Download to read offline
ashxaragrakan andradarc
- 4. Գորիսը հիմնադրվելէ 1870 թ.-ին` որպես Ելիզավետպոլ նահանգի Զանգեզուր գավառի կենտրոնում։ Քաղաքի կոչում է ստացել 1885 թ. Ռուսական Կայսրության կողմից։ Քաղաքի արևելյան մասում է գտնվում Հին Գորիսը:
- 5. Կապանի մասինառաջին հիշատակությունը վերաբերում է V-րդ դարի վերջերին: Կապանն ուներ դիրքային մի շարք առավելություններֈ Նրա արևմտյան կողմում գտնվող Բաղաբերդ և Բաղակու քար բերդերը ապահովում էին քաղաքի անվտանգություն
- 6. Դաստակերտ, քաղաքՀայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզումֈ Հանդիսանում է Հայաստանի ամենափոքր քաղաքը, ունենալով 317 բնակիչ:
- 7. Գտնվում էԵրևանից մոտ 217 կմ հեռավորության վրա, Երևան-ԼՂՀ, Երևան- Իրան ավտոմայրուղուց 6-7 կմ հարավ, Որոտան գետի երկու ափերին: Այլ կերպ նրան անվանում են Ղարաքիլիսա, Սիսավան:
- 8. Քաղաք է1958-ից։1947-58-ին եղել է քաղաքատիպ ավան, մինչ այդ` ավան։ Մինչև 1951-ի հուլիսի 4-ը կոչվել է Քաջարանց։
- 9. Ագարակը փոքրարդյունաբերական քաղաք է: Հայաստանի Սյունիքի մարզի հարավ-արևմտյան մասում, ծովի մակերևույթից 650 մ բարձրության վրա։Քաղաքը հիմնադրվել է 1949 թվականին, որպես բանվորական ավան։ Ագարակի հիմնադրումը կապված է այս տարածքում օգտակար հանածոների հայտնաբերման և մշակման հետ։
- 10. Քաղաքի տնտեսությունում հիմանականումզարգացած է արդյունաբերությունը և մասնավորապես սննդի արդյունաբերությունը, այստեղ կան բավականին հացի, պանրի, պահածոների գործարաններ, ինչպես նաև այստեղ պատրաստում են յուրահատուկ գինի։
- 11. Սյունիքի մարզիԱղիտու գյուղում պահպանվել է VIդ. կոթող-մահարձանֈ Թաղածածկ դամբարանի վրա բարձրանում են երկու ուղղանկյուն մույթեր, կենտրոնում` բարձր ութանիստ սյուն, որը պսակվում է ճոխ մշակված ոլորազարդ խոյակովֈ Կոթողի տարբեր մասերը զարդարված են նռան, խաղողի, երկրաչափական, բուսական զարդաքանդակներով:
- 12. Սյունիքի մարզում,Սիսիան քաղաքի մոտակայքում է գտնվում աշխարհի հնագույն մեգալիթյան կոթողային համալիրներից մեկը` Զորաց Քարերը (Քարահունջ): Դեռ հեռվից նկատելի են հարթավայրում տեղադրված կարմրավուն հսկայական մոնոլիտների շարքերը, որոնք ձգվում են հարավից հյուսիս, իսկ այդ շարքերով սահմանափակված տարածքի ներսում կազմում են ճշգրիտ շրջանագիծ: Ապացուցված է, որ Զորաց Քարեր համալիրը կառուցվել է մ.թ.ա. VI հազարամյակում և ծառայել է որպես աստղադիտարան: Կոթողներից շատերում արված են անցքեր, որոնք ճշգրտորեն համապատասխանում են երկնքում աստղերի դասավորվածությանը այդ դարաշրջանում: Գիտնականները հայտնաբերել են նմանատիպ կառույցներ նաև Եվրոպայում: Դրանցից ամենանշանավորն է` Ստոնհենջը (մ.թ.ա. II հազ.):
- 13. Հին Խնձորեսկ Խորը ձորի լանջերին, ուշագրավ ժայռերի գրկում է գտնվում մի հսկայական ժայռափոր բնակավայր: Անբացատրելի է այն տպավորությունը, երբ նայում ես Խնձորեսկի անմատչելի ժայռերի վրա գտնվող քարայրներին: Քարանձավային քաղաքը ձգվում է մոտ 3 կմ: Գյուղն ունեցել է 3000 տուն և մոտ 15 000 բնակչություն: Գյուղի տները մեծ մասամբ ժայռերի մեջ են փորված: Այստեղ եղել է 2 եկեղեցի և 3 դպրոց, ինչը խոսում է ոչ միայն մեծ բնակչության, այլ նաև բուռն մշակութային և հոգևոր կյանքի առկայության մասին: Ձորի մեջ է գտնվում նաև հայ մեծ զորավար` Մխիթար Սպարապետի գերեզմանը: Գյուղը հայտնի է իր անթիվ և աննկարագրելի ինքնապաշտպանական մարտերով: Կռիվներին մասնակցում էին բոլորը` անկախ սեռից և տարիքից: Քարանձավները միանում էին միմյանց ժայռափոր գաղտնի անցուղիներով, որոնք սակայն անգիր գիտեին գյուղի բնակիչները: Հարձակումների ժամանակ գյուղացիները տեղափոխվում էին առավել անմատչելի քարանձավները, որոնք փորված են ուղղաձիգ ժայռերի վրա: Խնձորեսկի մասին ամենահին գրավոր հիշատակությունը պատկանում է 13-րդ դարի Սյունյաց պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանին: Այդքան բնակչության գոյության փաստը վկայում է, որ Խնձորեսկը ամենախոշորներից էր ոչ միայն Սյունյաց աշխարհում, այլ նաև Արևելյան Հայաստանում: 14-17-րդ դարերի ընթացքում գյուղն ապրել է աննախադեպ բարգավաճում: Կիրճի երկու ափերը միանում են միմյանց երկար կամրջով, որը կառուցվել է 2012թ.-ին: Այն ունի 160 մ երկարություն և 63 մ բարձրություն:
- 15. Սյունիքի մարզիտարածքը բնակեցված է եղել հնագույն ժամանակներից: Բնակչության ազգային կազմը և թիվը բազմիցս կտրուկ փոփոխություններ են կրել օտար զավթիչների արշավանքների ու ասպատակութ-յունների հետևանքով: Նոր և նորագույն ժամանակներում աշխարհագրական աննպաստ դիրքը և ռելիեֆային բարդ պայմանները խթանել են բնակչության մշտական արտահոսք: Դա է պատճառը, որ մարզի բնակչության խտությունը շատ ցածր է: