Ιστορία Ε΄ 6.30α. ΄΄ Η τέταρτη σταυροφορία και η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους ΄΄

Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής
Ιστορία Ε΄ Τάξης - Ενότητα 6 - Κεφάλαιο 30α:
΄΄ Η τέταρτη σταυροφορία και η άλωση της
Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους ΄΄
 Σχεδιαγράμματα
 Θεωρία
 Παρουσιάσεις
http://e-taksh.blogspot.gr

Ιστορία Ε΄ Δημοτικού – «Στα βυζαντινά χρόνια»
Ενότητα Στ΄: Το Βυζάντιο παρακμάζει και υποκύπτει σε κατακτητές – Κεφάλαιο 30ο
α
Σαμούχος Πέτρος©
Σελτζούκοι Τούρκοι
καταλαμβάνουν τα Ιεροσόλυμα
Αλέξιος Α΄ Κομνηνός
ζητά βοήθεια από τον Πάπα της Ρώμης
Πάπας της Ρώμης
 δέχεται, για να παρεμβαίνει στην ανατολική εκκλησία
 πείθει τους άρχοντες της Δύσης να οργανώσουν εκστρατείες
(σταυροφορίες)
Σκοπός σταυροφόρων
να νικήσουν τους Σελτζούκους
να κρατήσουν όσα εδάφη απελευθέρωναν
4η
σταυροφορία
 προορισμός Αίγυπτος
 οι Βενετοί διαθέτουν τα πλοία τους
 αντάλλαγμα τα μισά εδάφη-λάφυρα
Αλέξιος Άγγελος
 ζητά βοήθεια από τους Βενετούς για να πάρει πίσω το θρόνο του
 υπόσχεται χρήματα και προνόμια
 οι Βενετοί οδηγούν τους σταυροφόρους στην Κωνσταντινούπολη
Άλωση της Πόλης – Απρίλιος 1204
 Πολλοί κάτοικοι της Πόλης έχασαν τη ζωή τους
 Εκκλησίες, μνημεία, μοναστήρια βεβηλώθηκαν ή καταστράφηκαν
 Έργα τέχνης και ιερά σκεύη μεταφέρθηκαν στη Δύση
Η τέταρτη σταυροφορία και η άλωση της
Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους
Αλέξιος Α΄
Δημιουργός: Πέτρος Σαμούχος
http://samouchos.weebly.com/

Ιστορία Ε΄ Δημοτικού – «Στα βυζαντινά χρόνια»
Ενότητα Στ΄: Το Βυζάντιο παρακμάζει και υποκύπτει σε κατακτητές – Κεφάλαιο 30ο
α
Σαμούχος Πέτρος©
Περίληψη μαθήματος


Ερωτήσεις
 Για ποιο λόγο οι χριστιανοί δεν μπορούσαν να επισκεφτούν τα
Ιεροσόλυμα;
 Από ποιον ζήτησε βοήθεια ο Αλέξιος Ά Κομνηνός;
 Γιατί ο Πάπας της Ρώμης δέχτηκε το αίτημα του βυζαντινού
αυτοκράτορα;
 Ο Αλέξιος Ά είδαμε ότι ζήτησε βοήθεια από τους Βενετούς και από
τον Πάπα για να αντιμετωπίσει τους εχθρούς του. Τι σημαίνει αυτό
για τους Βυζαντινούς;
 Τι ήταν οι σταυροφορίες και ποιος ο σκοπός όσων έπαιρναν μέρος
σε αυτές;
 Γιατί οι Βενετοί βοήθησαν τους σταυροφόρους;
 Πώς κρίνεις την ενέργεια του Αλέξιου Άγγελου να ζητήσει βοήθεια
από τους Βενετούς, για να πάρει πίσω το θρόνο του;
 Είδαμε ότι οι Βενετοί παλαιότερα βοηθούσαν τους Βυζαντινούς,
ενώ τώρα στράφηκαν εναντίον τους. Πώς κρίνεις αυτό το γεγονός;
 Τι συνέβη τον Απρίλιο του 1204;
 Μπορείς να φανταστείς τα συναισθήματα
των κατοίκων της Πόλης, όταν υποδουλώ-
θηκαν στους σταυροφόρους;
Οι σταυροφόροι βοηθούμενοι από τους Βενετούς καταλαμβάνουν
την Πόλη. Πολλοί Έλληνες αναγκάζονται να φύγουν και να
ιδρύσουν νέα κράτη με σκοπό να πάρουν πίσω την
Κωνσταντινούπολη.
Η άλωση της Πόλης το 1204
Δημιουργός: Πέτρος Σαμούχος
http://samouchos.weebly.com/

Οι άρχοντες της Δύσης οργάνωσαν μόνοι τους
τέσσερις εκστρατείες : σταυροφορίες.
Σκοπός τους ήταν να νικήσουν τους
Σελτζούκους και να κρατήσουν δικά τους όσα
μέρη ελευθερώσουν.
ΙΣΤΟΡΙΑ Ε’
ΚΕΦ. 30α. Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ
ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΦΡΑΓΚΟΥΣ
ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ
Ξένοι μισθοφόροι
(Βαράγγοι) στη θέση
των βυζαντινών
στρατιωτών.
Το πιο φρικτό έγκλημά τους όμως
ήταν η λεηλασία και η απογύμνωση
της Αγίας Σοφίας από τα ιερά της
σκεύη.
Εμφάνιση του εκθρονισμένου
αυτοκράτορα Αλεξίου Αγγέλου:
► ζητά τη βοήθεια των Βενετών για να
ξαναπάρει το θρόνο
► υπόσχεται χρήματα, δώρα
4η
Σταυροφορία
Συγκέντρωση στη Βενετία – μετά
→ Αίγυπτος → Ιεροσόλυμα
Οι Βενετοί:
► δίνουν καράβια, πληρώματα
► ζητούν μισά εδάφη, λάφυρα
Ο Αλέξιος Α’, ο Κομνηνός, ζήτησε
βοήθεια από τον Πάπα της Ρώμης και
τους χριστιανούς της Δύσης.
Ο Πάπας μπορεί να παρεμβαίνει στα
πράγματα της ανατολικής εκκλησίας.
Οι Σελτζούκοι κατέλαβαν τα Ιεροσόλυμα.
Οι χριστιανοί προσκυνητές δεν μπορούσαν να
επισκέπτονται ακίνδυνα τους αγίους τόπους .
Επί τρεις ημέρες οι
κατακτητές λεηλατούσαν,
κατέστρεφαν και έκαιγαν
την ανυπεράσπιστη Πόλη.
Οι Βενετοί δέχονται.
 αντί για Αίγυπτο κατευθύνονται
στην Κωνσταντινούπολη και την
καταλαμβάνουν. (1204)
Δημιουργός: Βασίλης Παπαγιάννης http://blogs.sch.gr/vpapagiann/

30α. Η τέταρτη σταυροφορία και η άλωση της
Οι Σελτζούκοι κατέλαβαν και τα Ιεροσόλυμα.
Αυτοκράτορας Αλέξιος Α' ο Κομνηνός ζητά βοήθεια από Πάπα Ρώμης.
▼
Δέχεται
↓
Μπορεί να παρεμβαίνει στην ανατολική Εκκλησία.
Άρχοντες Δύσης οργάνωσαν μόνοι τους 4 εκστρατείες ► Σταυροφορίες
▼
▼
Να νικήσουν τους Σελτζούκους
και να κρατήσουν δικά τους όσα
μέρη ελευθερώσουν.
4η
Σταυροφορία ►Συγκέντρωση στη Βενετία (→ Αίγυπτος → Ιεροσόλυμα)
Οι Βενετοί ►δίνουν καράβια, πληρώματα
►ζητούν μισά εδάφη, λάφυρα
Ο εκθρονισμένος αυτοκράτορας Αλέξιος Άγγελος ►ζητά τη βοήθεια των Βενετών για να
ξαναπάρει το θρόνο
► υπόσχεται χρήματα, δώρα.
Οι Βενετοί ►δέχονται.
►αντί για Αίγυπτο κατευθύνονται στην Κωνσταντινούπολη.
Για 3 ημέρες
Σκότωναν
Λεηλατούσαν
Κατέστρεφαν
Έκαιγαν
Σκοπός
Κανέλλος-Μάριος Κανελλόπουλος

Κατάληψη Ιεροσολύµων από τους Σελτζούκους
Αδυναµία επίσκεψης της από τους χριστιανούς προσκυνητές.
Αλέξιος Α΄ ο Κοµνηνός
Ζητάει βοήθεια από τον Πάπα.
Αποδέχεται την πρόταση, ώστε να έχει τη δυνατότητα παρέµβασης στην
ανατολική εκκλησία.
Πείθει τους άρχοντες της ∆ύσης να εκστρατεύσουν κατά των Σελτζούκων.
Φράγκοι
Οργανώνουν τις σταυροφορίες µε σκοπό:
να διώξουν τους Σελτζούκους και να κρατήσουν για τον εαυτό τους τους
Αγίους Τόπους.
4η
Βενετοί
∆ίνουν καράβια και πληρώµατα για µεταφορά των σταυροφόρων
Παίρνουν τα µισά εδάφη και λάφυρα.
Παιδίον Τόπος

(εκθρονισµένος αυτοκράτορας)
Ζητάει βοήθεια να καταλάβει το θρόνο.
Υπόσχεται χρήµατα και προνόµια.
Οι σταυροφόροι αλλάζουν πορεία και κατευθύνονται προς την Κωνσταντινούπολη.
Άλωση της Πόλης
(Απρίλιος 1204)
Λεηλασία και καταστροφή
εκκλησιών και
µοναστηριών.
Ιερά σκεύη και έργα
τέχνης µεταφέρθηκαν στη
∆ύση.
Σκοτώνονται πολλοί
Βυζαντινοί.

30 α. Η τέταρτη σταυροφορία και η άλωση της
1. Ποια ήταν η συνέπεια της κατάληψης των Ιεροσολύμων από τους
Σελτζούκους;
Οι χριστιανοί προσκυνητές δεν μπορούσαν να την επισκεφτούν και να
προσκυνήσουν τον τόπο που έζησε και δίδαξε ο Χριστός. Όσοι τόλμησαν
να επισκεφτούν τους αγίους τόπους συνελήφθησαν, ληστεύτηκαν και
βασανίστηκαν.
2. Πώς αντιμετώπισαν το γεγονός οι Βυζαντινοί και ποιου τη βοήθεια
ζήτησαν;
Δεν μπόρεσαν να δώσουν μόνοι τους λύση. Έτσι ο αυτοκράτορας Αλέξιος
Α’ Κομνηνός, παρά το σχίσμα που είχε προηγηθεί ανάμεσα στην
Ανατολική και τη Δυτική εκκλησία, ζήτησε τη βοήθεια του Πάπα της
Ρώμης και των χριστιανών της Δύσης.
3. Ποια ήταν η αντίδραση των Δυτικών;
Ο Πάπας δέχτηκε, γιατί βρήκε ευκαιρία να παρεμβαίνει στα πράγματα της
ανατολικής εκκλησίας. Παρακίνησε τους χριστιανούς άρχοντες των
κρατών της Δύσης να βοηθήσουν στην απελευθέρωση των αγίων τόπων.
4. Τι έκαναν οι άρχοντες της Δύσης;
Οργάνωσαν μόνοι τους τέσσερις εκστρατείες, που τις ονόμασαν
σταυροφορίες. Σκοπός τους ήταν να νικήσουν τους Σελτζούκους και να
κρατήσουν δικά τους όσα μέρη ελευθερώσουν.
5. Πώς ξεκίνησε η τέταρτη σταυροφορία;
Οι σταυροφόροι συγκεντρώθηκαν στη Βενετία. Σκοπός τους ήταν να
περάσουν με πλοία στην Αίγυπτο και μετά να κατευθυνθούν στα
Ιεροσόλυμα. Οι Βενετοί, επειδή διέθεταν τα καράβια τους με τα
πληρώματά τους, θα έπαιρναν ως αντάλλαγμα τα μισά εδάφη και τα
λάφυρα που θα κατακτούσαν.
6. Τι άλλαξε τα σχέδιά τους λίγο πριν την αναχώρηση;
Παρουσιάστηκε ο εκθρονισμένος αυτοκράτορας του Βυζαντίου Αλέξιος
Άγγελος και ζήτησε τη βοήθειά τους για να ξαναπάρει το θρόνο, τάζοντάς
τους πολλά χρήματα και δώρα.
7. Πώς αντιμετώπισαν την πρότασή του οι Βενετοί;
Δέχτηκαν την πρόταση και αντί να κατευθυνθούν στην Αίγυπτο πήγαν
στην Κωνσταντινούπολη και την κατέλαβαν.
8. Ποιες ήταν οι συνέπειες της κατάληψης της Πόλης από τους
σταυροφόρους;
Επί τρεις ημέρες οι κατακτητές λεηλατούσαν, κατέστρεφαν και έκαιγαν
την Πόλη. Δε σεβάστηκαν ούτε ιερά μνημεία, ούτε τις εκκλησίες, ούτε τα
μοναστήρια. Το πιο φρικτό έγκλημά τους όμως ήταν η λεηλασία και η
απογύμνωση της Αγίας Σοφίας από τα ιερά της σκεύη.
eimet08

17/03/11
30Α. Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ Η
ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΑΠΟ
ΤΟΥΣ ΦΡΑΓΚΟΥΣ
Οι Σελτζούκοι τούρκοι καταλαμβάνουν τα
Ιεροσόλυμα:
 Ανάμεσα στις περιοχές που κατέλαβαν οι
Σελτζούκοι ήταν και τα Ιεροσόλυμα.
 Οι χριστιανοί προσκυνητές δε μπορούσαν πλέον
να επισκέπτονται τους αγίους τόπους χωρίς
κίνδυνο.
Η βοήθεια από τη Δύση:
 Οι Βυζαντινοί δε μπορούσαν μόνοι τους να
δώσουν λύση στο πρόβλημα.
 Ο αυτοκράτορας Αλέξιος Α’ ο Κομνηνός ζήτησε
βοήθεια από τον Πάπα της Ρώμης και από τους
χριστιανούς της Δύσης.

 Ο Πάπας δέχτηκε να ελευθερώσει τους αγίους
τόπους γιατί θα είχε την ευκαιρία να παρεμβαίνει
στα πράγματα της ανατολικής εκκλησίας.
Οι σταυροφορίες:
 Οι χριστιανοί άρχοντες της Ιταλίας και των
άλλων κρατών της Δύσης αντί να στείλουν βοήθεια
στους βυζαντινούς οργάνωσαν μόνοι τους τέσσερις
εκστρατείες που τις ονόμασαν σταυροφορίες.
 Σκοπός τους ήταν να νικήσουν τους
Σελτζούκους και να κρατήσουν δικά τους όσα μέρη
μπορούν να ελευθερώσουν.
Η τέταρτη σταυροφορία:
 Στην τέταρτη σταυροφορία οι σταυροφόροι
συγκεντρώθηκαν στη Βενετία με σκοπό να
περάσουν με πλοία στην Αίγυπτο και να φτάσουν
έπειτα στα Ιεροσόλυμα.

17/03/11
 Λίγο πριν φύγουν παρουσιάστηκε στους
Βενετούς ο διωγμένος από το θρόνο του Βυζαντίου
αυτοκράτορας Αλέξιος Άγγελος και ζήτησε τη
βοήθειά τους για να ξαναπάρει πίσω το θρόνο με
αντάλλαγμα χρήματα και δώρα.
 Οι Βενετοί δέχτηκαν και αντί να κατευθυνθούν
στην Αίγυπτο πήγαν στην Κωνσταντινούπολη και
προσπάθησαν να την καταλάβουν.
 Από την άλωση χάθηκαν πολλές ανθρώπινες
ζωές, λεηλατήθηκαν και καταστράφηκαν πολλά
μνημεία και εκκλησίες.
 Το πιο άσχημο έγκλημά τους ήταν η λεηλασία της
Αγίας Σοφίας από τα ιερά της σκεύη.
Σκάρπα Ηλέκτρα

Κεφ. 30α
Η Τέταρτη Σταυροφορία και η άλωση της Πόλης από τους
Φράγκους το 1204μ.Χ.
1. Ποιες άλλες περιοχές εκτός από την Μικρά Ασία κατέκτησαν
οι Σελτζούκοι Τούρκοι;
Οι Σελτζούκοι Τούρκοι κατέλαβαν τα Ιεροσόλυμα με αποτέλεσμα
πολλοί προσκυνητές των Αγίων Τόπων να συλλαμβάνονται, να
ληστεύονται και να βασανίζονται.
2. Πώς λύθηκε αυτό το πρόβλημα;
Ο αυτοκράτορας Αλέξιος ο Α’ ο Κομνηνός ζήτησε βοήθεια από τον
Πάπα της Ρώμης και τους χριστιανούς της Δύσης. Αυτός δέχτηκε,
γιατί έτσι θα παρενέβαινε στην Ανατολική Εκκλησία.
3. Τι ενέργειες έκανε ο Πάπας;
Παρακίνησε τους άρχοντες της Δύσης να ελευθερώσουν τους
Άγιους Τόπους.
4. Τι έκαναν οι άρχοντες της Δύσης;
Οργάνωσαν τέσσερις (4) εκστρατείες για να απελευθερώσουν τα
Ιεροσόλυμα, με σκοπό όμως να κρατήσουν δικά τους αυτά τα
εδάφη. Οι εκστρατείες αυτές ονομάστηκαν Σταυροφορίες.
5. Τι συνέβη στην τέταρτη (4η) σταυροφορία;
Οι σταυροφόροι (ονομάστηκαν έτσι γιατί είχαν ως έμβλημα το
σταυρό στο χιτώνιό τους) συγκεντρώθηκαν στη Βενετία με στόχο
να περάσουν στην Αίγυπτο με προορισμό τα Ιεροσόλυμα.
6. Τι θα έδιναν και τι θα έπαιρναν οι Βενετοί σε αντάλλαγμα;
Οι Βενετοί θα έδιναν καράβια και πληρώματα και ως αντάλλαγμα
θα έπαιρναν τα μισά από τα εδάφη και τα λάφυρα που θα
κατακτούσαν οι σταυροφόροι.

7. Ποιο γεγονός συνέβη πριν την αναχώρηση των Βενετών;
Ο εκθρονισμένος αυτοκράτορας του Βυζαντίου, Αλέξιος Άγγελος
ζήτησε τη βοήθεια τους για να ξαναπάρει το θρόνο. Έτσι οι
Βενετοί, αντί για τους Αγίους Τόπους, κατευθύνθηκαν στην
Κωνσταντινούπολη. Η Πόλη έπεσε στα χέρια των σταυροφόρων
που επί τρεις ημέρες σκότωναν, λεηλατούσαν, κατέστρεφαν και
έκαιγαν τα πάντα. Δεν σεβάστηκαν τίποτε, ούτε μνημεία, ούτε
εκκλησίες, ούτε μοναστήρια. Ακόμη και η Αγία Σοφία
λεηλατήθηκε.
Δημήτρης Βογιατζάκης

Τουλιόπουλος Φώτης

Τι θα μάθουμε:
 Πώς ξεκίνησε η ιδέα των σταυροφοριών από τα κράτη της
Δύσης.
 Ποιος ήταν ο σκοπός της 4ης
σταυροφορίας.
 Πώς άλλαξαν τα σχέδια των σταυροφόρων.
 Ποιες οι συνέπειες της άλωσης της Πόλης από τους
σταυροφόρους.
Φράγκος: παλαιότερη ονομασία για τους κατοίκους της Δυτικής
Ευρώπης, χωρίς εθνολογική διάκριση.
Μία από τις περιοχές που κατέλαβαν οι Σελτζούκοι Τούρκοι ήταν
τα Ιεροσόλυμα, η πόλη όπου έζησε και δίδαξε ο Χριστός. Αυτό είχε
ως αποτέλεσμα να μην μπορούν να επισκέπτονται τα Ιεροσόλυμα
χριστιανοί προσκυνητές χωρίς να κινδυνεύει η ζωή τους.

Οι Βυζαντινοί δεν είχαν τη δύναμη να λύσουν μόνοι τους το
πρόβλημα και έτσι ο Αλέξιος Α΄ο Κομνηνόςζήτησε βοήθεια από τον
Πάπα της Ρώμης. Ο Πάπαςδεν άφησε ανεκμετάλλευτη την ευκαιρία
που του δόθηκε, ώστε να παρεμβαίνει στα πράγματα της ανατολικής
εκκλησίας και δέχτηκε την πρόταση του Αλέξιου Α΄.
Πάτμος: Αλέξιος Α Κομνηνός κρατώντας
(τοιχογραφια εξωναρθηκα Ιερας Μονής 1920).
Παρακίνησε τους χριστιανούς άρχοντες της Δύσης να βοηθήσουν
στην απελευθέρωση των Αγίων Τόπων*. Αυτοί όμως, αντί να
στείλουν βοήθεια στον Αλέξιο Α΄, οργάνωσαν τέσσερις
εκστρατείες που ονομάστηκαν σταυροφορίες. Σκοπός τους ήταν να
διώξουν τους Σελτζούκους και να κρατήσουν δικά τους τα μέρη που
θα ελευθέρωναν. Η ονομασία σταυροφορίες προήλθε από το γεγονός
ότι οι στρατιώτες της Δύσης είχαν ζωγραφισμένο έναν σταυρό στο
μανδύα τους.

*Άγιοι Τόποι: Οι περιοχές στις οποίες έγιναν όλα όσα αναφέρονται στην Καινή Διαθήκη
για τη ζωή του Χριστού. Αναφέρεται στις περιοχές του Ισραήλ και της Παλαιστίνης. Οι
Άγιοι Τόποι έχουν θρησκευτική αξία για τρεις θρησκείες, το Χριστιανισμό, τον
Ιουδαϊσμό και τον Ισλαμισμό.
Κάντε κλικ εδώ ή στην εικόνα για να μεταφερθείτε σε διαδραστικό
χάρτη και να δείτε τις πορείες που ακολούθησαν οι σταυροφορίες.

Οι τρεις πρώτες σταυροφορίες (1096-1099, 1147-1149, 1189-
1192) απέτυχαν με χιλιάδες νεκρούς και μεγάλες καταστροφές στο
Βυζάντιο.
Στην τέταρτη σταυροφορία (1202-1206), οι σταυροφόροι
συγκεντρώθηκαν στη Βενετία. Το σχέδιό τους προέβλεπε να
περάσουν με καράβια στην Αίγυπτο και από εκεί να κατευθυνθούν
προς τα Ιεροσόλυμα. Για τη μεταφορά, τα καράβια και τα
πληρώματα, θα τα διέθεταν οι Βενετοί λαμβάνοντας ως πληρωμή τα
μισά από τα εδάφη και τα λάφυρα που θα κατακτούσαν οι
σταυροφόροι.

Πριν όμως προλάβει να αποπλεύσει ο στόλος των σταυροφόρων
εμφανίστηκε στους Βενετούς ο εκθρονισμένος αυτοκράτορας του
Βυζαντίου Αλέξιος Άγγελος ζητώντας τη βοήθειά τους να ξαναπάρει
το θρόνο.
Ως αντάλλαγμα πρόσφερε πολλά χρήματα και δώρα. Οι Βενετοί
αποδέχθηκαν την πρόταση του και έτσι ο στόλος τους αντί να
κατευθυνθεί στην Αίγυπτο έπλευσε προς την Κωνσταντινούπολη.

Ο Αλέξιος γίνεται αυτοκράτορας, επειδή όμως δεν τηρεί όσα είχε
υποσχεθεί οι σταυροφόροι καταλαμβάνουν την Πόλη, την λεηλατούν
και την καταστρέφουν.
Η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους (1204).

Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης, έργο του Ντελακρουά.
Αν και χριστιανοί, δε σεβάστηκαν ούτε τα ιερά μνημεία, ούτε τις
εκκλησίες, ούτε τα μοναστήρια.
Λεηλάτησαν και απογύμνωσαν από τα ιερά της σκεύη ακόμη την Αγία
Σοφία.

Ο αποκεφαλισμός ενός Κωνσταντινουπολίτη
κατά τη διάρκεια της Άλωσης του 1204.
Το γεγονός της γενικευμένης σφαγής συμβολοποιείται
σε ψηφιδωτό του 1213 στον Άγιο Ιωάννη της Ραβέννας.
Πάρα πολλά αγάλματα και μνημεία μεταφέρθηκαν στη Δύση όπου
βρίσκονται μέχρι σήμερα.
Ένας από τους θησαυρούς που κλάπηκε από την Πόλη και μεταφέρθηκε στη Βενετία
ήταν τα τέσσερα χάλκινα άλογα του Λύσιππου. Τοποθετήθηκαν στην πρόσοψη της
βασιλικής του Αγίου Μάρκου στη Βενετία το 1254 μ.Χ. Τα αγάλματα αυτά αποτελούσαν
τμήμα ενός μεγαλύτερου συμπλέγματος που παρίστανε ένα τέθριππο και αποδίδονται
στον Λύσιππο, τον προσωπικό γλύπτη του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ο Θεοδόσιος μετέφερε
τα αγάλματα στο τέλος του 8ου αρχές 9ου αιώνα μ.Χ. από τη Χίο στην
Κωνσταντινούπολη προκειμένου να διακοσμήσει τον Ιππόδρομο.

Η Βασιλεύουσα
Ο Γάλλος ιστορικός Βελλεαρδουίνος, που ακολουθούσε τη Σταυροφορία
γράφει: «Όταν αντικρίσαμε την Κωνσταντινούπολη, δεν μπορούσαμε να
πιστέψουμε ότι υπάρχει άλλη τόσο πλούσια πόλη παρόμοια με αυτή. Τα
ψηλά τείχη, οι πλούσιοι πύργοι, τα ανάκτορα και οι μεγάλες εκκλησίες, που
ήταν τόσες πολλές ώστε κανείς δεν μπορεί να πιστέψει πως τις είδε όλες.
Κανένας από μας δεν ήταν τόσο σκληρός, ώστε να μην αισθανθεί το δέρμα
του να ανατριχιάζει. Γιατί ποτέ άλλος λαός, από την απαρχή του κόσμου, δεν
ανέλαβε μια τόσο μεγάλη επιχείρηση όσο εκείνη της δικής μας επίθεσης».
Will Durant, Παγκόσμια Ιστορία Πολιτισμού
Η Κωνσταντινούπολη το Μεσαίωνα (Cristoforo Buondelmonti,
Description des îles de l'archipel,
Bibliothèque nationale, Paris).
Θρήνος για τη χαμένη Πόλη

«Ω πόλη, βασίλισσα των πόλεων, ποιος είναι εκείνος που μας παίρνει από
σένα, όπως τα παιδιά από την αγαπημένη τους μητέρα; Τι θα γίνουμε; Πού
θα πάμε; Ποια παρηγοριά θα βρούμε, γυμνοί καθώς είμαστε, όπως ήρθαμε
στον κόσμο, και άστεγοι σαν τα πουλιά;».
Νικήτας Χωνιάτης (βυζαντινός χρονογράφος)
Εκδικητής
«Την άπαρτη πόλη μας ξένου πόδι την πάτησε. Εννιακοσίων χρόνων
ένδοξη ζωή έσβησε. Φράγκοι, Βενετσιάνοι και Γερμανοί χύνονται απάνω της
αχόρταγα. Με το σταυρό συντρίβουν το σταυρό μας, με τη θρησκεία τους
πελεκούν τη θρησκεία μας. Γαλέρες φεύγουν και γαλέρες έρχονται.
Παίρνουν τα πλούτη μας, τη δόξα μας, τα ιερά μας. Αλλού τα πάνε στη
Δύση, να ημερέψουν και κείνης τους λαούς, να δοξάσουν κείνης τα χώματα.
Η Βενετία τα δέχεται περίχαρη, στολίζεται και καμαρώνει. Στήνει στις
πλατείες της τ’ άλογα τα’ ανεμπόδιστα, του ακράτητου λαού συμβολική
παράσταση».
Ανδρέας Καρκαβίτσας, Λόγια της πλώρης (1899).
«...Eβλεπε κανείς όχι μόνον τις ιερές εικόνες του Χριστού να θραύονται με
αξίνες και να ρίπτονται στο χώμα και τα στολίδια τους να αποσπώνται χωρίς
φειδώ και προσοχή και να ρίχνονται στη φωτιά, αλλά και τα σεπτά και
πανάγια σκεύη να αρπάζονται με θράσος από τους ναούς, να ρίχνονται στη
φωτιά και να παρέχονται στα εχθρικά στρατεύματα ως απλός άργυρος και
χρυσός».
Νικήτας Χωνιάτης, ιστορικός της αλώσεως της πόλης
«Από τότε που χτίσθηκε ο κόσμος δεν πάρθηκαν τόσα λάφυρα από μία και
μόνο πόλη»

Γοδεφρείδος ο μαρεσάλης της Καμπανίας.
«τα λάφυρα ήταν τόσο πολλά που κανείς δεν ήξερε να πει πόσα, χρυσάφι
και ασήμι και σκεύη και πολύτιμα πετράδια και μετάξια και γούνινα
φορέματα από γκρίζο σκίουρο και από ερμίνα και όλα τα ακριβά πράγματα
που βρέθηκαν ποτέ στη γη».
Βιλλαρδουίνος
Αναρτήθηκε από Αδάμ Δημήτριος

Εγκύκλιος Παιδεία
Η 4η ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ
ΦΡΑΓΚΟΥΣ
Οι Σελτζούκοι Τούρκοι κατέλαβαν πολλούς βυζαντινούς τόπους.
Μέσα σε αυτούς ήταν και οι Άγιοι Τόποι στα Ιεροσόλυμα και κακοποιούσαν ή
λεηλατούσαν τους προσκυνητές χριστιανούς.
Ο Αλέξιος Α' Κομνηνός αποφάσισε να διώξει τους Τούρκους από κει, όμως επειδή
μόνος του δε θα τα κατάφερνε ζήτησε τη βοήθεια από διάφορους ηγεμόνες της Δύσης
και τον Πάπα, ο οποίος θα μπορούσε να πείσει τους ηγεμόνες να στείλουν
μισθοφορικό στρατό στην Πόλη.
Πράγματι ο Πάπας ανταποκρίθηκε στις εκκλήσεις των Βυζαντινών και προέτρεψε τους
ηγεμόνες της Δύσης να βοηθήσουν την Πόλη. Φυσικά και ζήτησε κάτι τέτοιο γιατί
νόμιζε ότι έτσι θα μπορούσε να επεμβαίνει στην ανατολική εκκλησία.
Οι χριστιανοί της Δύσης έκαναν συνολικά τέσσερις(4) εκστρατείες, που
ονομάστηκαν Σταυροφορίες, γιατί οι στρατιώτες που πήραν μέρος σε αυτές είχαν στο
μανδύα τους ζωγραφισμένο ένα σταυρό.
Οι τρεις(3) πρώτες εκστρατείες(1095-1099),(1147-1149),(1189-1193) κατέληξαν σε
αποτυχία για τη Δύση με χιλιάδες νεκρούς χριστιανούς και μεγάλες καταστροφές για
το Βυζάντιο.

Η Τέταρτη Σταυροφορία(1204) ήταν
διαφορετική από τις άλλες.
Οι Σταυροφόροι συγκεντρώθηκαν
στη Βενετία και είχαν σκοπό να πλεύσουν στην Αίγυπτο με βενετικά καράβια και από
κει να βαδίσουν προς τους Αγίους Τόπους. Οι Βενετοί θα έπαιρναν για την προσφορά
τους τα μισά από τα εδάφη που θα κατακτούσαν.
Πριν ξεκινήσουν όμως έφτασε στη Βενετία ο έκπτωτος αυτοκράτορας του
Βυζαντίου Αλέξιος Δ' Άγγελος και τους έπεισε να βαδίσουν προς την Πόλη για να τον
βοηθήσουν να ξαναπάρει το θρόνο του. Για αντάλλαγμα δε, τους υποσχέθηκε πολλά
χρήματα.
Οι Σταυροφόροι δέχτηκαν να βοηθήσουν κατέλαβαν την Πόλη και αποκατέστησαν τον
Αλέξιο στο θρόνο.
Επειδή όμως ο Αλέξιος δεν έδωσε σε αυτούς όσα τους είχε υποσχεθεί, κατέλαβαν και
πάλι την Πόλη και τη λεηλάτησαν με τον πιο άγριο τρόπο.

Δε σεβάστηκαν ούτε τις εκκλησίες, ακόμα και την Αγία Σοφία λεηλάτησαν, ενώ
πλήθος μνημείων και αγαλμάτων μεταφέρθηκαν στη Δύση, πολλά από τα οποία
βρίσκονται ως σήμερα ακόμα εκεί.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ(email)
Οι καταστροφές που έγιναν από τους Σταυροφόρους στην Κωνσταντινούπολη ήταν
τεράστιες.

Σκέψου και ανέφερε:
1) Άλλες περιπτώσεις καταστροφών από την αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή ιστορία
2) Καταστροφές που γίνονται στη φύση από φυσικά αίτια αλλά και από την
παρέμβαση του ανθρώπου
3) Βρες ρήματα, ουσιαστικά και επίθετα που να έχουν το ίδιο ή περίπου ίδιο νόημα με
τη λέξη καταστροφή
Αναρτήθηκε από ΝΙΚΟΣ στις Τετάρτη, Μαρτίου 04, 2009

Η τέταρτη σταυροφορία και η άλωση της Κωνσταντινούπολης
από τους Φράγκους
Aνάμεσα στις περιοχές που κατέλαβαν οι Σελτζούκοι ήταν και ταΙεροσόλυμα, η ιερή πόλη
που έζησε και δίδαξε ο Χριστός.
Μετά από αυτό οι χριστιανοί προσκυνητές δεν μπορούσαν να επισκέπτονται ακίνδυνα
τους αγίους τόπους και όσοι τόλμησαν να το κάνουν συνελήφθησαν, ληστεύτηκαν και
βασανίστηκαν.
Οι Βυζαντινοί δεν μπορούσαν να δώσουν μόνοι τους λύση στο πρόβλημα αυτό. Γι’ αυτό ο
αυτοκράτορας Αλέξιος Α’, ο Κομνηνός,παρά το σχίσμα που είχε προηγηθεί , ζήτησε
βοήθεια από τον Πάπα της Ρώμης και τους χριστιανούς της Δύσης.

Ο Πάπας δέχτηκε με προθυμία την πρόταση αυτή, γιατί του έδινε την ευκαιρία να
παρεμβαίνει στα πράγματα της ανατολικής εκκλησίας.
Γι’ αυτό παρακίνησε και τους χριστιανούς άρχοντες των κρατών της Δύσης και των
πόλεων της Ιταλίας να βοηθήσουν όλοι την προσπάθεια απελευθέρωσης των Αγίων
Τόπων.

Αυτοί όμως, αντί να στείλουν βοήθεια στους βυζαντινούς, οργάνωσαν μόνοι τους τέσσερις
εκστρατείες που τις ονόμασαν σταυροφορίες.

Σκοπός τους ήταν να νικήσουν τους Σελτζούκους και να κρατήσουν δικά τους όσα μέρη
ελευθερώσουν.
Στην τέταρτη σταυροφορία, οι σταυροφόροι συγκεντρώθηκαν στηΒενετία. Απόφασή τους
ήταν να περάσουν με πλοία στην Αίγυπτο και μετά να κατευθυνθούν στην Αγία Πόλη, τα
Ιεροσόλυμα. Οι Βενετοί διέθεσαν τα καράβια τους μαζί με τα πληρώματά τους. Ως
αντάλλαγμα θα έπαιρναν τα μισά από τα εδάφη και τα λάφυρα που θα κατακτούσαν.

Λίγο πριν την αναχώρηση του στόλου παρουσιάστηκε στους Βενετούς ο εκθρονισμένος
αυτοκράτορας του Βυζαντίου Αλέξιος Άγγελος και ζήτησε τη βοήθειά τους για να
ξαναπάρει το θρόνο, τάζοντάς τους πολλά χρήματα και δώρα. Οι Βενετοί δέχτηκαν την
πρότασή του και ο ναύαρχός τους, αντί να κατευθυνθεί στην Αίγυπτο, οδήγησε τους
σταυροφόρους στην Κωνσταντινούπολη και ζήτησε από αυτούς να την καταλάβουν.
Η απόρθητη ως τότε βασιλεύουσα έπεσε στα χέρια των σταυροφόρων. Χάθηκαν πολλές
ανθρώπινες ζωές. Επί τρεις ημέρες οι κατακτητές λεηλατούσαν, κατέστρεφαν και έκαιγαν
την ανυπεράσπιστη Πόλη.

Δε σεβάστηκαν ούτε τα ιερά μνημεία, ούτε τις εκκλησίες, ούτε τα μοναστήρια. Το πιο
φρικτό έγκλημά τους όμως ήταν η λεηλασία και η απογύμνωση της Αγίας Σοφίας από τα
ιερά της σκεύη.
Αφού ξαναδιαβάσεις το κεφάλαιο κάνε τις παρακάτω ασκήσεις:
Σταυρόλεξο.
Κρυπτόλεξο.
Κρυπτόλεξο με ερωτήσεις.

Η τέταρτη σταυροφορία και η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους
Φράγκους

Η Παναγία ανάμεσα στον Αλέξιο Α Κομνηνό και τη σύζυγό του Ειρήνη (ψηφιδωτό από την Αγία Σοφία)

Ο Πάπας Ουρβανός Β καλεί τους ηγεμόνες της Δύσης να μετάσχουν στην Α΄Σταυροφορία.

Η κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους

Ευγένιος Ντελακρουά : Η κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους

Κεφάλαιο 30ο
Κωνσταντινούπολης από τους ΦράγκουςΚωνσταντινούπολης από τους Φράγκους.
Η παρουσίαση διαμορφώθηκε από τον Πέτρο ΣαμούχοΗ παρουσίαση διαμορφώθηκε από τον Πέτρο Σαμούχο.

Ανάμεσα στις πόλεις
που κατέλαβαν οιπου κατέλαβαν οι
Σελτζούκοι Τούρκοι
ήταν και ταήταν και τα
Ιεροσόλυμα.
Δημιουργός: Πέτρος Σαμούχος http://samouchos.weebly.com/

Τα Ιεροσόλυμα είναι η
ιερή πόλη για τουςιερή πόλη για τους
Χριστιανούς, μια και σε
αυτή έζησε και δίδαξε οαυτή έζησε και δίδαξε ο
Χριστός.

Μετά από αυτό, οιΜ ,
Χριστιανοί από όλο
τον κόσμο δεντον κόσμο δεν
μπορούσαν ναμ ρ
επισκεφτούν με
ασφάλεια τουςασφάλεια τους
Αγίους Τόπους.

Οι Βυζαντινοί δενΟι Βυζαντινοί δενζζ
μπορούσαν ναμπορούσαν να
δώσουν μια λύση στοδώσουν μια λύση στοδώσουν μια λύση στοδώσουν μια λύση στο
πρόβλημα που είχεπρόβλημα που είχε
δημιουργηθεί.δημιουργηθεί.

ΟΟ Αλέξιος Α΄, οΑλέξιος Α΄, ο
ΚομνηνόςΚομνηνός ζήτησε, παράζήτησε, παρά
τοτο ΣχίσμαΣχίσμα τητη βοήθειαβοήθειατοτο ΣχίσμαΣχίσμα, τη, τη βοήθειαβοήθεια
τουτου Πάπα της ΡώμηςΠάπα της Ρώμης καικαι
ώώτων χριστιανών τηςτων χριστιανών της
Δύσης.Δύσης.Δύσης.Δύσης.

Ο ΠάΟ Πά δέδέΟ ΠάπαςΟ Πάπας δέχτηκεδέχτηκε
με προθυμία, μιαμε προθυμία, μιαμ ρ μ , μμ ρ μ , μ
καικαι θαθα
παρέμβαινεπαρέμβαινε στασταπαρέμβαινεπαρέμβαινε σταστα
πράγματα τηςπράγματα τηςρ μ ςρ μ ς
ΑνατολικήςΑνατολικής
εκκλησίαςεκκλησίαςεκκλησίας.εκκλησίας.

Παρακίνησε λοιπόνΠαρακίνησε λοιπόνρρ
τους άρχοντες τηςτους άρχοντες της
Δύσης να βοηθήσουνΔύσης να βοηθήσουνΔύσης να βοηθήσουνΔύσης να βοηθήσουν
στην απελευθέρωσηστην απελευθέρωση
των Αγίων Τόπων.των Αγίων Τόπων.

Δ έ λΔ έ λΔεν έστειλανΔεν έστειλαν
βοήθεια στουςβοήθεια στουςβ ή ςβ ή ς
Βυζαντινούς,Βυζαντινούς,
αλλά οργάνωσαναλλά οργάνωσαναλλά οργάνωσαναλλά οργάνωσαν
μόνοι τουςμόνοι τουςμ ςμ ς
τέσσεριςτέσσερις
εκστρατείεςεκστρατείεςεκστρατείεςεκστρατείες……

... που τις ονόμασαν... που τις ονόμασαν
ΣταυροφορίεςΣταυροφορίες..
Σκοπός τους ήταν ναΣκοπός τους ήταν ναΣκοπός τους ήταν ναΣκοπός τους ήταν να
νικήσουν τουςνικήσουν τους
Σ λ ζ ύΣ λ ζ ύΣελτζούκους και ναΣελτζούκους και να
κρατήσουν για τονκρατήσουν για τονρ ή γρ ή γ
εαυτό τους τα μέρηεαυτό τους τα μέρη
που θαπου θαπου θαπου θα
απελευθέρωναν.απελευθέρωναν.

ΣτηνΣτην
44 ίί44ηη σταυροφορία,σταυροφορία,
οι σταυροφόροιοι σταυροφόροιοι σταυροφόροιοι σταυροφόροι
συγκεντρώθηκανσυγκεντρώθηκαν
Β ίΒ ίστη Βενετία.στη Βενετία.

Απόφασή τουςΑπόφασή τους
ήταν να περάσουνήταν να περάσουνήταν να περάσουνήταν να περάσουν
με πλοία στηνμε πλοία στην
Αίγυπτο και μετάΑίγυπτο και μετά
να κατευθυνθούννα κατευθυνθούννα κατευθυνθούννα κατευθυνθούν
στα Ιεροσόλυμα.στα Ιεροσόλυμα.

Οι Βενετοί διέθεσανΟι Βενετοί διέθεσαν
λ ί ζίλ ί ζίτα πλοία τους μαζίτα πλοία τους μαζί
με τα πληρώματάμε τα πληρώματάμ ηρ μμ ηρ μ
τους.τους.
Ως αντάλλαγμα θαΩς αντάλλαγμα θαΩς αντάλλαγμα θαΩς αντάλλαγμα θα
έπαιρναν τα μισά απόέπαιρναν τα μισά από
τα εδάφη και τατα εδάφη και τα
λάφυρα που θαλάφυρα που θαλάφυρα που θαλάφυρα που θα
κατακτούσαν.κατακτούσαν.

Λίγο πριν τηνΛίγο πριν την
αναχώρηση τωναναχώρηση των
ΣταυροφόρωνΣταυροφόρωνΣταυροφόρων,Σταυροφόρων,
παρουσιάστηκεπαρουσιάστηκε
στους Βενετούς οστους Βενετούς ο
εκθρονισμένοςεκθρονισμένοςεκθρονισμένοςεκθρονισμένος
αυτοκράτορας τουαυτοκράτορας του
Β ζ ίΒ ζ ί ΑλέξΑλέξΒυζαντίουΒυζαντίου ΑλέξιοςΑλέξιος
ΆγγελοςΆγγελος..γγ ςγγ ς..

Ο Αλέξ Ά λΟ Αλέξ Ά λΟ Αλέξιος ΆγγελοςΟ Αλέξιος Άγγελος
ζήτησε τη βοήθειάζήτησε τη βοήθειάζήτησε τη βοήθε άζήτησε τη βοήθε ά
τους για να ξαναπάρειτους για να ξαναπάρει
τ χαμέν τ υ θ όντ χαμέν τ υ θ όντο χαμένο του θρόνο,το χαμένο του θρόνο,
τάζοντάς τους πολλάτάζοντάς τους πολλάζ ς ςζ ς ς
χρήματα και δώρα.χρήματα και δώρα.

Οι Βενετοί δέχτηκανΟι Βενετοί δέχτηκανχ ηχ η
την πρόταση τουτην πρόταση του
Αλέξιου Άγγελου καιΑλέξιου Άγγελου καιΑλέξιου Άγγελου καιΑλέξιου Άγγελου και
ο ναύαρχός τους,ο ναύαρχός τους,
αντί να κατευθυνθείαντί να κατευθυνθεί
στην Αίγυπτοστην Αίγυπτοστην Αίγυπτο,στην Αίγυπτο,
οδήγησε τουςοδήγησε τους
Σταυροφόρους στηνΣταυροφόρους στην
ΠόληΠόληΠόλη.Πόλη.

Η απόρθητηΗ απόρθητη ΠόληΠόληΗ απόρθητηΗ απόρθητη ΠόληΠόλη
μετά από εντατικήμετά από εντατική
λ κίαλ κία έέ ταταπολιορκίαπολιορκία έπεσεέπεσε σταστα
χέρια τωνχέρια τωνχ ρχ ρ
Σταυροφόρων.Σταυροφόρων.

Οι κατακτητές επίΟι κατακτητές επί
τρεις μέρεςτρεις μέρες
λεηλατούσαν καιλεηλατούσαν καιλεηλατούσαν καιλεηλατούσαν και
κατέστρεφαν τηνκατέστρεφαν την
ανυπεράσπιστη Πόλη.ανυπεράσπιστη Πόλη.
Δε σεβάστηκαν ούτεΔε σεβάστηκαν ούτεΔε σεβάστηκαν ούτεΔε σεβάστηκαν ούτε
τα ιερά μνημεία ούτετα ιερά μνημεία ούτε
λ ίλ ίκαι τις εκκλησίες.και τις εκκλησίες.

ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ
Roula Tsolaki

• ΟΡΙΣΜΟΣ: Σταυροφορίες ονομάζονται οι πολεμικές
επιχειρήσεις των Δυτικοευρωπαίων (11ος-13ος αι.), που
εγκαινιάζονται με πρωτοβουλία των παπών.
• Στόχος ήταν η απελευθέρωση των Αγίων Τόπων από τους
Μωαμεθανούς και ειδικότερα από τους Σελτζούκους
Τούρκους.
• Εξελίχθηκαν σε επιχειρήσεις, στις οποίες ατόνησε προοδευτικά
ο θρησκευτικός σκοπός, ενώ παράλληλα επικρατούν στόχοι
κοσμικού χαρακτήρα. Αποτελούν πάντως την πρώτη
αντεπίθεση της δυτικής Ευρώπης εναντίον της μουσουλμανικής
Ασίας.

• Επιθυμία αναβίωσης της αρχαίας παράδοσης των
προσκυνημάτων στους Αγίους Τόπους.
• Απελευθέρωση Ιεροσολύμων.
• Περιορισμός τουρκικού φανατισμού. Επιχείρηση
απελευθέρωσης των χριστιανικών λαών από τους
Άραβες.
• Επιθυμία απ’ τους φτωχότερους να αποκτήσουν λεφτά
και άφεση αμαρτιών μέσω της συμμετοχής τους σ’
αυτήν την εκστρατεία που είχε την μορφή ιερού
πολέμου.
ΑΙΤΙΑ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΩΝ

ΑΙΤΙΑ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΩΝ
• Ενίσχυση της θέσης του παπισμού έναντι των
Γερμανών ηγεμόνων.
• Θέληση της Δυτικής εκκλησίας για εισχώρηση και
περιορισμό του Ορθοδόξου πολιτισμού
• Ανάγκη για εξάπλωση του φραγκικού εμπορίου στην
Νοτιοανατολική μεσόγειο και στην Ανατολή.
• Υπερπληθυσμός των δυτικών χωρών που οδήγησαν
στην ανάγκη για αποικισμό.

• Ο Αλέξιος Α’ λόγω των
πιέσεων και επιδρομών που
δεχόταν από τους
Σελτζούκους Τούρκους
αναγκάστηκε να ζητήσει
βοήθεια από τον πάπα οποίος
αντί να στείλει μισθοφόρους
έστειλε σταυροφόρους.
ΑΦΟΡΜΗ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΩΝ

Α’ Σταυροφορία (1095-1099)
Βυζαντινός Αυτοκράτορας: Αλέξιος Κομνηνός
Κήρυξη: Το Νοέμβριο του 1095 ο πάπας Ουρβανός Β’
μίλησε στο πλήθος, τους ξεσήκωσε και τελείωσε τον λόγο
του με το σύνθημα «Ο Θεός το θέλει!»

Α’ Σταυροφορία (1095-1099)
• 1η Φάση: Ανοργάνωτη λαϊκή σταυροφορία αποτελούμενη από
φτωχούς και αγρότες, οι οποίοι διέσχισαν λεηλατώντας την
βυζαντινή επικράτεια αλλά στην Μ. Ασία εξοντώθηκαν ή
αιχμαλωτίστηκαν από τους Τούρκους.
• 2η Φάση: Η δεύτερη στρατιά των σταυροφόρων αποτελείται
από φεουδάρχες οι οποίοι έχουν την στήριξη από τον Αλέξιο
Ά στον οποίο υποσχέθηκαν πίστη. Βοηθούμενοι απ’ τον
Αλέξιο πέρασαν στην Μ. Ασία και νίκησαν τους Τούρκους στο
Δορύλαιο (1097). Τα εδάφη αποδόθηκαν στο Βυζάντιο. Τα
Ιεροσόλυμα καταλήφθηκαν με έφοδο τον Ιούλιο 1099 και
μετατράπηκαν σε φραγκικό βασίλειο.

1097
Ο Γοδεφρείδος του Μπουιγιόν και οι
άλλοι βαρώνοι της Πρώτης
Σταυροφορίας στο αυτοκρατορικό
παλάτι του Αλέξιου Κομνηνού.

Πορεία Α’ Σταυροφορίας

Η Βυζαντινή
Αυτοκρατορία το
1118, μετά την
Πρώτη Σταυροφορία.
Με την κόκκινη γραμμή
φαίνεται η πορεία των
σταυροφόρων στην Ασία, με
το ροζ η περιοχή που
κατάφερε να ανακαταλάβει ο
Αλέξιος, και με το γαλάζιο η
περιοχή που χάθηκε από τους
Τούρκους μετά την Πρώτη

Τα λατινικά κράτη της
Ανατολής το 1135, λίγο μετά
την 1η σταυροφορία

Β’ Σταυροφορία (1147-1149)
Βυζαντινός Αυτοκράτορας: Μανουήλ Α’
• Αίτια: Διαφύλαξη των νέων φραγκικών ηγεμονιών που βρίσκονταν
στην Παλαιστίνη και δέχονταν πιέσεις από τους Τούρκους.
• Αφορμή: Ανάκτηση Έδεσσας (1140) και ενός μεγάλου μέρους της
Αρμενίας από τους Τούρκους.
• Κήρυξη: Την 1η Δεκεμβρίου 1145 ο πάπας Ευγένιος εξέδωσε
βούλα με την οποία διακήρυττε την έναρξη της 2ης Σταυροφορίας.
Τον ακολούθησαν ο Γάλλος κυρίαρχος ηγεμόνας Λουδοβίκος ο Ζ’
και ο Γερμανός ομόλογος του Κορράδος Γ’.

Πορεία Β’ Σταυροφορίας

Η Β’ Σταυροφορία ήταν εντελώς
αποτυχημένη γιατί οι
μουσουλμάνοι είχαν οργανωθεί
και αντιμετώπισαν με επιτυχία
τους σταυροφόρους.
Καθοδηγούμενοι από τον
Σαλαντίν οι μουσουλμανικές
δυνάμεις κατέλαβαν ολόκληρη
τη Συρία και, τέλος, πήραν πίσω
την Ιερουσαλήμ, τον Οκτώβριο
του 1187.

• Δεν πέρασε από το
Βυζάντιο.
• Ο Ριχάρδος κυρίευσε την
Κύπρο το 1191 και την
πούλησε στους Ναΐτες
ιππότες.
• Συμφωνία ειρήνης μεταξύ
χριστιανών-μουσουλμάνων
για 3 χρόνια και ανακωχή
των εχθροπραξιών
Γ’ Σταυροφορία (1189-1192)
Βυζαντινός Αυτοκράτορας: Ισαάκιος Β' Άγγελος

Πορεία Γ’ Σταυροφορίας

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ
ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΩΝ
• Αναζωπύρωση μίσους μεταξύ Χριστιανών και Μουσουλμάνων.
• Αύξηση εχθρότητας μεταξύ Ελλήνων και Λατίνων Δ’
Σταυροφορία και Άλωση Κωνσταντινούπολης.
• Όξυνση αντιπαλοτήτων: προσωπικοί ανταγωνισμοί ηγετών, εθνικοί
ανταγωνισμών, αντιθέσεις μεταξύ λαϊκών και κληρικών και μεταξύ
γηγενών Λατίνων και νέων σταυροφόρων που έφταναν απ’ την Δύση.
• Ενίσχυση παρουσίας ιταλικών ναυτικών πόλεων στα λιμάνια της
Ανατολής.
• Υποβιβασμός της Δυτικής εκκλησίας λόγω των ηττών των μοναχικών
της ταγμάτων και των εκτροπών τους σε λεηλασίες.

Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΑ
• Οι Σταυροφόροι συγκεντρώθηκαν στη Βενετία και είχαν
σκοπό να πλεύσουν στην Αίγυπτο με βενετικά καράβια και
από κει να βαδίσουν προς τους Αγίους Τόπους. Οι Βενετοί
θα έπαιρναν για την προσφορά τους τα μισά από τα εδάφη
που θα κατακτούσαν.
• Πριν ξεκινήσουν όμως έφτασε στη Βενετία ο έκπτωτος
αυτοκράτορας του Βυζαντίου Αλέξιος Δ' Άγγελος και τους
έπεισε να βαδίσουν προς την Πόλη για να τον βοηθήσουν να
ξαναπάρει το θρόνο του. Για αντάλλαγμα δε, τους
υποσχέθηκε πολλά χρήματα.

Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΑ
• Οι σταυροφόροι, αυτοί οι υποτιθέμενοι στρατιώτες
του Χριστού, που είχαν αρχικό στόχο την Αίγυπτο και
τη Συρία, παρεξέκλιναν από αυτόν και κατέλαβαν την
Κωνσταντινούπολη (1204).
• Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία διαλύθηκε και ιδρύθηκε η
Λατινική Αυτοκρατορία.

Λεμονιάς Χαριστός
2011





Σταυροφορικά κράτη





Το αρχικό σχέδιο της πορείας των σταυροφόρων της Δ’ σταυροφορίας



Η τελική πορεία των σταυροφόρων της Δ’ σταυροφορίας




 Τα άλογα της εικόνας μέχρι το 1204 στόλιζαν τον
ιππόδρομο της Κωνσταντινούπολης. Με την άλωση της
Πόλης από τους Σταυροφόρους μεταφέρθηκαν στην
Βενετία όπου και παραμένουν μέχρι σήμερα στολίζοντας
την εκκλησία του Αγίου Μάρκου.






Λατινική αυτοκρατορία και βασίλειο Θεσσαλονίκης
Πριγκιπάτο
Αχαΐας
Δουκάτο
Αρχιπελάγους
Βενετικές κτήσεις
Βυζαντινά κράτη
Λατινικά κράτη

OI
ΚΑΙ ΟΙ
ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ
ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟ
ΒΥΖΑΝΤΙΟ
http://portobuffalo.blogspot.com

Α. Ορισμός, Αιτίες και Παράγοντες που
επηρέασαν
11ος αι.-13oς αι.
 «Iερές»
εκστρατείες
Χριστιανοί
ηγεμόνες /Πάπας
Στόχος:
απελευθέρωση
Παναγίου Τάφου
+Αγίων Τόπων
(Συρία –
Παλαιστίνη) από
Σελτζούκους
(1077)
Πραγματικές
αιτίες:
Απόκτηση πλούτου και
νέων φέουδων από την
αριστοκρατία της Δ.
Ευρώπης
Βυζαντινή
αυτοκρατορία+αραβοϊσλαμ
ικός κόσμος: περίοδος
παρακμής
Επιδίωξη ναυτικών
ιταλικών πόλεων για
κυριαρχία και έλεγχο του
εμπορίου στην Ανατολική
Μεσόγειο και Βυζαντινή
αυτοκρατορία
Προσπάθεια Καθολικής
Εκκλησίας να επικρατήσει
των άλλων χριστιανικών
Εκκλησιών
Παράγοντες που
επηρέασαν
Φημολογία για
ωμότητες
Αράβων+Τούρκων
# προσκυνητών
Οικονομικά
προβλήματα Δύσης
(υπερπληθυσμός,
έλλειψη γης)
Κάλεσμα Αλεξίου
Α’ για βοήθεια
στους ηγεμόνες
της Δύσης

Με βάση τις εικόνες να εξηγήσετε τον
όρο «Σταυροφόρος»

Πάπας Ουρβανός Β’
Σύνοδος στο Clémont-Ferrand της
Γαλλίας
Θρησκευτικός χαρακτήρας
Αποτυπώνεται στην εικόνα αυτή η
πνευματικότητα και ο θρησκευτικός
χαρακτήρας της 1ης σταυροφορίας;
1η Σταυροφορία
Για να
συνεχίσετε,
πατήστε το
βελάκι

Ο πάπας Ουρβανός Β΄ εκφωνεί λόγο
υπέρ της Α’ Σταυροφορίας το 1095
Πηγή : Grandes Chroniques de France, Enluminées par Jean Fouquet.
Bibliothèque nationale de France, Μandragore, base iconographique
du département des manuscrits, Français 6465, fol. 174.
To άγαλμα του Ουρβανού Β΄
στο Clermont - Ferrand

 Διακρίνεται σε μια λαϊκή
και σε μια φεουδαρχική
σταυροφορία
 Λαϊκή σταυροφορία:
εξολοθρεύτηκε από
Τούρκους
ΠέτροςήΚουκούπετρος
Ποια εικόνα συνδέεται με
τη λαϊκή και ποια με την
φεουδαρχική σταυροφορία;
Δικαιολογήστε την
απάντησή σας.

Για ποιους λόγους
φαντάζεστε ότι η
λαϊκή φεουδαρχία
εξοντώθηκε
εύκολα από τους
Σελτζούκους
Τούρκους;
Παρατηρήστε
προσεκτικά τις
εικόνες. Μας
δίνουν στοιχεία για
να απαντήσετε;
Γιατί;

Παρακολουθήστε τους δρόμους που ακολούθησαν οι σταυροφόροι
Δείτε το χάρτη και εδώ

Από τέλη 1096: οι αρχηγοί των Σταυροφόρων φθάνουν στην
Κωνσταντινούπολη
Αλέξιος Α’ ζήτησε: -όρκο πίστης
- παράδοση πόλεων που θα κατακτούσαν
(παλιά βυζαντινά εδάφη)
-αντάλλαγμα τροφή + στρατιωτικό υλικό
Οι Σταυροφόροι έδωσαν
στον Αλέξιο Α΄ τις
περισσότερες περιοχές
και πόλεις που πήραν όχι
όμως και την Αντιόχεια.
Αυτό προκάλεσε και τη
σύγκρουση ανάμεσα τους.
Το 1099 πήραν την
Ιερουσαλήμ και ίδρυσαν
λατινικά κράτη στη Συρία
και την Παλαιστίνη
Η κατάληψη της Αντιόχειας (3
Ιουνίου 1098). Μικρογραφία
γαλλικού χειρογράφου του 14ου αι.,
Moυσείο Conde, Chantilly

Η αναχώρηση του
Godefroy de Bouillon
κατά την Α΄ Σταυροφορία
το 1096
Πηγή : Bibliothèque nationale de France,
Μandragore, base iconographique du
département des Manuscrits, Cote Français
279, Folio 253.
Αρχηγοί Σταυροφόρων:
Raymond de St-Gilles
Godefroy de Bouillon
Bohémond de Tarente
Robert Courteheuse

O αυτοκράτορας Αλέξιος
υποδέχεται τον Godefroy de
Bouillon και τους βαρώνους.

Ποιες ιστορικές
πληροφορίες
αντλούμε από το
παράθεμα για την
πολιτική που
ακολούθησε ο
Αλέξιος Α΄ για την
ανάκτηση των
χαμένων
βυζαντινών
εδαφών;

Με τη βοήθεια του
Αλεξίου Α΄ οι
Σταυροφόροι πέρασαν
στη Μ. Ασία και νίκησαν
τους Τούρκους στο
Δορύλαιο (1097)
Δορύλαιο

Τα λατινικά κράτη των Σταυροφόρων
Εντοπίστε και
ονομάστε τα
λατινικά κράτη
που ίδρυσαν οι
Σταυροφόροι στην
Εγγύς Ανατολή

O St-Bernard (Bernard de Clairvaux)
κηρύσσει τη 2η σταυροφορία στο Velezay
(Bourgogne) το 1146
- Aφορμή:
Η άλωση της
Έδεσσας (1144)
-Αρχηγοί των
Σταυροφόρων:
Conrad III de
Hohenstaufen
Louis VII de
France
Thierry d' Alsace
Etienne d'
Angletterre και
άλλοι...

Από πού ξεκίνησαν, από πού πέρασαν και πού
κατέληξαν οι Σταυροφόροι της 2ης σταυροφορίας;

Δεν στέφθηκε με επιτυχία

Στόχος: Η ανάκτηση των
Αγίων Τόπων ( Saladin)
Αρχηγοί των
Σταυροφόρων:
Fréderic
Barberousse(γερμανός
αυτοκράτορας)
Philippe
Auguste(Βασιλιάς της
Γαλλίας)
Richard Coeur de Lion
(Βασιλιάς της Αγγλίας)
Ο Σαλαντίν και οι αιχμάλωτοι χριστιανοί της 3ης
Σταυροφορίας
Πηγή: Guillaume de Tyr, Histoire d'Outremer. Bibliothèque
nationale de France, Mandragore, base iconographique du
département des Manuscrits, Fr 22495 fol. 215v.
SaladinI

Μελετήστε το χάρτη καθώς και το υπόμνημά του. Ποιοι ήταν οι
επικεφαλής της 3ης σταυροφορίας; Από πού ξεκίνησαν, από ποιες
περιοχές πέρασαν και πού κατέληξαν;
(Η γραμμή αφορά την 4η Σταυροφορία)

Ποιες άλλες
περιοχές πέρασαν
στα χέρια των
Σταυροφόρων της
3ης Σταυροφορίας;
Σημαντική η
απώλεια της
Κύπρου.
Κατάληψη
νήσου από
άγγλο βασιλιά
Ριχάρδο
Λεοντόκαρδο.
Παράδοσή
της στο
φράγκο
Γουίδο
Λουιζινιάν
(1192)
Αποτελέσματα
Ανάκτηση κάποιων
λιμανιών των Αγίων
Τόπων αλλά όχι της
Ιερουσαλήμ.
Επετράπη όμως
στους χριστιανούς
εμπόρους και στους
προσκυνητές η
ελεύθερη διακίνηση
στην Ιερουσαλήμ.

Κήρυξη 4ης Σταυροφορίας:
Πάπας Ιννοκέντιος Γ΄
Αρχικός προορισμός:
Αίγυπτος + Συρία
Παρέκκλιση πορείας:
κατάληψη Κωνσταντινούπολης
Εnrico Dandolo

Ο Enrico Dandolo κηρύσσει την 4η σταυροφορία.
Πίνακας του Gustave Doré (1832 –1883)
O πάπας Ιννοκέντιος Γ΄

Ο ρόλος της
δυναστείας των
Αγγέλων.
Διαμάχη για την εξουσία:
Αλέξιος Δ’ Άγγελος (1203-
1204) βοήθεια από
Σταυροφόρους
Απρίλιος 1203:
Οι Σταυροφόροι αλλάζουν
πορεία  Κωνσταντινούπολη.
Παράδοση της στον Αλέξιο Δ’
Άγγελο και τον πατέρα του
Ισαάκ Β΄(1185-1195)
Αλέξιος Δ’+ Ισαάκ Β΄αθετούν
τις υποσχέσεις τους.
12 Απριλίου 1204: Οι
Σταυροφόροι πολιορκούν,
κυριεύουν και λεηλατούν την
Πόλη. Βιαιότητες.
O στόλος των Σταυροφόρων φθάνουν στην
Κωνσταντινούπολή (Βibliothèque nationale, Παρίσι,
15ος αι.)
Για να
πατήστε το
βελάκι

Οι Σταυροφόροι φθάνουν στην Κωνσταντινούπολη

Η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης
(1204). Mικρογραφία από γαλλικό
χειρόγραφο. 15ος αι.

Oι σταυροφόροι κυριεύουν την
Κωνσταντινούπολη, Παρίσι, BNF 1499

Tα τέσσερα άλογα του Λύσιππου στον Άγιο Μάρκο
Αφαιρέθηκε από την
Κωνσταντινούπολη
κατά τη λεηλασία της
πρωτεύουσας το
1204.Εκκλησία του
Αγίου Μάρκου.
Βενετία
Το κρανίο του Αγ.
Ιωάννη του Βαπτιστή,
ένα από τα πολλά
λείψανα που
μεταφέρθηκαν από τους
Σταυροφόρους το 1204

Η άλωση της
Κωνσταντινού-
πολης.
Jacopo Robusti
Tintoretto
(1518 –1594)
Παλάτι
Δόγηδων
Βενετία

Η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους
Eugène Delacroix (1798 – 1863 ). Louvre. Παρίσι.

Α. Τα λατινικά κράτη
Λατινοκρατία: περίοδος μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης
Συνθήκη διανομής εδαφών της Ρωμανίας (1 204)
Λατινικά κράτη: φεουδαρχικά
αλυσιδωτή εξάρτηση
Βενετοί: Μέρος
Κωνσταντινούπολης
+ νησιά / λιμάνια
Αιγαίου/ Ιονίου
Αυτοκρατορία της
Κωνσταντινούπολης
: κόμης της
Φλάνδρας Baudouin
Δουκάτο των
Αθηνών
(Καταλανοί)
Baαίλειο
Θεσσαλονίκης
(θρακικά + μακεδονικά
εδάφη)
Ηγεμονία της
Αχαίας
( Δεσποτάτο Μυστρά)
Για να
πατήστε το
βελάκι

Βaudouin
Η Κωνσταντινούπολη το 1204
Η Κωνσταντινούπολη
το 1204 ( J.P.Rilev-
Smith, Atlas des
croisades, Paris,
Editions Autrement,
1996,p.85)

Β. Τα ελληνικά κράτη
Το κράτος της
Τραπεζούντας
Παρατηρήστε προσεκτικά
το χάρτη και διαβάστε το
παράθεμα. Ποιοι
παράγοντες καθιστούσαν
σημαντικό το κράτος της
Τραπεζούντας;

Η αυτοκρατορία
της Νίκαιας
Το ισχυρότερο
από τα ελληνικά
κράτη
Θεόδωρος
Λάσκαρης:
1206 «Αυτοκράτωρ Ρωμαίων»
Ιω. Βατάτζης
Μιχαήλ Η’
Παλαιολόγος:
ανασύστησε το
βυζαντινό
κράτος (1261)
***
Πού όφειλε,
κατά τη γνώμη
σας, τη δύναμή
της η
αυτοκρατορία
της Νίκαιας;
Για να
πατήστε το
βελάκι

Ποιοι λόγοι υπαγόρευσαν, κατά τη γνώμη σας, την απαγόρευση
εισαγωγής πολυτελών ενδυμάτων στην αυτοκρατορία της
Νίκαιας; Τι επεδίωκε με την πολιτική αυτή ο Ιωάννης Βατάτζης;

Το δεσποτάτο της Ηπείρου
Μιχαήλ (Ἀγγελος) Δούκας
Κομνηνός (ιδρυτής)
1215: Θεόδωρος Δούκας
Κομνηνός
1224: άλωση Θεσσαλονίκης
Στέφθηκε στη Θεσσαλονίκη
«Αυτοκράτωρ Ρωμαίων»
1230:Ηττήθηκε από
Βούλγαρο τσάρο
Ιωάννη Ασάν Β΄

Το δεσποτάτο του Μυστρά
1259: Μάχη της Πελαγονίας
Μάνη
Γεράκι παραχωρήθηκαν από
Μονεμβασία Φράγκους στο
Μυστράς Βυζάντιο
μικρό κράτος
Δεσποτάτο του Μυστρά
Εντοπίστε στο χάρτη το Δεσποτάτο
του Μυστρά

Γ. Οι σχέσεις Λατίνων και Ελλήνων
Μέσα από την ιστορία του παραθέματος, μπορούμε να
αντιληφθούμε τις σχέσεις ανάμεσα στους Λατίνους και τους
Έλληνες. Μιλήστε γι’ αυτές.

Δ. Νέα ιδεολογία και
ανάκτηση της Πόλης
Διαδικασία διαμόρφωσης νεοελληνικής συνείδησης
Ελληνικά κράτη: συνένωση δυνάμεων Ελληνισμού
απόκρουση επιθέσεων Λατίνων
Από 1071 ( Ματζικέρτ) και ιδίως μετά το 1204:
αρχαία ελληνική κληρονομιά + χριστιανική πίστη :
συνύπαρξη στη συνείδηση του Βυζαντινού
Δημιουργία εθνικού αισθήματος
Πολιτική + στρατιωτική οργάνωση ελληνικών κρατών
Οικονομική + πολιτιστική πρόοδος
Ανάκτηση Πόλης (1261)
Μιχαήλ Η΄Παλαιολόγος: 15 Αυγούστου 1261 «Αυτοκράτωρ
Ρωμαίων»

ΠΗΓΕΣ
•http://www.myriobiblos.gr/afieromata/1204/index.html
•http://fr.wikipedia.org/wiki/Quatri%C3%A8me_croisade
•http://www.herodote.net/histoire/evenement.php?jour=12040412
•http://pages.usherbrooke.ca/croisades/croisade4.htm
•http://www.artflakes.com/shop/jacopo-robusti-tintoretto
•http://pl.wikipedia.org/wiki/Dorylaion
•http://images.recitus.qc.ca/main.php?g2_view=dynamicalbum.
UpdatesAlbum&g2_albumId=2436&g2_itemId=1933
•http://www.fhw.gr/chronos/projects/fragokratia/gr/webpages/frago.html
•http://www.larousse.fr/encyclopedie/image/La_quatri%C3%A8me_
croisade/1011214
http://museduc.gr/docs/Istoria/B/06_KEFALAIO_B.pdf

Έντεκα μηνών
Ημερομηνία:
Βάρος: [Βάρος[ Ύψος: [Ύψος]
Σημειώσεις:
[Τοποθετήστε φωτογραφίες εδώ]

Ιστορία Ε΄ 6.30α. ΄΄ Η τέταρτη σταυροφορία και η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους ΄΄

More Related Content

What's hot

Similar to Ιστορία Ε΄ 6.30α. ΄΄ Η τέταρτη σταυροφορία και η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους ΄΄

More from Χρήστος Χαρμπής

Recently uploaded

Ιστορία Ε΄ 6.30α. ΄΄ Η τέταρτη σταυροφορία και η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους ΄΄