Zer da argia?
• Argia da objektu
batzuek emititzen
duten energia.
Objektu horiek iturri
argitsu dira. Adibidez:
eguzkia, bonbillak …
Iturri Argitsuak
•Hau da, objetu
batek argia ematen
duenean: bonbillak,
eguzkia, sua, …
ARGIA HEDATU EGITEN DA
Argia hedatu egiten argi izpien bidez.
Argi izpi bakoitza lerro zuzenean
abiatzen da. Argiaren abiadura 300.000
kilometrokoa da segundu batean gutxi
gora behera.
ISLAPENA
• ISLAPENA: Argi-izpiak opakoa den gauzarekin talka egiten dutenean,
argi-izpia errebotatzen du eta norabidea aldatzen du.
• Izpi erasotzailea: gainazalera iristen den izpia
• Izpi islatua: gainazaletik errebotaturik irteten den izpia
ERREFRAKZIOA
• ERREFRAKZIOA: Argi-izpiek hala nola inguru batetik (adibidez
airetik) beste inguru batera pasatzen denean (adibidez ura).
• Ingurutik aldatzean, norabidea ere aldatzen du. Hori da argi-
izpiak errefraktatu dira.
• Adibidez: Gauza zuzen bat uretan sartzen baduzu,
errefraktatuko da eta okertuta dagoela irudituko du.
• Disko formakoak,
beirazkoak edo
plastikozkoak dira.
Argia lentea zehar
pasatzen da eta
erreflektatzen da.
• Bi lente motak daude.
Lente konbergenteak
eta lente
dibergenteak.
• Lente konbergenteak
dira, handiagotzen
dituztenak irudiak.
.Zabalagoak dira
erdian, alboetan
baino.
• Lente dibergenteak
dira irudia txikitzen
dutenak.
Estuagoak dira
erdian alboetan
baino.
Lente
konbergentea
(lupa)
Lente
dibergentea
(miopiako
betaurrekoak)
ISPILUAK
Argia islatzen duen gainazala da. Horri
esker, horien aurrean ipintzean, irudiak
ikusi ahal ditugu.
ARGI IZPI NAHASTEA DA
Eguzki izpi bat ur tanta batekin nahasten
duenean ostadarra sortzen da ( ur jausi
batean edo ekaitzak baten ondoren)
Argia eta Ura nahastean, koloreak
deskonposatzen dira. Gorria, laranja,
horia , berdea, urdina eta morea atera
ahal dira.
OBJEKTUEN PORTAERA ARGIAREN
AURREAN
• Objektuek, argiaren aurrean portaera
ezberdinak dituzte:
• Opakoak: argia objektu solido bat ezin duenean
zeharkatu eta errebotatzen du (mahaia,
harria…)
• Gardena:argia objektu solido bat zeharkatu ahal
duenean (airea, kristal batzuk…)
• Zehargitsua: argia izpi batzuk bakarrik objektu
bat zeharkatzen dituenean (plastiko batzuk,
beira batzuk…)
Objektuen
koloreak
Argia objektu batekin talka egiten ba da kolore
batzuk islatuko ditu eta beste batzuk xurgatu
egingo du.
• Objektu bat zuria ikusten dugunean, objektu
horrek eguzkitik etorritako izpi guztiek islatu
duela esan nahi du.
• Objektu bat beltza ikusten dugunean esan
nahi du objektu horrek eguzki izpi guztiak
xurgatu egin dituela.
• Adibidez: Toki beroetan etxeak zuriz
margotzen dituzte. Argi guztia islatzen
dute, ez izateko hain beste bero.
Argiaren oinarrizko koloreak
• Gorria, urdina eta berdea dira. Kolore
ohiek nahastu eta beste kolore berriak
sortuko dira.
GURE GALDERAK
• Norberak
harrapatu
ahal du argia
• Nola izan al
du argiak
kolorea?
• Zertaz dago
eginda argia?
• Bai harrapatu ahal
da ispiluen bidez.
• Koloreak espektroak
dira eta hauek
nahastean, koloreak
aldatzen dira.
• Foton deitutako
zelulaz eginda dago,
eta airean uhinez
irristatzen da.
• 1 Esan argitsua diren, ala ez.
Eguzkia:
BAI
Kristala :
EZ
Hodi fluoreszentea:
BAI
Liburua:
EZ
2-Erantzun:
•Zenbat kilometro egiten ditu argia minutu
batean gutxi gora-behera?
 5000 km minutuan.
3-Erantzun:
•Argia zeharkatu ahal du solido bat?
Gardena ba da BAI, opakoa ba da EZ
•Opako baten dagoena atzean ikusi ahal da?
Ez, argi izpiak ezin dute zeharkatu opakoa den
gauza.
4-Esan objektu hauek opakoak, gardenak edo
zehargitsuak diren.
• Airea =
• Paper begetala=
• Lentillak=
• Harriak=
• Beira=
• Ura=

Argia

  • 2.
    Zer da argia? •Argia da objektu batzuek emititzen duten energia. Objektu horiek iturri argitsu dira. Adibidez: eguzkia, bonbillak …
  • 3.
    Iturri Argitsuak •Hau da,objetu batek argia ematen duenean: bonbillak, eguzkia, sua, …
  • 4.
    ARGIA HEDATU EGITENDA Argia hedatu egiten argi izpien bidez. Argi izpi bakoitza lerro zuzenean abiatzen da. Argiaren abiadura 300.000 kilometrokoa da segundu batean gutxi gora behera.
  • 5.
    ISLAPENA • ISLAPENA: Argi-izpiakopakoa den gauzarekin talka egiten dutenean, argi-izpia errebotatzen du eta norabidea aldatzen du. • Izpi erasotzailea: gainazalera iristen den izpia • Izpi islatua: gainazaletik errebotaturik irteten den izpia
  • 6.
    ERREFRAKZIOA • ERREFRAKZIOA: Argi-izpiekhala nola inguru batetik (adibidez airetik) beste inguru batera pasatzen denean (adibidez ura). • Ingurutik aldatzean, norabidea ere aldatzen du. Hori da argi- izpiak errefraktatu dira. • Adibidez: Gauza zuzen bat uretan sartzen baduzu, errefraktatuko da eta okertuta dagoela irudituko du.
  • 7.
    • Disko formakoak, beirazkoakedo plastikozkoak dira. Argia lentea zehar pasatzen da eta erreflektatzen da. • Bi lente motak daude. Lente konbergenteak eta lente dibergenteak. • Lente konbergenteak dira, handiagotzen dituztenak irudiak. .Zabalagoak dira erdian, alboetan baino. • Lente dibergenteak dira irudia txikitzen dutenak. Estuagoak dira erdian alboetan baino.
  • 8.
  • 9.
    ISPILUAK Argia islatzen duengainazala da. Horri esker, horien aurrean ipintzean, irudiak ikusi ahal ditugu.
  • 10.
    ARGI IZPI NAHASTEADA Eguzki izpi bat ur tanta batekin nahasten duenean ostadarra sortzen da ( ur jausi batean edo ekaitzak baten ondoren) Argia eta Ura nahastean, koloreak deskonposatzen dira. Gorria, laranja, horia , berdea, urdina eta morea atera ahal dira.
  • 11.
    OBJEKTUEN PORTAERA ARGIAREN AURREAN •Objektuek, argiaren aurrean portaera ezberdinak dituzte: • Opakoak: argia objektu solido bat ezin duenean zeharkatu eta errebotatzen du (mahaia, harria…) • Gardena:argia objektu solido bat zeharkatu ahal duenean (airea, kristal batzuk…) • Zehargitsua: argia izpi batzuk bakarrik objektu bat zeharkatzen dituenean (plastiko batzuk, beira batzuk…)
  • 12.
    Objektuen koloreak Argia objektu batekintalka egiten ba da kolore batzuk islatuko ditu eta beste batzuk xurgatu egingo du. • Objektu bat zuria ikusten dugunean, objektu horrek eguzkitik etorritako izpi guztiek islatu duela esan nahi du. • Objektu bat beltza ikusten dugunean esan nahi du objektu horrek eguzki izpi guztiak xurgatu egin dituela.
  • 13.
    • Adibidez: Tokiberoetan etxeak zuriz margotzen dituzte. Argi guztia islatzen dute, ez izateko hain beste bero.
  • 14.
    Argiaren oinarrizko koloreak •Gorria, urdina eta berdea dira. Kolore ohiek nahastu eta beste kolore berriak sortuko dira.
  • 15.
    GURE GALDERAK • Norberak harrapatu ahaldu argia • Nola izan al du argiak kolorea? • Zertaz dago eginda argia? • Bai harrapatu ahal da ispiluen bidez. • Koloreak espektroak dira eta hauek nahastean, koloreak aldatzen dira. • Foton deitutako zelulaz eginda dago, eta airean uhinez irristatzen da.
  • 17.
    • 1 Esanargitsua diren, ala ez. Eguzkia: BAI Kristala : EZ Hodi fluoreszentea: BAI Liburua: EZ
  • 18.
    2-Erantzun: •Zenbat kilometro egitenditu argia minutu batean gutxi gora-behera?  5000 km minutuan. 3-Erantzun: •Argia zeharkatu ahal du solido bat? Gardena ba da BAI, opakoa ba da EZ •Opako baten dagoena atzean ikusi ahal da? Ez, argi izpiak ezin dute zeharkatu opakoa den gauza.
  • 19.
    4-Esan objektu hauekopakoak, gardenak edo zehargitsuak diren. • Airea = • Paper begetala= • Lentillak= • Harriak= • Beira= • Ura=