ATP
PYETJE:


Cka eshte Energjia?
Energjia
• Aftesia per te kryer pune

• Jane dy shembuj
  kryesor:

 1. Energjia kinetike

 2. Energjia potenciale
reaksionet Endergonike

• shembull:
  1. fotosinteza                                   Energjia
                                          dielli   diellore
                        fotonet

  6CO2    + 6H2O           C6H12O6 + 6O2
                              (glukoza)

Jane reaksione qe e lidhin eneregjine…
Reaksionet egzergonike
• Reaksionet kimike qe lirojne energji.

• shembull:
  1. proceset oksidative
                                    energjia


C6H12O6 + 6O2  6CO2 + 6H2O +        ATP
(glucose)
Metabolismi qelizor
• Ne pergjithesi metabolizmin mund ta
  ndajme ne dy ndarje themelore:
        Katabolizmi,kemi proces gjat te cilit kemi
         lirim te energjise ne forme te molekulave
         te ATP
        Anabolizmi,perdor energjine nga ATP qe
         te sintetizoje molekula te ndryshme


Reaksione Egzergonike dhe Endergonike
Pyetje :
• Cka eshte ATP?
Perberesit e ATP
   1. adenine: baze azotike
   2. ribose: sheqer pese karbonik
   3. grupi fosfat: tre grupe


adenine               phosphate group


                        P    P   P
             ribose
ATP:
    Molekula e ATP sintetizohet nga ATP-sinteaza dhe
                 formohet nga ADP dhe AMP
Te gjitha qelizat e gjalla si baze energjie e kane molekulen
                               e ATP
Molekula e ATP eshte perparsi e qenjeve te gjalla pasiqe
  ze vend shum te vogel ne qelize
Nje molekule e vetme e ATP mund te zhvilloj nje reaksion
  kimik.
ATP vazhdimisht riciklohet dhe shfrytezohet nga cdo
  qelize e gjalle
Funksionet e ATP

• adenilat ciklaza reagon me ATP me cka
  formohet AMPc
• ATP sherben edhe ne proceset e sintezes
  se biomolekulave
• Gjithashtu sherben edhe ne reprodukcion
  dhe ne rregullimin e temperatures trupore
• ATP gjindet edhe ne sistemin lokomotor
  aktin miozin ku jep energji dhe mundeson
  kontrakcionin dhe dekontrakcionin
Funksionet e ATP
• shumicen e qelizave ATP perdoret per te
  transferuar molekulat jashta dhe brenda
  membranes qelizore ndryshe quajme dhe
  transporti aktiv

• Ne proceset e perditshme fiziologjike dhe
  biokimike ATP perdoret edhe per reaksione te
  ndryshme kimike brenda qelizes

• ATP inkorporohet edhe tek acidet nukleike nga
  enzima polimeraze ne proceset e replikimit dhe
  transkripcionit te AND
• Si funksionon ATP ?
ATP:
• Reaksioni ATP--- ADP + Pi, e njohur si hidroliza e ATP , l
  shenja negative tregon se reaksioni eshte ekzergonic dhe
  termodinamikisht I favorshem, pra liron energji. Lidhja qe
  shkeputet midis grupeve fosfate liron energji te larte e cila ne nje
  mol mund te paraqitet:
• ATP + H2O → ADP + Pi ΔG˚ = −30.5 kJ/mol (−7.3 kcal/mol)
  ATP + H2O → AMP + PPi ΔG˚ = −45.6 kJ/mol (−10.9 kcal/mol)
ATP reciklohet
 ATP rregullisht riciklohet ne organizem ATP ne
  organizem gjindet ne sasin e 250 g (0.2mol)
• Njeriu gjate proceseve te shumta fiziologjike
  dhe metabolike harxhon mesatarisht 10-15
  mol ATP cdo dite .E cila eshte 50 deri me
  70 kg ATP per cdo dite pra cdo njeri e
  harxhon kete sasi per cdo dite
• Nga kjo nenkuptojme se cdo molekule e ATP
  riciklohet brenda dites per cdo 1000-1500
  here ,pra ajo nuk krijohet por vetem riciklohet
Burimi kryesor I energjise tek te
   gjitha qelizat e gjalla jane 3
 komponentet me te rendesishem
         organik sic jane:
karbohidratet,proteinat dhe lipidet
Qe te kemi jete te shendeoshe njeriu duhet
   qe te konsumoje 2000 Calori/per cdo dite
• Kjo quhet ndryshe dhe metabolizmi bazal(BMR)
ATP

ATP

  • 1.
  • 2.
  • 3.
    Energjia • Aftesia perte kryer pune • Jane dy shembuj kryesor: 1. Energjia kinetike 2. Energjia potenciale
  • 4.
    reaksionet Endergonike • shembull: 1. fotosinteza Energjia dielli diellore fotonet 6CO2 + 6H2O  C6H12O6 + 6O2 (glukoza) Jane reaksione qe e lidhin eneregjine…
  • 5.
    Reaksionet egzergonike • Reaksionetkimike qe lirojne energji. • shembull: 1. proceset oksidative energjia C6H12O6 + 6O2  6CO2 + 6H2O + ATP (glucose)
  • 7.
    Metabolismi qelizor • Nepergjithesi metabolizmin mund ta ndajme ne dy ndarje themelore:  Katabolizmi,kemi proces gjat te cilit kemi lirim te energjise ne forme te molekulave te ATP  Anabolizmi,perdor energjine nga ATP qe te sintetizoje molekula te ndryshme Reaksione Egzergonike dhe Endergonike
  • 8.
    Pyetje : • Ckaeshte ATP?
  • 9.
    Perberesit e ATP 1. adenine: baze azotike 2. ribose: sheqer pese karbonik 3. grupi fosfat: tre grupe adenine phosphate group P P P ribose
  • 10.
    ATP: Molekula e ATP sintetizohet nga ATP-sinteaza dhe formohet nga ADP dhe AMP Te gjitha qelizat e gjalla si baze energjie e kane molekulen e ATP Molekula e ATP eshte perparsi e qenjeve te gjalla pasiqe ze vend shum te vogel ne qelize Nje molekule e vetme e ATP mund te zhvilloj nje reaksion kimik. ATP vazhdimisht riciklohet dhe shfrytezohet nga cdo qelize e gjalle
  • 11.
    Funksionet e ATP •adenilat ciklaza reagon me ATP me cka formohet AMPc • ATP sherben edhe ne proceset e sintezes se biomolekulave • Gjithashtu sherben edhe ne reprodukcion dhe ne rregullimin e temperatures trupore • ATP gjindet edhe ne sistemin lokomotor aktin miozin ku jep energji dhe mundeson kontrakcionin dhe dekontrakcionin
  • 12.
    Funksionet e ATP •shumicen e qelizave ATP perdoret per te transferuar molekulat jashta dhe brenda membranes qelizore ndryshe quajme dhe transporti aktiv • Ne proceset e perditshme fiziologjike dhe biokimike ATP perdoret edhe per reaksione te ndryshme kimike brenda qelizes • ATP inkorporohet edhe tek acidet nukleike nga enzima polimeraze ne proceset e replikimit dhe transkripcionit te AND
  • 13.
  • 14.
    ATP: • Reaksioni ATP---ADP + Pi, e njohur si hidroliza e ATP , l shenja negative tregon se reaksioni eshte ekzergonic dhe termodinamikisht I favorshem, pra liron energji. Lidhja qe shkeputet midis grupeve fosfate liron energji te larte e cila ne nje mol mund te paraqitet: • ATP + H2O → ADP + Pi ΔG˚ = −30.5 kJ/mol (−7.3 kcal/mol) ATP + H2O → AMP + PPi ΔG˚ = −45.6 kJ/mol (−10.9 kcal/mol)
  • 15.
    ATP reciklohet ATPrregullisht riciklohet ne organizem ATP ne organizem gjindet ne sasin e 250 g (0.2mol) • Njeriu gjate proceseve te shumta fiziologjike dhe metabolike harxhon mesatarisht 10-15 mol ATP cdo dite .E cila eshte 50 deri me 70 kg ATP per cdo dite pra cdo njeri e harxhon kete sasi per cdo dite • Nga kjo nenkuptojme se cdo molekule e ATP riciklohet brenda dites per cdo 1000-1500 here ,pra ajo nuk krijohet por vetem riciklohet
  • 16.
    Burimi kryesor Ienergjise tek te gjitha qelizat e gjalla jane 3 komponentet me te rendesishem organik sic jane: karbohidratet,proteinat dhe lipidet
  • 17.
    Qe te kemijete te shendeoshe njeriu duhet qe te konsumoje 2000 Calori/per cdo dite • Kjo quhet ndryshe dhe metabolizmi bazal(BMR)