Tài liệu trình bày các nguyên nhân và triệu chứng của bệnh đỏ mắt, cùng với hướng chẩn đoán và điều trị cho một số bệnh lý thường gặp. Đỏ mắt có thể do cương tụ mạch máu nông hoặc sâu, và các triệu chứng kèm theo như đau, chảy nước mắt, và giảm thị lực sẽ giúp xác định nguyên nhân. Việc chẩn đoán cần dựa trên triệu chứng lâm sàng cũng như kiểm tra bệnh sử và đặc điểm của tổn thương mắt.

1. CÁC NGUYÊN NHÂN
GÂY ĐỎ MẮT
BS. LÂM THỊ NGỌC BÍCH

2. MỤC TIÊU
Nêu được chẩn đoán một số bệnh đỏ mắt
thường gặp
Nguyên tắc xử trí một số bệnh đỏ mắt

3. ĐẠI CƯƠNG
 Đỏ mắt là một trong những lý do thường gặp
khiến bệnh nhân đến khám
 Nguyên nhân: do hệ mạch máu cương tụ
 Tùy theo nguyên nhân gây đỏ mắt sẽ có các biểu
hiện cương tụ khác nhau

4. ĐẠI CƯƠNG
 Cương tụ nông ( cương tụ kết mạc) : do hệ mạch
nông của KM cương tụ, đỏ sậm ở cùng đồ và
nhạt màu dần khi đến rìa giác củng mạc màu đỏ
tươi. Khi nhỏ Adrenalin 0.1%  mạch máu co
lại và KM trắng. Thường gặp trong viêm kết mạc
 Cương tụ sâu (cương tụ rìa giác mạc) : do hệ
mạch ở sâu cương tụ ( ĐM mi trước), đỏ sậm ở
quanh rìa và nhạt dần khi đến cùng đồ. Thuốc co
mạch không có tác dụng.Thường gặp trong:
Glaucoma, viêm mống mắt thể mi, viêm loét
GM

5. HÌNH THÁI HỌC
 Đỏ kết mạc khu trú
 Xuất huyết dưới kết mạc
 Viêm thượng củng mạc
 Đỏ kết mạc lan tỏa:
 Viêm kết mạc
 Đỏ kết mạc với vòng cương tụ quanh rìa:
 Viêm giác mạc
 Viêm mống mắt thể mi
 Glaucoma cấp

6. ĐỎ KẾT MẠC KHU TRÚ

7. PHÙ KM, ĐỎ KM LAN TỎA

8. CƯƠNG TỤ RÌA

9. CHẨN ĐOÁN
 Hỏi bệnh
 Xuất hiện đột ngột hay từ từ
 Đỏ mắt đơn thuần hay kèm theo triệu chứng
gì khác
 Mắt có đau hay không
 Có giảm thị lực không
 Yếu tố dịch tễ ( gia đình hoặc trong cộng đồng
đang có dịch đau mắt đỏ…)
 Tiền sử bệnh ở mắt và toàn thân

10. CHẨN ĐOÁN
 Khám 2 mắt và so sánh
 Khám theo thứ tự từng mắt
 Lật mi, xác định vị trí đỏ
 Chú ý các dấu hiệu: chảy nước mắt, sợ ánh sánh,
co quắp mi  Viêm giác mạc? Tra Fluorescein
kiểm tra có loét giác mạc không

11. CÁC HÌNH THÁI LÂM SÀNG

12. ĐỎ MẮT, KHÔNG ĐAU,
KHÔNG GIẢM THỊ LỰC

13. XUẤT HUYẾT DƯỚI KẾT MẠC
Nguyên nhân:
 Do thành mạch dễ vỡ
 Do chấn thương:
 Trực tiếp nhãn cầu: bỏng mắt & dị vật
 Gián tiếp vùng mặt và sọ não
 Tăng áp lực hệ tĩnh mạch: chấn thương
ngực, sinh khó
 Bệnh toàn thân: cao huyết áp, đái tháo
đường, rối loạn đông máu
Triệu chứng chủ quan: cộm
Triệu chứng khách quan: KM xuất huyết toàn
dộ hay khu trú
Điều trị: tùy theo nguyên nhân, máu tự hấp thu
trong vòng 1 đến 2 tuần

14. VIÊM KẾT MẠC
Triệu chứng chức năng:
 Cảm giác cộm, nóng
ngứa, nặng mi
 Khó chịu như có dị vật
 Sợ ánh sáng, chảy nước
mắt
 Đau ( biến chứng GM)
 Nhìn mờ (-) : Viêm KM
đơn thuần

15. VIÊM KẾT MẠC
Triệu chứng thực thể:
 Ghèn: loãng,nhày, mủ
màu trắng
sữa,vàng,xanh nhạt
 Giả mạc
 Phù kết mạc nhãn cầu
 Kết mạc cương tụ
nông

16. MỘT SỐ BỆNH ĐỎ MẮT VÀ
CHẢY NƯỚC MẮT
 Viêm bờ mi
 Lẹo
 Chắp
 Tắc ống dẫn lệ
 Dị vật kết mạc

17. VIÊM BỜ MI

18. MỘNG THỊT

19. VIÊM TÚI LỆ CẤP + DÒ RA DA

20. ĐỎ MẮT, ĐAU NHỨC,
KHÔNG GIẢM THỊ LỰC

21. VIÊM THƯỢNG CỦNG MẠC
VTCM ĐƠN THUẦN
 Phản ứng viêm lành tính ở người
trẻ, tự giảm đi sau 7 – 10 ngày
 Hay tái phát
 TCCN: chảy nước mắt & sợ ánh
sáng, nhìn mờ (-)
 TCTT: mạch máu cương tụ và
phù KM khu trú hay lan tỏa

22. VIÊM THƯỢNG CỦNG MẠC
VTCM dạng hạt:
 5% có bệnh của hệ tạo
keo ( viêm khớp dạng
thấp)
 7% bị nhiễm Herpes
Zoster trước đó
 3% có bệnh Gout

23. VIÊM THƯỢNG CỦNG MẠC
VTCM dạng hạt
TCCN:
 Chảy nước mắt & sợ ánh sáng
(+++)
 Có thể ảnh hưởng đến thị lực
TCTT:
 Hạt gồ lên dưới KM, tân mạch
xung quanh, rất đau
 KM cương tụ rìa, phù nề thượng
CM quanh rìa  biến chứng
GM (+/-)
 Phần lớn VTCM giảm bệnh sau
3-6 tuần không có biến chứng
 7% có thể gây viêm màng bồ
đào

24. VIÊM CỦNG MẠC
 Thường ở phụ nữ, tuổi từ 40-
60, có bệnh toàn thân
 50% bệnh gặp ở 2 mắt
 VCM lan tỏa # 40% ( nhẹ nhất)
 VCM dạng hạt # 45%
 VCM hoại tử hiếm: đau (+++)
& triệu chứng viêm trầm trọng
 mỏng CM và thủng nhãn cầu
TCCN: đau nhức,nhìn mờ, chảy
nước mắt, sợ ánh sáng
TCTT: KM cương tụ khu trú hay
lan tỏa

25. ĐỎ MẮT, ĐAU NHỨC,
GIẢM THỊ LỰC

26. GLAUCOMA GÓC ĐÓNG
TCCN:
 Đau, mờ, đỏ mắt
 Thấy quầng nhiều màu sắc
 Buồn nôn & nôn
TCTT:
 KM cương tụ rìa
 TL giảm, NA cao > 25 mmHg 
phù GM
 Tp nông, soi góc TP: đóng góc
 ĐT dãn méo, PXAS (-)
 Gai thi cương tụ, lõm teo gai
Điều trị : hạ nhãn áp, giảm đau, phẫu
thuật cắt bè củng mạc

27. VIÊM LOÉT GIÁC MẠC
TCCN:
 Cộm xốn, cảm giác dị vật
 Đau lan hốc mắt
 Sợ sáng và chảy nước mắt
 Nhìn mờ
TCTT:
 Mi co quắp, sưng
 KM cương tụ rìa
 Các tổn thương ở giác mạc
 TP có thể mủ (+), đục thủy dịch

28. VIÊM LOÉT GIÁC MẠC
Các tổn thương ở giác mạc:
 Thẩm lậu quanh vết loét màu xám, mờ
đục
 Nhuộm Fluorescein tổn thương bắt
màu xanh lá cây  loét
XN: soi tươi, nuôi cấy + KSĐ
ĐT: tại chỗ, toàn thân ( tùy KQ XN)
Kháng sinh
Kháng nấm
Liệt thể mi
CCĐ : corticoid

29. VIÊM MỐNG MẮT THỂ MI
TCCN:
 Đau, đỏ và sợ ánh sáng
 Đặc biệt: có phản ứng thể mi
(+)  viêm thể mi
TCTT:
 KM cương tụ rìa
 Tủa nhỏ sau GM & fibrin rải
rác trên nội mô GM, GM
trong
 NA thường thấp, có thể bình
thường hoặc tăng

30. VIÊM MỐNG MẮT THỂ MI
Tiền phòng:
 Tyndalll 1+  4+
 Fibrin đóng cục
 Mủ TP
 Màng fibrin nằm ngang ĐT hay bít
kín ĐT  mống mắt bị đẩy phồng
lên ( mống cà chua)
Dính mống sau
Mạch máu mống mắt có thể bị dãn 
xuất huyết TP tự phát
ĐT: thuốc nhỏ liệt thể mi Atropin 1%,
kháng viêm ( steroid, nonsteroid),
giảm đau, an thần.

31. ĐỎ MẮT DO CHẤN THƯƠNG
 Chấn thương đụng dập, xuất huyết tiền phòng
 Chấn thương thủng nhãn cầu

32. XUẤT HUYẾT TIỀN PHÒNG SAU
CHẤN THƯƠNG

33. CHẤN THƯƠNG THỦNG NHÃN CẦU,
PHÒI MỐNG

34. CÁC DẤU HIỆU KÈM THEO ĐỎ MẮT
 Đau nhãn cầu
 Giảm thị lực
 Bất thường nhãn áp
 Tổn thương phần trước nhãn cầu
 Vòng cương tụ rìa
 Loét giác mạc

35. CÁC BỆNH ĐỎ MẮT THƯỜNG GẶP
BỆNH LÝ ĐE DỌA THỊ
LỰC
BỆNH LÝ KHÔNG ĐE
DỌA THỊ LỰC
Xuất huyết tiền phòng Chắp, lẹo
Tổn thương giác mạc Viêm bờ mi
Viêm mống mắt Mộng thịt
Viêm củng mạc, viêm
thượng CM
Viêm kết mạc
Glaucoma góc đóng Dị vật kết mạc
Xuất huyết dưới kết mạc

36. HƯỚNG XỬ TRÍ CHUNG