"เงยหน้ าดูท้องฟามีเมฆ ทาไมมีเมฆอย่ างนี้
                ้
ทาไมจะดึงเมฆนี่ลงมาให้ ได้ ก็เคยได้ ยนเรื่องทาฝน
                                     ิ
ก็มาปรารภกับคุณเทพฤทธิ์ ฝนทาได้ มีหนังสื อ
  เคยอ่านหนังสื อ ทาได้ ..."

 พระราชดารัส พระบาทสมเด็จพระเจ้ าอยู่หัว
โครงการพระราชดาริฝนหลวง เป็ นโครงการทีก่อกาเนิดจากพระมหา
                                               ่
กรุณาธิคุณทีห่วงใยในความทุกข์ ยากของพสกนิกรในท้องถิ่นทุรกันดาร ที่
            ่
ต้ องประสบปัญหาการขาดแคลนนาเพืออุปโภค บริโภค และเกษตรกรรม
                                  ้ ่
อันเนื่องมาจากภาวะแห้ งแล้ง ซึ่งมีสาเหตุมาจากความผันแปร และ
ความคลาดเคลือนของฤดูกาลตามธรรมชาติ
              ่
นับตั้งแต่ ม.ร.ว.เทพฤทธิ์ เทวกุล ได้ รับสนองพระราชดาริไปดาเนินการ
ศึกษาค้ นคว้ าทดลองโปรยสารเคมีด้วยเครื่องบินเป็ นครั้งแรก ณ วนอุทยาน
แห่ งชาติเขาใหญ่ เมื่อ ๒ กรกฎาคม ๒๕๑๒ จากนั้นเป็ นต้ นมา ก็มีการขยาย
ผลการปฏิบัติไปช่ วยเหลือเกษตรกรในพืนทีต่างๆ เป็ นประจาทุกปี จน
                                         ้ ่
รัฐบาลได้ ตราพระราชกฤษฎีกา ก่อตั้งสานักงานปฏิบัติการฝนหลวง ใน
สั งกัดสานักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
เมื่อ พ.ศ.๒๕๑๘พระราชกรณียกิจทีเ่ กียวกับฝนหลวง เป็ นวันที่
                                      ่
พระบาทสมเด็จพระเจ้ าอยู่วางแผนสาธิตการทาฝนหลวงลงอ่างเก็บนาเขื่อน ้
แก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี ให้ ผู้แทนจากประเทศสิ งคโปร์ ชมวางแผน
ปฏิบัติการด้ วยพระองค์เอง สามารถทาให้ ฝนตกลงสู่ พนทีเ่ ปาหมายอ่างเก็บ
                                                  ื้ ้
นาได้ อย่ างแม่ นยาภายในเวลาที่กาหนดภารกิจของสานักงานปฏิบัติการฝน
   ้
หลวงมีเพิมมากขึนตามลาดับ และเพือให้ การปฏิบัติงานมีความคล่องตัว
            ่      ้                ่
ยิงขึน เมื่อ พ.ศ.๒๕๓๕ คณะรัฐมนตรีจึงเห็นชอบให้ รวมสานักงาน
  ่ ้
ปฏิบัติการฝนหลวงกับกองบินเกษตรเข้ าเป็ นหน่ วยงานเดียว ชื่อว่ า "สานัก
ฝนหลวงและการบินเกษตร"
กองทัพอากาศได้ เข้ ามารับสนองพระราชดาริในโครงการฝนหลวงอย่ างจริงจัง
ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๑๕ เนื่องจากในปี นั้นได้ เกิดภาวะฝนแล้งผิดปกติในฤดูเพาะปลูก
และเกิดขาดแคลนนาอย่ างหนัก กองทัพอากาศจึงได้ จัดเครื่องบินพร้ อมเจ้ าหน้ าที่
                       ้
สนับสนุนการปฏิบตการฝนหลวงตามทีกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ร้องขอ
                     ั ิ                ่
จนถึง พ.ศ.๒๕๓๗ ผู้บญชาการทหารอากาศ ตระหนักถึงความสาคัญและ
                         ั
ประโยชน์ ทประเทศชาติจะได้ รับจากโครงการฝนหลวงในพระราชดาริ จึงได้
              ี่
จัดตั้งศูนย์ ปฏิบตการฝนหลวงกองทัพอากาศขึน เพือวางแผน อานวยการ
                 ั ิ                          ้ ่
ควบคุม กากับการ และประสานการปฏิบตร่วมกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
                                          ั ิ


ในการปฏิบัตการฝนหลวงของกองทัพอากาศ มิใช่ เพียงการใช้ เครื่องบินและกาลัง
             ิ
พลเข้ าปฏิบติการเท่ านั้น
           ั
หากแต่ ยงได้ จัดทาโครงการวิจัยและพัฒนากระสุ นสารเคมีซิลเวร์ ไอโอไดด์
          ั
ที่ใช้ กบเครื่องบินทีปฏิบัติการทาฝนหลวงในเมฆเย็น
        ั            ่
โครงการวิจัยควบคุมดินฟาอากาศ แนววิจัยโครงการนีคอ การนาสารเคมีขึน
                            ้                    ้ ื                 ้
ไปโปรยในท้ องฟา ทาให้ เมฆรวมตัวและก่อให้ เกิดฝนตกได้ ถึงแม้ ว่าใน
                   ้
ขณะนั้นท้ องฟาจะไม่ มีเมฆเลยก็ตาม ซึ่งกองทัพอากาศสามารถผลิตจรวดที่
                ้
นาสารเคมีบรรจุในหัวจรวด แล้วยิงขึนฟาทีระดับความสู ง ๑-๑.๕ กม.
                                    ้ ้ ่
ในช่ วงฤดูแล้งของ พ.ศ.๒๕๓๐ ได้ เกิดภาวะขาดแคลนนาอุปโภคบริโภค
                                                      ้
อย่ างรุนแรงขึนอีกครั้งหนึ่ง ในพืนที่ ๘ จังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
              ้                  ้
ภาวะดังกล่าวได้ สร้ างความเดือดร้ อนทุกข์ ยากให้ ประชาชนอย่ างหนัก
พระบาทสมเด็จพระเจ้ าอยู่หัว จึงพระราชทานกระแสพระราชดารัสแก่ ผู้
บัญชาการทหารบก เมื่อ ๒๕ มีนาคม พ.ศ.๒๕๓๐ ให้ หาลู่ทางแก้ไขปัญหา
ดังกล่าวโดยเร็วด้ วย อันนาไปสู่ โครงการนาพระทัยจากในหลวง หรือ
                                           ้
โครงการอีสานเขียว
ในปี เดียวกันนีเ้ อง กองทัพเรือก็ได้ มีโอกาสเข้ าร่ วมปฏิบัติงานในโครงการ
ปฏิบัติฝนหลวงพิเศษตามพระราชดาริ ภายใต้ โครงการนาพระทัยจากใน  ้
หลวง หรือโครงการอีสานเขียว และในทุกปี ทีผ่านมา ในส่ วนของกองเรือ
                                                 ่
ยุทธการ จะทาพิธีส่งเจ้ าหน้ าทีชุดปฏิบัติการฝนหลวงพิเศษกองทัพเรือ
                                ่
ประมาณต้ นเดือนมีนาคม ณ กองการบินทหารเรือ จะมีโอกาสอวดธงราช
นาวีเหนือน่ านฟาของไทย ในภารกิจบรรเทาความเดือดร้ อนให้ กบประชาชน
                  ้                                                ั
บัดนี้ โครงการฝนหลวงทีพระบาทสมเด็จพระเจ้ าอยู่หัวได้ พระราชทานแนว
                         ่
พระราชดาริไว้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๔๙๘ ได้ ก่อให้ เกิดประโยชน์ อย่ างมหาศาลแก่
อาณาประชาราษฎร์ ช่ วยให้ พนทีทเ่ี คยแห้ งแล้งกลับมีความชุ่ มชื่น ก่อให้ เกิด
                               ื้ ่
ความชุ่ มฉ่าแก่แผ่นดิน แม้ แต่ นาในเขื่อนต่ างๆ ทีใกล้จะหมดก็มีปริมาณมาก
                                 ้                ่
ขึน ทั้งนีด้วยพระอัจฉริยภาพและพระปรีชาญาณ ในพระบาทสมเด็จพระจ้ า
  ้       ้
อยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดชมหาราช อย่ างแท้ จริง

โครงการฝนหลวง

  • 2.
    "เงยหน้ าดูท้องฟามีเมฆ ทาไมมีเมฆอย่างนี้ ้ ทาไมจะดึงเมฆนี่ลงมาให้ ได้ ก็เคยได้ ยนเรื่องทาฝน ิ ก็มาปรารภกับคุณเทพฤทธิ์ ฝนทาได้ มีหนังสื อ เคยอ่านหนังสื อ ทาได้ ..." พระราชดารัส พระบาทสมเด็จพระเจ้ าอยู่หัว
  • 3.
    โครงการพระราชดาริฝนหลวง เป็ นโครงการทีก่อกาเนิดจากพระมหา ่ กรุณาธิคุณทีห่วงใยในความทุกข์ ยากของพสกนิกรในท้องถิ่นทุรกันดาร ที่ ่ ต้ องประสบปัญหาการขาดแคลนนาเพืออุปโภค บริโภค และเกษตรกรรม ้ ่ อันเนื่องมาจากภาวะแห้ งแล้ง ซึ่งมีสาเหตุมาจากความผันแปร และ ความคลาดเคลือนของฤดูกาลตามธรรมชาติ ่
  • 4.
    นับตั้งแต่ ม.ร.ว.เทพฤทธิ์ เทวกุลได้ รับสนองพระราชดาริไปดาเนินการ ศึกษาค้ นคว้ าทดลองโปรยสารเคมีด้วยเครื่องบินเป็ นครั้งแรก ณ วนอุทยาน แห่ งชาติเขาใหญ่ เมื่อ ๒ กรกฎาคม ๒๕๑๒ จากนั้นเป็ นต้ นมา ก็มีการขยาย ผลการปฏิบัติไปช่ วยเหลือเกษตรกรในพืนทีต่างๆ เป็ นประจาทุกปี จน ้ ่ รัฐบาลได้ ตราพระราชกฤษฎีกา ก่อตั้งสานักงานปฏิบัติการฝนหลวง ใน สั งกัดสานักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
  • 5.
    เมื่อ พ.ศ.๒๕๑๘พระราชกรณียกิจทีเ่ กียวกับฝนหลวงเป็ นวันที่ ่ พระบาทสมเด็จพระเจ้ าอยู่วางแผนสาธิตการทาฝนหลวงลงอ่างเก็บนาเขื่อน ้ แก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี ให้ ผู้แทนจากประเทศสิ งคโปร์ ชมวางแผน ปฏิบัติการด้ วยพระองค์เอง สามารถทาให้ ฝนตกลงสู่ พนทีเ่ ปาหมายอ่างเก็บ ื้ ้ นาได้ อย่ างแม่ นยาภายในเวลาที่กาหนดภารกิจของสานักงานปฏิบัติการฝน ้ หลวงมีเพิมมากขึนตามลาดับ และเพือให้ การปฏิบัติงานมีความคล่องตัว ่ ้ ่ ยิงขึน เมื่อ พ.ศ.๒๕๓๕ คณะรัฐมนตรีจึงเห็นชอบให้ รวมสานักงาน ่ ้ ปฏิบัติการฝนหลวงกับกองบินเกษตรเข้ าเป็ นหน่ วยงานเดียว ชื่อว่ า "สานัก ฝนหลวงและการบินเกษตร"
  • 6.
    กองทัพอากาศได้ เข้ ามารับสนองพระราชดาริในโครงการฝนหลวงอย่างจริงจัง ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๑๕ เนื่องจากในปี นั้นได้ เกิดภาวะฝนแล้งผิดปกติในฤดูเพาะปลูก และเกิดขาดแคลนนาอย่ างหนัก กองทัพอากาศจึงได้ จัดเครื่องบินพร้ อมเจ้ าหน้ าที่ ้ สนับสนุนการปฏิบตการฝนหลวงตามทีกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ร้องขอ ั ิ ่ จนถึง พ.ศ.๒๕๓๗ ผู้บญชาการทหารอากาศ ตระหนักถึงความสาคัญและ ั ประโยชน์ ทประเทศชาติจะได้ รับจากโครงการฝนหลวงในพระราชดาริ จึงได้ ี่ จัดตั้งศูนย์ ปฏิบตการฝนหลวงกองทัพอากาศขึน เพือวางแผน อานวยการ ั ิ ้ ่ ควบคุม กากับการ และประสานการปฏิบตร่วมกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ั ิ ในการปฏิบัตการฝนหลวงของกองทัพอากาศ มิใช่ เพียงการใช้ เครื่องบินและกาลัง ิ พลเข้ าปฏิบติการเท่ านั้น ั
  • 7.
    หากแต่ ยงได้ จัดทาโครงการวิจัยและพัฒนากระสุนสารเคมีซิลเวร์ ไอโอไดด์ ั ที่ใช้ กบเครื่องบินทีปฏิบัติการทาฝนหลวงในเมฆเย็น ั ่ โครงการวิจัยควบคุมดินฟาอากาศ แนววิจัยโครงการนีคอ การนาสารเคมีขึน ้ ้ ื ้ ไปโปรยในท้ องฟา ทาให้ เมฆรวมตัวและก่อให้ เกิดฝนตกได้ ถึงแม้ ว่าใน ้ ขณะนั้นท้ องฟาจะไม่ มีเมฆเลยก็ตาม ซึ่งกองทัพอากาศสามารถผลิตจรวดที่ ้ นาสารเคมีบรรจุในหัวจรวด แล้วยิงขึนฟาทีระดับความสู ง ๑-๑.๕ กม. ้ ้ ่
  • 8.
    ในช่ วงฤดูแล้งของ พ.ศ.๒๕๓๐ได้ เกิดภาวะขาดแคลนนาอุปโภคบริโภค ้ อย่ างรุนแรงขึนอีกครั้งหนึ่ง ในพืนที่ ๘ จังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ้ ้ ภาวะดังกล่าวได้ สร้ างความเดือดร้ อนทุกข์ ยากให้ ประชาชนอย่ างหนัก พระบาทสมเด็จพระเจ้ าอยู่หัว จึงพระราชทานกระแสพระราชดารัสแก่ ผู้ บัญชาการทหารบก เมื่อ ๒๕ มีนาคม พ.ศ.๒๕๓๐ ให้ หาลู่ทางแก้ไขปัญหา ดังกล่าวโดยเร็วด้ วย อันนาไปสู่ โครงการนาพระทัยจากในหลวง หรือ ้ โครงการอีสานเขียว
  • 9.
    ในปี เดียวกันนีเ้ องกองทัพเรือก็ได้ มีโอกาสเข้ าร่ วมปฏิบัติงานในโครงการ ปฏิบัติฝนหลวงพิเศษตามพระราชดาริ ภายใต้ โครงการนาพระทัยจากใน ้ หลวง หรือโครงการอีสานเขียว และในทุกปี ทีผ่านมา ในส่ วนของกองเรือ ่ ยุทธการ จะทาพิธีส่งเจ้ าหน้ าทีชุดปฏิบัติการฝนหลวงพิเศษกองทัพเรือ ่ ประมาณต้ นเดือนมีนาคม ณ กองการบินทหารเรือ จะมีโอกาสอวดธงราช นาวีเหนือน่ านฟาของไทย ในภารกิจบรรเทาความเดือดร้ อนให้ กบประชาชน ้ ั
  • 10.
    บัดนี้ โครงการฝนหลวงทีพระบาทสมเด็จพระเจ้ าอยู่หัวได้พระราชทานแนว ่ พระราชดาริไว้ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๔๙๘ ได้ ก่อให้ เกิดประโยชน์ อย่ างมหาศาลแก่ อาณาประชาราษฎร์ ช่ วยให้ พนทีทเ่ี คยแห้ งแล้งกลับมีความชุ่ มชื่น ก่อให้ เกิด ื้ ่ ความชุ่ มฉ่าแก่แผ่นดิน แม้ แต่ นาในเขื่อนต่ างๆ ทีใกล้จะหมดก็มีปริมาณมาก ้ ่ ขึน ทั้งนีด้วยพระอัจฉริยภาพและพระปรีชาญาณ ในพระบาทสมเด็จพระจ้ า ้ ้ อยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดชมหาราช อย่ างแท้ จริง