NGHIÊN CỨU ĐỘ NGƯNG TẬP TIỂU CẦU ỞNGHIÊN CỨU ĐỘ NGƯNG TẬP TIỂU CẦU Ở
BỆNH NHÂN TRƯỚC VÀ SAU CAN THIỆPBỆNH NHÂN TRƯỚC VÀ SAU CAN THIỆP
ĐẶT STENT ĐỘNG MẠCH VÀNHĐẶT STENT ĐỘNG MẠCH VÀNH
LÊ TÙNG LAMLÊ TÙNG LAM
Hướng dẫn khoa họcHướng dẫn khoa học::
PGSPGS..TS. LÊ VĂN THẠCHTS. LÊ VĂN THẠCH
LUẬN VĂN THẠC SỸ Y HỌC
06/01/2012 1
®Æt vÊn ®Ò®Æt vÊn ®Ò
- Hiện nay, bệnh lý ĐMV đứng hàng đầu về tử vong ở hầuHiện nay, bệnh lý ĐMV đứng hàng đầu về tử vong ở hầu
hết các nước trên thế giới.hết các nước trên thế giới.
- Can thiệp ĐMV qua da là một phương pháp điều trị táiCan thiệp ĐMV qua da là một phương pháp điều trị tái
lưu thông mạch máu có hiệu quả.lưu thông mạch máu có hiệu quả.
- Huyết khối trong stent sau can thiệp đặt stent ĐMV làHuyết khối trong stent sau can thiệp đặt stent ĐMV là
một biến chứng nặng, tỷ lệ tử vong cao.một biến chứng nặng, tỷ lệ tử vong cao.
2
®Æt vÊn ®Ò®Æt vÊn ®Ò
- Điều trị thuốc ức chế NTTC là chỉ định bắt buộc với mọiĐiều trị thuốc ức chế NTTC là chỉ định bắt buộc với mọi
BN sau can thiệp đặt stent ĐMV.BN sau can thiệp đặt stent ĐMV.
- Phải cân nhắc giữa khả năng dự phòng huyết khối và khảPhải cân nhắc giữa khả năng dự phòng huyết khối và khả
năng tăng nguy cơ chảy máu.năng tăng nguy cơ chảy máu.
- Ở VN, có nhiều NC về độ NTTC trên các bệnh lý khácỞ VN, có nhiều NC về độ NTTC trên các bệnh lý khác
nhau.nhau.
- Chưa có NC về NTTC và mức độ đáp ứng với thuốc ứcChưa có NC về NTTC và mức độ đáp ứng với thuốc ức
chế NTTC ở BN trước và sau can thiệp đặt stent ĐMV.chế NTTC ở BN trước và sau can thiệp đặt stent ĐMV. 3
Mục tiêu của đề tài:
1. Nghiên cứu độ NTTC ở BN đau thắt ngực ổn định có
tổn thương động mạch vành được can thiệp đặt stent.
2. Tìm hiểu mức độ đáp ứng với các thuốc chống
ngưng tập tiểu cầu trên những bệnh nhân được can thiệp
đặt stent động mạch vành.
®Æt vÊn ®Ò®Æt vÊn ®Ò
4
Tæng quanTæng quan
1. Phương pháp can thiệp mạch vành qua da
1.1.1.1. Lịch sử ra đời của stent động mạch vànhLịch sử ra đời của stent động mạch vành
- Bóng nong.- Bóng nong.
- Stent thường (bare metal stent BMS).Stent thường (bare metal stent BMS).
- Stent phủ thuốc (drug eluting stent DES).Stent phủ thuốc (drug eluting stent DES).
1.2. Stent động mạch vành phủ thuốc1.2. Stent động mạch vành phủ thuốc
- Là stent kim loại được gắn các loại thuốc ngăn- Là stent kim loại được gắn các loại thuốc ngăn
ngừa sự tái hẹp: giảm tỷ lệ tái hẹp, tăng tỷ lệngừa sự tái hẹp: giảm tỷ lệ tái hẹp, tăng tỷ lệ
huyết khối, tăng thời gian dùng thuốc ƯCNTTChuyết khối, tăng thời gian dùng thuốc ƯCNTTC
5
Tæng quanTæng quan
1.1. Huyết khối sau khi can thiệp đặt stent mạch vành
qua da
1.3. Huyết khối trong stent1.3. Huyết khối trong stent
- Là một thảm họa ở BN sau can thiệp, gây NMCTLà một thảm họa ở BN sau can thiệp, gây NMCT
và đột tử.và đột tử.
- Phân loại: dựa vào thời gian xuất hiệnPhân loại: dựa vào thời gian xuất hiện
+ HK sớm (<30 ngày): do các yếu tố cơ học+ HK sớm (<30 ngày): do các yếu tố cơ học
+ HK muộn: do chậm hay không hoàn toàn quá trình+ HK muộn: do chậm hay không hoàn toàn quá trình
nội mạc hóanội mạc hóa
6
Tæng quanTæng quan
2.2. Vai trò của các thuốc chống NTTC
2.1. Quá trình hình thành huyết khối
-Bám dính của tiểu cầu với thành mạch tổn thương:
-Thụ thể tiểu cầu và hoạt hóa: Hoạt hóa các thụ thể
GP IIb/IIIa.
-Kết dính tiểu cầu: Thụ thể GP IIb/IIIa gắn
fibrinogen tạo sự kết dính TC hình thành huyết khối
2.2.2.2. Các thuốc kháng tiểu cầu
-Chống kết dính TC
-Chống hoạt hóa TC 7
Tæng quanTæng quan
Thuốc chống kết dính TC
Những chất gắn lên thụ thể GP IIb/IIIa để ngăn
cản nó gắn với fibrinogen
- Kháng thể đơn dòng: Abciximab.
- Kháng GPIIb/IIIa tự nhiên: nọc rắn
- Kháng GPIIb/IIIa tổng hợp
8
Tæng quanTæng quan
Thuốc chống hoạt hóa TC
+ Aspirin: ức chế sự tổng hợp thromboxan A2.
+ Clopidogrel: Gắn cạnh tranh với thụ thể ADP
Ức chế hoạt hóa thụ thể GP IIb IIIa trên
bề mặt TC
* Hai thuốc chống ngưng tập TC gồm aspirin và
clopidogrel: Chỉ định bắt buộc đối với những
bệnh nhân sau đặt stent ĐMV.
9
Tæng quanTæng quan
3.4. Cơ chế đề kháng thuốc ƯCNTTC3.4. Cơ chế đề kháng thuốc ƯCNTTC
- Nhóm yếu tố lâm sàng: Tuân thủ điều trị, hấp- Nhóm yếu tố lâm sàng: Tuân thủ điều trị, hấp
thu, tương tác thuốc khác.thu, tương tác thuốc khác.
- Nhóm yếu tố tế bào: Tạo và hủy TC.- Nhóm yếu tố tế bào: Tạo và hủy TC.
- Nhóm yếu tố di truyền: Gen tổng hợp enzym- Nhóm yếu tố di truyền: Gen tổng hợp enzym
CYP2C19.CYP2C19.
3.5. Xử trí đề kháng ƯCNTTC3.5. Xử trí đề kháng ƯCNTTC
- Tăng liều nạp thuốc ƯCNTTC.- Tăng liều nạp thuốc ƯCNTTC.
- Tăng liều duy trì ƯCNTTC.- Tăng liều duy trì ƯCNTTC.
10
2.1.2.1. Đối tượng nghiên cứuĐối tượng nghiên cứu
2.1.1. Nhóm bệnh nhân2.1.1. Nhóm bệnh nhân
Gồm 51 bệnh nhân ĐTNÔĐ được chụp và can thiệp ĐMV qua daGồm 51 bệnh nhân ĐTNÔĐ được chụp và can thiệp ĐMV qua da
tại bệnh viện Hữu Nghị từ tháng 3/2011 đến tháng 9/2011.tại bệnh viện Hữu Nghị từ tháng 3/2011 đến tháng 9/2011.
** Tiêu chuẩn chọn BN:Tiêu chuẩn chọn BN:
- Có cơn đau thắt ngựcCó cơn đau thắt ngực
- Biến đổi điện tâm đồBiến đổi điện tâm đồ
- SA timSA tim
- Nghiệm pháp gắng sứcNghiệm pháp gắng sức
- Chụp MSCT 64 lớp cắtChụp MSCT 64 lớp cắt
Chụp và can thiệp đặt stent ĐMV thường quy với các trường hợpChụp và can thiệp đặt stent ĐMV thường quy với các trường hợp
ĐTNÔĐ có hẹp ĐMV trên 75%ĐTNÔĐ có hẹp ĐMV trên 75%
®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc
11
2.1.2.1. Đối tượng nghiên cứuĐối tượng nghiên cứu
2.1.1. Nhóm bệnh nhân2.1.1. Nhóm bệnh nhân
** TiªuchuÈnTiªuchuÈn loạiloại ttrừrừ::
- Có CCĐ dùng các thuốc chống NTTC- Có CCĐ dùng các thuốc chống NTTC
- Đã dùng thuốc có ảnh hưởng đến độ NTTC hoặc các thuốc- Đã dùng thuốc có ảnh hưởng đến độ NTTC hoặc các thuốc
chống đông máuchống đông máu
- Có các bệnh kèm theo như: bệnh lý cơ quan tạo máu, rối- Có các bệnh kèm theo như: bệnh lý cơ quan tạo máu, rối
loạn hệ thống ĐCM, suy thận nặng, suy gan nặng, cườngloạn hệ thống ĐCM, suy thận nặng, suy gan nặng, cường
giáp……giáp……
®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc
12
®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc
2.1.2.1. Đối tượng nghiên cứuĐối tượng nghiên cứu
2.1.2. Nhóm ch2.1.2. Nhóm chứngứng::
40 người bình th40 người bình thườngường đến kiểm tra sức khỏe có lứa tuổi tươngđến kiểm tra sức khỏe có lứa tuổi tương
đương với nhóm bệnh nhânđương với nhóm bệnh nhân
- Không có các bệnh lý: THA, ĐTĐ, RLCH Lipid …Không có các bệnh lý: THA, ĐTĐ, RLCH Lipid …
- Không có tiền sKhông có tiền sửử RLĐCMRLĐCM
- Không dùng các thuốc ảnh hKhông dùng các thuốc ảnh hưởngưởng đếnđến độ NTTC và các thuốcđộ NTTC và các thuốc
chống đông máu trước đó ít nhất 10 ngàychống đông máu trước đó ít nhất 10 ngày 13
®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc
3.1. P3.1. Phân loại đáp ứng với điều trị thuốc chống
NTTC (American Heart Association: AHA)
Theo sự thay đổi % độ NTTC trước và sau điều
trị (∆A)
- ∆A: ≤ 10 %: Nonresponsiveness (không đáp
ứng với thuốc- kháng)
- ∆A: 10 – 30 %: Intermediate responsiveness
(đáp ứng trung bình- kháng vừa)
- ∆A: ≥ 30 %: Responsiveness (đáp ứng tốt-
không kháng)
14
®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc
2.2. §Þa ®iÓmnghiªn cøu2.2. §Þa ®iÓmnghiªn cøu
- B- Bệnh viện Hữu Nghị Hà nộiệnh viện Hữu Nghị Hà nội
2.3. Thời gian nghiên cứu2.3. Thời gian nghiên cứu
- Tõ th¸ng 03/2011 ®Õn hÕt th¸ng 09/2011- Tõ th¸ng 03/2011 ®Õn hÕt th¸ng 09/2011
2.4. Phương pháp nghiên cứu2.4. Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu tiến cNghiên cứu tiến cứuứu, cắt ngang có, cắt ngang có đốiđối chchứngứng..
15
S Đ NGHIÊN C UƠ Ồ ỨS Đ NGHIÊN C UƠ Ồ Ứ
16
BN đau thắt ngực ổn định
Đo độ NTTC trước khi dùng thuốc ức chế NTTC
Can thiệp ĐMV qua da
Liều duy trì
clopidogrel 75 mg/ngày
Liều duy trì
clopidogrel 150 mg/ngày
Đo độ NTTC sau 3-5 ngày đặt stent
So sánh độ NTTC trước và sau đặt stent
Không đáp ứng
(∆ 2-1<10%)
Đáp ứng trung bình
(10%≤ ∆ 2-1≤ 30%)
Đáp ứng tốt
(∆ 2-1>30%)
Theo dõi: tử vong, huyết khối trong stent, chảy máu
®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc
2.5. Xử lý số liệu2.5. Xử lý số liệu
Theo phTheo phươương pháp thống kê y học trên chng pháp thống kê y học trên chươươngng
trình SPSS 16.0trình SPSS 16.0
2.6. Khía cạnh đạo đức của đề tài2.6. Khía cạnh đạo đức của đề tài
- NCNC đượcđược sựsự đồngđồng ý, hợp tác của BN và phê duyệt củaý, hợp tác của BN và phê duyệt của
lãnhlãnh đạođạo viện, khoa,bộ môn.viện, khoa,bộ môn.
- Mọi thông tinMọi thông tin đượcđược đảmđảm bảo bí mật, chỉ phục vụ mụcbảo bí mật, chỉ phục vụ mục
đíchđích NC.NC.
17
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
Đặc điểm quan sátĐặc điểm quan sát
NhNhóm bệnhóm bệnh
( X± SD)
Nhóm chứngNhóm chứng
( X± SD) PP
Tuổi 71,2 ± 8,6 73,2 ± 7,8 > 0,05
HATT mmHg 147 ± 21 122 ± 11 > 0,05
HATTr mmHg 89 ± 14 78 ± 7 > 0,05
Tần số tim 79 ± 12 71 ± 15 > 0,05
BMI 25,4 ± 1,3 23,2 ± 0,4 > 0,05
3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
Đặc điểm quan sátĐặc điểm quan sát
NhNhóm bệnhóm bệnh
( X± SD)
Nhóm chứngNhóm chứng
( X± SD) PP
SL Hồng cầu(T/l) 4,12 ± 1,2 4,4 ± 0,7 > 0,05
SL Bạch cầu(G/l) 8,2 ± 2,8 6,7 ± 1,2 > 0,05
Đường máu(mmol/l) 6,8 ± 0,92 5,32 ± 0,8 < 0,05
Cholesterol(mmol/l) 5,2 ± 0,7 4,1 ± 0,5 > 0,05
LDL-C(mmol/l) 3,8 ± 0,9 3,2 ± 0,8 > 0,05
HDL-C(mmol/l) 1,0 ± 0,25 1,4 ± 0,4 > 0,05
Triglycerid(mmol/l) 3,6 ± 0,9 2,2 ± 0,8 > 0,05
Creatinine(mmol/l) 97 ± 22,3 85 ± 16,4 > 0,05
AST (UI/l) 36,8 ± 12 28,6 ± 9,8 > 0,05
3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC
KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬNKẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
3.1.3.1. ĐặcĐặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC
TuổiTuổi
Trung bình: 71,2 ± 8,6. Kawano. K (2002): 61 ± 10
Trương Thị Minh Nguyệt (2004): 65,27 ± 9,36.
20
0 0
11.8
22.5
43.1 42.5 45.1
35
0
10
20
30
40
50
Tỷlệ%
< 45 45 - 59 60 - 74 > 74
Nhóm Bệnh
Nhóm Chứng
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
GiớiGiới
3.1. Đặc điểm chung của đối tượng NC3.1. Đặc điểm chung của đối tượng NC
NhómNhóm
NCNC
GiớiGiới
Nhóm bệnhNhóm bệnh Nhóm chứngNhóm chứng pp
nn %% nn %%
NamNam 4646 90,290,2 3434 85,085,0 > 0,05> 0,05
NữNữ 55 9,89,8 66 15,015,0 > 0,05> 0,05
Tổng sốTổng số 5151 100%100% 4040 100100
21
Nguyễn Lân Hiếu (2000) Lưu Hùng An (2001)
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
Tính chất CĐTNTính chất CĐTN nn TTû lÖû lÖ %%
Không đauKhông đau 66 11,7611,76
Đau điển hìnhĐau điển hình 1919 37,2637,26
Đau không điển hìnhĐau không điển hình 2626 50,9850,98
TængTæng 5151 100100
3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC
Tính chất cơn đau thắt ngựcTính chất cơn đau thắt ngực
22
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
Các yếu tố nguy cơCác yếu tố nguy cơ n = 51n = 51
Hút thuốc láHút thuốc lá 10/5110/51
Tăng huyết ápTăng huyết áp 44/5144/51
Đái tháo đườngĐái tháo đường 17/5117/51
RL Lipid máuRL Lipid máu 16/5116/51
Béo phìBéo phì 11/5111/51
3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC
Tần suất các yếu tố nguy cơTần suất các yếu tố nguy cơ
23
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC
Số lượng các yếu tố nguy cơSố lượng các yếu tố nguy cơ
24
27.4%
21.6%
5.9%
45.1%
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
Động mạch đặt stentĐộng mạch đặt stent nn TTû lÖû lÖ %%
Thân chungThân chung 33 3,63,6
Liên thất trướcLiên thất trước 3737 4545
MũMũ 1818 2222
Vành phảiVành phải 2424 29,429,4
Tổng sốTổng số 8282 100100
3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC
Vị trí ĐMV tổn thương đặt stentVị trí ĐMV tổn thương đặt stent
25
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC
Số lượng stent trên 1 BNSố lượng stent trên 1 BN
26
15 (29,4%)
8 (15,7%)
28 (54,9%)
1 stent
2 stent
3 stent
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
Dùng thuốc ƯC bơmDùng thuốc ƯC bơm
protonproton
nn TTû lÖû lÖ %%
Có dùngCó dùng 3333 64,7164,71
Không dùngKhông dùng 1818 35,2935,29
Tổng sốTổng số 5151 100100
3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC
Dùng thuốc ức chế bơm proton (esomeprasole 40mg/ngày)Dùng thuốc ức chế bơm proton (esomeprasole 40mg/ngày)
27
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
Liều dùngLiều dùng nn TTû lÖû lÖ %%
Clopidogrel 75mgClopidogrel 75mg 3939 76,4776,47
Clopidogrel 150mgClopidogrel 150mg 1212 23,5323,53
Tổng sốTổng số 5151 100100
3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC
Liều dùng clopidogrel hàng ngày sau đặt stentLiều dùng clopidogrel hàng ngày sau đặt stent
28
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
Biến chứngBiến chứng nn TTû lÖû lÖ %%
Tử vongTử vong 00 00
Huyết khốiHuyết khối 00 00
Chảy máuChảy máu 11 1,961,96
Không biến chứngKhông biến chứng 5050 98,0498,04
Tổng sốTổng số 5151 100100
3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC
Biến chứng sau can thiệp đặt stent ĐMVBiến chứng sau can thiệp đặt stent ĐMV
29
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
Nguyễn Thị Minh Nguyệt (2003)Nguyễn Thị Minh Nguyệt (2003)
Trần Thị Hải Hà (2004)Trần Thị Hải Hà (2004)
Douglad M (2002)Douglad M (2002)
3.2. Độ NTTC ở BN có tổn thương ĐMV trước khi3.2. Độ NTTC ở BN có tổn thương ĐMV trước khi
dùng thuốc ƯCNTTCdùng thuốc ƯCNTTC
30
Nhóm NCNhóm NC
Nhóm bệnhNhóm bệnh
(n = 51)(n = 51)
XX ± SD± SD
Nhóm chứngNhóm chứng
(n = 40)(n = 40)
XX ± SD± SD
PP
Độ NTTC(%)Độ NTTC(%) 66,5966,59 ± 13,53± 13,53 61,6561,65 ± 9,38± 9,38 < 0,05< 0,05
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
3.2. Độ NTTC theo nhóm tuổi ở BN có tổn thương ĐMV3.2. Độ NTTC theo nhóm tuổi ở BN có tổn thương ĐMV
trước khi dùng thuốc ƯCNTTCtrước khi dùng thuốc ƯCNTTC
Nhóm tuổiNhóm tuổi
45 – 5945 – 59
(n=6)(n=6)
60 -7460 -74
(n=22)(n=22)
≥ 75
(n=23) pp
XX ± SD± SD XX ± SD± SD XX ± SD± SD
Độ NTTCĐộ NTTC
(%)(%)
64,6064,60 ± 14,09± 14,09 66,3166,31 ± 13,80± 13,80 67,3767,37 ± 10,17± 10,17 > 0,05> 0,05
Trần Thị Hải Hà (2004)Trần Thị Hải Hà (2004)
Lê Văn Thạch (2005)Lê Văn Thạch (2005)
31
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
3.2. Độ NTTC theo giới ở nhóm bệnh trước khi3.2. Độ NTTC theo giới ở nhóm bệnh trước khi
dùng thuốc ƯCNTTCdùng thuốc ƯCNTTC
GiớiGiới
NamNam
(n=46)(n=46)
NữNữ
(n=5)(n=5) pp
XX ± SD± SD XX ± SD± SD
Độ NTTCĐộ NTTC
(%)(%)
66,3666,36 ± 13,82± 13,82 68,6568,65 ± 12,54± 12,54 > 0,05> 0,05
32
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
Số lượng YTNCSố lượng YTNC nn Độ NTTC (%)Độ NTTC (%) pp
00 33 65,6765,67 ± 12,61± 12,61 > 0,05> 0,05
11 1111 65,9865,98 ± 12,82± 12,82 > 0,05> 0,05
22 1414 66,5166,51 ± 13,61± 13,61 > 0,05> 0,05
≥ 3 2323 67,0567,05 ± 13,95± 13,95 > 0,05> 0,05
3.2. Độ NTTC theo số lượng yếu tố nguy cơ trước khi3.2. Độ NTTC theo số lượng yếu tố nguy cơ trước khi
dùng thuốc ƯCNTTCdùng thuốc ƯCNTTC
33
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
3.3.3.3. SLTC, Fibrinogen ở nhóm bệnh và nhóm chứngSLTC, Fibrinogen ở nhóm bệnh và nhóm chứng
trước khi dùng thuốc ức chế NTTCtrước khi dùng thuốc ức chế NTTC
34
Nhóm NCNhóm NC
Nhóm bệnhNhóm bệnh
(n = 51)(n = 51)
XX ± SD± SD
Nhóm chứngNhóm chứng
(n=40)(n=40)
XX ± SD± SD
pp
SLTC(G/l)SLTC(G/l) 242,07242,07 ± 53,48± 53,48 231,23231,23 ± 49,66± 49,66 > 0,05> 0,05
Fibrinogen(g/l)Fibrinogen(g/l) 3,643,64 ± 0,73± 0,73 2,642,64 ± 0,55± 0,55 < 0,01< 0,01
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
Tác giảTác giả Nhóm bệnhNhóm bệnh Nhóm chứngNhóm chứng pp
Margita ErikssonMargita Eriksson 3,663,66 ± 0,81± 0,81 3,253,25 ± 0,64± 0,64 < 0,001< 0,001
Simon GSimon G 3,283,28 ± 0,74± 0,74 3,003,00± 0,71± 0,71 < 0,001< 0,001
Trần Thị Hải HàTrần Thị Hải Hà 3,813,81 ± 1,37± 1,37 2,42,4 ± 0,53± 0,53 < 0,001< 0,001
Lê Thị Kim ĐàiLê Thị Kim Đài 3,733,73 ± 0,52± 0,52 3,143,14 ± 0,33± 0,33 < 0,001< 0,001
Chúng tôiChúng tôi 3,643,64 ± 0,73± 0,73 2,642,64 ± 0,55± 0,55 < 0,001< 0,001
3.2. Fibrinogen ở BN có tổn thương ĐMV của một số3.2. Fibrinogen ở BN có tổn thương ĐMV của một số
tác giả kháctác giả khác
35
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
Độ NTTC có mối tương quan thuận tương đối chặt chẽĐộ NTTC có mối tương quan thuận tương đối chặt chẽ
với nồng độ fibrinogen huyết tương (r = 0,446)với nồng độ fibrinogen huyết tương (r = 0,446)
3.3. SLTC, nồng độ Fibrinogen ở BN có tổn thương3.3. SLTC, nồng độ Fibrinogen ở BN có tổn thương
ĐMV trước khi dùng thuốc ƯCNTTCĐMV trước khi dùng thuốc ƯCNTTC
36
y = 0.011x + 2.902
0
2
4
6
8
0 20 40 60 80 100
Fibrinogen
ĐộngưngtậpTC
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
3.4. Độ NTTC, SLTC, Fibrinogen sau khi đặt stent3.4. Độ NTTC, SLTC, Fibrinogen sau khi đặt stent
ĐMV và điều trị thuốc ƯCNTTCĐMV và điều trị thuốc ƯCNTTC
37
Xét nghiệmXét nghiệm Trước điều trịTrước điều trị Sau điều trịSau điều trị pp
XX ± SD± SD XX ± SD± SD
NTTC (%)NTTC (%) 66,5966,59 ± 13,53± 13,53 38,4838,48 ± 10,17± 10,17 <0,01<0,01
SLTCSLTC 242,07242,07 ± 53,48± 53,48 221,91221,91 ± 49,25± 49,25 < 0,05< 0,05
FibrinogenFibrinogen 3,643,64 ± 0,73± 0,73 3,943,94 ± 0,76± 0,76 < 0,05< 0,05
Coulter SA (2000)
Bertram Basci (2002)
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
3.4. Độ NTTC sau khi đặt stent ĐMV và vấn đề điều3.4. Độ NTTC sau khi đặt stent ĐMV và vấn đề điều
trị phối hợp thuốc ƯCNTTC và PPItrị phối hợp thuốc ƯCNTTC và PPI
38
Xét nghiệmXét nghiệm Dùng PPIDùng PPI
(n=33)(n=33)
Không dùng PPIKhông dùng PPI
(n=18)(n=18)
pp
xx ± SD± SD XX ± SD± SD
NTTC (%)NTTC (%) 38,9038,90 ± 7,17± 7,17 34,4134,41 ± 10,20± 10,20 >0,05>0,05
Nghiên cứu OCLA (2008)( omeprazole)
Sibbing(2009)(omeprazole, pantoprazole và esomeprazole)
Simon T (2009)(MACE)
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
3.4. Độ NTTC sau khi đặt stent ĐMV và liều3.4. Độ NTTC sau khi đặt stent ĐMV và liều
clopidogrel hàng ngàyclopidogrel hàng ngày
39
Xét nghiệmXét nghiệm ClopidogrelClopidogrel
75mg/ngày75mg/ngày
(n=33)(n=33)
ClopidogrelClopidogrel
150mg/ngày150mg/ngày
(n=18)(n=18)
pp
XX ± SD± SD XX ± SD± SD
NTTC (%)NTTC (%) 40,9040,90 ± 6,25± 6,25 32,4132,41 ± 9,27± 9,27 < 0,05< 0,05
Mehta SR (2001):
Von Beckerath N (2007):MACE, CM
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
Mức độ đáp ứngMức độ đáp ứng n=51n=51 Tỷ lệ %Tỷ lệ %
Không đáp ứng (∆ A<10%) 5 9,80
Đáp ứng trung bình
(∆ A:10%-30%)
18 31,57
Đáp ứng tốt (∆ A>30%) 28 60,43
3.5. Mức độ đáp ứng với thuốc ƯCNNTC3.5. Mức độ đáp ứng với thuốc ƯCNNTC
40
Mueller (2003): 5% - 11%
Wang ZJ (2008): 16,8%vs54,7%;1,3%vs0,9% HK 1 năm.
Jaapjan D (2005): 21%
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
Mức độ đáp ứngMức độ đáp ứng n = 39n = 39 Tỷ lệ %Tỷ lệ %
Không đáp ứng
(∆ A<10%)
5 12,8
Đáp ứng trung bình
(∆ A:10%-30%)
16 41
Đáp ứng tốt
(∆ A>30%)
18 46,2
3.5. Mức độ đáp ứng với liều clopidogrel 753.5. Mức độ đáp ứng với liều clopidogrel 75
mg/ngàymg/ngày
41
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
Mức độ đáp ứngMức độ đáp ứng n = 12n = 12 Tỷ lệ %Tỷ lệ %
Không đáp ứng
(∆ A<10%)
0 0
Đáp ứng trung bình
(∆ A:10%-30%)
2 16,7
Đáp ứng tốt
(∆ A>30%)
10 83,3
3.5. Mức độ đáp ứng với liều clopidogrel 150 mg/ngày3.5. Mức độ đáp ứng với liều clopidogrel 150 mg/ngày
42
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
NhómNhóm Tỷ lệ %Tỷ lệ % pp
Clopidogrel 75mg/ngày 46,2
< 0,05
Clopidogrel 150mg/ngày 83,3
3.5. So sánh mức độ đáp ứng tốt với clopidogrel liều3.5. So sánh mức độ đáp ứng tốt với clopidogrel liều
hàng ngày khác nhauhàng ngày khác nhau
43
Tavassoli. N và CS (2010)
KÕt qu¶ vµ bµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn
3.5. Mức độ đáp ứng với thuốc chống NTTC3.5. Mức độ đáp ứng với thuốc chống NTTC
44
Thời điểmThời điểm
Nhóm đáp ứngNhóm đáp ứng
NTTC trước khiNTTC trước khi
dùng thuốc (%)dùng thuốc (%)
NTTC sau khiNTTC sau khi
dùng thuốc(%)dùng thuốc(%)
pp
Không đáp ứngKhông đáp ứng 62,1562,15 ± 7,53± 7,53 55,0455,04 ± 5,34± 5,34 > 0,05> 0,05
Đáp ứng TBĐáp ứng TB 63,2263,22 ± 5,34± 5,34 41,2541,25 ± 6,28± 6,28 < 0,05< 0,05
Đáp ứng tốtĐáp ứng tốt 72,472,4 ± 9,39± 9,39 33,5033,50 ± 9,06± 9,06 < 0,01< 0,01
Gurbel. PA (2007).
Paul. A (2005).
KÕt luËnKÕt luËn
1.1. Độ NTTC ở BN ĐTNÔĐ có tổn thương ĐMV được can thiệpĐộ NTTC ở BN ĐTNÔĐ có tổn thương ĐMV được can thiệp
đặt stentđặt stent
+ Độ NTTC ở BN ĐTNÔĐ tăng có ý nghĩa thống kê so với+ Độ NTTC ở BN ĐTNÔĐ tăng có ý nghĩa thống kê so với
nhóm chứng (p <0,05)nhóm chứng (p <0,05)
+ Độ NTTC có mối tương quan thuận tương đối chặt chẽ với+ Độ NTTC có mối tương quan thuận tương đối chặt chẽ với
hàm lượng fibrinogen huyết tương (r=0,446)hàm lượng fibrinogen huyết tương (r=0,446)
+ Độ NTTC có xu hướng tăng theo số lượng yếu tố nguy cơ+ Độ NTTC có xu hướng tăng theo số lượng yếu tố nguy cơ
nhưng không có ý nghĩa thống kê (p > 0,05)nhưng không có ý nghĩa thống kê (p > 0,05)
45
KÕt luËnKÕt luËn
22. Hiệu quả của thuốc chống NTTC ở nhóm BN được can thiệp. Hiệu quả của thuốc chống NTTC ở nhóm BN được can thiệp
đặt stent ĐMVđặt stent ĐMV
- Phối hợp 2 thuốc clopidogrel và aspirin làm giảm rõ rệt độ- Phối hợp 2 thuốc clopidogrel và aspirin làm giảm rõ rệt độ
NTTC tNTTC trước điều trị so với sau điều trị (p < 0,01).rước điều trị so với sau điều trị (p < 0,01).
- Liều clopidogrel 150mg/ngày làm giảm độ NTTC so với liều- Liều clopidogrel 150mg/ngày làm giảm độ NTTC so với liều
75mg/ngày (p<0,05).75mg/ngày (p<0,05).
- Liều clopidogrel 75mg/ngày: 12,82% BN không đáp ứng;- Liều clopidogrel 75mg/ngày: 12,82% BN không đáp ứng;
41,03% BN đáp ứng TB; 46,15% BN đáp ứng tốt.41,03% BN đáp ứng TB; 46,15% BN đáp ứng tốt.
- Liều clopidogrel 150mg/ngày: 16,67% BN đáp ứng TB;- Liều clopidogrel 150mg/ngày: 16,67% BN đáp ứng TB;
83,33% BN đáp ứng tốt.83,33% BN đáp ứng tốt. 46
- Nên tiến hành đo độ NTTC trên những BN đặt stent ĐMV đểNên tiến hành đo độ NTTC trên những BN đặt stent ĐMV để
phát hiện những trường hợp không đáp ứng với thuốc ƯCNTTC.phát hiện những trường hợp không đáp ứng với thuốc ƯCNTTC.
- Cân nhắc nâng liều clopidogrel lên 150mg/ngày đối với nhữngCân nhắc nâng liều clopidogrel lên 150mg/ngày đối với những
BN không đáp ứng với thuốc ƯCNTTC hoặc những BN có nguyBN không đáp ứng với thuốc ƯCNTTC hoặc những BN có nguy
cơ cao về huyết khối trong stent.cơ cao về huyết khối trong stent.
KKIẾN NGHỊIẾN NGHỊ
47
NGHIÊN CỨU ĐỘ NGƯNG TẬP TIỂU CẦU Ở BỆNH NHÂN TRƯỚC VÀ SAU CAN THIỆP ĐẶT STENT ĐỘNG MẠCH VÀNH

NGHIÊN CỨU ĐỘ NGƯNG TẬP TIỂU CẦU Ở BỆNH NHÂN TRƯỚC VÀ SAU CAN THIỆP ĐẶT STENT ĐỘNG MẠCH VÀNH

  • 1.
    NGHIÊN CỨU ĐỘNGƯNG TẬP TIỂU CẦU ỞNGHIÊN CỨU ĐỘ NGƯNG TẬP TIỂU CẦU Ở BỆNH NHÂN TRƯỚC VÀ SAU CAN THIỆPBỆNH NHÂN TRƯỚC VÀ SAU CAN THIỆP ĐẶT STENT ĐỘNG MẠCH VÀNHĐẶT STENT ĐỘNG MẠCH VÀNH LÊ TÙNG LAMLÊ TÙNG LAM Hướng dẫn khoa họcHướng dẫn khoa học:: PGSPGS..TS. LÊ VĂN THẠCHTS. LÊ VĂN THẠCH LUẬN VĂN THẠC SỸ Y HỌC 06/01/2012 1
  • 2.
    ®Æt vÊn ®Ò®ÆtvÊn ®Ò - Hiện nay, bệnh lý ĐMV đứng hàng đầu về tử vong ở hầuHiện nay, bệnh lý ĐMV đứng hàng đầu về tử vong ở hầu hết các nước trên thế giới.hết các nước trên thế giới. - Can thiệp ĐMV qua da là một phương pháp điều trị táiCan thiệp ĐMV qua da là một phương pháp điều trị tái lưu thông mạch máu có hiệu quả.lưu thông mạch máu có hiệu quả. - Huyết khối trong stent sau can thiệp đặt stent ĐMV làHuyết khối trong stent sau can thiệp đặt stent ĐMV là một biến chứng nặng, tỷ lệ tử vong cao.một biến chứng nặng, tỷ lệ tử vong cao. 2
  • 3.
    ®Æt vÊn ®Ò®ÆtvÊn ®Ò - Điều trị thuốc ức chế NTTC là chỉ định bắt buộc với mọiĐiều trị thuốc ức chế NTTC là chỉ định bắt buộc với mọi BN sau can thiệp đặt stent ĐMV.BN sau can thiệp đặt stent ĐMV. - Phải cân nhắc giữa khả năng dự phòng huyết khối và khảPhải cân nhắc giữa khả năng dự phòng huyết khối và khả năng tăng nguy cơ chảy máu.năng tăng nguy cơ chảy máu. - Ở VN, có nhiều NC về độ NTTC trên các bệnh lý khácỞ VN, có nhiều NC về độ NTTC trên các bệnh lý khác nhau.nhau. - Chưa có NC về NTTC và mức độ đáp ứng với thuốc ứcChưa có NC về NTTC và mức độ đáp ứng với thuốc ức chế NTTC ở BN trước và sau can thiệp đặt stent ĐMV.chế NTTC ở BN trước và sau can thiệp đặt stent ĐMV. 3
  • 4.
    Mục tiêu củađề tài: 1. Nghiên cứu độ NTTC ở BN đau thắt ngực ổn định có tổn thương động mạch vành được can thiệp đặt stent. 2. Tìm hiểu mức độ đáp ứng với các thuốc chống ngưng tập tiểu cầu trên những bệnh nhân được can thiệp đặt stent động mạch vành. ®Æt vÊn ®Ò®Æt vÊn ®Ò 4
  • 5.
    Tæng quanTæng quan 1.Phương pháp can thiệp mạch vành qua da 1.1.1.1. Lịch sử ra đời của stent động mạch vànhLịch sử ra đời của stent động mạch vành - Bóng nong.- Bóng nong. - Stent thường (bare metal stent BMS).Stent thường (bare metal stent BMS). - Stent phủ thuốc (drug eluting stent DES).Stent phủ thuốc (drug eluting stent DES). 1.2. Stent động mạch vành phủ thuốc1.2. Stent động mạch vành phủ thuốc - Là stent kim loại được gắn các loại thuốc ngăn- Là stent kim loại được gắn các loại thuốc ngăn ngừa sự tái hẹp: giảm tỷ lệ tái hẹp, tăng tỷ lệngừa sự tái hẹp: giảm tỷ lệ tái hẹp, tăng tỷ lệ huyết khối, tăng thời gian dùng thuốc ƯCNTTChuyết khối, tăng thời gian dùng thuốc ƯCNTTC 5
  • 6.
    Tæng quanTæng quan 1.1.Huyết khối sau khi can thiệp đặt stent mạch vành qua da 1.3. Huyết khối trong stent1.3. Huyết khối trong stent - Là một thảm họa ở BN sau can thiệp, gây NMCTLà một thảm họa ở BN sau can thiệp, gây NMCT và đột tử.và đột tử. - Phân loại: dựa vào thời gian xuất hiệnPhân loại: dựa vào thời gian xuất hiện + HK sớm (<30 ngày): do các yếu tố cơ học+ HK sớm (<30 ngày): do các yếu tố cơ học + HK muộn: do chậm hay không hoàn toàn quá trình+ HK muộn: do chậm hay không hoàn toàn quá trình nội mạc hóanội mạc hóa 6
  • 7.
    Tæng quanTæng quan 2.2.Vai trò của các thuốc chống NTTC 2.1. Quá trình hình thành huyết khối -Bám dính của tiểu cầu với thành mạch tổn thương: -Thụ thể tiểu cầu và hoạt hóa: Hoạt hóa các thụ thể GP IIb/IIIa. -Kết dính tiểu cầu: Thụ thể GP IIb/IIIa gắn fibrinogen tạo sự kết dính TC hình thành huyết khối 2.2.2.2. Các thuốc kháng tiểu cầu -Chống kết dính TC -Chống hoạt hóa TC 7
  • 8.
    Tæng quanTæng quan Thuốcchống kết dính TC Những chất gắn lên thụ thể GP IIb/IIIa để ngăn cản nó gắn với fibrinogen - Kháng thể đơn dòng: Abciximab. - Kháng GPIIb/IIIa tự nhiên: nọc rắn - Kháng GPIIb/IIIa tổng hợp 8
  • 9.
    Tæng quanTæng quan Thuốcchống hoạt hóa TC + Aspirin: ức chế sự tổng hợp thromboxan A2. + Clopidogrel: Gắn cạnh tranh với thụ thể ADP Ức chế hoạt hóa thụ thể GP IIb IIIa trên bề mặt TC * Hai thuốc chống ngưng tập TC gồm aspirin và clopidogrel: Chỉ định bắt buộc đối với những bệnh nhân sau đặt stent ĐMV. 9
  • 10.
    Tæng quanTæng quan 3.4.Cơ chế đề kháng thuốc ƯCNTTC3.4. Cơ chế đề kháng thuốc ƯCNTTC - Nhóm yếu tố lâm sàng: Tuân thủ điều trị, hấp- Nhóm yếu tố lâm sàng: Tuân thủ điều trị, hấp thu, tương tác thuốc khác.thu, tương tác thuốc khác. - Nhóm yếu tố tế bào: Tạo và hủy TC.- Nhóm yếu tố tế bào: Tạo và hủy TC. - Nhóm yếu tố di truyền: Gen tổng hợp enzym- Nhóm yếu tố di truyền: Gen tổng hợp enzym CYP2C19.CYP2C19. 3.5. Xử trí đề kháng ƯCNTTC3.5. Xử trí đề kháng ƯCNTTC - Tăng liều nạp thuốc ƯCNTTC.- Tăng liều nạp thuốc ƯCNTTC. - Tăng liều duy trì ƯCNTTC.- Tăng liều duy trì ƯCNTTC. 10
  • 11.
    2.1.2.1. Đối tượngnghiên cứuĐối tượng nghiên cứu 2.1.1. Nhóm bệnh nhân2.1.1. Nhóm bệnh nhân Gồm 51 bệnh nhân ĐTNÔĐ được chụp và can thiệp ĐMV qua daGồm 51 bệnh nhân ĐTNÔĐ được chụp và can thiệp ĐMV qua da tại bệnh viện Hữu Nghị từ tháng 3/2011 đến tháng 9/2011.tại bệnh viện Hữu Nghị từ tháng 3/2011 đến tháng 9/2011. ** Tiêu chuẩn chọn BN:Tiêu chuẩn chọn BN: - Có cơn đau thắt ngựcCó cơn đau thắt ngực - Biến đổi điện tâm đồBiến đổi điện tâm đồ - SA timSA tim - Nghiệm pháp gắng sứcNghiệm pháp gắng sức - Chụp MSCT 64 lớp cắtChụp MSCT 64 lớp cắt Chụp và can thiệp đặt stent ĐMV thường quy với các trường hợpChụp và can thiệp đặt stent ĐMV thường quy với các trường hợp ĐTNÔĐ có hẹp ĐMV trên 75%ĐTNÔĐ có hẹp ĐMV trên 75% ®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc 11
  • 12.
    2.1.2.1. Đối tượngnghiên cứuĐối tượng nghiên cứu 2.1.1. Nhóm bệnh nhân2.1.1. Nhóm bệnh nhân ** TiªuchuÈnTiªuchuÈn loạiloại ttrừrừ:: - Có CCĐ dùng các thuốc chống NTTC- Có CCĐ dùng các thuốc chống NTTC - Đã dùng thuốc có ảnh hưởng đến độ NTTC hoặc các thuốc- Đã dùng thuốc có ảnh hưởng đến độ NTTC hoặc các thuốc chống đông máuchống đông máu - Có các bệnh kèm theo như: bệnh lý cơ quan tạo máu, rối- Có các bệnh kèm theo như: bệnh lý cơ quan tạo máu, rối loạn hệ thống ĐCM, suy thận nặng, suy gan nặng, cườngloạn hệ thống ĐCM, suy thận nặng, suy gan nặng, cường giáp……giáp…… ®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc 12
  • 13.
    ®èi t­îng vµph­¬ng ph¸p nc®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc 2.1.2.1. Đối tượng nghiên cứuĐối tượng nghiên cứu 2.1.2. Nhóm ch2.1.2. Nhóm chứngứng:: 40 người bình th40 người bình thườngường đến kiểm tra sức khỏe có lứa tuổi tươngđến kiểm tra sức khỏe có lứa tuổi tương đương với nhóm bệnh nhânđương với nhóm bệnh nhân - Không có các bệnh lý: THA, ĐTĐ, RLCH Lipid …Không có các bệnh lý: THA, ĐTĐ, RLCH Lipid … - Không có tiền sKhông có tiền sửử RLĐCMRLĐCM - Không dùng các thuốc ảnh hKhông dùng các thuốc ảnh hưởngưởng đếnđến độ NTTC và các thuốcđộ NTTC và các thuốc chống đông máu trước đó ít nhất 10 ngàychống đông máu trước đó ít nhất 10 ngày 13
  • 14.
    ®èi t­îng vµph­¬ng ph¸p nc®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc 3.1. P3.1. Phân loại đáp ứng với điều trị thuốc chống NTTC (American Heart Association: AHA) Theo sự thay đổi % độ NTTC trước và sau điều trị (∆A) - ∆A: ≤ 10 %: Nonresponsiveness (không đáp ứng với thuốc- kháng) - ∆A: 10 – 30 %: Intermediate responsiveness (đáp ứng trung bình- kháng vừa) - ∆A: ≥ 30 %: Responsiveness (đáp ứng tốt- không kháng) 14
  • 15.
    ®èi t­îng vµph­¬ng ph¸p nc®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc 2.2. §Þa ®iÓmnghiªn cøu2.2. §Þa ®iÓmnghiªn cøu - B- Bệnh viện Hữu Nghị Hà nộiệnh viện Hữu Nghị Hà nội 2.3. Thời gian nghiên cứu2.3. Thời gian nghiên cứu - Tõ th¸ng 03/2011 ®Õn hÕt th¸ng 09/2011- Tõ th¸ng 03/2011 ®Õn hÕt th¸ng 09/2011 2.4. Phương pháp nghiên cứu2.4. Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu tiến cNghiên cứu tiến cứuứu, cắt ngang có, cắt ngang có đốiđối chchứngứng.. 15
  • 16.
    S Đ NGHIÊNC UƠ Ồ ỨS Đ NGHIÊN C UƠ Ồ Ứ 16 BN đau thắt ngực ổn định Đo độ NTTC trước khi dùng thuốc ức chế NTTC Can thiệp ĐMV qua da Liều duy trì clopidogrel 75 mg/ngày Liều duy trì clopidogrel 150 mg/ngày Đo độ NTTC sau 3-5 ngày đặt stent So sánh độ NTTC trước và sau đặt stent Không đáp ứng (∆ 2-1<10%) Đáp ứng trung bình (10%≤ ∆ 2-1≤ 30%) Đáp ứng tốt (∆ 2-1>30%) Theo dõi: tử vong, huyết khối trong stent, chảy máu
  • 17.
    ®èi t­îng vµph­¬ng ph¸p nc®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nc 2.5. Xử lý số liệu2.5. Xử lý số liệu Theo phTheo phươương pháp thống kê y học trên chng pháp thống kê y học trên chươươngng trình SPSS 16.0trình SPSS 16.0 2.6. Khía cạnh đạo đức của đề tài2.6. Khía cạnh đạo đức của đề tài - NCNC đượcđược sựsự đồngđồng ý, hợp tác của BN và phê duyệt củaý, hợp tác của BN và phê duyệt của lãnhlãnh đạođạo viện, khoa,bộ môn.viện, khoa,bộ môn. - Mọi thông tinMọi thông tin đượcđược đảmđảm bảo bí mật, chỉ phục vụ mụcbảo bí mật, chỉ phục vụ mục đíchđích NC.NC. 17
  • 18.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn Đặc điểm quan sátĐặc điểm quan sát NhNhóm bệnhóm bệnh ( X± SD) Nhóm chứngNhóm chứng ( X± SD) PP Tuổi 71,2 ± 8,6 73,2 ± 7,8 > 0,05 HATT mmHg 147 ± 21 122 ± 11 > 0,05 HATTr mmHg 89 ± 14 78 ± 7 > 0,05 Tần số tim 79 ± 12 71 ± 15 > 0,05 BMI 25,4 ± 1,3 23,2 ± 0,4 > 0,05 3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC
  • 19.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn Đặc điểm quan sátĐặc điểm quan sát NhNhóm bệnhóm bệnh ( X± SD) Nhóm chứngNhóm chứng ( X± SD) PP SL Hồng cầu(T/l) 4,12 ± 1,2 4,4 ± 0,7 > 0,05 SL Bạch cầu(G/l) 8,2 ± 2,8 6,7 ± 1,2 > 0,05 Đường máu(mmol/l) 6,8 ± 0,92 5,32 ± 0,8 < 0,05 Cholesterol(mmol/l) 5,2 ± 0,7 4,1 ± 0,5 > 0,05 LDL-C(mmol/l) 3,8 ± 0,9 3,2 ± 0,8 > 0,05 HDL-C(mmol/l) 1,0 ± 0,25 1,4 ± 0,4 > 0,05 Triglycerid(mmol/l) 3,6 ± 0,9 2,2 ± 0,8 > 0,05 Creatinine(mmol/l) 97 ± 22,3 85 ± 16,4 > 0,05 AST (UI/l) 36,8 ± 12 28,6 ± 9,8 > 0,05 3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC
  • 20.
    KẾT QUẢ VÀBÀN LUẬNKẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN 3.1.3.1. ĐặcĐặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC TuổiTuổi Trung bình: 71,2 ± 8,6. Kawano. K (2002): 61 ± 10 Trương Thị Minh Nguyệt (2004): 65,27 ± 9,36. 20 0 0 11.8 22.5 43.1 42.5 45.1 35 0 10 20 30 40 50 Tỷlệ% < 45 45 - 59 60 - 74 > 74 Nhóm Bệnh Nhóm Chứng
  • 21.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn GiớiGiới 3.1. Đặc điểm chung của đối tượng NC3.1. Đặc điểm chung của đối tượng NC NhómNhóm NCNC GiớiGiới Nhóm bệnhNhóm bệnh Nhóm chứngNhóm chứng pp nn %% nn %% NamNam 4646 90,290,2 3434 85,085,0 > 0,05> 0,05 NữNữ 55 9,89,8 66 15,015,0 > 0,05> 0,05 Tổng sốTổng số 5151 100%100% 4040 100100 21 Nguyễn Lân Hiếu (2000) Lưu Hùng An (2001)
  • 22.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn Tính chất CĐTNTính chất CĐTN nn TTû lÖû lÖ %% Không đauKhông đau 66 11,7611,76 Đau điển hìnhĐau điển hình 1919 37,2637,26 Đau không điển hìnhĐau không điển hình 2626 50,9850,98 TængTæng 5151 100100 3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC Tính chất cơn đau thắt ngựcTính chất cơn đau thắt ngực 22
  • 23.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn Các yếu tố nguy cơCác yếu tố nguy cơ n = 51n = 51 Hút thuốc láHút thuốc lá 10/5110/51 Tăng huyết ápTăng huyết áp 44/5144/51 Đái tháo đườngĐái tháo đường 17/5117/51 RL Lipid máuRL Lipid máu 16/5116/51 Béo phìBéo phì 11/5111/51 3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC Tần suất các yếu tố nguy cơTần suất các yếu tố nguy cơ 23
  • 24.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn 3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC Số lượng các yếu tố nguy cơSố lượng các yếu tố nguy cơ 24 27.4% 21.6% 5.9% 45.1%
  • 25.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn Động mạch đặt stentĐộng mạch đặt stent nn TTû lÖû lÖ %% Thân chungThân chung 33 3,63,6 Liên thất trướcLiên thất trước 3737 4545 MũMũ 1818 2222 Vành phảiVành phải 2424 29,429,4 Tổng sốTổng số 8282 100100 3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC Vị trí ĐMV tổn thương đặt stentVị trí ĐMV tổn thương đặt stent 25
  • 26.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn 3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC Số lượng stent trên 1 BNSố lượng stent trên 1 BN 26 15 (29,4%) 8 (15,7%) 28 (54,9%) 1 stent 2 stent 3 stent
  • 27.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn Dùng thuốc ƯC bơmDùng thuốc ƯC bơm protonproton nn TTû lÖû lÖ %% Có dùngCó dùng 3333 64,7164,71 Không dùngKhông dùng 1818 35,2935,29 Tổng sốTổng số 5151 100100 3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC Dùng thuốc ức chế bơm proton (esomeprasole 40mg/ngày)Dùng thuốc ức chế bơm proton (esomeprasole 40mg/ngày) 27
  • 28.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn Liều dùngLiều dùng nn TTû lÖû lÖ %% Clopidogrel 75mgClopidogrel 75mg 3939 76,4776,47 Clopidogrel 150mgClopidogrel 150mg 1212 23,5323,53 Tổng sốTổng số 5151 100100 3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC Liều dùng clopidogrel hàng ngày sau đặt stentLiều dùng clopidogrel hàng ngày sau đặt stent 28
  • 29.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn Biến chứngBiến chứng nn TTû lÖû lÖ %% Tử vongTử vong 00 00 Huyết khốiHuyết khối 00 00 Chảy máuChảy máu 11 1,961,96 Không biến chứngKhông biến chứng 5050 98,0498,04 Tổng sốTổng số 5151 100100 3.1. Đặc3.1. Đặc đđiểm chung của đối tượng NCiểm chung của đối tượng NC Biến chứng sau can thiệp đặt stent ĐMVBiến chứng sau can thiệp đặt stent ĐMV 29
  • 30.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn Nguyễn Thị Minh Nguyệt (2003)Nguyễn Thị Minh Nguyệt (2003) Trần Thị Hải Hà (2004)Trần Thị Hải Hà (2004) Douglad M (2002)Douglad M (2002) 3.2. Độ NTTC ở BN có tổn thương ĐMV trước khi3.2. Độ NTTC ở BN có tổn thương ĐMV trước khi dùng thuốc ƯCNTTCdùng thuốc ƯCNTTC 30 Nhóm NCNhóm NC Nhóm bệnhNhóm bệnh (n = 51)(n = 51) XX ± SD± SD Nhóm chứngNhóm chứng (n = 40)(n = 40) XX ± SD± SD PP Độ NTTC(%)Độ NTTC(%) 66,5966,59 ± 13,53± 13,53 61,6561,65 ± 9,38± 9,38 < 0,05< 0,05
  • 31.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn 3.2. Độ NTTC theo nhóm tuổi ở BN có tổn thương ĐMV3.2. Độ NTTC theo nhóm tuổi ở BN có tổn thương ĐMV trước khi dùng thuốc ƯCNTTCtrước khi dùng thuốc ƯCNTTC Nhóm tuổiNhóm tuổi 45 – 5945 – 59 (n=6)(n=6) 60 -7460 -74 (n=22)(n=22) ≥ 75 (n=23) pp XX ± SD± SD XX ± SD± SD XX ± SD± SD Độ NTTCĐộ NTTC (%)(%) 64,6064,60 ± 14,09± 14,09 66,3166,31 ± 13,80± 13,80 67,3767,37 ± 10,17± 10,17 > 0,05> 0,05 Trần Thị Hải Hà (2004)Trần Thị Hải Hà (2004) Lê Văn Thạch (2005)Lê Văn Thạch (2005) 31
  • 32.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn 3.2. Độ NTTC theo giới ở nhóm bệnh trước khi3.2. Độ NTTC theo giới ở nhóm bệnh trước khi dùng thuốc ƯCNTTCdùng thuốc ƯCNTTC GiớiGiới NamNam (n=46)(n=46) NữNữ (n=5)(n=5) pp XX ± SD± SD XX ± SD± SD Độ NTTCĐộ NTTC (%)(%) 66,3666,36 ± 13,82± 13,82 68,6568,65 ± 12,54± 12,54 > 0,05> 0,05 32
  • 33.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn Số lượng YTNCSố lượng YTNC nn Độ NTTC (%)Độ NTTC (%) pp 00 33 65,6765,67 ± 12,61± 12,61 > 0,05> 0,05 11 1111 65,9865,98 ± 12,82± 12,82 > 0,05> 0,05 22 1414 66,5166,51 ± 13,61± 13,61 > 0,05> 0,05 ≥ 3 2323 67,0567,05 ± 13,95± 13,95 > 0,05> 0,05 3.2. Độ NTTC theo số lượng yếu tố nguy cơ trước khi3.2. Độ NTTC theo số lượng yếu tố nguy cơ trước khi dùng thuốc ƯCNTTCdùng thuốc ƯCNTTC 33
  • 34.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn 3.3.3.3. SLTC, Fibrinogen ở nhóm bệnh và nhóm chứngSLTC, Fibrinogen ở nhóm bệnh và nhóm chứng trước khi dùng thuốc ức chế NTTCtrước khi dùng thuốc ức chế NTTC 34 Nhóm NCNhóm NC Nhóm bệnhNhóm bệnh (n = 51)(n = 51) XX ± SD± SD Nhóm chứngNhóm chứng (n=40)(n=40) XX ± SD± SD pp SLTC(G/l)SLTC(G/l) 242,07242,07 ± 53,48± 53,48 231,23231,23 ± 49,66± 49,66 > 0,05> 0,05 Fibrinogen(g/l)Fibrinogen(g/l) 3,643,64 ± 0,73± 0,73 2,642,64 ± 0,55± 0,55 < 0,01< 0,01
  • 35.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn Tác giảTác giả Nhóm bệnhNhóm bệnh Nhóm chứngNhóm chứng pp Margita ErikssonMargita Eriksson 3,663,66 ± 0,81± 0,81 3,253,25 ± 0,64± 0,64 < 0,001< 0,001 Simon GSimon G 3,283,28 ± 0,74± 0,74 3,003,00± 0,71± 0,71 < 0,001< 0,001 Trần Thị Hải HàTrần Thị Hải Hà 3,813,81 ± 1,37± 1,37 2,42,4 ± 0,53± 0,53 < 0,001< 0,001 Lê Thị Kim ĐàiLê Thị Kim Đài 3,733,73 ± 0,52± 0,52 3,143,14 ± 0,33± 0,33 < 0,001< 0,001 Chúng tôiChúng tôi 3,643,64 ± 0,73± 0,73 2,642,64 ± 0,55± 0,55 < 0,001< 0,001 3.2. Fibrinogen ở BN có tổn thương ĐMV của một số3.2. Fibrinogen ở BN có tổn thương ĐMV của một số tác giả kháctác giả khác 35
  • 36.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn Độ NTTC có mối tương quan thuận tương đối chặt chẽĐộ NTTC có mối tương quan thuận tương đối chặt chẽ với nồng độ fibrinogen huyết tương (r = 0,446)với nồng độ fibrinogen huyết tương (r = 0,446) 3.3. SLTC, nồng độ Fibrinogen ở BN có tổn thương3.3. SLTC, nồng độ Fibrinogen ở BN có tổn thương ĐMV trước khi dùng thuốc ƯCNTTCĐMV trước khi dùng thuốc ƯCNTTC 36 y = 0.011x + 2.902 0 2 4 6 8 0 20 40 60 80 100 Fibrinogen ĐộngưngtậpTC
  • 37.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn 3.4. Độ NTTC, SLTC, Fibrinogen sau khi đặt stent3.4. Độ NTTC, SLTC, Fibrinogen sau khi đặt stent ĐMV và điều trị thuốc ƯCNTTCĐMV và điều trị thuốc ƯCNTTC 37 Xét nghiệmXét nghiệm Trước điều trịTrước điều trị Sau điều trịSau điều trị pp XX ± SD± SD XX ± SD± SD NTTC (%)NTTC (%) 66,5966,59 ± 13,53± 13,53 38,4838,48 ± 10,17± 10,17 <0,01<0,01 SLTCSLTC 242,07242,07 ± 53,48± 53,48 221,91221,91 ± 49,25± 49,25 < 0,05< 0,05 FibrinogenFibrinogen 3,643,64 ± 0,73± 0,73 3,943,94 ± 0,76± 0,76 < 0,05< 0,05 Coulter SA (2000) Bertram Basci (2002)
  • 38.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn 3.4. Độ NTTC sau khi đặt stent ĐMV và vấn đề điều3.4. Độ NTTC sau khi đặt stent ĐMV và vấn đề điều trị phối hợp thuốc ƯCNTTC và PPItrị phối hợp thuốc ƯCNTTC và PPI 38 Xét nghiệmXét nghiệm Dùng PPIDùng PPI (n=33)(n=33) Không dùng PPIKhông dùng PPI (n=18)(n=18) pp xx ± SD± SD XX ± SD± SD NTTC (%)NTTC (%) 38,9038,90 ± 7,17± 7,17 34,4134,41 ± 10,20± 10,20 >0,05>0,05 Nghiên cứu OCLA (2008)( omeprazole) Sibbing(2009)(omeprazole, pantoprazole và esomeprazole) Simon T (2009)(MACE)
  • 39.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn 3.4. Độ NTTC sau khi đặt stent ĐMV và liều3.4. Độ NTTC sau khi đặt stent ĐMV và liều clopidogrel hàng ngàyclopidogrel hàng ngày 39 Xét nghiệmXét nghiệm ClopidogrelClopidogrel 75mg/ngày75mg/ngày (n=33)(n=33) ClopidogrelClopidogrel 150mg/ngày150mg/ngày (n=18)(n=18) pp XX ± SD± SD XX ± SD± SD NTTC (%)NTTC (%) 40,9040,90 ± 6,25± 6,25 32,4132,41 ± 9,27± 9,27 < 0,05< 0,05 Mehta SR (2001): Von Beckerath N (2007):MACE, CM
  • 40.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn Mức độ đáp ứngMức độ đáp ứng n=51n=51 Tỷ lệ %Tỷ lệ % Không đáp ứng (∆ A<10%) 5 9,80 Đáp ứng trung bình (∆ A:10%-30%) 18 31,57 Đáp ứng tốt (∆ A>30%) 28 60,43 3.5. Mức độ đáp ứng với thuốc ƯCNNTC3.5. Mức độ đáp ứng với thuốc ƯCNNTC 40 Mueller (2003): 5% - 11% Wang ZJ (2008): 16,8%vs54,7%;1,3%vs0,9% HK 1 năm. Jaapjan D (2005): 21%
  • 41.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn Mức độ đáp ứngMức độ đáp ứng n = 39n = 39 Tỷ lệ %Tỷ lệ % Không đáp ứng (∆ A<10%) 5 12,8 Đáp ứng trung bình (∆ A:10%-30%) 16 41 Đáp ứng tốt (∆ A>30%) 18 46,2 3.5. Mức độ đáp ứng với liều clopidogrel 753.5. Mức độ đáp ứng với liều clopidogrel 75 mg/ngàymg/ngày 41
  • 42.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn Mức độ đáp ứngMức độ đáp ứng n = 12n = 12 Tỷ lệ %Tỷ lệ % Không đáp ứng (∆ A<10%) 0 0 Đáp ứng trung bình (∆ A:10%-30%) 2 16,7 Đáp ứng tốt (∆ A>30%) 10 83,3 3.5. Mức độ đáp ứng với liều clopidogrel 150 mg/ngày3.5. Mức độ đáp ứng với liều clopidogrel 150 mg/ngày 42
  • 43.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn NhómNhóm Tỷ lệ %Tỷ lệ % pp Clopidogrel 75mg/ngày 46,2 < 0,05 Clopidogrel 150mg/ngày 83,3 3.5. So sánh mức độ đáp ứng tốt với clopidogrel liều3.5. So sánh mức độ đáp ứng tốt với clopidogrel liều hàng ngày khác nhauhàng ngày khác nhau 43 Tavassoli. N và CS (2010)
  • 44.
    KÕt qu¶ vµbµn luËnKÕt qu¶ vµ bµn luËn 3.5. Mức độ đáp ứng với thuốc chống NTTC3.5. Mức độ đáp ứng với thuốc chống NTTC 44 Thời điểmThời điểm Nhóm đáp ứngNhóm đáp ứng NTTC trước khiNTTC trước khi dùng thuốc (%)dùng thuốc (%) NTTC sau khiNTTC sau khi dùng thuốc(%)dùng thuốc(%) pp Không đáp ứngKhông đáp ứng 62,1562,15 ± 7,53± 7,53 55,0455,04 ± 5,34± 5,34 > 0,05> 0,05 Đáp ứng TBĐáp ứng TB 63,2263,22 ± 5,34± 5,34 41,2541,25 ± 6,28± 6,28 < 0,05< 0,05 Đáp ứng tốtĐáp ứng tốt 72,472,4 ± 9,39± 9,39 33,5033,50 ± 9,06± 9,06 < 0,01< 0,01 Gurbel. PA (2007). Paul. A (2005).
  • 45.
    KÕt luËnKÕt luËn 1.1.Độ NTTC ở BN ĐTNÔĐ có tổn thương ĐMV được can thiệpĐộ NTTC ở BN ĐTNÔĐ có tổn thương ĐMV được can thiệp đặt stentđặt stent + Độ NTTC ở BN ĐTNÔĐ tăng có ý nghĩa thống kê so với+ Độ NTTC ở BN ĐTNÔĐ tăng có ý nghĩa thống kê so với nhóm chứng (p <0,05)nhóm chứng (p <0,05) + Độ NTTC có mối tương quan thuận tương đối chặt chẽ với+ Độ NTTC có mối tương quan thuận tương đối chặt chẽ với hàm lượng fibrinogen huyết tương (r=0,446)hàm lượng fibrinogen huyết tương (r=0,446) + Độ NTTC có xu hướng tăng theo số lượng yếu tố nguy cơ+ Độ NTTC có xu hướng tăng theo số lượng yếu tố nguy cơ nhưng không có ý nghĩa thống kê (p > 0,05)nhưng không có ý nghĩa thống kê (p > 0,05) 45
  • 46.
    KÕt luËnKÕt luËn 22.Hiệu quả của thuốc chống NTTC ở nhóm BN được can thiệp. Hiệu quả của thuốc chống NTTC ở nhóm BN được can thiệp đặt stent ĐMVđặt stent ĐMV - Phối hợp 2 thuốc clopidogrel và aspirin làm giảm rõ rệt độ- Phối hợp 2 thuốc clopidogrel và aspirin làm giảm rõ rệt độ NTTC tNTTC trước điều trị so với sau điều trị (p < 0,01).rước điều trị so với sau điều trị (p < 0,01). - Liều clopidogrel 150mg/ngày làm giảm độ NTTC so với liều- Liều clopidogrel 150mg/ngày làm giảm độ NTTC so với liều 75mg/ngày (p<0,05).75mg/ngày (p<0,05). - Liều clopidogrel 75mg/ngày: 12,82% BN không đáp ứng;- Liều clopidogrel 75mg/ngày: 12,82% BN không đáp ứng; 41,03% BN đáp ứng TB; 46,15% BN đáp ứng tốt.41,03% BN đáp ứng TB; 46,15% BN đáp ứng tốt. - Liều clopidogrel 150mg/ngày: 16,67% BN đáp ứng TB;- Liều clopidogrel 150mg/ngày: 16,67% BN đáp ứng TB; 83,33% BN đáp ứng tốt.83,33% BN đáp ứng tốt. 46
  • 47.
    - Nên tiếnhành đo độ NTTC trên những BN đặt stent ĐMV đểNên tiến hành đo độ NTTC trên những BN đặt stent ĐMV để phát hiện những trường hợp không đáp ứng với thuốc ƯCNTTC.phát hiện những trường hợp không đáp ứng với thuốc ƯCNTTC. - Cân nhắc nâng liều clopidogrel lên 150mg/ngày đối với nhữngCân nhắc nâng liều clopidogrel lên 150mg/ngày đối với những BN không đáp ứng với thuốc ƯCNTTC hoặc những BN có nguyBN không đáp ứng với thuốc ƯCNTTC hoặc những BN có nguy cơ cao về huyết khối trong stent.cơ cao về huyết khối trong stent. KKIẾN NGHỊIẾN NGHỊ 47