ΒΙΟΛΟΓΙΑ   ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β΄ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΚΥΤΤΑΡΟ: Η ΘΕΜΕΛΙΩΔΗΣ ΜΟΝΑΔΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 2.3 Μια περιήγηση στο εσωτερικό του κυττάρου
2.3 ΜΙΑ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ
 
Φυτικά κύτταρα στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο
ΠΥΡΗΝΑΣ Τα ευκαρυωτικά κύτταρα έχουν έναν πυρήνα κατά κανόνα. Δύο πυρήνες π.χ. το πρωτόζωο Παραμέτσιουμ. Πολλούς πυρήνες π.χ. τα γραμμωτά μυϊκά κύτταρα.
ΜΟΡΦΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΑ Είναι συνήθως σφαιρικός. Βρίσκεται στο κέντρο του κυττάρου. Περιβάλλεται από τον πυρηνικό φάκελο ή πυρηνική μεμβράνη που αποτελείται από δύο διαδοχικές στοιχειώδεις μεμβράνες. Η εσωτερική και η εξωτερική μεμβράνη ενώνονται κατά διαστήματα και σχηματίζουν πόρους που συμβάλλουν στην επικοινωνία του πυρήνα με το περιβάλλον του.
Ο πυρήνας του κυττάρου (σχηματικά) Πυρήνας με πόρους   από  SEM
ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΑ Χρωματίνη :  είναι ένα σύμπλεγμα όλου σχεδόν του  DNA  του κυττάρου με  R ΝΑ και πρωτεΐνες. Η χρωματίνη έχει τη μορφή ενός ακανόνιστου δικτύου νημάτων μια κοκκίων. Όταν το κύτταρο διαιρείται η χρωματίνη σχηματίζει μεμονωμένες δομές τα χρωμοσώματα. Ο πυρηνίσκος (ένας ή περισσότεροι): είναι ευδιάκριτος στο μικροσκόπιο και έχει σφαιρικό σχήμα και πυκνή υφή. Αποτελείται από  RNA  και  DNA  Εκεί γίνεται η σύνθεση του  rRNA . Διάφορες χημικές ενώσεις, π.χ. νουκλεοτίδια, ένζυμα, άλλες πρωτεΐνες κ.α.
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΑ Φυλάσσει το γενετικό υλικό ( DNA). A ντιγράφει το γενετικό υλικό ώστε να μεταβιβάζονται αναλλοίωτες οι πληροφορίες στα θυγατρικά κύτταρα. Συντίθενται τα διάφορα είδη  RNA  με βάση το  DNA.
Ν = πυρηνόπλασμα  C =  κυτταρόπλασμα Ρ = πόρος πυρηνικής μεμβράνης Πόροι μεμβράνης (σχηματικά)
Εικόνες ηλεκτρονικού μικροσκοπίου
Εικόνα ηλεκτρονικού μικροσκοπίου
ΕΝΔΟΜΕΜΒΡΑΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Περιλαμβάνει τα εξής οργανίδια: Ενδοπλασματικό δίκτυο Σύμπλεγμα  Golgi Λυσοσώματα Υπεροξειδιοσώματα Κενοτόπια
Ενδοπλασματικό δίκτυο (σχηματικά) Εικόνα ηλεκτρονικού μικροσκοπίου
ΕΝΔΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Σχηματίζει ένα πολύπλοκο δίκτυο αγωγών και κύστεων σε όλο το κυτταρόπλασμα Οι μεμβράνες του αποτελούν πάνω από το 50% των μεμβρανών του κυττάρου και φαίνονται να συνδέονται με την πλασματική μεμβράνη, την πυρηνική μεμβράνη και τις μεμβράνες των άλλων οργανιδίων. Έχει δύο μορφές: το αδρό ενδοπλασματικό δίκτυο που φέρει στην εξωτερική επιφάνεια των αγωγών του τα ριβοσώματα, και το λείο ενδοπλασματικό δίκτυο, που δεν φέρει ριβοσώματα και είναι περισσότερο σωληνοειδές.
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΝΔΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ Μέσω των αγωγών του και σχηματίζοντας  κυστίδια διακινεί ουσίες μεταξύ: Των διαφόρων τμημάτων του κυτταροπλάσματος Του πυρήνα και του εξωκυτταρικού περιβάλλοντος Εξυπηρετεί την επιτέλεση πολλών βιοχημικών  αντιδράσεων χάρη στα διάφορα ένζυμα που  υπάρχουν στις επιφάνειες των μεμβρανών του.
ΡΙΒΟΣΩΜΑΤΑ Είναι μικροί σχηματισμοί από  rRNA  και πρωτεΐνες που δεν περιβάλλονται από μεμβράνη και είναι υπεύθυνοι για τι σύνθεση των πρωτεϊνών.  Ριβοσώματα εντοπίζονται στην επιφάνεια των μεμβρανών του αδρού ενδοπλασματικού δικτύου, ελεύθερα στο κυτταρόπλασμα, στα μιτοχόνδρια και στους χλωροπλάστες.
ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΝΔΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Το αδρό ενδοπλασματικό δίκτυο τροποποιεί κάποιες από τις πρωτεΐνες που συντίθενται στα ριβοσώματα των αγωγών του. Το λείο ενδοπλασματικό δίκτυο σχετίζεται με τη σύνθεση λιπιδίων και την εξουδετέρωση τοξικών ουσιών
Εικόνα ηλεκτρονικού μικροσκοπίου Σύμπλεγμα  Golgi  (σχηματικά)
ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ  Golgi Αποτελείται από συστοιχίες πεπλατυσμένων σάκων από στοιχειώδη μεμβράνη. Συγκεντρώνει τις πρωτεΐνες μετά τη σύνθεσή τους Υποβάλλει σε χημική επεξεργασία τις πρωτεΐνες Μεταφέρει τις πρωτεΐνες σε άλλα σημεία του κυττάρου ή του οργανισμού με εξωκύττωση.
Χλωροπλάστης (σχηματικά)
ΚΕΝΤΡΟΣΩΜΑΤΙΟ 3 μικροσωληνίσκοι
Μιτοχόνδριο
Κυτταρικός σκελετός (σχηματικά)
Κυτταρικός σκελετός

2.3 μια περιήγηση στο εσωτερικό του κυττάρου

  • 1.
    ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β΄ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ
  • 2.
    ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΚΥΤΤΑΡΟ:Η ΘΕΜΕΛΙΩΔΗΣ ΜΟΝΑΔΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 2.3 Μια περιήγηση στο εσωτερικό του κυττάρου
  • 3.
    2.3 ΜΙΑ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ
  • 4.
  • 5.
    Φυτικά κύτταρα στοηλεκτρονικό μικροσκόπιο
  • 6.
    ΠΥΡΗΝΑΣ Τα ευκαρυωτικάκύτταρα έχουν έναν πυρήνα κατά κανόνα. Δύο πυρήνες π.χ. το πρωτόζωο Παραμέτσιουμ. Πολλούς πυρήνες π.χ. τα γραμμωτά μυϊκά κύτταρα.
  • 7.
    ΜΟΡΦΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΟΥ ΠΥΡΗΝΑ Είναι συνήθως σφαιρικός. Βρίσκεται στο κέντρο του κυττάρου. Περιβάλλεται από τον πυρηνικό φάκελο ή πυρηνική μεμβράνη που αποτελείται από δύο διαδοχικές στοιχειώδεις μεμβράνες. Η εσωτερική και η εξωτερική μεμβράνη ενώνονται κατά διαστήματα και σχηματίζουν πόρους που συμβάλλουν στην επικοινωνία του πυρήνα με το περιβάλλον του.
  • 8.
    Ο πυρήνας τουκυττάρου (σχηματικά) Πυρήνας με πόρους από SEM
  • 9.
    ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΑΧρωματίνη : είναι ένα σύμπλεγμα όλου σχεδόν του DNA του κυττάρου με R ΝΑ και πρωτεΐνες. Η χρωματίνη έχει τη μορφή ενός ακανόνιστου δικτύου νημάτων μια κοκκίων. Όταν το κύτταρο διαιρείται η χρωματίνη σχηματίζει μεμονωμένες δομές τα χρωμοσώματα. Ο πυρηνίσκος (ένας ή περισσότεροι): είναι ευδιάκριτος στο μικροσκόπιο και έχει σφαιρικό σχήμα και πυκνή υφή. Αποτελείται από RNA και DNA Εκεί γίνεται η σύνθεση του rRNA . Διάφορες χημικές ενώσεις, π.χ. νουκλεοτίδια, ένζυμα, άλλες πρωτεΐνες κ.α.
  • 10.
    Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΠΥΡΗΝΑ Φυλάσσει το γενετικό υλικό ( DNA). A ντιγράφει το γενετικό υλικό ώστε να μεταβιβάζονται αναλλοίωτες οι πληροφορίες στα θυγατρικά κύτταρα. Συντίθενται τα διάφορα είδη RNA με βάση το DNA.
  • 11.
    Ν = πυρηνόπλασμα C = κυτταρόπλασμα Ρ = πόρος πυρηνικής μεμβράνης Πόροι μεμβράνης (σχηματικά)
  • 12.
  • 13.
  • 14.
    ΕΝΔΟΜΕΜΒΡΑΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Περιλαμβάνειτα εξής οργανίδια: Ενδοπλασματικό δίκτυο Σύμπλεγμα Golgi Λυσοσώματα Υπεροξειδιοσώματα Κενοτόπια
  • 15.
    Ενδοπλασματικό δίκτυο (σχηματικά)Εικόνα ηλεκτρονικού μικροσκοπίου
  • 16.
    ΕΝΔΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Σχηματίζειένα πολύπλοκο δίκτυο αγωγών και κύστεων σε όλο το κυτταρόπλασμα Οι μεμβράνες του αποτελούν πάνω από το 50% των μεμβρανών του κυττάρου και φαίνονται να συνδέονται με την πλασματική μεμβράνη, την πυρηνική μεμβράνη και τις μεμβράνες των άλλων οργανιδίων. Έχει δύο μορφές: το αδρό ενδοπλασματικό δίκτυο που φέρει στην εξωτερική επιφάνεια των αγωγών του τα ριβοσώματα, και το λείο ενδοπλασματικό δίκτυο, που δεν φέρει ριβοσώματα και είναι περισσότερο σωληνοειδές.
  • 17.
    Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΕΝΔΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ Μέσω των αγωγών του και σχηματίζοντας κυστίδια διακινεί ουσίες μεταξύ: Των διαφόρων τμημάτων του κυτταροπλάσματος Του πυρήνα και του εξωκυτταρικού περιβάλλοντος Εξυπηρετεί την επιτέλεση πολλών βιοχημικών αντιδράσεων χάρη στα διάφορα ένζυμα που υπάρχουν στις επιφάνειες των μεμβρανών του.
  • 18.
    ΡΙΒΟΣΩΜΑΤΑ Είναι μικροίσχηματισμοί από rRNA και πρωτεΐνες που δεν περιβάλλονται από μεμβράνη και είναι υπεύθυνοι για τι σύνθεση των πρωτεϊνών. Ριβοσώματα εντοπίζονται στην επιφάνεια των μεμβρανών του αδρού ενδοπλασματικού δικτύου, ελεύθερα στο κυτταρόπλασμα, στα μιτοχόνδρια και στους χλωροπλάστες.
  • 19.
    ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟΕΝΔΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Το αδρό ενδοπλασματικό δίκτυο τροποποιεί κάποιες από τις πρωτεΐνες που συντίθενται στα ριβοσώματα των αγωγών του. Το λείο ενδοπλασματικό δίκτυο σχετίζεται με τη σύνθεση λιπιδίων και την εξουδετέρωση τοξικών ουσιών
  • 20.
    Εικόνα ηλεκτρονικού μικροσκοπίουΣύμπλεγμα Golgi (σχηματικά)
  • 21.
    ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ GolgiΑποτελείται από συστοιχίες πεπλατυσμένων σάκων από στοιχειώδη μεμβράνη. Συγκεντρώνει τις πρωτεΐνες μετά τη σύνθεσή τους Υποβάλλει σε χημική επεξεργασία τις πρωτεΐνες Μεταφέρει τις πρωτεΐνες σε άλλα σημεία του κυττάρου ή του οργανισμού με εξωκύττωση.
  • 22.
  • 23.
  • 24.
  • 25.
  • 26.