Energietransitie Drenthe 
Samen naar een duurzame energiehuishouding
Opzet presentatie 
 Aanleiding 
Wat doen we in Drenthe? 
 Veranderende rol overheid 
 Aanpak 
 Startcongres
Aanleiding
Aanleiding 
2010 2020 
Energiegebruik 70 PJ 81 PJ 
Hernieuwbaar 5% 14% 
Emissie 3,5 Mton 4,0 Mton
Aanleiding 
Energie en Emissie 2020 
Industrie en Landbouw 21 PJ 
Verkeer en Vervoer 17 PJ 
Huishoudens en HDO 21 PJ 
Sector Energie 22 PJ 
Totaal: 81 PJ ~ 4,0 Mton
Aanleiding 
Emissie CO2 
4,5 
4 
3,5 
3 
2,5 
2 
1,5 
1 
0,5 
0 
doelstelling 2020 situatie 2020 
Mton per jaar 
Aandeel HOS 
Fossiele energie 
CO2 emissie 2020 
doel versus voorspelling = 1 Mton verschil
Aanleiding 
Hoeveel woningen = 1 Mton CO2 ?? 
Gas- + elektriciteitsverbruik: 217.000 woningen
Conclusie Energiestrategie
Wat doen we in Drenthe? 
 Beleidsbeïnvloeding 
- Lobby 
- Samenwerking 
 Voorbeeldfunctie 
 Inzet instrumenten voor uitvoering 
- Informatievoorziening 
- Financieringsconstructies 
- Regelgeving en beleidskaders 
- Faciliteren
Veranderende rol overheid
Landelijk 
“Voor het proces naar de ‘energieke 
samenleving’ toe [...] worden op 
regionaal niveau facilitators ingezet. 
De facilitators gaan specifiek 
aandacht geven aan het leggen van de 
verbinding tussen: burgers, 
organisaties en ondernemers; de 
regio’s, provincies en de 
waterschappen; koplopers-onderling 
en tussen koplopers en 
middenmoters”
Landelijk 
“IenM geeft invulling aan de 
participatiesamenleving en creëert 
ruimte voor initiatieven vanuit de 
samenleving, ruimte voor innovatieve 
oplossingen en ruimte in de 
regelgeving. IenM heeft de ambitie om 
als ‘energieke overheid’ het gesprek 
met de energieke samenleving aan te 
gaan”.
Noordelijk 
 “Maatschappelijke veranderingen 
worden tegenwoordig steeds meer 
bottom-up vormgegeven. Dat geldt ook 
voor de energietransitie. Burgers en 
bedrijven nemen het heft in eigen 
handen. Het geeft burgers en bedrijven 
nieuw perspectief en draagt bij aan 
community-building”
Provinciaal 
 “Wij kunnen de energietransitie in onze 
provincie alleen bereiken met een grote 
betrokkenheid van de partners in ons 
gebied. Alleen als de vraag door burgers, 
MKB-ers, maatschappelijke organisaties 
en kennisinstellingen wordt geformuleerd 
en de oplossing ook daar bedacht wordt, 
zal een transitie naar duurzame energie 
effectief zijn”
Gemeentelijk 
“We willen een gemeente zijn die haar inwoners en bedrijven betrekt bij vorming en uitvoering van 
beleid. Een gemeente met de blik naar buiten, die denkt in mogelijkheden en die luistert naar haar 
inwoners en bedrijven. Een gemeente die initiatieven uit de samenleving ondersteunt” 
(Collegeprogramma Aa en Hunze) 
“We willen een coalitie sluiten met de samenleving, dat wil zeggen partnerschappen aangaan 
met individuen, groepen of organisaties uit de samenleving. Daarmee willen we de kracht in de 
samenleving benutten en laten groeien. Dat vergt een open en luisterende houding, mensen 
vroegtijdig betrekken bij alles wat hen raakt. Maar het vraagt ook duidelijkheid en consistentie, 
kaders, waarover gaat het als we het hebben over participatie en co-creatie” 
(Collegeprogramma Meppel) 
“De sociale verbanden in onze gemeente nemen zelf het initiatief om zaken voor elkaar te krijgen. 
We geven ruimte aan die initiatieven, we faciliteren die initiatieven, als dat nodig is ook met 
menskracht en/of geld en we sluiten in ons lokale beleid zoveel mogelijk bij die 
bewonersinitiatieven aan. Dat doen we open: iedereen mag zien wat er gebeurt en wat we daar 
als samenleving en overheid voor doen” 
(Collegeprogramma Midden-Drenthe)
Andere manier van kijken
Aanpak 
3 Onderdelen 
• Transitie-tools 
- Transitie-arena’s 
- Toekomstateliers 
- Transitie-tafels 
• Participatie-platform 
• Bewustwording & Gedrag
Onderdeel 1 
• Transitie-aanpak 
 Koplopers uit Drentse samenleving 
 Toekomstbeelden schetsen 
 Terug redeneren naar heden 
 Wat moet je nu doen om toekomstbeeld te realiseren? 
 Transitie-experimenten 
 Opstellen van gezamenlijke transitieagenda 
 Beleid uit Drentse samenleving
Onderdeel 2 
• Participatie-platform 
 On- en offline: alles en iedereen komt hier 
samen 
 Marktplaats van ideeën, initiatieven en 
argumenten 
 Werkplaats voor samenwerking en co-creatie 
 Laat zien wat er in Drenthe gebeurt 
 Daagt de samenleving uit
Onderdeel 3 
• Bewustwording & Gedrag 
 Bewustwording & draagvlak 
 Sterke focus op de jeugd 
 In samenwerking met IVN 
 Gebaseerd op wetenschappelijke inzichten van de RUG en de 
Hanze Hogeschool 
 Hernieuwbare energie meer zichtbaar maken 
 Routinematige gedrag doorbreken
Startcongres 
 Inspiratie 
 Innovatie 
 Interactie 
 Co-creatie 
 Participatie

Provincie Drenthe gaat voor gezamenlijke transitie

  • 1.
    Energietransitie Drenthe Samennaar een duurzame energiehuishouding
  • 2.
    Opzet presentatie Aanleiding Wat doen we in Drenthe?  Veranderende rol overheid  Aanpak  Startcongres
  • 3.
  • 4.
    Aanleiding 2010 2020 Energiegebruik 70 PJ 81 PJ Hernieuwbaar 5% 14% Emissie 3,5 Mton 4,0 Mton
  • 5.
    Aanleiding Energie enEmissie 2020 Industrie en Landbouw 21 PJ Verkeer en Vervoer 17 PJ Huishoudens en HDO 21 PJ Sector Energie 22 PJ Totaal: 81 PJ ~ 4,0 Mton
  • 6.
    Aanleiding Emissie CO2 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 doelstelling 2020 situatie 2020 Mton per jaar Aandeel HOS Fossiele energie CO2 emissie 2020 doel versus voorspelling = 1 Mton verschil
  • 7.
    Aanleiding Hoeveel woningen= 1 Mton CO2 ?? Gas- + elektriciteitsverbruik: 217.000 woningen
  • 8.
  • 9.
    Wat doen wein Drenthe?  Beleidsbeïnvloeding - Lobby - Samenwerking  Voorbeeldfunctie  Inzet instrumenten voor uitvoering - Informatievoorziening - Financieringsconstructies - Regelgeving en beleidskaders - Faciliteren
  • 10.
  • 11.
    Landelijk “Voor hetproces naar de ‘energieke samenleving’ toe [...] worden op regionaal niveau facilitators ingezet. De facilitators gaan specifiek aandacht geven aan het leggen van de verbinding tussen: burgers, organisaties en ondernemers; de regio’s, provincies en de waterschappen; koplopers-onderling en tussen koplopers en middenmoters”
  • 12.
    Landelijk “IenM geeftinvulling aan de participatiesamenleving en creëert ruimte voor initiatieven vanuit de samenleving, ruimte voor innovatieve oplossingen en ruimte in de regelgeving. IenM heeft de ambitie om als ‘energieke overheid’ het gesprek met de energieke samenleving aan te gaan”.
  • 13.
    Noordelijk  “Maatschappelijkeveranderingen worden tegenwoordig steeds meer bottom-up vormgegeven. Dat geldt ook voor de energietransitie. Burgers en bedrijven nemen het heft in eigen handen. Het geeft burgers en bedrijven nieuw perspectief en draagt bij aan community-building”
  • 14.
    Provinciaal  “Wijkunnen de energietransitie in onze provincie alleen bereiken met een grote betrokkenheid van de partners in ons gebied. Alleen als de vraag door burgers, MKB-ers, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen wordt geformuleerd en de oplossing ook daar bedacht wordt, zal een transitie naar duurzame energie effectief zijn”
  • 15.
    Gemeentelijk “We willeneen gemeente zijn die haar inwoners en bedrijven betrekt bij vorming en uitvoering van beleid. Een gemeente met de blik naar buiten, die denkt in mogelijkheden en die luistert naar haar inwoners en bedrijven. Een gemeente die initiatieven uit de samenleving ondersteunt” (Collegeprogramma Aa en Hunze) “We willen een coalitie sluiten met de samenleving, dat wil zeggen partnerschappen aangaan met individuen, groepen of organisaties uit de samenleving. Daarmee willen we de kracht in de samenleving benutten en laten groeien. Dat vergt een open en luisterende houding, mensen vroegtijdig betrekken bij alles wat hen raakt. Maar het vraagt ook duidelijkheid en consistentie, kaders, waarover gaat het als we het hebben over participatie en co-creatie” (Collegeprogramma Meppel) “De sociale verbanden in onze gemeente nemen zelf het initiatief om zaken voor elkaar te krijgen. We geven ruimte aan die initiatieven, we faciliteren die initiatieven, als dat nodig is ook met menskracht en/of geld en we sluiten in ons lokale beleid zoveel mogelijk bij die bewonersinitiatieven aan. Dat doen we open: iedereen mag zien wat er gebeurt en wat we daar als samenleving en overheid voor doen” (Collegeprogramma Midden-Drenthe)
  • 16.
  • 17.
    Aanpak 3 Onderdelen • Transitie-tools - Transitie-arena’s - Toekomstateliers - Transitie-tafels • Participatie-platform • Bewustwording & Gedrag
  • 18.
    Onderdeel 1 •Transitie-aanpak  Koplopers uit Drentse samenleving  Toekomstbeelden schetsen  Terug redeneren naar heden  Wat moet je nu doen om toekomstbeeld te realiseren?  Transitie-experimenten  Opstellen van gezamenlijke transitieagenda  Beleid uit Drentse samenleving
  • 19.
    Onderdeel 2 •Participatie-platform  On- en offline: alles en iedereen komt hier samen  Marktplaats van ideeën, initiatieven en argumenten  Werkplaats voor samenwerking en co-creatie  Laat zien wat er in Drenthe gebeurt  Daagt de samenleving uit
  • 20.
    Onderdeel 3 •Bewustwording & Gedrag  Bewustwording & draagvlak  Sterke focus op de jeugd  In samenwerking met IVN  Gebaseerd op wetenschappelijke inzichten van de RUG en de Hanze Hogeschool  Hernieuwbare energie meer zichtbaar maken  Routinematige gedrag doorbreken
  • 21.
    Startcongres  Inspiratie  Innovatie  Interactie  Co-creatie  Participatie