Оюутны тухайн үеэ ухамсарлан
төвлөрөх чадварыг судалсан
нь
Д.Баасанням
Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
Үндэслэл
Оюутны сургалтанд хамрагдаж буй байдал
Зөвлөгөө авахаар хүсэлт тавьж буй чиглэл
Сэтгэл зүйн дасгал
Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
Зорилго
• Оюутны тухайн агшинд
ухамсарлах төвлөрөх чадварыг
судлах
Зорилт
• 1. Орь залуу нас болон тухайн
агшинд ухамсарлан төвлөрөх
чадварын талаарх судлаачдын
үзэл баримтлалын чиг хандлагыг
тоймлон судалж, дүн шинжилгээ
хийх
• 2. Оюутны тухай агшинд
төвлөрөх чадварыг тодорхойлон
тайлбар дүгнэлт хийх
• 5. Судалгааны үр дүнд тулгуурлан
санал боловсруулах
Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
Судалгааны арга
• Асуулгын арга
• Баримт мэдээ цуглуулах арга
• Ярилцлагын арга
• Математик статистикын арга
• Чанарын шинжилгээний арга
Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
Судалгааны хэсэг
• Судалгаанд 17-21 насны нийт 229. Үүнээс 51 эрэгтэй, 178 эмэгтэй
оюутанд хамрагдсан байна.
• Судалгааг Гештальт сэтгэл судлалын “Тухай үеэ ухамсарлан
төвлөрөхүй”-н зангилаанд үндэслэн авсан болно.
Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
“Одоо ба энд” гэдгээс өөр юу ч алга.
Одоо гэдэг бол өнөө үе юм
Өнгөрсөн бол хэдийнээ байхгүй Ф.Перльз
Судалгааны үр дүнгээс
Өнгөрсөнд хамгийн их
харамсаж явдаг зүйл
Өнөөгийн бодит байдал Ирээдүй
Цагийг үр ашиггүй өнгөрөөсөн 37 Амьдралдаа сэтгэл хангалуун байна 19
Ирээдүйд бүх зүйлийг сайн сайхнаар
төсөөлдөг 16
Хайртай дотны хүмүүсээ алдсан 23
Одоо сурч мэдэх хүсэл тэмүүлэлтэй
байна. 19 Сайн мэргэжилтэн болно 39
Дотны хүмүүстэйгээ тааламжгүй
харилцаатай байсан 18 Хичээж чадахгүй 8 Хүүхэдтэй болно 13
ЭЕШ-аа сайн өгч чадаагүй
16
Мөнгөө зөв зохистой зарцуулж
чадахгүй 13 Гэр бүлтэй болно 17
Хичээлдээ анхаараагүй 18 Дүнгээ хангалттай гаргаж чадаагүй 9 Эцэг эхийнхээ ачийг хариулна 12
Хөгжих боломжоо ашиглаагүй 18
Мэдлэгтээ сэтгэл дундуур
11 Нутагтаа ажиллана 12
Анхны хайр 9 Дүнгээ хангалттай гаргаж чадаагүй 9 Илтгэгч болно 9
Найз нөхдөө буруу сонгосон 6 Хүссэн сургуульдаа ороогүй 5 Монголынхоо нэрийг дэлхийд гаргана 9
тэтгэлгээсээ хасагдсан 7
Тэтгэлгээсээ хасагдсандаа харамсч
байгаа 6 Аз жаргалтай амьдарна 9
Мэргэжлээ буруу сонгосон 5 Хичээж чадахгүй 8
Сайн мэргэжилтэн болохын тулд
хичээнэ 10
Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
Цагийг үр ашиггүй
өнгөрөөсөн
24%
Хайртай дотны
хүмүүсээ алдсан
15%
Дотны хүмүүстэйгээ
тааламжгүй
харилцаатай байсан
12%
ЭЕШ-аа сайн өгч
чадаагүй
10%
Хичээлдээ анхаараагүй
11%
Хөгжих боломжоо
ашиглаагүй
11%
Анхны хайр
6%
Найз нөхдөө буруу
сонгосон
4%
тэтгэлгээсээ хасагдсан
4%
Мэргэжлээ буруу
сонгосон
3%
ӨНГӨРСӨН ХАМГИЙН ИХ ХАРАМСЧ ЯВДАГ ЗҮЙЛ
Диаграмм-1
Хамгийн их харамсч буй зүйлс
нь цагийг үр ашиггүй
өнгөрүүлсэн, Хайртай дотны
хүмүүсээ алдсан, дотны
хүмүүстэйгээ тааламжгүй
харилцаатай байсан гэжээ
Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
Амьдралдаа сэтгэл хангалуун
байна
18%
Одоо сурч мэдэх хүсэл
тэмүүлэлтэй байна.
18%
Хичээж чадахгүй
8%Мөнгөө зөв зохистой
зарцуулж чадахгүй
12%
Дүнгээ хангалттай гаргаж
чадаагүй
8%
Мэдлэгтээ сэтгэл дундуур
10%
Дүнгээ хангалттай гаргаж
чадаагүй
9%
Хүссэн сургуульдаа ороогүй
3%
Тэтгэлгээсээ хасагдсандаа
харамсаж байгаа
6%
Хичээж чадахгүй
8%
ӨНӨӨГИЙН БОДИТ БАЙДАЛ
Сурах хүсэл
тэмүүлэл ихтэй ч
бодитойгоор
төвлөрч чадахгүй
байгаа
Ирээдүйд тодорхой зорилго тавьдаггүй ерөнхий зорилго тавьж байгаа нь харагдаж байна.
Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
Ирээдүйд бүх зүйлийг сайн
сайхнаар төсөөлдөг
11%
Сайн мэргэжилтэн болно
27%
Хүүхэдтэй болно
9%Гэр бүлтэй болно
12%
Эцэг эхийнхээ ачийг хариулна
8%
Нутагтаа ажиллана
8%
Илтгэгч болно
6%
Монголынхоо нэрийг дэлхийд
гаргана
6%
Аз жаргалтай амьдарна
6%
Сайн мэргэжилтэн болохын
тулд хичээнэ
7%
ИРЭЭДҮЙ
Диаграмм-3
Ирээдүйгээ сайн
мэргэжилтэн, өнөр
өтгөн сайхан гэр
бүлтэй байхаар
төсөөлж байна
Дүгнэлт
1. Оюутны тухайн агшинд төвлөрөх чадварыг “Гештальт сэтгэл судлалын” арга
ашиглан судалгаа хийлээ.
2. Хамгийн их харамсч буй зүйлс нь цагийг үр ашиггүй өнгөрүүлсэн, Хайртай дотны
хүмүүсээ алдсан, дотны хүмүүстэйгээ тааламжгүй харилцаатай байсан гэжээ.
3. Өнөөгийн байдлаа үнэлэхдээ ерөнхий амьдралдаа сэтгэл хангалуун байгаа ч гэр
бүлийн санхүүгийн байдал, өөрийн өнөөгийн хөгжлийн түвшин мэдлэгтээ сэтгэл
дундуур байгаагаа илэрхийлсэн байна.
4. Ирээдүйгээ сайн мэргэжилтэн, өнөр өтгөн сайхан гэр бүлтэй байхаар төсөөлж
байна.
5. Судалгааны үр дүнгээс харахад оюутнууд өнгөрсөн болон ирээдүйдээ ач
холбогдол өгч буй оюутнуудын өнөөгийн сэтгэл ханамж сул байгааг нь
ашиглагдаж байна.
6. Өөрчлөлтүүдийн эх сурвалж нь ухамсарлаж буй зүйлээ фантазлан оюунжуулж
байгаа бидний хийсвэр хандлагатай холбоотой бөгөөд энэхүү дундын бүсэд
төвлөрсөн үедээ ухамсар өнгөрсөн ба ирээдүй рүүгээ хандсан байдаг.
7. Бүлгийн сэтгэц заслын практикийг өргөжүүлэх шаардлага бий болж байна.
Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
Санал
• Оюутны тухайн агшинд төвлөрөх чадварыг хөгжүүлэхэд багш нар
анхаарч ажиллах
• Асуудлыг шийдвэрлэхэд чиглэсэн бүтээлч үйл ажиллагааны
даалгавар өгөх, өөрийгөө нээн мэдлэг бүтээхэд чиглэсэн арга зүйд
сургах
• Бүлгийн зөвлөгөөнд хамруулах
• Мэдээллийн эх сурвалжуудад чиглүүлэх
Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
Та гэр бүлийнхэндээ хамгийн
сүүлд хэзээ
“ХАЙРТАЙ ШҮҮ, БАЯРЛАЛАА”
гэж хэлсэн бэ?
Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
ӨНГӨРСНӨӨС ӨВЛӨЖ
ОДООД СУРАЛЦАЖ
ИРЭЭДҮЙГ ДАГУУЛЦГААЯ
Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
Ном зүй
Батдэлгэр.Ж “Хүний хөгжлийн сэтгэл судлал” Уб.,2017
Мягмар.О“Сэтгэл зүйн зөвлөгөө” УБ.,2008
Мягмар.О “Сэтгэл судлал”/2-р дэвтэр/ УБ.,2008
Мягмар.О “Сэтгэц заслын зөвлөгөөний онол арга зүй” УБ.,2010
Отгонтуяа.И “Сэтгэл судлал” УБ.,2012
Ребекка “Эмзэгхэн эрсдэлтэйхэн өсвөр нас”
Сарантуяа.Г “Сэтгэл судлалын шинжлэх ухааны судалгааны аргууд”
УБ.,2015
Сүглэгмаа.Г “Сэтгэл судлал, сурган хүмүүжүүлэх ухааны өгүүллийн
эмхэтгэл” УБ.,2016
Цэрэндондов.Д “Сурган-сэтгэл зүйн судалгаа, түүний баримтад
статистик задлан шинжилгээ хийх арга” УБ.,2013
Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль

Baasannyam.d

  • 1.
    Оюутны тухайн үеэухамсарлан төвлөрөх чадварыг судалсан нь Д.Баасанням Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
  • 2.
    Үндэслэл Оюутны сургалтанд хамрагдажбуй байдал Зөвлөгөө авахаар хүсэлт тавьж буй чиглэл Сэтгэл зүйн дасгал Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
  • 3.
    Зорилго • Оюутны тухайнагшинд ухамсарлах төвлөрөх чадварыг судлах Зорилт • 1. Орь залуу нас болон тухайн агшинд ухамсарлан төвлөрөх чадварын талаарх судлаачдын үзэл баримтлалын чиг хандлагыг тоймлон судалж, дүн шинжилгээ хийх • 2. Оюутны тухай агшинд төвлөрөх чадварыг тодорхойлон тайлбар дүгнэлт хийх • 5. Судалгааны үр дүнд тулгуурлан санал боловсруулах Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
  • 4.
    Судалгааны арга • Асуулгынарга • Баримт мэдээ цуглуулах арга • Ярилцлагын арга • Математик статистикын арга • Чанарын шинжилгээний арга Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
  • 5.
    Судалгааны хэсэг • Судалгаанд17-21 насны нийт 229. Үүнээс 51 эрэгтэй, 178 эмэгтэй оюутанд хамрагдсан байна. • Судалгааг Гештальт сэтгэл судлалын “Тухай үеэ ухамсарлан төвлөрөхүй”-н зангилаанд үндэслэн авсан болно. Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль “Одоо ба энд” гэдгээс өөр юу ч алга. Одоо гэдэг бол өнөө үе юм Өнгөрсөн бол хэдийнээ байхгүй Ф.Перльз
  • 6.
    Судалгааны үр дүнгээс Өнгөрсөндхамгийн их харамсаж явдаг зүйл Өнөөгийн бодит байдал Ирээдүй Цагийг үр ашиггүй өнгөрөөсөн 37 Амьдралдаа сэтгэл хангалуун байна 19 Ирээдүйд бүх зүйлийг сайн сайхнаар төсөөлдөг 16 Хайртай дотны хүмүүсээ алдсан 23 Одоо сурч мэдэх хүсэл тэмүүлэлтэй байна. 19 Сайн мэргэжилтэн болно 39 Дотны хүмүүстэйгээ тааламжгүй харилцаатай байсан 18 Хичээж чадахгүй 8 Хүүхэдтэй болно 13 ЭЕШ-аа сайн өгч чадаагүй 16 Мөнгөө зөв зохистой зарцуулж чадахгүй 13 Гэр бүлтэй болно 17 Хичээлдээ анхаараагүй 18 Дүнгээ хангалттай гаргаж чадаагүй 9 Эцэг эхийнхээ ачийг хариулна 12 Хөгжих боломжоо ашиглаагүй 18 Мэдлэгтээ сэтгэл дундуур 11 Нутагтаа ажиллана 12 Анхны хайр 9 Дүнгээ хангалттай гаргаж чадаагүй 9 Илтгэгч болно 9 Найз нөхдөө буруу сонгосон 6 Хүссэн сургуульдаа ороогүй 5 Монголынхоо нэрийг дэлхийд гаргана 9 тэтгэлгээсээ хасагдсан 7 Тэтгэлгээсээ хасагдсандаа харамсч байгаа 6 Аз жаргалтай амьдарна 9 Мэргэжлээ буруу сонгосон 5 Хичээж чадахгүй 8 Сайн мэргэжилтэн болохын тулд хичээнэ 10 Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
  • 7.
    Нийгэм, сэтгэл судлалындээд сургууль Цагийг үр ашиггүй өнгөрөөсөн 24% Хайртай дотны хүмүүсээ алдсан 15% Дотны хүмүүстэйгээ тааламжгүй харилцаатай байсан 12% ЭЕШ-аа сайн өгч чадаагүй 10% Хичээлдээ анхаараагүй 11% Хөгжих боломжоо ашиглаагүй 11% Анхны хайр 6% Найз нөхдөө буруу сонгосон 4% тэтгэлгээсээ хасагдсан 4% Мэргэжлээ буруу сонгосон 3% ӨНГӨРСӨН ХАМГИЙН ИХ ХАРАМСЧ ЯВДАГ ЗҮЙЛ Диаграмм-1 Хамгийн их харамсч буй зүйлс нь цагийг үр ашиггүй өнгөрүүлсэн, Хайртай дотны хүмүүсээ алдсан, дотны хүмүүстэйгээ тааламжгүй харилцаатай байсан гэжээ
  • 8.
    Нийгэм, сэтгэл судлалындээд сургууль Амьдралдаа сэтгэл хангалуун байна 18% Одоо сурч мэдэх хүсэл тэмүүлэлтэй байна. 18% Хичээж чадахгүй 8%Мөнгөө зөв зохистой зарцуулж чадахгүй 12% Дүнгээ хангалттай гаргаж чадаагүй 8% Мэдлэгтээ сэтгэл дундуур 10% Дүнгээ хангалттай гаргаж чадаагүй 9% Хүссэн сургуульдаа ороогүй 3% Тэтгэлгээсээ хасагдсандаа харамсаж байгаа 6% Хичээж чадахгүй 8% ӨНӨӨГИЙН БОДИТ БАЙДАЛ Сурах хүсэл тэмүүлэл ихтэй ч бодитойгоор төвлөрч чадахгүй байгаа
  • 9.
    Ирээдүйд тодорхой зорилготавьдаггүй ерөнхий зорилго тавьж байгаа нь харагдаж байна. Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль Ирээдүйд бүх зүйлийг сайн сайхнаар төсөөлдөг 11% Сайн мэргэжилтэн болно 27% Хүүхэдтэй болно 9%Гэр бүлтэй болно 12% Эцэг эхийнхээ ачийг хариулна 8% Нутагтаа ажиллана 8% Илтгэгч болно 6% Монголынхоо нэрийг дэлхийд гаргана 6% Аз жаргалтай амьдарна 6% Сайн мэргэжилтэн болохын тулд хичээнэ 7% ИРЭЭДҮЙ Диаграмм-3 Ирээдүйгээ сайн мэргэжилтэн, өнөр өтгөн сайхан гэр бүлтэй байхаар төсөөлж байна
  • 10.
    Дүгнэлт 1. Оюутны тухайнагшинд төвлөрөх чадварыг “Гештальт сэтгэл судлалын” арга ашиглан судалгаа хийлээ. 2. Хамгийн их харамсч буй зүйлс нь цагийг үр ашиггүй өнгөрүүлсэн, Хайртай дотны хүмүүсээ алдсан, дотны хүмүүстэйгээ тааламжгүй харилцаатай байсан гэжээ. 3. Өнөөгийн байдлаа үнэлэхдээ ерөнхий амьдралдаа сэтгэл хангалуун байгаа ч гэр бүлийн санхүүгийн байдал, өөрийн өнөөгийн хөгжлийн түвшин мэдлэгтээ сэтгэл дундуур байгаагаа илэрхийлсэн байна. 4. Ирээдүйгээ сайн мэргэжилтэн, өнөр өтгөн сайхан гэр бүлтэй байхаар төсөөлж байна. 5. Судалгааны үр дүнгээс харахад оюутнууд өнгөрсөн болон ирээдүйдээ ач холбогдол өгч буй оюутнуудын өнөөгийн сэтгэл ханамж сул байгааг нь ашиглагдаж байна. 6. Өөрчлөлтүүдийн эх сурвалж нь ухамсарлаж буй зүйлээ фантазлан оюунжуулж байгаа бидний хийсвэр хандлагатай холбоотой бөгөөд энэхүү дундын бүсэд төвлөрсөн үедээ ухамсар өнгөрсөн ба ирээдүй рүүгээ хандсан байдаг. 7. Бүлгийн сэтгэц заслын практикийг өргөжүүлэх шаардлага бий болж байна. Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
  • 11.
    Санал • Оюутны тухайнагшинд төвлөрөх чадварыг хөгжүүлэхэд багш нар анхаарч ажиллах • Асуудлыг шийдвэрлэхэд чиглэсэн бүтээлч үйл ажиллагааны даалгавар өгөх, өөрийгөө нээн мэдлэг бүтээхэд чиглэсэн арга зүйд сургах • Бүлгийн зөвлөгөөнд хамруулах • Мэдээллийн эх сурвалжуудад чиглүүлэх Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
  • 12.
    Та гэр бүлийнхэндээхамгийн сүүлд хэзээ “ХАЙРТАЙ ШҮҮ, БАЯРЛАЛАА” гэж хэлсэн бэ? Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
  • 13.
    ӨНГӨРСНӨӨС ӨВЛӨЖ ОДООД СУРАЛЦАЖ ИРЭЭДҮЙГДАГУУЛЦГААЯ Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль
  • 14.
    Ном зүй Батдэлгэр.Ж “Хүнийхөгжлийн сэтгэл судлал” Уб.,2017 Мягмар.О“Сэтгэл зүйн зөвлөгөө” УБ.,2008 Мягмар.О “Сэтгэл судлал”/2-р дэвтэр/ УБ.,2008 Мягмар.О “Сэтгэц заслын зөвлөгөөний онол арга зүй” УБ.,2010 Отгонтуяа.И “Сэтгэл судлал” УБ.,2012 Ребекка “Эмзэгхэн эрсдэлтэйхэн өсвөр нас” Сарантуяа.Г “Сэтгэл судлалын шинжлэх ухааны судалгааны аргууд” УБ.,2015 Сүглэгмаа.Г “Сэтгэл судлал, сурган хүмүүжүүлэх ухааны өгүүллийн эмхэтгэл” УБ.,2016 Цэрэндондов.Д “Сурган-сэтгэл зүйн судалгаа, түүний баримтад статистик задлан шинжилгээ хийх арга” УБ.,2013 Нийгэм, сэтгэл судлалын дээд сургууль