Metabolismi qelizor
• Nepergjithesi metabolizmin mund ta
ndajme ne dy ndarje themelore:
Katabolizmi,kemi proces gjat te cilit kemi
lirim te energjise ne forme te molekulave
te ATP
Anabolizmi,perdor energjine nga ATP qe
te sintetizoje molekula te ndryshme
Reaksione Egzergonike dhe Endergonike
Perberesit e ATP
1. adenine: baze azotike
2. ribose: sheqer pese karbonik
3. grupi fosfat: tre grupe
adenine phosphate group
P P P
ribose
10.
ATP:
Molekula e ATP sintetizohet nga ATP-sinteaza dhe
formohet nga ADP dhe AMP
Te gjitha qelizat e gjalla si baze energjie e kane molekulen
e ATP
Molekula e ATP eshte perparsi e qenjeve te gjalla pasiqe
ze vend shum te vogel ne qelize
Nje molekule e vetme e ATP mund te zhvilloj nje reaksion
kimik.
ATP vazhdimisht riciklohet dhe shfrytezohet nga cdo
qelize e gjalle
11.
Funksionet e ATP
•adenilat ciklaza reagon me ATP me cka
formohet AMPc
• ATP sherben edhe ne proceset e sintezes
se biomolekulave
• Gjithashtu sherben edhe ne reprodukcion
dhe ne rregullimin e temperatures trupore
• ATP gjindet edhe ne sistemin lokomotor
aktin miozin ku jep energji dhe mundeson
kontrakcionin dhe dekontrakcionin
12.
Funksionet e ATP
•shumicen e qelizave ATP perdoret per te
transferuar molekulat jashta dhe brenda
membranes qelizore ndryshe quajme dhe
transporti aktiv
• Ne proceset e perditshme fiziologjike dhe
biokimike ATP perdoret edhe per reaksione te
ndryshme kimike brenda qelizes
• ATP inkorporohet edhe tek acidet nukleike nga
enzima polimeraze ne proceset e replikimit dhe
transkripcionit te AND
ATP:
• Reaksioni ATP---ADP + Pi, e njohur si hidroliza e ATP , l
shenja negative tregon se reaksioni eshte ekzergonic dhe
termodinamikisht I favorshem, pra liron energji. Lidhja qe
shkeputet midis grupeve fosfate liron energji te larte e cila ne nje
mol mund te paraqitet:
• ATP + H2O → ADP + Pi ΔG˚ = −30.5 kJ/mol (−7.3 kcal/mol)
ATP + H2O → AMP + PPi ΔG˚ = −45.6 kJ/mol (−10.9 kcal/mol)
15.
ATP reciklohet
ATPrregullisht riciklohet ne organizem ATP ne
organizem gjindet ne sasin e 250 g (0.2mol)
• Njeriu gjate proceseve te shumta fiziologjike
dhe metabolike harxhon mesatarisht 10-15
mol ATP cdo dite .E cila eshte 50 deri me
70 kg ATP per cdo dite pra cdo njeri e
harxhon kete sasi per cdo dite
• Nga kjo nenkuptojme se cdo molekule e ATP
riciklohet brenda dites per cdo 1000-1500
here ,pra ajo nuk krijohet por vetem riciklohet
16.
Burimi kryesor Ienergjise tek te
gjitha qelizat e gjalla jane 3
komponentet me te rendesishem
organik sic jane:
karbohidratet,proteinat dhe lipidet
17.
Qe te kemijete te shendeoshe njeriu duhet
qe te konsumoje 2000 Calori/per cdo dite
• Kjo quhet ndryshe dhe metabolizmi bazal(BMR)