
và n u th a nh n ch c năng c a m i nhà nư c ngày nay ñ u do dân vì dân thì ngư i làm lu t ph i
th u hi u ñư c tâm tư ñó c a h v n ñóng vai trò h n c t, tính ngư i trong m i văn b n lu t.
Hành vi b ph t hành chính ta ñư c ñ nh nghĩa trong chính D th o, là nh ng “hành vi có l i,
c a cá nhân, t ch c vi ph m các quy ñ nh c a pháp lu t v qu n lý nhà nư c v an ninh, tr t t
mà không ph i là t i ph m“. ð nh nghĩa trên cho th y, nhà làm lu t ta ñã ñương nhiên coi quan
h n i b gia ñình cũng thu c ph m vi “qu n lý nhà nư c“, nên m i áp d ng ph t hành chính vào
lĩnh v c gia ñình theo danh m c vi ph m, tương t như trong giao thông công c ng. Dư lu n b c
xúc là ñương nhiên b i không ai mu n t m riêng tư c a mình tr thành giao thông công c ng

108. 108
luôn có c nh sát tu n tra. các nư c hi n ñ i t m ñó ñư c hi n ñ nh, ho c m c ñ nh, là quy n cơ
b n thiêng liêng b t kh xâm ph m, nhà nư c ph i b o ñ m. Nó ch b gi i h n khi ph m t i hình
s . Lúc ñó ho c Vi n ki m sát ho c n n nhân, ho c c hai ph i vi n ñ n toà, và hình ph t do toà
xét x công khai, ch không th n ñ nh s n như ph t hành chính.
ñây liên quan t i câu h i mang tính nguyên lý, nhà nư c có vai trò gì ñ i v i quan h trong gia
ñình ? Câu tr l i trong d lu t trên là bi n quan h gia ñình thành quan h nhà nư c, ph t hành
chính k không ch p hành quy ñ nh c a nhà nư c ñ răn ñe. Trong khi ñó, th gi i hi n ñ i phân
bi t rõ ràng nhà nư c là nhà nư c mang quan h hành chính, nên m i áp d ng ph t hành chính,
không th áp d ng hình ph t ñó cho gia ñình v n mang quan h tình c m ru t th t, hay cho th
trư ng mang quan h trao ñ i ti n hàng, ho c xã h i dân s mang quan h t nguy n b t v l i.
Vai trò nhà nư c h là b o h n n nhân như trư ng h p giúp bà Nguy n tránh ch ng b o hành,
hay mang 2 con bà ñi chăm nuôi. Chính vì v y lu t ph t hành chính h không áp d ng ñ i v i
th ph m như ta, mà ñ i v i nhà ch c trách n u h không hoàn thành nhi m v b o h ñó. Năm
ngoái t i thành ph Leipzig ð c, m t cô gái ñơn thân nghi n chích, nuôi con lên 3, S thanh thi u
niên ph i cung c p d ch v h tr ; n a ch ng vì tin l i cô gái khai báo chuy n h kh u sang thành
ph khác nên c t. Ch ng may sau ñó, cô gái chích quá li u ch t t i nhà, t n 7 ngày sau m i phát
hi n ñư c, bên c nh là xác ñưá con b b ch t khát. Giám ñ c S thanh thi u niên b ph t hành
chính th i h i, và cùng Ch t ch thành ph b Vi n ki m sát ra quy t ñ nh ñi u tra hình s . ta,
các ho t ñ ng phư ng xóm xây d ng gia ñình văn hoá m i, hay sinh ho t dòng h , gia t c, n u coi
ñó như nh ng hi p h i t nguy n và y ban ñ a phương có trách nhi m hành chính trong vai trò
công b c c a ngư i dân, thì m c ñích “ch ng b o l c gia ñình“ s ñ t ñư c, không c n và không
th dùng “ti n b c“ ñ “ch ng b o l c gia ñình“ thu c tình c m.
Áp d ng nguyên lý ph t hành chính sai ñ i tư ng s l i b t c p h i h u ho khôn lư ng và không
m t nhà nư c nào ki m soát n i. Trư c h t, ph t hành chính trong giao thông h u ho x u nh t mà
ngư i vi ph m ph i gánh ch u, là cùng l m thì ch n phương ti n giao thông khác ho c áp d ng
cách th c ñư c phép khác. Trong khi ñó gia ñình, c th ph m l n n n nhân không còn ñư ng
l a ch n nào khác ngoài vi c v n ph i chung s ng v i nhau n u chưa h t tình c m và trách nhi m;
hình ph t hành chính vì v y s ph n tác d ng; h ñã không ñư c chia s hoàn c nh, còn b gây
thêm thi t h i, làm tăng mâu thu n, thúc ñ y ñ v . Ti p theo, ti n ph t hành chính do vi ph m
qu n lý hành chính t c t n công s c nhà nư c nên ñưa vào thu ngân sách là ñúng, còn ti n ph t th
ph m gây thi t h i cho ngư i nhà c a mình rõ ràng không h gây t n th t cho ngân sách nhà nư c
mà ñưa vào thu ngân sách là vô lý mang tính cư ng ño t. Còn n a, m c ph t hàng tri u ñ ng d a
trên căn c khoa h c kinh t nào ? Không n p ph t giao thông có th b gi xe, còn v i m c thu
nh p c a gi i nghèo nh t Vi t Nam dư i 1 ñô la / ngày, thì ch ng nh b t nh t h ? Nguy h i hơn,
qu c n n tham nhũng, v l i, làm ti n, trong ph t hành chính giao thông hi n ta ñang b t l c,
ch c ch n s lan tràn sang gia ñình, do d m, nhi u nhương, ñe do gia ñình h v n không ph i lúc
nào cũng ph ng l ng, “ch ng bát còn có khi xô“, khi ði u 56 Lu t X lý vi ph m hành chính quy
ñ nh: Th t c x ph t vi ph m hành chính không l p biên b n ñư c áp d ng trong trư ng h p x
ph t c nh cáo ho c ph t ti n ñ n 250.000 ñ ng ñ i v i cá nhân, 500.000 ñ ng ñ i v i t ch c, và
ngư i có th m quy n x ph t ph i ra quy t ñ nh x ph t vi ph m hành chính t i ch . M i ch c
danh x ph t s có nhi u m c ph t t i ña khác nhau, tùy thu c vào t ng nhóm hành vi vi ph m.
Ch t ch UBND c p xã ñư c ph t ti n ñ n 3 tri u ñ ng ñ i v i lĩnh v c phòng, ch ng b o l c gia
ñình; ch t ch UBND c p huy n ñư c ph t ti n ñ n 15 tri u ñ ng, 20 tri u ñ ng, ch t ch UBND

109. 109
c p t nh ñư c ph t ti n ñ n 30 tri u ñ ng. Nghiã là ph t hành chính ñ i v i gia ñình tùy thu c ch
quan ngư i hành x , như trong giao thông !
ñây không nh m so sánh, nhưng r t c n bi t ñ hi u m i quan h gi a gia ñình và nhà nư c
m c c c ñoan nh t như th nào: L ch s loài ngư i ñã ch ng ki n nhà nư c ð c vì mong mu n
xây d ng m t dân t c ð c thư ng ñ ng, nh t th gi i, ch trong m y năm ñ u c m quy n, Hitler
ñã cho gi t ch t b ng hơi ng t ch ng n a tri u ngư i ð c thi u năng, b nh kinh niên không th
ch a, ñ ng tính luy n ái, nghi n ng p gây b o l c gia ñình… không c n xét x (t c ph t hành
chính); ñi u ñáng chú ý l i ñư c ñông ñ o dân chúng cu ng tín hư ng ng, th m chí t giác th c
hi n, khai n p ngư i nhà mình cho chính quy n gi t.
Xã h i nào cũng l y gia ñình làm t bào, ñ u mu n nó t t ñ p c . Nhưng gia ñình là tình, không
ph i lúc nào cũng yên , nên càng c n nhà nư c b o h . Nó không ph i m t chi c xe tham gia
giao thông, hay m t cơ quan nhà nư c, ch c n áp d ng ph t hành chính răn ñe ho c cách ch c
thành viên sai ph m hay t ch thu phương ti n là t t lên. N u chúng ta không làm ñư c hơn th gi i
thì ít nh t cũng ph i h c h i ñư c h , b i v i th i ñ i toàn c u hoá không th d bi t !
._,_.___
THƯ C A TS VŨ QUANG VI T :
Thưa các anh ch ,
Hôm nay trên t báo New York Times có hai bài v k ho ch thành th hóa c a TQ, mà tôi th y
thú v , nên vi t gi i thi u ng n. ðây là k ho ch mà Th tư ng Lý Kh c Cư ng ch trương. Theo
k ho ch này, c m i năm 21 tri u ngư i t nông thôn s ñư c ñưa vào thành th và ñ n năm 2025,
250 tri u nông dân s ñư c ñưa vào thành th nâng t ng s dân thành th lên 70% dân (g m 900
tri u ngư i).
Lý Kh c Cư ng d ñ nh chi m i năm 600 t USD cho chương trình này, trong ñó có vi c xây h
t ng cơ s , trư ng h c, nhà thương, nhà . Và chương trình này th t ra ñã b t ñ u r i.
Theo bài báo, nông dân s ñư c c p nhà (1/4 cho không, 1/4 vay không lãi su t, còn l i 2/4 là ph i
t tr ). Không rõ ph n ñ t nông thôn s ñư c ñ n bù như th nào.
Như v y là TQ qua vi c thành th hóa (h g i là thành tr n hóa) này s ñ y m nh ngành công
nghi p xây d ng và hàng hóa tiêu dùng như tv, t l nh, v..v. Lý Kh c cương coi ñây là chính sách
chuy n ñ u tư sang tiêu dùng. Tôi thì nghĩ ngư c l i.
Câu h i ñư c ñ t ra là:
1. N u nh ng ngư i b thành th hóa này không có vi c làm thành ph thì h l y ti n ñâu ñ tr
và chi tiêu m c cao hơn này (k ho ch ch y theo s ngư i b ñ y vào thành ph hình như không
ñi v i k ho ch t o vi c làm?)
2. Chính sách có th t s t nguy n không? (Theo bài báo thì không vì nhi u nông dân ñã b b t

110. 110
bu c r i).
3. Nhà nư c l y ti n ñâu ñ chi như v y? S có tham nhũng, l m phát không?
4. Nhà nư c làm gì v i ñ t nông nghi p (ñ i nông canh tác?)
V v n ñ này, tôi nghĩ TQ có cái nhìn ñúng là: phát tri n ñi li n v i thành th hóa, và n u thành
th hóa ñư c ho ch ñ nh thì nông dân s không t ch y t vào m t vài thành ph . ð t nông
nghi p do ñó có th s d ng hi u qu hơn b i nh ng nông dân còn l i. ði u này anh ð ng Th
Xương, Ngô Vĩnh Long và tôi ñã vi t và ñư c Nhà Xu t b n chính tr qu c gia xu t b n t lâu r i.
Tuy nhiên ta th y TQ ñang làm m t cách áp ñ t, khác h n v i phương tây. phương tây, quá trình
thành th hóa r t t nhiên, vì s c hút c a các trung tâm thành th do thu nh p cao hơn. Vai trò c a
nhà nư c phương tây là c trăm năm trư c h ñã nhìn th y v n ñ và ñã ho ch ñ nh thành ph r t
t t.
Ngư c l i, VN và nhi u nư c châu Á, thành th hóa hoàn toàn vô t ch c và h u h t là ñ các
thành ph cũ t m r ng như v t d u loang m t cách vô t ch c.
Chúng ta nên theo dõi k ho ch thành th hóa này c a TQ, không ph i ñ b t chư c nó mà ñ tìm
ra cách làm hay hơn, nhân ñ o hơn và phù h p v i s phát tri n b n v ng c a n n kinh t . N u
không th chúng ta s b t m t ch y theo anh c m t cách ñiên r .
Vi t
****
Cách m ng Pháp năm 1789
Phan Thành ð t
Cách m ng Pháp năm 1789 ñã m ra m t giai ño n m i trong l ch s nư c Pháp. Cu c cách
m ng góp ph n thay ñ i th ch chính tr Pháp, ñã xóa b ch ñ phong ki n chuyên ch t n t i
trong su t 1300 năm. Cách m ng Pháp năm 1789 là ngu n khích l tinh th n cho các dân t c khao
khát t do dân ch .
Các lãnh t phát ñ ng phong trào gi i phóng thu c ñ a trong nh ng năm 60 c a th k 20 tin
r ng các dân t c như c ti u thu c th gi i th ba c n ph i theo con ñư ng c a nhân dân Pháp năm
1789 ñ ñòi l i các quy n cơ b n c a con ngư i trong ñó có quy n ñư c s ng, quy n bình ñ ng,
quy n ñư c tôn tr ng v danh d và nhân ph m. Các nhà trí th c và nh ng ngư i tranh ñ u cho

111. 111
dân ch ñ u ng i khen cu c cách m ng năm 1789. H coi ñó là t m gương sáng cho các dân t c b
áp b c.
Trong th c t , cách m ng Pháp 1789 n ra vì cu c kh ng ho ng kinh t và chính tr b t ñ u t
năm 1788. ðây là cu c cách m ng ñ ch ng l i cái ñói. Vào th i ñi m ñó, giá lương th c tăng g p
5 l n, nhân dân Pháp ph i s ng trong tình tr ng thi u th n. N n ñói là m i ñe d a l n nh t Pháp
khi ñó.
Ngư i Pháp không mu n l t ñ ch ñ quân ch vì nhà vua luôn có m t ch ñ ng v ng ch c
trong ñ i s ng văn hóa và tinh th n c a nhân dân. Vua gi quy n l c h p pháp khi ñư c truy n
ngôi và ñư c ð c Giáo Hoàng phong vương, vua là ngư i b o v l i ích chung c a m i ngư i.
Nhân dân ch ñ i m t cu c c i cách kinh t và chính tr quan tr ng có l i cho t t c các t ng l p
trong xã h i.
H i ngh c a các giai t ng trong xã h i Pháp ñư c vua Louis XVI tri u t p theo sáng ki n c a
b trư ng tài chính Jacques Necker, hơn 1000 ñ i bi u ñ i di n cho ba t ng l p trong xã h i Pháp :
Giai c p quý t c, t ng l p giáo sĩ và nhân dân lao ñ ng. Các ñ i di n mang ñ n H i ngh nhi u b n
ki n ngh ph n ánh tâm tư và nguy n v ng c a nhân dân. ð i bi u c a ba giai c p mong mu n
tri u ñình s chú ý ñ n các yêu sách c a h .
Giai c p quý t c mu n ñư c tham gia vào các lĩnh v c thương m i và kinh t vì nhi m v c a
h là b o v ñ t nư c và tham gia chi n tranh, h không ñư c phép buôn bán. T ng l p tăng l
giáo ñ mu n có thêm các quy n v chính tr và gi các ch c v quan tr ng, nhi m v c a h
trư c ñây là giáo d c và nuôi dư ng tinh th n cho ngư i dân. Giai c p th 3 là nhân dân lao ñ ng,
bao g m t ng l p tư s n, nông dân, công nhân, chi m 97 % dân s , h ph i làm vi c c c nh c ñ
nuôi s ng hai giai c p trên. Giai c p th 3 mong mu n nhà vua s ti n hành c i cách, gi m b t các
th thu và bãi b các quy n l i c a giai c p quý t c và tăng l .
Ngư i nông dân Pháp ph i nuôi giai c p quý t c và tăng l
Vua Louis XVI tri u t p H i ngh các giai c p v i ý ñ nh duy nh t là tăng thêm các kho n thu
ñ bù vào ngân qu c a tri u ñình b khánh ki t. Bài phát bi u c a vua khi n toàn th H i ngh th t
v ng, ñ c bi t là giai t ng th 3. Các b n ki n ngh c a nhân dân không khi n nhà vua quan tâm,
vua và giai c p quý t c ch nghĩ ñ n quy n l i c a h .

112. 112
Các ñ i bi u c a giai t ng th 3 ñòi h i nhà vua ph i ñáp ng các yêu sách c a ngư i dân. H
quy t ñ nh thành l p H i ngh l p Hi n ñ vi t m t b n Hi n pháp quy ñ nh vai trò và trách nhi m
c a nhà vua trong hoàn c nh m i.
Nhân dân ch ñ i nh ng thay ñ i t phía Nhà nư c ñ ñ i s ng c a h ñ khó khăn vì thiên tai
và kh ng ho ng kinh t trong su t hai năm 1788 và 1789. ð i s ng c a nhân dân tr nên cơ c c.
Nhưng h không th y tín hi u c i cách nào t phía nhà vua. Nhân dân b ñói và rét trong mùa ñông
năm 1788. H s n i d y, s phá ng c Bastille ñ thách th c nhà vua và t ng l p th ng tr .
Tình hình kinh t khó khăn năm 1788 và 1789 Pháp, ñã khi n nhân dân vùng d y (I), ngư i
dân t n công ng c Bastille và gi i phóng các tù nhân b giam gi t i ñây (II).
I. Hoàn c nh l ch s c a Pháp trư c cách m ng 1789
Nư c Pháp tham gia chi n tranh bên c nh 13 thu c ñ a c a Anh, 30 nghìn quân ñã ñư c ñưa
t i B c M ñ chi n ñ u ng h nh ng ngư i n i d y. Pháp luôn coi ñ ch Anh là ñ i th l n
nh t. Quân ñ i Pháp-M ñã giành ñư c nhi u chi n th ng, nhi u vùng r ng l n t i B c M ñã
ñư c gi i phóng. Các tàu chi n c a Pháp gây nhi u t n th t cho quân ñ i Anh trên các ð i dương.
ð duy trì ñư c l c lư ng m nh ph c v cho b máy chi n tranh, Pháp ñã ph i chi nhi u kho n
ti n ñ u tư cho quân ñ i, khi n ngân sách Nhà nư c b ki t qu .
Các kho n chi tiêu vô b c a tri u ñình cũng góp ph n làm cho ngân sách c n ki t. Vua Louis
XVI s ng t i cung ñi n Versailles v i 16.000 c n th n, ông là ngư i thích t ch c các bu i ti c và
d h i. Ý th c ñư c các kho n chi tiêu t n kém mà không c n thi t, b trư ng tài chính Necker ñã
c p báo v i vua v tình hình ngân sách, nhưng Louis XVI không quan tâm. Hoàng h u Marie
Antoinette cũng là ngư i thích t ch c các b a ti c và các trò chơi, bà thích mua s m nhi u ñ
trang s c quý hi m. Ngư i dân ghét Marie-Antoinette và g i hoàng h u b ng cái tên “quý bà gây
thâm h t ngân kh ”. Ngư i dân quan ni m r ng m i kh ñau c a nư c Pháp ñ u xu t phát t tính
tình ñ ng ñ nh và thích lãng phí c a Marie-Antoinette. C n ph i ñu i Marie-Antoinette v Áo.
ð i l p v i cu c s ng ñ y ñ v t ch t và giàu sang trong tri u ñình c a vua Louis XVI là cu c
s ng nghèo kh c a ngư i dân. Cu c kh ng ho ng kinh t năm 1788 và 1789 ñã khi n nhi u công
nhân m t vi c làm, nhi u gia ñình s ng trong tình tr ng ñói kém. Nông dân Pháp b m t mùa do
thiên tai, h không có ti n mua h t gi ng vì giá tăng g p 5 l n. Ngành s n xu t bông s i b phá s n
vì không c nh tranh ñư c v i nư c ngoài. Nhân dân ph i h ng ch u ñói rét trong su t mùa ñông
năm 1788. vùng quê ñã x y ra nhi u v cư c bóc. Tình hình kinh t nư c Pháp ngày càng x u
ñi. Ngư i dân r t th t v ng.
Nông dân Pháp mu n nhà vua xóa b thu mu i, thu ñinh, và các hình th c lao ñ ng không
công nhưng b t bu c cho quý t c và tăng l . Ngư i nông dân t bao ñ i ph i nuôi s ng hai giai
c p ăn trên ng i tr c, ph i ñóng nhi u th thu vô lí, h b khai thác và bóc l t t i ña. Nông dân
s n xu t ra lương th c, nhưng h l i là nh ng ngư i b ñói khi mùa màng th t bát. Các yêu c u c i
cách c a nông dân ñư c ghi l i trong 50.000 b n ki n ngh , ñư c các ñ i bi u c a giai t ng th 3
g i ñ n nhà vua. Nhưng nh ng ñòi h i c a h b rơi vào quên lãng vì vua và t ng l p th ng tr có
nhi u ñi u ñáng quan tâm hơn. Nông dân nhi u nơi ñã n i d y, h trang b vũ khí, ñ t phá hàng
trăm lâu ñài c a gi i quý t c.

113. 113
Ngư i dân Paris cũng ph i s ng trong c nh thi u ñói. V i s dân kho ng 660.000 ngư i, có
hơn 60.000 ngư i ph i ăn mày, h s ng trong lo s vì chi n tranh có th x y ra b t c lúc nào. H
mu n có bánh mì ñ s ng và có t do ñ thoát kh i không khí ng t ng t ñè n ng lên m i ngư i.
Câu kh u hi u “t do và bánh mì” xu t hi n trong hoàn c nh ñó. Nông dân và công nhân tr thành
l c lư c tiên phong trong cu c Cách m ng Pháp năm 1789.
Quan h gi a nhân dân và Nhà nư c tr nên căng th ng, khi Vua Louis XVI m c sai l m b ng
cách ra l nh ñưa 30.000 quân ñ n vùng ngo i ô Paris, trong s này có các ñoàn lính ð c và Th y
Sĩ. Ngư i dân Paris ph n ñ i s có m t c a lính ngo i qu c, nhi u tin ñ n v m t cu c tàn sát quy
mô như v Saint-Barthélemy s di n ra. Nhân dân Paris lo l ng, h tìm ki m vũ khí ñ ch ng l i.
Giai c p tư s n l p ra các l c lư ng t v th ñô. Lu t sư Camille Desmoulins kêu g i nhân dân
n i d y và cư p l y vũ khí. B o lo n b t ñ u vào ñ u gi chi u ngày 14 tháng 7.
II. Phá ng c Bastille ngày
14 tháng 7 năm 1789
Ngư i dân Paris chi m l’Hotel des Invalides, h thu ñư c 3000 kh u súng và hàng ch c kh u
ñ i bác, nhưng h không tìm th y thu c súng. H ñi b ñ n pháo ñài Bastille th tr n Saint-
Antoine ñ tìm thu c súng. Nhà ng c Bastille v i 8 ng n tháp n m phía ñông Paris, là hi n thân
c a ch ñ quân ch chuyên ch . S ki n phá ng c Bastille sau này tr thành bi u tư ng c a t do
ch ng l i ch ñ chuyên ch áp b c, là chi n th ng c a nhân dân ñ i v i ch ñ quân ch . Tuy
nhiên, phá ng c Bastille ch là hình th c t v c a nhân dân Paris khi ñó, h không có ý ñ nh l t
ñ ch ñ quân ch , ñó ch là ph n ng nh t th i c a h . Sau cu c cách m ng năm 1789, vua v n
là nhà lãnh ñ o t i cao, nhưng nhi u quy n ñã ñư c chuy n giao cho Qu c h i. Ch ñ quân ch
ch ch m d t t i Pháp, khi phái Jacobin chính th c n m quy n năm 1793, vua và hoàng h u ñ u b
ñưa lên máy chém.
Ngư i ch huy pháo ñài Bastille là h u tư c Launay, v i m t ti u ñoàn 115 lính, khi Launay
nhìn th y nh ng ngư i n i d y ñang ti n ñ n ng c Bastille, ông mu n thương lư ng và ch p nh n

114. 114
kéo các kh u ñ i bác kh i các v trí trên pháo ñài, nhưng ông không ngăn ñư c nh ng ngư i n i
lo n ùa vào trong sân, m t ngư i lính b n vào ñám ñông, m t s khác ñ ng v phía nh ng ngư i
n i d y, h chĩa các kh u ñ i bác v phía các ng n tháp cao. Tr n chi n gi a hai bên di n ra trong
sân và trên pháo ñài trong su t 4 gi . Quân lính b bao vây, m t s b gi t, tư ng Launay ñ u hàng,
v i l i h a s ñư c tha. V phía nhân dân n i d y, kho ng 100 ngư i b gi t. Nh ng ngư i n i d y
gi i thoát cho 7 tù nhân trong ng c Bastille, trong s ñó có hai k ñiên, m t k b k t án vì ph m
t i tình d c, b n k chuyên làm hàng gi . ðám ñông gi i Launay và 6 ngư i lính v tòa th chính
Paris, h ch t ñ u, treo trên các cây g y và di u hành trên ph .
Nhân dân Paris phá ng c Bastille
Vua Louis XVI bi t tin khá mu n vì sáng ngày 14 tháng 7 năm 1789, nhà vua v n ghi trong s :
“Th 3, ngày 14 tháng 7, không có gì c ”. Khi vua và ñoàn tùy tùng ñi săn v ngày 15 tháng 7, có
ngư i c p báo vi c nhà ng c Bastille b th t th , Louis XVI ph n ng: “Có n i lo n à?”, nh ng
ngư i c p dư i tr l i : ”Không, thưa b h , ñó là m t cu c cách m ng”. Nhà vua lo s b o l c s
lan r ng, ông giao cho Necker ñ n tòa th chính ñ th o lu n v i nh ng ngư i n i d y.
M y hôm sau, nhân dân ñi b ñ n Versailles ñ yêu c u vua và hoàng h u v Paris, ban ñ u
nhà vua ph n ñ i, nhưng trư c áp l c m nh m c a ñám ñông, vua ưng thu n, ông ñ n tòa th
chính Paris, ñ ng ý kéo lá c ba màu, m t bi u tư ng m i c a nư c Pháp, th hi n nhi u h a h n
thay ñ i.
S ki n phá ng c Bastille gây tiêng vang kh p nư c, nhân dân Pháp n i d y m i nơi, h
cư p phá lâu ñài c a các quý t c. H ñòi t do và bình ñ ng như hai giai c p th ng tr là quý t c
và tăng l . H mu n tài s n ñ t ñai ph i ñư c phân chia l i. C n ph i bãi b t t c các ñ c quy n
ñ c l i c a gi i quý t c như quy n ñư c săn b n, quy n ñư c thu thu , quy n ñư c g n gia huy.
ð gi i quy t nh ng căng th ng v i nông dân, m t nhóm các quý t c h p l i theo sáng ki n c a t
tư c Pierre Nouailles và công tư c Aiguillon. ðêm mùng 4 tháng 8, h ñi ñ n quy t ñ nh xóa b
vĩnh vi n các quy n l i c a giai c p ñã t n t i t nhi u ñ i.

115. 115
Sau cách m ng năm 1789, n n chính tr Pháp luôn trong tình tr ng m t n ñ nh, n i lo n v n
di n ra nhi u vùng. Th i kỳ Convention năm 1793, nh ng ngư i Jacobin thi t l p Nhà nư c
chuyên chính và gieo r c b o l c, khi n 30.000 ngư i b ñưa lên máy chém. Tình hình tr l i n
ñ nh, sau khi Napoléon Bonaparte ti n hành ñ o chính năm 1799, thi t l p ñ ch ñ u tiên.
Cách m ng Pháp ñã t o ra nh ng thay ñ i l n lao trong ñ i s ng chính tr xã h i Pháp? ð i
v i Alexis de Tocqueville, Cách m ng Pháp không ph i là quá trình thay ñ i hoàn toàn v chính
tr , ñó là s ti p n i các chính sách c i cách hành chính, nh m chuy n d n quy n l c t trung ương
ñ n ñ a phương. Các chính sách này ñã ñư c các v vua th c hi n trư c năm 1789, và s ti p t c
ñư c th c hi n sau cu c cách m ng (Alexis de Tocqueville, Ch ñ cũ và cu c cách m ng).
M t s nh n xét v cu c cách m ng tư s n Pháp năm 1789
Trư c cách m ng 1789, nư c Pháp có s dân vào kho ng 25 tri u ngư i, trong ñó có 200.000
quý t c, 150.000 giáo sĩ, 700.000 tư s n và 24 tri u nông dân, công nhân và lao ñ ng t do. Giai
t ng th 3 chi m 97 % dân s . Cu c cách m ng năm 1789 ñã chuy n 1/3 s tài s n c a nư c Pháp
t tay giai c p quý t c sang tay t ng l p tư s n. 24 tri u ngư i Pháp không ñư c hư ng l i gì t
cu c cách m ng. Tuy nhiên, nông dân và công nhân là nh ng ngư i có công l n nh t, h tr thành
l c lư ng làm thay ñ i ch ñ , nhưng không ñư c hư ng l i. B n Tuyên ngôn nhân quy n và dân
quy n, ngày 26 tháng 8 năm 1789 nh m b o v trư c h t quy n l i c a giai c p tư s n. T ng l p
này ch nghĩ ñ n l i ích c a h , trong khi 97 % dân s là nh ng ngư i lao ñ ng không có gì c .
Karl Marx có lí khi nh n xét B n Tuyên ngôn nhân quy n và dân quy n là m t s n ph m thu n
túy c a giai c p tư s n, ñ b o v các quy n l i c a h ñ t ñư c sau cách m ng. Nh ng ngư i
chi n th ng ñư c hư ng l i nh t t cu c cách m ng ph i chăng là nhân dân lao ñ ng? Chính giai
c p tư s n m i là nh ng ngư i chi n th ng th c s . Ph i m t thêm 84 năm n a, ñ nhân dân ñư c
th a hư ng các quy n cơ b n nêu ra trong B n Tuyên ngôn này.
L i phê phán c a Karl Marx ch có cơ s ñ n th i kì n a sau th k 19. Hôm nay, nó không
còn phù h p n a, vì Tuyên ngôn nhân quy n và dân quy n có ý nghĩa ph quát. T t c các quy n
cơ b n ñ u có giá tr ñ i v i m i ngư i. Nhà nư c dân ch có nghĩa v ñ m b o các quy n t do
và bình ñ ng cho con ngư i. Vì v y, tinh th n c a cu c cách m ng Pháp th hi n qua Tuyên ngôn
nhân quy n và dân quy n v n còn t a sáng ñ n hôm nay và c mai sau.
P.T.ð.
K b ng hí h a: Câu chuy n Snowden
M t Tròn Xoe bình lu n

116. 116
1. Câu chuy n Snowden s không tréo ngoe ñ n th , n u m i trư c ñó, M không t cáo Trung
Qu c chuyên cài gián ñi p m ng, ñánh c p bí m t công ngh và nh ng m u thi t k vũ khí hi n
ñ i c a M ! Trong hí h a này c a Harry Harrison (Washington Post), chú Sam và G u Trúc làm
biên b n ghi nh : “Tóm t t l i, dùng m y bi u tư ng m t cư i, quăng m y cái videos mèo con vui
vui thì t t, nhưng ăn c p bí m t c a chính ph và doanh nghi p thì x u nhé.” Trung Qu c r t cay
mũi trư c thái ñ này c a M …
2. Th r i Edward Snowden, c u ñi p viên Cơ quan an ninh qu c gia M NSA (t ch c nghe lén
kh ng nh t th gi i) ñã ñào t u t i Hong Kong, trú t i m t khách s n bí m t r i g i thông tin cho
các t báo l n, t cáo Chính ph M ñã t ch c ch n b t thư ñi n t , nghe lén trên quy mô l n, t
dân thư ng ñ n nguyên th qu c gia, t ñ i th ñ n ñ ng minh thân c n. Nh ng ti t l này c a
Snowden ñã khi n M b m t, quy t săn Snowden b ng ñư c. Nhưng ch ng ai rõ anh ta ñâu.
Trong hí h a này c a Sinann, câu h i là: “Li u Edward Snowden có th núp ñâu HongKong?”
ðáp án: Snowden núp ngay sau con v t cao su bày Art Basel HongKong!

117. 117
3. Vi c “K l m t” E.Snowden ti t l r ng chính NSA cũng xâm nh p m ng c a Trung Qu c qu
là m t cơ h i vàng ñ B c Kinh ph n ñòn, cho r ng M v a ăn cư p v a la làng. Trong m t hí h a
c a Luo Jie, Tư ng n th n T do c a M v i ng n ñu c t do trong tay, nhưng bóng c a N th n
là m t gã ñi p viên ñ i mũ ph t ñeo tai nghe, m t tay ôm máy ghi âm, tay kia giương cao ăng ten
ñ b t sóng!
4. Và vi c Snowden Hongkong, t c lãnh th Trung Hoa, là m t m i nguy hi m v i M , vì Trung
Qu c có th khai thác viên c u ñi p viên này. Chính quy n Hong Kong r t l ñ trong vi c truy
tìm Snowden h M . Trong hí h a trên c a Harry, khi m t nhân viên Trung Qu c báo cáo v i
thư ng c p r ng v n chưa th y Snowden ñ ñ t th nh nguy n, thư ng c p v n nh n nha: “C t
t !”. (Có b n nào bi t vì sao thư ng c p này l i ñ i mũ sinh nh t, th i kèn gi y, u ng champagne,
trong m t b i c nh r t “tr con” không?)

118. 118
5. B n thân Snowden cũng s b chính quy n Hong Kong b t. Theo t Wall Street Journal, quy t
ñ nh r i Hong Kong c a anh này di n ra r t nhanh, ch m t ngày trư c khi kh i hành. Chính
Assange – ông ch WikiLeaks – khuyên Snowden nên r i Hong Kong s m k o b chính quy n nơi
này gi l i. Theo ti t l c a m t ngư i thân, nghe th Snowden lo l m, vì b b t thì s không vào
ñư c Internet – m i liên l c s ng còn c a anh v i ph n còn l i c a th gi i! Trong hí h a này c a
Dave Granlund, Assange và Snowden t ch c m t show di n, Assande h i: “V y quý v có th c s
tin là ñ ng sau nh ng gì anh y nói có bàn tay c a tôi không?” Có bàn tay c a Assange không thì
không bi t, nhưng ch c ch n Assange r t quý Snowden, và ñã khuyên Snowden nên ch n các nư c
M Latin mà t n n, vì ñó là nh ng nơi “an toàn và bi t thúc ñ y nhân quy n”.

119. 119
6. Và th là, trong khi M ñang b i r i thì Snowden b t th n bí m t r i H ng Kong sang Nga. V a
t i sân bay qu c t Sheremtyevo c a Nga thì M h y h chi u c a Snowden, khi n c u ñi p viên
này b k t l i t i khu v c quá c nh sân bay. Ch làm ñư c ñ n th nhưng chưa tóm ñư c k “ph n
b i” nên M r t cú c Trung Qu c và Nga, cho r ng Trung Qu c c tình ñ Snowden r i Hong
Kong, còn Nga thì ch a ch p. Trong b c hí h a này c a Shreyas Navare, th n T do M hung hãn
thúc gi c: “Không ai b t nó cho ta sao?”, khi con chu t Snowden qu p chi c hamburger t ñĩa
c a th n, phóng ch y ngang bàn Tàu, bàn Nga, và t ñó nh y ñi ti p. Tay N th n v n ôm máy
nghe lén, dư i g m bàn c a Nga và Trung Qu c ñ u có ngư i nghe lén…
7. Các nhà phân tích ñoán r ng vi c Snowden b k t l i sân bay Nga là m t cơ h i b ng vàng cho
gi i ch c tình báo Nga khai thác thông tin m t t c u ñi p viên này. Trong căn phòng h i cung,
v i nh Putin treo tư ng, kính m t chi u có camera, m t nhân viên C c ph n gián Liên bang Nga
b o Snowden: “Nào, hãy k thêm cho chúng tôi v chương trình nghe lén kinh kh ng y ñi!”
(Tranh: Jamil M. Shawwa)
8. Snowden n p ñơn xin t n n Nga, nhưng t ng th ng Nga V.Putin, ñúng là dân tình báo lõi ñ i,
ñã ra ñi u ki n ñ Snowden có th l i là n u anh này ng ng ti t l nh ng thông tin làm h i “ñ i
tác” M . V i tuyên b khôn khéo này, V.Putin v a khi n M không trách ñư c, v a không làm

120. 120
ph t lòng nh ng ngư i ng h Snowden, v a làm cho Snowden c t h ng, h y ñơn xin t n n t i
Nga.
9. ðã có vô s gi thuy t v nơi Snowden s xin t n n, trong ñó có qu c gia M Latin là Ecuador
– nơi ch a ch p Assange c a Wikileaks. Bi m h a này c a Danziger mô t Snowden ñang nh y t
m t chi c máy bay c a hàng không Nga Aeroflot sang m t máy bay c a Ecuador, t c ch n
Ecuador ñ ñi t n n. Nhưng Ecuador ñã t ch i.
10. Trư c m t Snowden ñâu ñâu cũng c m b y, ch còn nh ng mi ng pho mát trong b y chu t.
ðâu ñâu cũng là hi m h a rình r p viên c u ñi p viên M . ðã có lúc, trong s nh ng cái b y y,
Snowden ch n m t cái b y có v “ñ ” hơn là ð c – m t nư c mà chính anh cũng bi t là “chung
giư ng” v i M trong chương trình do thám. Tuy nhiên, ð c cũng t ch i ñơn xin t n n c a
Snowden… (Tranh: Marian Kamensky)

121. 121
11. Snowden thì loay hoay tìm nư c t n n. M thì loay hoay b t Snowden. Trong hí h a này c a
Jack Ohman, hai viên ch c M ñang bàn lu n v i nhau. M t ông khoe: “V i công ngh tr giá
hàng ngàn t dollar này, chúng ta có th làm ñư c m i th ”. Ông kia ti p l i: “Ngo i tr vi c b t
ñư c Snowden!”
12. Gi thì theo t Salon, Snowden ñang cân nh c t n n t i m t trong ba qu c gia M Latin (tr
trêu thay, l i là nh ng nư c r t t v internet): Venezuela khá nh t trong ñám, 40% dân s có
internet; Bolivia là 30%, và Nicaragua thì ch 10.6%. Trong bi m h a này c a Steve Bell, máy bay
ch t ng th ng Evo Morales c a Bolivia ñã b chi c vòi tai kéo dài lôi xu ng (vì M nghi có ch
theo Snowden sau khi Morales ñi h p Moscow v ). ð n chuyên cơ c a t ng th ng mà nghi ch
Snowden còn b gi , n a là máy bay dân d ng. Cho nên dù Snowden có ñ t ñư c th a thu n t n n
v i Venezuela, vi c t i ñư c nư c này cũng là c m t v n ñ : h chi u M c a Snowden ñã b
h y, các nư c ñ ng minh c a M có th t ch i cho b t kỳ chuy n bay nào nghi ch Snowden bay
qua không ph n mình.

122. 122
13. Chính hoàn c nh khó khăn ñó ñã chia th gi i làm hai phe quanh vi c theo dõi s ph n c a
Snowden. Trong hí h a này c a Walt Handelsman, Snowden như ngư i ñi dây trên v c, m t bên
là nh ng ngư i ch mu n anh d n t i (xem m i vi c ra sao), m t bên là nh ng ngư i ch mu n anh
ngã xu ng mà ch t ñi.
14. Nhưng dù th nào, ñi u mà ai cũng ch c ch n là n u ñ rơi vào tay M , s ph n c a Snowden
s như b c hí h a sau: trong ñêm thanh v ng, t ng th ng B.Obama m t ñ u, ngo i trư ng John
Kerry m t ñ u chi c xe thư ng dùng ch xác, trên ñó là Snowden b trói ch t, ñưa vào m t nơi
tho t nhìn tư ng là căn phòng , v i t qu n áo (th t ra ch là m t b c vách gi ), m t cái giư ng
(nhưng n m lên ñó thì nóc giư ng v i chông nh n s c m ph p xu ng). Kerry cư i ñ y âm mưu,
Obama d n Snowden: “Chúng tôi ñã chu n b s n cho ông căn phòng này, thưa ông Snowden. N u
có c n gì, ông c thét lên!” ðúng, ch còn có nư c “thét lên”.

123. 123
TU LIEUTU LIEUTU LIEUTU LIEU
THAM KHAOTHAM KHAOTHAM KHAOTHAM KHAO
Vài nét v thơ Vi t Nam hi n ñ i
Tr n ðăng Khoa
LTS: Nhà thơ Tr n ðăng Khoa v a tham d cu c g p g các nhà thơ
th gi i t ch c t i Pháp t ngày 22-5 ñ n 2-6 năm 2013. ðoàn Vi t
Nam có nhà thơ Tr n ðăng Khoa và nhà thơ Nguy n B o Chân.
Sáng 31-5, nhà thơ Tr n ðăng Khoa ñư c m i thay m t cho các nhà
thơ tham d Liên hoan thơ tr ng cây lưu ni m. Bên c nh cây “T
do” c a nư c Pháp là cây “Hòa bình” c a nhà thơ Tr n ðăng Khoa.
Dư i g c cây là bài thơ c a Tr n ðăng Khoa vi t trong ngày ký Hi p
ñ nh Paris v Vi t Nam, ngày 27-1-1973. Nguyên văn bài thơ như
sau:
Mây tr ng l i v v i s c tr i xanh
Hương v v i hoa tươi qu ng t
Ch i bi c v n y sinh vư n tư c
N cư i v m n chát làn môi...
Hòa bình v , cháu th a thích vui chơi
Mùa xuân v da non lành v t ñ n
Nhưng ñ ng h i, cháu ơi, sao ñ u bà b c tr ng

124. 124
L i ch ng bao gi v l i mái tóc xanh...
Ngày ký Hi p ñ nh Paris 27-1-1973
Nhân d p này, T p chí H n Vi t xin gi i thi u bài phát bi u c a nhà
thơ Tr n ðăng Khoa trong cu c g p m t này. ðây cũng có th xem
như m t quan ñi m c a anh v m t m ng c a lo i hình văn h c ngh
thu t ph c t p nh t và cũng sinh ñ ng nh t.
Trư c h t thay m t cho các nhà thơ Vi t Nam, nh ng ngư i tài hơn tôi, n i ti ng hơn tôi nhưng l i
không có m t ñây, tôi xin vái chào các quý ông quý bà. Th t thú v khi tôi ñư c nói ñi u này.
B i ngay sau cánh c a kia thôi là m t th gi i quay ñ o ñ n chóng m t. S suy thoái kinh t toàn
c u. N n kh ng b kinh hoàng và chi n tranh ñ m máu nhi u khu v c. Không ngày nào hành
tinh c a chúng ta không có máu ñ . Ch b t radio lên là th y trái ñ t nóng b ng. Nóng ñ n m c có
c m giác ch c n ñánh rơi m t tàn l a là c hành tinh bùng cháy. V y mà gi a th ñô Paris hoa l ,
các nhà thơ ñ i di n cho nhi u vùng văn hóa l i g p nhau ñây, l i nói v i nhau b ng ngôn ng
thơ, ngôn ng c a tình yêu và hòa bình. N u v t ng th ng nào, n u v tư ng lĩnh ph trách các b
máy chi n tranh nào cũng là nhà thơ như ông Phrăngxít Cômbét, như các nhà thơ và nh ng ngư i
yêu thơ ng i ñây thì tình yêu s tràn ng p th gian. Không có chi n tranh. Không có máu ch y.
Không có nh ng ki p ngư i b ñ a ñày. N u có xung ñ t thì ch là cu c giao chi n c a các nhà phê
bình thơ. Nhưng ñó l i là nh ng cu c giao chi n hòa bình. Các nhà thơ chúng ta có th m m cư i
ng i xem h , như xem các ngài Hi p sĩ ðôngkis t chi n ñ u v i nh ng cái c i xay gió.
Xin cám ơn các quý ông quý bà và các b n ñã dành cho tôi ít phút nói v thơ Vi t Nam t i di n
ñàn này. Tôi cũng xin chân thành cám ơn ông Phrăngxít Cômbét và Hi p h i thơ vùng Van ñơ
Mác ñã t o ñi u ki n cho tôi có d p ñư c ñ n thăm nư c Pháp, m t ñ t nư c tươi ñ p và văn minh,
mà th i ñ i nào cũng có nh ng con ngư i kh ng l trên nhi u lĩnh v c, ñ c bi t là trong văn
chương và ngh thu t.
Nhà thơ Tr n ðăng Khoa (th hai t ph i sang) trong m t bu i giao lưu t i Trung tâm Văn hóa Vi t Nam t i Pháp

125. 125
ñ t nư c chúng tôi, nh ng ai t ng ham mê văn chương, ngh thu t, t tr ñ n già, không ai
không bi t tên tu i và tác ph m c a các nhà văn Víchto Huygô, Ônôrê ñơ Band c, Ghi ñơ
Môpátxăng, Anphông ðôñê, Xtăngñan, Guýtxta Phlôbe, Al chxăng ðuyma..., các nhà thơ Rimbô,
Véclen, Apôline, Lui Aragông... và còn r t nhi u, r t nhi u các nhà văn nhà thơ khác t lâu ñã tr
nên thân thi t v i m i t ng l p ñ c gi nư c tôi.
Tôi ñ n v i thơ ca t nh ng năm 60, 70 c a th k trư c, khi còn là m t c u bé 8 tu i ñang h c l p
2 trư ng làng. Lúc b y gi bom ñ n mù m t, ñ t nư c tôi ñang trong giai ño n căng th ng nh t
c a l ch s hi n ñ i, b n tr chúng tôi ăn ñói, m c rét, s ng ngày nào bi t ngày y, vì cái ch t có
th p ñ n b t c lúc nào. B i th , không ph i ch ngư i già, mà ngay c tr con cũng ch ng ñ a
nào dám nghĩ mình có th s ng ñư c ñ n ngày không còn bom ñ n, ñư c ch y nh y vui chơi trên
m t ñ t, ñư c ñi thung thăng dư i ánh n ng m t tr i. Và cũng t nh ng năm gian nan v t v y, tôi
b t ñ u làm thơ. Và tôi cũng không ng nh ng bài thơ thu thơ u c a mình t m t làng quê bé
nh h o lánh l i ñư c b n ñ c c a nư c tôi ñón nh n n ng nhi t và ñư c d ch ra trên 40 th ti ng
trên th gi i. Và nư c ñ u tiên d ch thơ tôi, may m n thay l i là nư c Pháp, ñ t nư c mà tôi coi là
kinh ñô c a n n văn chương th gi i. B t ñ u là chùm thơ in trên báo Nhân ð o năm 1968, do nhà
thơ nhà báo Mañơlen Rípphô d ch, gi i thi u và sau ñó là t p thơ Ti ng hát k t c, mà tôi có t i 35
bài. Cũng năm ñó, hãng Truy n hình pháp ñã làm m t cu n phim tài li u dài 30 phút v tôi. B
phim mang tên Th gi i nh c a Khoa (Le petit monde de Khoa) do ñ o di n Giêra Ghiôm tr c
ti p vi t k ch b n và l i bình. B phim này ñã ñư c phát trên các kênh truy n hình Pháp và châu
Âu theo l i gi i thi u c a nhà thơ Xuân Di u, vào th i ñi m giao th a ngày 1-1-1969. Sau 40 năm,
cu n phim tài li u ñó m i xu t hi n trên kênh truy n hình ðài Ti ng nói Vi t Nam (VOV) và
thành m t hi n tư ng có s c ám nh r t m nh ñ i v i khán gi , ñ c bi t là nh ng ngư i dân quê
tôi. Nhi u ngư i xem ñã khóc vì b t ng g p l i ngư i thân c a mình. H u h t các nhân v t c a
phim ñã ch t. Trong ñó, có nhi u li t sĩ mà bây gi v n chưa tìm ñư c hài c t. B phim ñã hóa
thành m t vi n b o tàng, lưu gi nh ng v ñ p s ng ñ ng c a con ngư i và c nh s c m t làng quê
B c B , mà gi ñây không còn n a.
T di n ñàn này, cho phép tôi ñư c cám ơn ñ o di n Giêra Ghiôm, nhà thơ Phrăngxoa Côdơ, nhà
thơ, nhà báo Mañơlen Rípphô, nhà thơ Cl t ñơ Pari, nhà thơ Misen Sulivăng... và nhi u nhà thơ
khác, ñã ñưa thơ tôi ñ n v i b n ñ c Pháp. Tôi cũng cám ơn h a sĩ ðôminích ñơ Mítxcôn g n ñây
cũng ñã bi n thơ tôi thành nh ng b c tranh góp m t trong tri n lãm ngh thu t th ñô Hà N i,
TP.H Chí Minh và th ñô Paris.
Tôi xin l i là ñã l m d ng s ưu ái c a các quý v , ñã lan man quá dài nh ng chuy n ngoài l . Bây
gi , tôi xin ñi vào chuy n chính. Tôi xin góp ñôi l i gi i thi u m t cách t ng quát v thơ ca hi n
ñ i Vi t Nam, theo s c m nh n c a riêng tôi. ðây là m t ñ tài r t c th nhưng cũng vô cùng
ph c t p. Và ñ t nư c tôi, trong su t m y th p k qua ñã di n ra nhi u cu c tranh lu n th m chí
r t gay g t và dư ng như ch ng bao gi có ti ng nói cu i cùng m ng ñ tài này.
Thưa các quý v !
Như trên tôi ñã nói, ñ t nư c tôi liên miên tr i qua các cu c chi n tranh, nên các nhà thơ, ñ c bi t
là các nhà thơ hi n ñ i ñã ch n cho mình m t con ñư ng chính ch ñ o là l y thơ làm phương ti n
ph c v ñ t nư c, ph c v cu c kháng chi n c a toàn dân. Dư ng như ñây là tâm th c c a toàn b
dân t c chúng tôi th i b y gi . Nên r t khó có th n y sinh nh ng con ñư ng khác. M t s tác gi

126. 126
cũng c cư ng l i nhưng nhanh chóng thành l c lõng nên cu i cùng h cũng l i hòa theo cái dòng
ch y cu n cu n y. Tuy v y trong n n thơ chúng tôi b y gi , cũng có nh ng cánh c a s tr ra
hư ng khác, như m t s tác ph m c a các thi sĩ s ng trong các vùng ñô th mi n Nam trư c ñây,
hay phong trào Thơ M i giai ño n 1932-1945, mà ai cũng nh n ra nh ng nh hư ng r t t t ñ p c a
n n thơ ca vĩ ñ i c a Pháp.
Phong trào Thơ M i r t r c r này có nhi u thành t u ñ c s c, trong ñó có không ít tác gi , tác
ph m có s c s ng vĩnh c u v i th i gian. Nhưng ñó v n không ph i là âm hư ng ch ñ o c a c
n n thơ trong nh ng năm chi n tranh. B i chính nh ng nhà Thơ M i y sau này cũng l i t chuy n
hư ng, ñ hòa chung vào dòng ch y cu n cu n c a toàn dân t c. T t nhiên, ñ i v i thơ ca, hay văn
h c nói chung, m t phong trào r m r v i s lư ng tác ph m ñ s cũng s ch ng nói lên ñư c
ñi u gì c , n u như tác ph m không hay. Chúng tôi cũng r t hi u th nào là ngh thu t ñích th c,
nhưng cao hơn ngh thu t lúc b y gi l i là s s ng còn c a T qu c. Nhân dân khi y r t c n s
ñ ng viên, an i, k c s c ñ ng. Có m t nhà thơ r t n i ti ng c a chúng tôi là ông Chính H u ñã
nói th ng ra trong m t bài thơ r ng:
Tôi vi t bài thơ
Ghép b ng kh u hi u
T t nhiên ñó là nh ng kh u hi u vi t b ng tâm h n, ch không ph i lý trí. Cũng không ph i ch có
Chính H u, r t nhi u nhà thơ khác n a cũng r t sung sư ng làm cái công vi c ñi ghép kh u hi u
như th . B i ngư i dân lúc b y gi c n kh u hi u hơn là nh ng n i ni m vân vi mây gió. Có khi
ch v n vào m t kh u hi u là ñã có ñư c m t ni m tin, m t s c m nh có th vư t qua gian lao,
vư t qua c cái ch t. Chúng tôi ph i hy sinh r t nhi u ñ có ñư c nh ng tác ph m th c s có ích
như th ñ i v i nhân dân. Chúng tôi cũng l y s có ích, s trung thành v i T qu c và nhân dân
trong vi c ph c v nh ng nhi m v trư c m t làm thư c ño ñánh giá m i tác ph m trong th i
ñi m c th y. Trong s nh ng sáng tác y, cũng có không ít tác gi , tác ph m vư t qua các s
ki n báo chí ñ có s c s ng lâu b n. M t nhà thơ r t l n c a chúng tôi là ông Ch Lan Viên, ngư i
ñã t ng nhi u l n sang Pháp và có nhi u thơ ñư c d ch sang ti ng Pháp, ñã vi t:
Nh ng năm ñ t nư c có chung tâm h n, có chung gương m t
N cư i ti n ñưa con ngàn bà m in nhau...
M t ñ t nư c có chung tâm h n là cái bên trong, chung gương m t là cái bên ngoài, l i chung c
nh ng n i ni m riêng tư là n cư i ti n ñưa con ra tr n, thì thơ ca t t s r t gi ng nhau. ði u y
cũng d hi u. B i v y, T Hanh, m t nhà thơ cũng r t n i ti ng c a chúng tôi, m t ngư i r t th c
thà, ñã vi t m t câu thơ, như là m t phát hi n v m t ñi u hi n nhiên mà ai cũng th y:
ð c câu thơ ñ ng chí ng thơ mình
y là nói m t cách t ng quát. Còn c th trong t ng trư ng h p, nh ng nhà thơ l n có cá tính
sáng t o ñ c s c thì v n có nh ng gi ng ñi u hoàn toàn khác nhau, nhưng âm hư ng v n r t g n
nhau. Và như th , có th nói, trong nh ng năm chi n tranh, dư ng như chúng tôi ch có m t dòng
thơ chính. Và ñó cũng là dòng văn h c l n c a nhân lo i: dòng văn h c yêu nư c, b o v T qu c,

127. 127
và ch ng l i các th l c xâm lăng. ðây là m t m nh c a chúng tôi và ñ ng th i cũng là m t có
ph n nào h n ch c a chúng tôi khi h i nh p toàn c u. ð c ñi m này kéo dài cho ñ n t n năm
1975.
Sau khi th ng nh t ñ t nư c, ñ c bi t trong công cu c ñ i m i ñ t nư c t năm 1986, thơ ca c a
chúng tôi ñã có nh ng bư c phát tri n m i r t ña d ng v gi ng ñi u cũng như phong cách. Bây
gi , ñ t nư c tôi có bao nhiêu nhà thơ thì có t ng ñ y cách quan ni m v thơ. Không ai gi ng ai.
N i dung thơ cũng thay ñ i. Có ñi u trư c ñây hay ñư c quan tâm, bây gi th y nh t. Có nh ng
v n ñ trư c ñây e ng i bây gi l i ñư c khám phá. Ngh thu t thơ cũng thay ñ i r t nhi u. Có thơ
truy n th ng. Có thơ hi n ñ i. R i thơ h u hi n ñ i. Thơ không v n trư c ñây xu t hi n dè d t, bây
gi ra ñ i ào t và tr thành ti ng nói ch ñ o. Có nhà thơ còn quan ni m thơ hay ph i là thơ
không th hi u ñư c. Càng bí hi m càng t t. Không ít bài thơ c như nh ng câu ñ không có l i
gi i. H i, tác gi cũng không bi t gì hơn. Ông b o, n u ông bi t bài thơ nói gì thì ông ñã nói to t ra
r i, còn làm thơ làm gì n a. Ngư c l i, có nhà thơ l i tìm ñ n s gi n d , khai thác nh ng s ph n
riêng c a m i con ngư i. Có bài thơ như truy n ng n, ho c như c m t cu n ti u thuy t, có c t
truy n, có nhân v t, có m , có th t. N u nhà ti u thuy t có th tri n khai thành m t cu n sách dày
ñ n m y trăm trang, thì nhà thơ ch vi t hơn ch c câu thơ, v n v n ch ng vài ch c ch . V y mà
bài thơ v n không b văn xuôi hóa, v n t s ng ñư c. C t truy n, nhân v t ch là cái c ñ thi sĩ
b c l tài thơ c a mình. Cũng có nhà thơ không quan tâm l m ñ n c u t , ngôn ng . Ông ch mu n
bài thơ mang ñ n cho b n ñ c m t n tư ng gì ñó. Và ch th là ñư c r i. R i thơ tư ng trưng, thơ
siêu th c, thơ n tư ng, thơ v lai… Nói như m t nhà thơ và nhà nghiên c u thì t t c các trư ng
phái và phương pháp c a thơ ca th gi i trong su t m t th k qua ñ u chen chúc th nghi m và
gây nh hư ng Vi t Nam trong m t quãng th i gian r t ng n. Và thơ xu t hi n r t nhi u. Tính
trung bình m i ngày, tôi nh n ñư c t hai ñ n ba t p thơ c a các tác gi g i t ng. R i thơ trên
truy n hình. Thơ trên ñài phát thanh. Thơ trong câu l c b hưu trí, câu l c b c a các nhà khoa
h c, c a các t ng l p h c sinh, sinh viên. R i thơ trên các báo. Nư c chúng tôi có ñ n trên 800 t
báo. H u như t báo nào cũng dành riêng m t ít trang ñ ñăng thơ, k c nh ng t báo chuyên
ngành, r t xa v i văn h c. Qu ng Ninh, m t t nh biên gi i phía B c Vi t Nam, nơi có V nh H
Long r t n i ti ng ñư c UNESCO hai l n công nh n là di s n th gi i, còn có m t ngày h i dành
riêng cho Thơ và các nhà thơ. ðó là ngày 29 tháng 3 h ng năm, t năm 1988. Ngày ñó, thơ ng tr
trên m i phương ti n truy n thông và trên kh p m i ñ a bàn trong t nh. Ngày thơ y, 15 năm sau,
t năm 2003, ñã ñư c nhân r ng ra thành m t l h i thi ca c a c nư c. ðó là ngày R m tháng
Giêng h ng năm. Vi c xu t b n thơ ñ t nư c chúng tôi bây gi cũng r t d dàng. Tác gi ch c n
b ra vài tri u ñ ng ti n Vi t Nam, kho ng 200-300 euro là ñã có th có ñư c m t t p thơ v i g n
1.000 b n in r i. y là chưa k hàng lo t các trang Blog, có th xem như nh ng t báo tư nhân, có
th công b thơ trên ñó. Nhi u tác gi còn t d ch ra ti ng Anh, ti ng Pháp, in song ng . Và như
th , ch m t bư c, tác gi ñã ñ n th ng v i b n ñ c th gi i. Trư c ñây, nhà thơ Tr n D n c a
chúng tôi có câu thơ r t ñau xót:
Tôi khóc nh ng chân tr i không có ngư i bay
L i khóc nh ng ngư i bay không có chân tr i…
Bây gi thì ñâu cũng là “chân tr i” c . Chân tr i ngay dư i chân mình. Ch có ñi u, mình có
ñ s c ñ mà bay hay không?

128. 128
Vi c ñánh giá thơ ñ t nư c tôi bây gi cũng r t khó. H u như không tìm ñư c ti ng nói chung.
Nhi u cu c tranh lu n gay g t d n ñ n cãi vã cũng thư ng b t ñ u t thơ. ðó là s va ñ p gi a các
khuynh hư ng nh m mu n t kh ng ñ nh, gây nh hư ng trư c công chúng, có khi gay g t d n
ñ n tri t tiêu nhau. T t c các cu c tranh lu n này r t cu c dư ng như v n b ng , không có k t
lu n và cũng không có ti ng nói cu i cùng.
Trong cái s n ào có tính báo chí ñó, cũng có không ít các nhà thơ c a chúng tôi ch im l ng sáng
t o và quan tâm ñ n nh ng v n ñ l n hơn, là gi gìn b n s c dân t c và tìm cách hòa nh p v i th
gi i r ng l n. ðây là m t v n ñ c p bách, mang tính toàn c u. Nhưng làm th nào ñ ñ n ñư c
v i th gi i r ng l n? ðó l i là m t câu h i không d tr l i. Qua nh ng nhà thơ l n th gi i,
chúng ta th y nh ng tác ph m còn l i ñư c v i th i gian, thành di s n văn hóa c a nhân lo i, ñ u
r t gi n d , trong sáng, mang nh ng bu n vui, khát v ng c a nhân dân và c a nhân lo i. Nguy n
Trãi, Nguy n Du, R.Tago, A.Puskin, V.Huygô, A.Rimbô, Pôn Véclen, Apôline, Sile, G t, Henrích
Hainơ, Béctôn Br ch… ñ u là nh ng nhà thơ như th . ð c nh ng b c thiên tài y, tôi ñ u th y h
h c nhi u, ñ c nhi u, bi t nhi u, ñi cũng nhi u và ñ c bi t là nghĩ r t nhi u. Gi gìn b n s c dân
t c không có nghĩa là c ñóng c a, th m i b u khí quy n c a riêng mình, mà là m r ng m i
cánh c a ñ ñi ra v i th gi i r ng l n. Và r i b ng con m t c a th gi i r ng l n có t m vóc nhân
lo i y mà nhìn l i c nh s c thiên nhiên và con ngư i c a quê hương mình, ñ t nư c mình.
Ch có như th , nh ng tác ph m c th vi t v nh ng con ngư i c th , nh ng c nh s c c th c a
quê hương mình m i vư t qua ñư c biên gi i riêng c a m i qu c gia, th m chí m i biên gi i c a
th i gian mà ñ n ñư c v i toàn nhân lo i…
Paris, 25-5-2013