Tài liệu trình bày quy trình sản xuất clor và xút từ muối, bao gồm các phương pháp hoá học như phương pháp soda vôi và ferit. Ngoài ra, tài liệu cũng đề cập đến hệ thống và thiết bị trong sản xuất xút clor, sử dụng các công nghệ như điện phân và các tiêu chuẩn cho nguyên liệu. Quá trình sản xuất yêu cầu quản lý các ion trong dung dịch để đảm bảo hiệu suất cao và tiết kiệm nguyên liệu.

1. 45
PH N 2: CÔNG NGH ðI N HOÁ
CHƯƠNG VII
CÔNG NGH S N XU T XÚT - CLOR & AXIT CLOHYDRIC
♣1. Cơ s lí thuy t v s n xu t xút clor:
I. S n xu t clor theo phương pháp hoá h c:
1/ S n xu t xút:
a/ Phương pháp s a vôi: b t d u Nga (1814-18970) có trên 10 nhà máy
s n xu t theo phương pháp này. Quá trình ñi u ch như sau:
Na2CO3 + Ca(OH)2 = NaOH + CaCO3
N ng ñ xút ñ t ñư c 90-135g/l. Phương pháp này t n nhi u Ca(OH)2, thu ñư c
xút loãng và c ñi u ch ñư c 1 t n xút b ñi 1000-1300 kg CaCO3
b/ Phương pháp Ferit: có hai giai ño n:
Giai ño n 1: Na2CO3 + Fe2O3 = Na2OFe2O3 + CO2
Giai ño n 2: Na2OFe2O3 + H2O = 2NaOH + Fe2O3
Sau ñó cô ñ c xút t o xút r n, Fe2O3 thu h i ñem s d ng l i. N ng ñ xút thu
ñư c 370g/l.
2/ S n xu t clor:
a/ Phương pháp Venton:
MnO2 + HCl = MnCl2 + 2H2O + Cl2
Phương này t n nhi u MnO2 nên ñư c hoàn nguyên b ng cách:
MnCl2 + Ca(OH)2 = Mn(OH)2 + CaCl2
Th i oxy c a không khí vào:
2Mn(OH)2 + 2Ca(OH)2 + O2 = 2MnO2.CaO + 4H2O
MnO2.CaO tu n hoàn trong s n xu t.
b/ Phương pháp Dikon: oxy hoá HCl (k) b ng oxy không khí nhi t ñ
0
cao , xt
cao có xúc tác:
4HCl + O2 t → 2Cl2 + 2H2O
Clor sinh ra l n nhi u nitơ.
II. Phương pháp ñi n hoá:
Thư ng ph bi n hai phương pháp s n xu t xut clor:
- Phương pháp catôt r n hay màng cách.
- Phương pháp catôt thu ngân.
A. Phương pháp catôt r n:
1/ Mu i và ñi u ch nư c mu i:
- Mu i là nguyên li u chính ñ s n xu t xut clor theo phương pháp ñi n phân.
- Mu i dùng ph i ñ m b o các tiêu chu n sau:
NaCl ≥ 97.5 %
Ch t không tan ≤ 0.5 % (t p ch t cơ h c)
Ca2+ ≤ 0.4 %
Mg2+ ≤ 0.4 %
K+ ≤ 0.02 %
SO42- ≤ 0.84 %
- Nư c mu i ñư c ñi u ch v i n ng ñ NaCl: 310-315 g/l.
- Các ion Ca2+ , Mg2+ là nh ng ion có h i cho quá trình ñi n phân. Trong thùng
ñi n phân nó tác d ng v i xút t o ra hydroxit khó tan, k t t a lên trên màng cách, b t kín

2. 46
l màng làm c n tr quá trình ñi n phân. Do ñó, các ion này c n ph i lo i b . Vi c lo i
b này có th th c hi n b ng ba phương pháp:
+ Phương pháp xô ña - xút.
+ Phương pháp s a vôi - xút.
+ Phương pháp s a vôi - sunphat.
Thông thư ng t i các nhà máy s dung phương pháp xô ña - xut:
MgCl2 + NaOH = Mg(OH)2 + 2NaCl
MgSO4 + 2NaOH = Mg(OH)2 + Na2SO4
Trong công nghi p ngư i ta thư ng tr n nư c mu i m i ñi u ch v i nư c mu i
m i h i lưu, t công ño n h i lưu sang ñ k t t a ion Mg2+.
Còn ion Ca2+ ñư c k t t a b ng xô ña:
CaCl2 + Na2CO3 = 2NaCl + CaCO3
ð k t t a hoàn toàn các ion Ca2+ , Mg2+ thì xút và xô ña ph i cho dư và nhi t ñ
c a nư c mu i ph i lên ñ n 40-50oC. Sau ñó trung hoà xút dư b ng axit HCl. Hàm lư ng
xút sau khi trung hoà ph i trong kho ng 0.05-0.1 g/l; xô ña 0.2-0.3 g/l. ð ti t ki m xô ña
và axit trung hoà dư, các nhà máy s d ng bi n pháp cacbonat hoá nư c mu i h i lưu
b ng cách th i CO2 vào. Như v y, m t ph n xút s chuy n thành xô ña theo ph n ng:
2NaOH + CO2 = Na2CO3 + H2O
Như v y, nư c mu i h i lưu có c xô ña, l n xút v i hàm lư ng ñ ñ k t t a các
ion Ca2+ , Mg2+
- Nư c mu i sau khi ñã x lí xong ph i ñ m b o tiêu chu n:
NaCl: 310 ± 5 g/l
Ca2+ ≤ 0.005 g/l
Mg2+ ≤ 0.001 g/l
SO42- ≤ 0.5 g/l
Xô ña ≤ 0.3 g/l
NaOH ≤ 0.1 g/l
* Sơ ñ lưu trình công ngh tinh ch nư c mu i (Hình 7-1).

3. 47
2/ ði n phân:
V i phương pháp này catôt là s t, còn an t có th là graphit, Ti m Pt, RuO2, ...
Trong thùng ñi n phân clor ñư c t o thành trên không gian an t, còn hydro và xút ñư c
t o thành trên không gian cat t. Quá trình ph n ng x y ra khá ph c t p.
- Dung d ch nư c mu i h p cách n p vào thùng ñi n phân theo ch tiêu nh t ñ nh,
lúc chưa có dòng ñi n thì gi a hai pha r n - l ng t n t i cân b ng ñ ng. Nhưng khi có
dòng ñi n qua thùng ñi n phân, thì trên an t x y ra quá trình oxy hoá, còn trên cat t x y
ra quá trình kh :
* Trên an t (quá trình oxy hoá):
2Cl- - 2e = Cl2
4OH- - 4e = 2H2O + O2
* Trên cat t (quá trình kh ):
2H+ + 2e = H2
Na+ + e = Na
ð ñi n phân t o s n ph m NaOH, Cl2, H2 ta c n kh ng ch các thông s kĩ thu t
nh m ưu tiên vi c phóng ñi n c a Cl-, H+ ñ ng th i h n ch t i ña s phóng ñi n c a các
ion Na+, OH-.
- Thông thư ng dung d ch nư c mu i ñem ñi n phân là dung d ch nư c mu i bão
hoà (310g/l) v i pH = 7. Do ñó, ñi n th phóng ñi n c a ion H+ là -0.41Volt. ñi u ki n
này ion Na+ phóng ñi n thì n ng ñ ion Na+ (CNa+) ph i thoã mãn phương trình Nerst:
RT
o
ϕ Na + = ϕ Na + / Na +
ln C Na +
nF
− 0.41 = −2.7 + 0.059 lg C Na +
⇒ C Na + = 3.8 × 10 38 g / l
ði u ki n không th x y ra ñư c, cho nên ion Na+ không th phóng ñi n cùng ion
H ñư c.
T i an t t n hai quá trình phóng ñi n ñ ng th i c a các ion Cl- và ion OH-. Theo
phương trình Nerst ta có:
ϕ OH − = 0.41 − 0.059 lg(0.81 × 10 −7 ) = +0.82Volt
+
ϕ Cl = 1.36 − 0.059 lg(0.6 × 6.4) = +1.33Volt
−
V m t lí thuy t ion OH- ưu tiên phóng ñi n trư c ion Cl-. D a vào ñư ng cong
phân c c ta th y rõ ñi u này:
V y, v n ñ ưu tiên cho ion Cl- phóng ñi n trư c ion
ia(mA/cm2)
Cl2
OH . Nên ta ph i ch n ñi n c c thích h p và kh ng ch m t ñ
dòng thích h p.
O2
V n ñ ñ t ra là ph i tìm nh ng ñi n c c mà t i ñó quá
th phóng ñi n c a ion OH- l n hơn quá th phóng ñi n c a ion
Cl-, (ηOH- > ηCl-) sao cho (ϕOH-+ ηOH- > ϕCl-+ ηCl-).
Như v y, ion Cl- s ưu tiên phòng ñi n.
0.83 1.33
ϕa(V)
Qua nghiên c u, ngư i ta th y r ng các ñi n c c: graphít, Ti m Pt, RuO2 tho
mãn các yêu c u trên.

4. 48
Sau khi nghiên c u s phóng ñi n c a ion Clia(mA/cm2)
trên các v t li u này ta có các ñư ng cong phân c c
an t như hình bên:
M c dù s phóng ñi n c a ion Cl- trên Ti m Pt
T t hơn, nhưng trong th c t ngư i ta hay s d ng ñi n
c c graphít làm an t vì r ti n hơn nhi u.
Hi u su t dòng ñi n (η%) c a Clor ph thu c
ϕa(V)
vào m t ñ dòng ñi n và ñi u ki n ñi n phân. ðư c mô
ia
η%
t b i ñ th bên. Khi tăng m t ñ dòng ia thì hi u su t
Cl2 O2
dòng ñi n t o clor tăng và tăng ñ n m t giá tr nào ñó
ηCl2%
thì d ng l i, t c ηCl2 < 100% (do m t ph n oxy l n vào
clor làm cho hàm lư ng clor thu ñư c gi m xu ng, làm
gi m hi u su t dòng clor).
- Các quá trình ph x y ra anolit như sau: trong dung d ch có s phân li t o các
ion: Na+, Cl-, H+, OH-.
+ OH- di chuy n ñ n không gian anolit và phóng ñi n:
4OH- - 4e = 2H2O + O2
O2 t o thành tác d ng v i ñi n c c graphít t o thành CO và CO2. ði u này làm cho ñi n
c c b ăn mòn d n. Do v y ñ nh kì ph i thay th ñi n c c graphít.
+ Cl2 t o thành s hoà tan m t ph n trong nư c mu i, theo ph n ng:
Cl2 + H2O = HClO + HCl
S hoà tan này ph thu c vào n ng ñ c a nư c mu i và nhi t ñ c a dung d ch
ñi n phân. T ñ th bên, ta th y r ng nhi t ñ càng cao
CCl2(g/l)
và n ng ñ NaCl càng l n thì clor hoà tan vào chúng
càng bé. ði u ñó gi i thích t i sao ph i s d ng dung
10
d ch nư c mu i v i n ng ñ 310g/l và nhi t ñ 70-80oC.
9
S hoà tan c a clor làm cho anolit t n t i các ion: Cl-,
ClO-. Lúc này có hai kh năng x y ra:
1. N u không có màng ngăn thì ion OH- t không 8
gian catolit s chuy n sang không gian anolit ñ trung hoà
axit:
20 40 60 80
to(oC)
T ng quát:
2NaOH + Cl2 = NaCl + NaOCl + H2O
C th ::
Cl2 + H2O = HClO + HCl
2NaOH + HClO + HCl = NaCl + NaOCl + 2H2O
M t khác:
ϕCl- = 1.33V
ϕClO- = 0.94V
Cho nên ion ClO- ưu tiên phóng ñi n trư c ion Cl-. Ph n ng x y ra như sau:
3
6ClO- + 6OH- - 6e = ClO3- + 4Cl- +
O2 + 3H2O
2
Như v y, mu n t o thành s n ph m xút clor thì ph i có màng ngăn. ð ng th i
ph i cho dung d ch chuy n ñ ng t vùng anolit sang catolit ñ ngăn ng a s chuy n v n
c a ion OH- t catolit sang anolit nh m h n ch s phòng ñi n c a ion này trên an t.
2. Tuy nhiên khi có màng ngăn và khi ch t ñi n gi i di chuy n t không gian
anolit sang không gian catolit s mang theo các ion: ClO-, ClO3-, và c Cl2 hoà tan. ði u
này làm cho vùng catolit t n t i các ph n ng:
Cl2 + OH- (xút) = Cl- + HClO

5. 49
HClO + OH- = ClO- + H2O
Các ion ClO-, ClO3- b kh trên catôt:
ClO3- + 6H+ + 6e = Cl- + 2H2O
ClO- + 2H+ + 2e = Cl- + H2O
T các ph n ng trên ta nh n th y r ng, trong dung d ch xút t o thành có c NaCl.
Do v y, c n ph i l c và tách mu i này ra và ñưa v b h i lưu.
B. Phương pháp cat t l ng thu ngân: (ñ c tài li u)
♣2. Công ngh và thi t b trong s n xu t xút clor:
QUI TRÌNH S N XU T C A NHÀ MÀY ðI N PHÂN
KHO MU I
↓
HOÀ TAN
Na2CO3
↓
X LÍ
↓
L NG L C
↓
TRUNG HOÀ
↓
GIA NHI T
↓
CAO V
NGU N NƯ C
↓
ðÀI NƯ C
↓
X LÍ NƯ C
B D U
↓
LÒ HƠI
↓
PALĂN HƠI
NGU N ðI N
↓
BI N ÁP
↓
CH NH LƯU
ðI N PHÂN
LÀM L NH
↓
S Y
LÀM L NH B CH A → CÔ ð C
↓
↓
S Y T.H I NaCl ←XYCLON TÁCH
↓
T NG H P HCl
L NG TÁCH XÚT
↓
KHO CHÚA
I. C u t o thùng ñi n phân: S d ng thùng Hooke (Hinh 7.2.)
1/ Các ch tiêu kh ng ch k thu t:
a/ Qui cách nguyên v t li u:
* Tơ amiang:
- Lo i 3 s i dài 10-30mm
- Lo i 4 s i dài 5-20mm
- Kh i lư ng riêng 2.4-2.6g/cm3
- Nhi t ñ nóng ch y 1500oC
- ð b n nhi t: trong th i gian dài là 550oC; trong th i gian ng n 700oC
- B n ki m cao, b n axit th p
* Nh a ñư ng:
- Lo i 3 bình thư ng, th l ng, nóng ch y 80-90oC
- Lo i 4 bình thư ng th r n, nóng ch y 80-90oC
- Lo i 5 bình thư ng th r n, nóng ch y 90-100oC
* Chì:
Dùng lo i chì có hàm lư ng > 91.95%. Không ñư c s d ng chì có hàm lư ng Cu
và Sb cao.
* Graphit:
- Kích thư c 38×180×760mm

6. 50
n tr riêng < 95 Ω.mm2/m
i h n ch y khi nén > 210kg/cm2
tro < 0.5
ăn mòn an t khi thí nghi m trong dung d ch 5g/l HCl < 95 mm/cm2.h
b/ Dương c c:
- Chân than b n ph i ngâm trong d u ñây hay parafin m t ñ cao k t ñáy lên
không quá 100mm, c li hai t m than b n ph i cách ñ u nhau 20-50mm.
- Nhi t ñ chì ñ t ñ n 425-450oC m i ñ vào khuôn. Khi ñ chì ph i tránh ñóng,
m van nhi u l n làm chì t o thành nhi u l p phân tán (làm tăng ñi n tr c a chì).
- Cát, th ch anh dùng ph i li u v i h c ín s y th t khô m i ñư c dùng. Qui cách
c a cát và th ch anh ph i l t qua sàng 60-100 l /1cm2.
- T m ñ ng d n ñi n ph i ñư c m thi t ñ u n i.
c/ Màng cách:
- Tr n dung d ch v a amiang g m:
Tơ amiang
: 18-22kg/màng cách
NaOH
: 110-120g/l
NaCl
> 180g/l
Fe2+, Fe3+
< 0.004g/l
ð dính c a v a ph i ñ t 11-13 giây/ 500ml v a khi cho qua ph u φ7mm.
- Hút màng cách:
+ Kh ng ch s c hút 10-20mmHg/phút
+ Th i gian hút màng cách m i l n 30 phút
+ ð chân không hút l n 1: 500-500mmHg
+ ð chân không hút l n 2: 610mmHg
+ Th i gian hút khô ít nh t là t 2-4 h.
2/ Trình t thao tác:
a/ Vi c gia công gi gìn than b n:
Than b n ph i ñư c bào s ch l p bên ngoài ñ m b o kích thư c 38×180×760mm.
M i t m than b n ph i khoang hai l nh φ12 hay φ14 có ñ xiên 5o cách ñáy 20mm, và
khi l p vào ñé dương c c ph i ñư c cưa b ñi m t mi ng dày 10-15mm, cao 40-50mm
m i bên ñ y. Ph i gi cho than b n không ñư c ng m nư c khi mang, vác, v n chuy n,
tránh va ch m m nh làm n t than b n bên trong.
b/ Ch t o dương c c:
- ðem t m Cu ñã m Sn ñ t vào khuôn ñ chì, ñem các t m than b n ñã x lí c m
vào khe c a giá khuôn dương c c, ñ t ñúng v trí, cân ñ i, ngay ng n, c li cách ñ u nhau
(50±2mm) dùng bulon và mi ng s t b t ch t l i.
- Dùng ñ t sét hay amiang d m vào xu t khâu t m Cu ñ chì khoi tháo ra theo
ñư ng này.
- Cho các th i chì khô ráo vào thùng n u chì và ñun nóng t i nhi t ñ nóng ch y
425-450oC, m van cho chì ch y vào khuôn, tràn vào các rãnh con.
- ð chì ngu i ñ n nhi t ñ 120oC, chì s ñông ñ c l i. Dùng palăng kéo khuôn
dương c c lên ñem l p vào ñ xi măng. Trư c khi ñ t ñương c c vào, ñ xi măng ph i
ñư c quét m t l p h c ín có ñ nóng ch y cao pha v i d u mazut theo t l 1/6.
Chú ý: Nhi t ñ nóng ch y c a chì không ñư c vư t quá 450oC vì chì s co l i
khi ngu i, ngư c l i nhi t ñ cũng không ñư c nh quá 425oC vì chì chóng ñông t o
nhi u l p.
- ði
- Gi
-ð
-ð

7. 51
c/ Ch t o màng cách:
- Cho 18-22 kg tơ amiang lo i 3 và 4 theo t l 3/4 vào dung d ch ch a 110-120g/l
NaOH, 180-190g/l NaCl ch a trong thùng pha ch v a amiang. Dùng khí nén khu y tr n
cho h n h p ñư c ñ u, ngâm kho ng 8-24h. Sau ñó ñem ki m tra v a ñã h p cách chưa.
- Dùng palăng kéo hòm amm c c ngâm trong dung d ch HCl 1-3%, dùng bàn ch i
ñánh s ch g , sau ñó r a s ch hòm âm c c. ðưa hòm âm c c vào v a amiang, ngâm cho
h t hòm âm c c. C m ng chân không vào, hút chân không áp su t 10-20mmHg/phút.
Trong khi hút màng cách, th nh tho ng dùng g y ch T keo lên, kéo xu ng nhi u l n
xung quanh hòm âm c c ñ cho tơ amiang l ng xu ng ñáy. Th i gian hút ñ t 1 là 30
phút, ñ chân không ñ t t i 500-550mmHg, kéo hòm âm c c lên ki m tra có ñ t không
và h t xu ng hút l n hai, duy trì ñ chân không 610mmHg trong 30 phút. Kéo hòm âm
c c lên khi ñó ñ chân không không ñ i là t t. Còn n u ñ chân không gi m thì có ti ng
xì xì, lúc này ph i ki m tra vì có l h (l y amiang b t l i) ñ ñưa v áp su t 610mmHg.
- Sau ñó l t ngư c hòm âm c c lên, xoa nh n và ñ khô ráo. N u hút xong c n l p
ngay thì ph i c n hút khô trong 3h, s y. Không ñư c dùng màng cách có vàng l p vào
thùng ñi n gi i (do ñ quá lâu, gây m c màng)
Chú ý: ch t v a amiang ph i h p cách, th i gian ngâm ph i ñ m b o 8-24h. T c
ñ hút chân không ph i duy trì 10-20mmHg/phút trong ñ t m t.
d/ L p thùng ñi n gi i:
- Dùng palăng ñưa hòm âm c c l p t t lên ñ dương c c, chú tránh làm rách
màng cách, ph i chú ý c li c c dương, c c âm. N u sát nhau quá ph i chêm b ng mi ng
thu tinh.
- lu n ng cao su qua l phun nư c mu i ñ n g n sát ñáy thùng, m van cho nư c
mu i ch y vào thùng ñi n gi i, rút b óng cao su ra thay vào vòi phun thu tinh và ti p
t c cho nư c mu i vào.
- B t ch t các t m Cu vào ch Z n i li n các thùng ñi n gi i v i nhau.
- Khi nư c mu i lên ñ n ñ cao 150-160mm so v i m t t m hòm âm c c (xem
ng thu tinh), l p ng cao su coi áp k clor, ng l y m u clor, ng phóng không hydro.
3/ S c , nguyên nhân và cách x lí:
S c
Nguyên nhân
Phía trư c hay sau than Than b n không th ng hay khi
b n ch m màng cách
ñ chì ñ c li không chính xác
ho c nhi t ñ chì quá cao nên
khi ngu i chì co l i
ð chân không không Hòm âm c c th ng
cao
ð chân không bơ m ðư ng ng hút chân không
cao. ð chân không
th ng
hòm âm c c th p
Màng cách hút không V a amiang ngâm hay pha
ch t, b bong
không h p cách
X lí
Có th cưa b t ch va ch m
ho c chèn các mi ng thu
tinh m ng
Ki m tra l i ch th ng
Ki m tra hàn l i ch th ng
Ki m tra l i v a, yêu c u x
lí h p cách, hút l i màng
cách
Lưu lư ng quá l n, Th i gian n p ñi n quá lâu, K t h p các ch tiêu khác
n ng ñ quá th p
màng cách ngâm nhi u nên b như n ng ñ hydro trong
tơi, màng cách b rách hay th ng clor mà quy t ñ nh cho duy

8. 52
do sơ ý trong thao tác l p thùng
hay rách màng khi cho nư c
mu i vào
N ng ñ d ch ñi n gi i S i amiang quá l n, màng cách
thùng m i n p ñi n cao hút dày, g y ch T h p quá làm
màng cách hút dày.
trì s n xu t hay thay thùng
m i
Cho t l amiang thích h p,
làm g y ch T to b n hơn.
II. Cương v thùng ñi n phân:
1/ Nhi m v :
- Giám sát thu nh n nư c mu i h p cách vào thùng cao v , gia nhi t nư c mu i và
c p vào thùng ñi n gi i.
- Theo d i các thùng ñi n phân làm vi c, duy trì các thông k thu t, h n ch các
ph n ng ph và hi n tư ng m t ñi n thùng ñi n gi i nh m nâng cao hi u su t dòng,
ch t lư ng s n ph m và b o ñ m an toàn cho s n xu t.
2/ Nh ng ch tiêu kinh t , kĩ thu t:
* Nư c mu i vào ñi n gi i:
NaCl
: 310g/l
Ca2+, Mg2+
≤ 10mg/l
NaOH dư
: 0.07-0.1 g/l
Na2CO3 dư : 0.25-0.5 g/l
≤ 1mg/l
Fe2+, Fe3+
SO42< 0.5g/l
* D ch ñi n gi i:
NaOH
: 120-135g/l (cá bi t 160g/l)
< 0.3g/l
Na2CO3
ClO3< 0.07g/l
* Khí th :
- Thu n khí clor:
Clor ñư ng ng chung 96%
Clor t ng thùng 95%
H2/Cl2 ñư ng ng chung 0.4%
H2/Cl2 t ng thùng 1.2%
thùng cá bi t n u H2/Cl2 lên ñ n 1.26 ph i theo dõi thư ng xuyên và v n duy trì
s n xu t. N u t l H2/Cl2 lên t i 1.8% thì ph i cho phóng không t i phòng, nâng cao m c
nư c mu i và ti p t c theo d i. N u x lí r i mà hàm lư ng H2 v n tăng thì ph i c t
thùng. Không cho phép H2/Cl2 lên t i 2%.
- Thu n khí hydro 98%
- Áp su t khí th :
PCl2 ñư ng ng chung -40 ÷ -10 mmH2O
PH2 ñư ng ng chung 0 ÷ 10 mmH2O
* M c nư c mu i:
120-220mm k t hòm âm c c
3/ Trình t thao tác: (Hình 7.3.)
a/ Chu n b trư c khi thông ñi n:
- Ki m tra các thùng ñi n gi i, làm s ch, làm kín chưa, ki m tra m c d ch thùng
cao v .
- L p d ng c ño, nhi t k , vôn k , vòi phun nư c mu i, ...

9. 53
- Ki m tra các ñư ng ng d n khí, khí th , d ch th , các ñư ng ng n i t ng thùng
v i ng n i chung.
- Ki m tra công tác cách ñi n
- Báo cáo cho các công ño n s y khô clor, hydro bi t ñ chu n b và ch y trư c
ñó 4h. Báo cho tr m cung chap nitơ bi t ñ cung chap nitơ ñúng qui cách.
- Cu i cùng báo cho tr m ch nh lưu chu n b ñóng ñi n.
b/ Thông ñi n hàng lo t:
- Cho nư c mu i ñã gia nhi t vào thùng ñi n gi i theo m c qui ñ nh, nâng c
ng ng lên ñ duy trì m c d ch trong thùng.
- Cho nư c vào các c t thuyt phong hydro, clor.
- M nh van phóng không hydro, m van clor sang công ño n x lí clor.
- M van nitơ, cho nitơ vào ñư ng ng duy trì áp su t P = 30-40mmH2O, ñóng
van phóng không ñ gi nitơ trong ñư ng ng.
- Xong các khâu trên, ph i thông ñi n ngay, vì ñ lâu h ng màng cách.
- Khi khí hydro trên ñư ng ng chung lên t i 30-40mmH2O b t ñ u m van
phóng không hydro hydro, duy trì áp su t trên ñư ng ng 0-10mmH2O.
- S n xu t n ñ nhcho l p hoa sen vào c ng ng t ng thùng và ñi u ch nh l i m c
d ch cho thích h p.
c/ Ng ng ho t ñ ng hàng lo t:
- Ngưng hút hydro, cho phóng không hydro trư c khi ng ng ñi n 10-15 phút và
duy trì áp su t hydro trên ñư ng ng 5-10mmH2O, sau ñó ngưng ñi n.
- Nâng c ng ng lên, tháo b hoa sen, b t kín c ng ng.
- Hút h t khí clor trong ñư ng ng và thùng ñi n gi i
- Làm v sinh.
4/ S c , nguyên nhân và cách x lí:
S c
Nguyên nhân
1. ði n th thùng ñi n + nhi t ñ trong thùng th p do nư c
gi i cao
mu i không ñư c gia nhi t ñ
+ ti p ñi n c a t m Cu không t t
2. ði n th thùng cá + ñ dương c c ch t o không t t, ch
bi t cao
ti p xúc gi a chì, t m ñ ng và than
b n không t t
+ ch t m Cu ti p xúc không t t
+ Than b n b mòn (dòng t t)
+ màng cách già, tr l c l n
X lí
+ gia nhi t nư c mu i.
+ Xi t ch t ch ti p
xúc
+ gia công l i ch ti p
xúc
+ thay dương c c, tuy t
ñ i không ñư c tăng
dòng ñ t ng t
+ nâng m c nư c
mu i, h c ng ng,
không ñư c thì thay
màng
3. ði n th thùng th p Ampek không chính xác
Ki m tra s a l i
4. ði n th thùng cá L p thùng không chính xác gây ño n Tháo thùng ñi u ch nh
bi t th p
m ch
l i c li.
3+
5. Hydro trong clor
+ hàm lư ng % Fe trong nư c mu i + thay nư c mu i h p
các thông s ñ u cao
l n
cách
+ áp su t hidro giao ñ ng l n
+ ñi u ch nh l i áp su t
6. Thùng có t l + màng cách m ng, hydro khuy ch tán Phóng không hydro,

10. 54
H2/Cl2 cao
sang
nâng cao m c nư c
+ màng th ng khi l p
mu i, n u không ñư c
+ màng già tr l c l n, hydro khuy ch thay màng
tán sang
7. Nhi t ñ t m ñ ng T m ñ ng ti p xúc không t t
Xi t ch t ch ti p xúc
cao
8. PH2 > 15mmH2O
+ ng nhánh hydro b t t
+ thay ng nhánh
+ b ph n x lí hydro có s c
+ ki m tra b ph n x
lí, n u th i gian ng n
không x lí ñư c, ph i
phóng không hydro
ki m tra và báo cho b
9. PCl2 > 15mmH2O
+ b ph n x lí clor có s c
+ n u PCl2 giao ñ ng là do ng th i ph n s y clor x lí
nư c b t t, hay máy l nh b t t
10. PCl2 trong thùng + t c ng nhánh clor
+ Kh ng ch PCl2
cá bi t cao
+ trong ng chung b ñ ng nư c
ñư ng ng chung âm,
+ U cao, nhi t ñ thùng cao, trong clor ñeo m t n phòng ñ c
có hơi nư c không thoát ra ñư c
và thông ng nhánh.
+ th i nư c ñ ng
+ ki m tra ñi n th .
11. Hi u su t dòng + ph n ng ph x y ra nhi u
h n ch ph n ng ph :
th p
+ clor hoà tan nhi u vì nhi t ñ th p
gia nhi t nư c mu i,
+ nư c mu i chưa b o hoà
nâng cao ch t lư ng
+ màng cách thùng ñi n gi i già
nư c mu i, ñi u ch nh
+ m c nư c mu i kh ng ch chưa m c nư c mu i thích
thích h p ho c dao ñ ng l n
h p.
12. Chênh l ch ñi n + s cách ñi n không t t ho c b k t + dùng nư c r a r i lau
th gi a các thùng tinh mu i
khô
quá l n
+ mi ng ng phun nư c mu i b k t + thay vòi phun m i,
tinh hay h ng
x lí không hi u qu
thì ki m tra ch nh lưu
13. ðư ng ng d n + nhi t ñ nư c mu i gi m th p, trong + thông ñư ng ng d n
nư c mu i b t t, nư c mu i có nhi u ion SO42- k t tinh + ñóng van thùng cao
th ng
+ do b ăn mòn
v , thay ng d n
14. Cháy ng d n hút + ñi n c m ng do s m sét
+ duy trì áp dương
khí hydro
+ xút ch y xu ng ñ t gây ti p ñ t
không cho ng n l a
cháy trong ñư ng ng

11. 55
A. Phương pháp catôt l ng Hg:
Kk nén
♣3. S n xu t khí hydroclorua và axit clohydric:
I. ði u ch khí hydroclorua:
Khí hydroclorua ñư c ñi u ch theo ph n sau:
H2 + Cl2 = 2HCl + Q
Trong công nghi p ph n ng ñư c th c hi n lò t ng h p nhi t ñ to = 2000o
2400 C, áp su t P = 1.7 atm. Khi ph n ng nhi t ñ cao như th này s t o ng n l a
màu sáng tr ng. Theo ph n ng trên thì t l H2 : Cl2 là 1 : 1, nhưng th c t khó ñi u

12. 56
ch nh. Do ñó, thông thư ng ngư i ta th c hi n ph n ng t ng h p theo ch ñ th a hydro
kho ng 3-10% (làm cho khí cl ñưa vào lò ph n ng h t, tránh gây ăn mòn thi t b ).
Có hai lo i lò t ng h p, tuỳ thu c vào cách làm l nh: làm l nh b ng không khí và
làm l nh b ng nư c.
Lo i làm l nh b ng nư c có năng su t cao hơn, nhưng có c u t o ph c t p. Còn
lo i làm l nh b ng không khí có c u t o ñơn gi n hơn.
Lo i này ñư c mô t (Hình 7-4.)
Lò thư ng b ng thép không g ho c b ng thép cacbon, g m hai hình nón c t t o
thành. Hình d ng g n gi ng v i ng n l a ñ ñ m b o nhi t ñ c a lò ñư c ñ u. Nhi t ñ
thành lò kho ng 450-500oC.
II. ði u ch axit clohydric:
Axit clohydric ñư c ñi u ch b ng cách dùng nư c h p th khí hydroclorua. Quá
trình h p th to nhi t làm cho axit sôi, nh hư ng không t t ñ n quá trình h p th . Vì
v y, c n ph i l y nhi t c a quá trình này. Tuỳ theo cách l y nhi t mà quá trình ñi u ch
axit HCl chia làm hai lo i:
- H p th ñ ng nhi t, trong ñó nhi t l y ñi b ng cách truy n nhi t qua thành h p
th . Phương th c này ñòi h i tháp ph i d n nhi t, gây ăn mòn m nh.

13. 57
- H p th ño n nhi t, trong ñó nhi t c a tháp h p th ñư c l y ñi b ng cách làm
bay hơi m t ph n nư c. Tháp h p th ki u này b ng v t li u phi kim lo i.
Axit t ng h p ñư c có n ng ñ kho ng 31-31.5%