үйлдвэрлэлийн бие даалтын бодлого

1. Áîäëîãî 1
ªãºãäñºí íü: Õóâèàðàà íîãîî ëààçàëæ áîðëóóëäàã 2 àæèë÷èí 30 ìèíóòàíä 40 êã
íîãîî ëààçàëæ áîëîâñðóóëæýý.
Îëîõ íü: 1. Íýã õ¿í öàãò õýäèé õýìæýýíèé á¿òýýãäýõ¿¿í ¿éëäâýðëýæ âý?
2. Íýã àæèë÷èí õýäèé õýìæýýíèé á¿òýýãäýõ¿¿í ¿éëäâýðëýæ âý?
3. Òýä 30 ìèíóòàíä 50 êã íîãîî áîëîâñðóóëñàí ãýâýë õºäºëìºðèéí
á¿òýýìæèéí äýýðõè ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä õýäýí õóâèà𠺺ð÷ëºãäñºí áý?
4. Òýä 1 àæèë÷èí íýìæ àæèëëóóëñàí ãýâýë á¿òýýìæ ÿìàð õýìæýýãýýð
ººð÷ëºãäºõ âý?
Áîäëîãî 2
ªãºãäñºí íü: Ãàçàð òàðèàëàí ýðõýëäýã “À” êîìïàíèéí òàéëàíò îíû ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä
á¿òýýãäýõ¿¿íèé òºð뺺ð äàðààõ õ¿ñíýãòýíä ºãºãäæýý.
áîðëóóëàõ ¿íý /òºã./
1 àæèë÷íû äóíäàæ
á¿òýýãäýõ¿¿íèéã
Á¿òýýã,ïýõ¿¿íèé
Áåíçèí Äèçåëü ò¿ëø
á¿òýýãäýõ¿¿íèé
¯éëäâýðëýñýí
öàëèí /òºãðºã/
¯ðèéí çàðäàë
õýìæýý /òîíí/
/ñàÿ òºãðºã/
Àæèë÷èí
òºðºë
Íýã êã
¿íý /òºãðºã/
¿íý /òºãðºã/
Íýãæèéí
Íýãæèéí
Õýìæýý
Õýìæýý
/òîíí/
/òîíí/
Ìàíæèí 1000 òí 10 1.6 3.0 5.0 150
Òºìñ 5000 òí 30 60000 5.0 800 10.0 680 7.5 300
Áàéöàà 500 òí 10 0.5 1.0 6.0 300
Îëîõ íü: 1. Õýñýã÷èëñýí á¿òýýìæèéã îë
2. Îëîí õ¿÷èí ç¿éëèéí á¿òýýìæèéã îë
3. Íèéò á¿òýýìæèéã òîäîðõîéëæ ä¿ãíýëò ºã.
Бодлого-3
Ñïèðò áàë áóðàì øèíý áºã뺺 íýâòð¿¿ëñýí áºãººä ººðñ人 ¿éëäâýðëýõ, ýñâýë ãàäíààñ
õóäàëäàí àâàõ òàëààð øèéäâýð ãàðãàõ øààðäëàãàòàé áîëæýý. Õýðýâ ãàäíààñ õóäàëäàí
àâáàë íýã øèðõýã áºã뺺ã 80 òºãðºãººð àâíà. Õàðèí õºðºí㺠îðóóëàëò õèéæ ººðñ人
¿éëäâýðëýâýë 35 òºãðºãººð ¿éëäâýðëýíý. ªºðºº ¿éëäâýðëýâýë äàðààõ õî¸ð òºðëèéí
òîíîã òºõººðºìæèéã àøèãëàõ áîëîìæòîé.
1. Õàãàñ àâòîìàò àæèëëàãààòàé æèæèã îâðûí ìàøèí.
2. Á¿ðýí àâòîìàò àæèëëàãààòàé õ¿÷èí ÷àäàë èõòýé ìàøèí
Íýãä¿ãýýð ìàøèíûã àâáàë íýã á¿ðèéã íü 10 ñàÿ òºãðºãººð õóäàëäïàí àâ÷ íýãæ
á¿òýýãäýõ¿¿íä18 òºãðºãíèé õóâüñàõ çàðäàë ãàðãàíà. Õî¸ð äàõü ìàøèíûã íýâòð¿¿ëáýë íýã
á¿ðèéã íü 20 ñàÿ òºãðºãººð àâ÷ íýãæ á¿òýýãäýõ¿¿íä 15 òºãðºãíèé õóâüñàõ çàðäàë ãàðãàí
¿éëäâýðëýõ áîëîìæòîé.
Òóñ êîìïàíè æèëä 450 000 - 500 000 ø áºã뺺 õýðýãëýäýã. Ýíý ìýäýýëëèéã àøèãëàí
1. Áºã뺺㠺ºðºº ¿éëäâýðëýõ ¿¿?, ýñâýë õóäàëäàí àâàõ óó ãýäýã òàëààð
øèéäâýð ãàðãà.
2. Õýðýâ áºã뺺㠺ºðºº ¿éëäâýðëýâýë ÿìàð òîíîã òºõººðºìæ õóäàëäàí
àâàõ íü çîõèñòîéã ãðàôèê äýýð çàðäëûí øèíæèëãýý õèéæ òîäîðõîéë.
Бодлого-4
Ãàçàð òàðèàëàí ýðõýëäýã êîìïàíè òðàêòîð õóäàëäàí àâàõ áîëæýý. Õýðýâ ÄÒ-75 òðàêòîð
õóäàëäàí àâáàë íýã á¿ðèéã íü 6 ñàÿ òºãðºãººð, ÌÒÇ-80 òðàêòîðûã àâáàë íýã á¿ðèéã íü 4,5
ñàÿ òºãðºãººð, Ò-150 àâáàë íýã á¿ðèéã íü 9 ñàÿ òºãðºãººð, 1 ãà ãàçàð áîëîâñðóóëàõàä
ãàðàõ çàðäàë íü ÄÒ-75 òðàêòîðò 75 ìí òºãðºã, ÌÒÇ-85 77 ìÿí.òºãðºã, Ò-150 60 ìÿíãàí

2. òºãðºã бà 100-1000 ãà-ä òàðèàëàëò õèéïäýã бîë àëü òðàêòîðèéã ñîíãîæ àâàõûã çàðäëûí
øèíæèëãýý õèéæ òîäîðõîéëîæ ãðàôèê çóðæ òàéëáàðëà.
Бодлого-5
ªãºãäñºí íü: “Ñ¿¿í б¿òýýãäýõ¿¿í” ÕÕÊ-íû ºíãºðñºí 2 æèëèéí çàðèì ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ºãºãäæýý.
Òîîöîî õèéõäýý: íýã àæèë÷íû ºäðèéí öàëèí 4500 òºãðºã (ÍÄØ îðîîã¿é), íýã øèðõýã íèéëýã
óóòíû ¿íý 18 òºãðºã, íýã êã õóóðàé ñ¿¿ 2200 òºãðºã, íýã êâò öàõèëãààíû ¿íý 60 òºãðºã, íýã
õîíîãò 8 öàã àæèëëàíà, íýã ë ñ¿¿ã 550 òºãðºãººð áîðëóóëíà ãýæ ¿çíý.
Õýìæèõ
¹ ¯ç¿¿ëýëò¿¿ä 2003 îí 2004 îí
íýãæ
1 Àðèóòãàñàí ñ¿¿ Òí 100 110
2 Çàðöóóëñàí íèéëýã óóò Ìÿí.ø 807 900
3 Çàðöóóëñàí õóóðàé ñ¿¿ Òí 11.5 12.6
4 Àæèëëàñàí õîíîã Õîíîã 264 265
5 Àæèë÷íû òîî Õ¿í 5 5
6 Öàõèëãààí Êâò 44200 52000
Îëîõ íü: 1. Îí òóñ á¿ðýýð íèéò á¿òýýìæèéã òîîö.
2. Îí òóñ á¿ðýýð õºäºëìºðèéí á¿òýýìæèéã òîîö.
3. Íèéò á¿òýýìæèéí õýìæýý 2004 îíä íýìýãäýæ ÷àäñàí óó? Õýäýí õóâèàð
ººð÷ëºãäñºí áý?
4. Õºäºëìºðèéí á¿òýýìæèéí ººð÷ëºëòèéí õóâü õýä âý?
Бодлого-6
ªãºãäñºí íü: Äàðààõ õ¿ñíýãòýíä çàðèì óëñ îðíóóäûí çàðèì ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ºãºãäæýý.
Õýìæèõ Óëñ
¹ ¯ç¿¿ëýëò
íýãæ Ìîíãîë ÀÍÓ ßïîí Ãàíà
1 Ãàçàð íóòãèéí õýìæýý Êì2 1 565 000 9 629 091 377 835 239 460
Íèéò õ¿í àì Ìÿí.õ¿í 2 712.3 290 342.5 127 214.5 20 467.7
2 - Õºäºëìºðèéí íàñíû % 65.7 66.7 67.0 57.5
- Õ¿¿õýä ºíäºð íàñòàí % 34.3 33.3 33.0 42.5
3 ÄÍÁ (îíû ¿íýýð) Ìëðä.$ 5.06 10 450.0 3 651.0 41.2
ÄÍÁ-íèé á¿òýö
- պ人 àæ àõóé % 32.0 2.0 1.4 36.0
4
- Àæ ¿éëäâýð % 23.0 18.0 30.9 25.0
- ¯éë÷èëãýý % 45.0 80.0 67.7 39.0
5 Àæèëëàõ õ¿÷ Ìÿí.õ¿í 1 400.0 141 800.0 67 700.0 9 000.0
Àæèëëàõ õ¿÷
(ñàëáàðààð)
% 60.0 2.4 5.0 60.0
6 - պ人 àæ àõóé
% 15.0 24.1 25.0 15.0
- Àæ ¿éëäâýð 25.0 63.5 70.0 25.0
%
- ¯éë÷èëãýý
Ýð÷èì õ¿÷íèé
7 Ñàÿ.êâò 2 225.0 3 719 000.0 1 037 000.0 8 801.0
¿éëäâýðëýë
Óòàñíû øóãàì
8 Ìÿí.õ¿í 104.1 194 000.0 60 381.0 240.0
àøèãëàã÷èä
9 Ãàð óòàñ àøèãëàã÷èä Ìÿí.õ¿í 110.0 62 209.0 63 880.0 150.0
10 Òºìºð çàìûí óðò Êì 1 815 194 731 23 168 953

3. 11 Çàñìàë çàìûí óðò Êì 1 724 3 737 567 534 471 11 665
12 Èíòåðíåò àøèãëàã÷èä Ìÿí.õ¿í 40.0 165 750.0 56 000.0 200.0
Îëîõ íü: 1. Äýýðõ 4 îðíû óëñûí õýìæýýãýýðõ á¿òýýìæèéã òîîö.
2. 4 îðíû á¿òýýìæèéã õîîðîíä íü õàðüöóóëæ ä¿ãíýëò ºã.
Бодлого-7
Òºâ àéìãèéí Áîðíóóð ñóìûí “Áîðíóóð” ÕÕÊ íü 300 ãà ýðãýëòèéí òàëáàéòàé. ¯íäñýí
àæèë÷äûí òîî 43. Жèëä 6000-ààñ äîîшãүй тн төмс үйлдвэрлэхээр төсөл
боловсруулжээ. Ýíý æèë 260 ãà-ò òàðèàëàëò õèéæ, 4000 òí óðãàö õóðààí àâñàí.
5000 òí óðãàö õàäãàëàõ çîîðüòîé.
Äýýðõ ìýäýýëë¿¿äèéã àøèãëàæ:
1. Òºñëèéí õ¿÷èí ÷àäàë,¿ð àøèãòàé õ¿÷èí ÷àäàë, áîäèò õ¿÷èí ÷àäàë íü õýä
áàéíà âý? Õàðèóëò ºã.
2. Õ¿÷èí ÷àäàë àøèãëàëòûí ò¿âøèíã òîäîðõîéë.
Áîäëîãî 8
Õèâñíèé ¿éëäâýð ºíãºðñºí æèë 1000 ì2 õèâñ ¿éëäâýðëýæýý. Õèâñíèé
¿éëäâýðëýëèéí íèéò òîãòìîë çàðäàë 13788.0 ìÿíãàí òºãðºã, 1 ì 2 õèâñèéã 20.5
ìÿíãàí òºãðºãººð áîðîëóóëæ 1 ì2 õèâñýíä 10.6 ìÿíãàí òºãðºãíèé õóâüñàõ çàðäàë
çàðöóóëíà ãýâýë ¿éëäâýðëýëèéí õ¿÷èí ÷àäëûí äîîä õýìæýýã æèëýýð òîîö.
Áîäëîãî 9
¯éëäâýð ºíãºðñºí æèë 100.0 ìÿíãàí òîíí òàëõ ¿éëäâýðëýæýý. Òàëõ ¿éëäâýðëýëä
ãàðñàí íèéò òîãòìîë çàðäàë 20.0 ñàÿ òºãðºã, 1 êã òàëõàíä íîãäîõ õóâüñàõ çàðäàë íü
120 òºãðºã ãýâýë ¿éëäâýðëýëèéí õ¿÷èí ÷àäëûí äîîä õýìæýýã æèëýýð òîîö.
Áîäëîãî 10
Дархан-Уул аймгийн Дархан ХХК нь анх байгуулагдах үедээ 500 га эргэлтийн
талбайтай, үүнээс уринш 200 га- д эзлэж байв. Тус байгууллагын нийт ажилчдын
тоо 45 үүнээс 23 нь удирдах албан тушаалтан үлдсэн нь туслах ажилчинд
хамаарагдана. Нийт ажилчдын цалин 800.0 бөгөөд 2010 онд 450 тн ургац
хураахаар төлөвлөж байсан бөгөөд банкнаас 5 сая төгрөгний зээл авсан. 2010 онд
300 га-д тариалалт хийгээд 400 тн ургац хураан авсан. 600 тн ургац хадгалах
зоорьтой.
А. Төслийн хүчин чадал
Б. Бодит хүчин чадал хэд вэ?
В. Хүчин чадал ашиглалтын түвшинг тодорхойл
Áîäëîãî 11
Оäíîî ÕÕÊ íü ãàçàð òàðèàëàí ýðõýëäýã бөгөөд òóñ бàéãóóëàãà òðàêòîð
õóäàëäàí àâàõ áîëæýý.Нèéò 55 àжèëчèíòай. Ажилчдын цалин 670000, өдөрт 10 цаг
ажилладаг. Тракторыг худалдан авахад маркетингийн менежер гол шийдвэрийг
гаргах бөгөөд õýðýâ 1-ð òðàêòîð õóäàëäàí àâáàë íýã á¿ðèéã íü 6 ñàÿ òºãðºãººð, 2-ð
òðàêòîðûã àâáàë íýã á¿ðèéã íü 4,5 ñàÿ òºãðºãººð 3-ð àâáàë íýã á¿ðèéã íü 9 ñàÿ
òºãðºãººð, 1 ãà ãàçàð áîëîâñðóóëàõàä ãàðàõ çàðäàë íü 1-ð òðàêòîðò 75 ìяí òºãðºã,
2-ð òðàêòîðò 77 ìÿí.òºãðºã, 3-ð òðàêòîðò 60 ìÿíãàí òºãðºã.
Оëîõ íü: Êîìïàíè 120-1200 ãà òàëбàéä òàðèàëàëò õèéíý ãýж үзвэл àëü
òðàêòîðèéã ñîíãîæ àâàõûã çàðäëûí øèíæèëãýý õèéæ òîäîðõîéëæ ãðàôèê çóðæ
òàéëáàðëà.