Σύγχρονες θεωρήσεις γιατη μάθηση • Συμπεριφορισμός • Γνωστικός κονστρουκτιβισμός • Η κοινωνικοπολιτισμικές θεωρήσεις μάθησης Επιπτώσεις των θεωρήσεων αυτών στην οργάνωση διδακτικών καταστάσεων. Ρόλος των ΤΠΕ.
2.
Οι βασικές θεωρίεςμάθησης Συμπεριφορισμός – μάθηση με συνειρμικές διαδικασίες – μάθηση με εξάρτηση-σύνδεση – μάθηση με μίμηση Γνωστικισμός – μάθηση με κατανόηση Κονστρουκτιβισμός – μάθηση με κατασκευή και σύνδεση
3.
Συμπεριφορισμός Υποκείμενο: Στο κέντρο του ενδιαφέροντος βρίσκεται η σχέση μεταξύ Inpout - Outpout . Ο εγκέφαλος θεωρείται ως παθητικό μαύρο κουτί μέσα στο οποίο αποθηκεύεται, συσσωρεύεται η γνώση. Διδακτική: Η επανατροφοδότηση πρέπει να διαμορφωθεί με τέτοιο Τρόπο ώστε η επιθυμητή Outpout να ενισχύεται αποτελεσματικά. Μοντέλο μάθησης: Γνώση γεγονότων και στατική γνώση μεταδίδεται, μαθαίνεται η σωστή συμπεριφορά. Στρατηγική: καθαρή παρουσίαση (λεκτική, αναπαράσταση οπτική...) περιεχομένων. Ρόλος εκπαιδευτικού: Εδραιώνεται ως μια αυθεντία στη μετάδοση και στον έλεγχο της συμπεριφοράς. Γνωστική θεωρία Υποκείμενο μάθησης: Στο κέντρο του ενδιαφέροντος βρίσκονται οι εσωτερικές διεργασίες επεξεργασίας της πληροφορίας και της γνώσης. Ο εγκέφαλος θεωρείται ως μια μηχανή επεξεργασίας της πληροφορίας και συγκρίνεται με ένα Η/Υ. Διδακτική: Επίλυση διδακτικά ξεκάθαρων προβληματισμών και προβλημάτων. Διδακτικό μοντέλο: Μεταφορά παραδειγματικής γνώσης σε νέες καταστάσεις, ενάσκηση δεξιοτήτων και ικανοτήτων. Στρατηγική: Επίλυση διδακτικά οριοθετημένων προβλημάτων, παρατήρηση και στήριξη. Ρόλος εκπαιδευτικού : Βοηθός καθοδηγητής. Κονστρουκτιβισμός Υποκείμενο μάθησης: Ο εγκέφαλος θεωρείται ως ένα κυκλικό σύστημα, το οποίο παράγει το ίδιο όλες τις πληροφορίες για την επεξεργασία καταστάσεων και προβλημάτων. Δεν υπάρχει καμία αντικειμενική γνώση ανεξάρτητη από το υποκείμενο,. Διδακτική: Αυθεντική και απαιτητική διατύπωση προβλημάτων, αντιμετώπιση σύνθετων καταστάσεων, νομιμοποιημένη σφαιρική συμμετοχή. Διδακτικό μοντέλο: Αντιμετώπιση σύνθετων καταστάσεων, οικοδόμηση κατασκευών και εργαλείων για προβλήματα που μπορούν να επιλυθούν. Στρατηγική: Μελέτη περίπτωσης, εργαστήριο, κοινωνικά Πειράματα, σχέδια δράσης, παιγνίδι ρόλων. Ρόλος εκπαιδευτικού: Ως ισότιμος συνεργάτης, συνομιλητής, εκπαιδευτής.
4.
Συμπεριφορισμός Γνωστικισμός ΚονστρουκτιβισμόςΕγκέφ. =μαύρο κουτί Εγκ= Η/Υ, Έμφαση στις εσωτερικές νοητικές διεργασίες Εγκ= κυκλικό αυτορρυθμιζόμενο σύστημα Παράγοντας επιρροής Σχηματική, μοντελοποιημένη ανατροφοδότηση Δομημένος αναστοχασμός έξοδος έξοδος t είσοδος είσοδος Εξωτερική ανατροφοδότηση Ενεργό ανοιχτό Κλειστό ως προς πληροφόρηση
5.
Νέες τεχνολογίες καισυμπεριφοριστικές θεωρίες μάθησης Προγραμματισμένη διδασκαλία ( μάθηση με ενίσχυση): Ο εγκέφαλος θεωρείται ως ένα όργανο που αντιδρά με εκ γενετής ή μαθημένες μορφές συμπεριφοράς, ενώ τι συμβαίνει στον εγκέφαλο δεν ενδιαφέρει το συμπεριφορισμό. Μάθηση είναι η εξάσκηση, ενώ ο στόχος μιας μαθησιακής κατάστασης είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς. Η απόκτηση της γνώσης περιορίζεται στην αποθήκευση πληροφοριών που διευκολύνεται και ενισχύεται με την επιβράβευση. Ο Skinner έφτιαξε το μοντέλο της προγραμματισμένης διδασκαλίας που αποτελεί τη βάση για προγράμματα στους Η/Υ. Βασικές αρχές ( Drill practice- πρόγραμμα) 1. Διαδικασία μικρών βημάτων, όπου κομματιάζονται τα περιεχόμενα σε πολλά μεμονωμένα βήματα μάθησης 2. Ανατροφοδότηση της μαθησιακής προόδου σε τακτά χρονικά διαστήματα 3. Άμεση καθοδήγηση του μαθητή από το πρόγραμμα που θα επιτρέπι ελάχιστα χώρους ελεύθερης κίνηση 4. Οι παιγνιώδεις καταστάσεις στοχεύουν στην ενίσχυση του παίκτη να ασχοληθεί με αντίστοιχες ασκήσεις 5. Ορθές λύσεις συνοδεύονται από πόντους και φτάνουν σε νέο επίπεδο παιγνιδιού που είναι η επιβράβευση, λαθεμένες κινήσεις πρέπει να επαναληφθούν μέχρι να μαθευτούν
6.
Συγκρότηση προγραμμάτων σύμφωναμε τις γνωστικές θεωρίες για μάθηση ως επεξεργασία και κατανόηση Τα προγράμματα αυτά παρουσιάζονται από ένα ειδικό. Οι μαθητές παρατηρούν, κατανοούν και εφαρμόζουν τις τεχνικές χειρισμού. Ο γνωστικισμός διαφοροποιείται από το συμπεριφορισμό επειδή οι δεξιότητες χειρισμού του σύνθετου Software κατανοούνται δεν αποστηθίζονται. Σε αυτό βοηθάει ο Tutor , όπου γίνονται και προσομοιώσεις. Θεωρητικό υπόβαθρο: Η επεξεργασία της πληροφορίας στις γνωστικές θεωρίες αποτελεί μια αντικίνηση προς το συμπεριφορισμό , ο οποίος απορρίφτηκε ως μηχανιστική και ευθύγραμμη διαδικασία μάθησης. Η μάθηση ορίζεται ως πολύπλοκη διαδικασία επεξεργασίας της πληροφορίας που εμπεριέχει στοιχεία ερμηνείας και αξιολόγησης. Η γνώση δεν περιορίζεται σε απομνημόνευση αλλά στην κατάκτηση και το μετασχηματισμό της, μέσα από διαδικασίες κατανόησης και επεξεργασίας.. Δεν αναζητούν ορθές ή λάθος απαντήσεις αλλά να αποκτήσουν ορθή μέθοδο για να απαντήσουν στο ερώτημα ή στη διαδικασία επίλυσης ενός προβλήματος.: Προβληματισμός, υπόθεση, εξερεύνηση, επιβεβαίωση, επίλυση.
7.
Κατασκευή προγραμμάτων Γενικήεπισκόπηση: Με τους προοργανωτές γίνεται ένα είδος προεπισκόπησης των περιεχομένων Θεματικοί συσχετισμοί: Εννοιολογικοί χάρτες αναπαριστούν γραφικά και διευκολύνουν την οικοδόμηση αντίστοιχων γνωστικών δομών. Η ανατροφοδότηση δεν περιλαμβάνει μόνο το σωστό ή λάθος, έπαινος ή αρνητική ενίσχυση αλλά προσφέρει σχόλια, συμπληρωματικές πληροφορίες και υποδείξεις για δυνατές πηγές λάθους. Βασικές αρχές: Δυνατότητα επιλογής (ενδιαφέροντα) Παρουσίαση σε πραγματικά πλαίσια (πειράματα) Σταδιακή βοήθεια ( ανάλογα με μαθησιακή κατάσταση) Προγράμματα αυτόματης πλοήγησης Αναφορά στις προγνώσεις των μαθητών Ιστοσελίδες που επισκέφθηκαν Εισαγωγικό Τεστ και τελικό.
8.
Αξιολόγηση των προγραμμάτωνΤα δυνατά σημεία αυτών των προγραμμάτων είναι η παρουσίαση σύνθετων καταστάσεων (πρόγραμμα με μικρόβια) Τα αδύνατα σημεία είναι ότι δίνεται έμφαση στη νοητική επεξεργασία της πληροφορίας και παραμελείται η σωματική, συναισθηματική και κοινωνική διάσταση. Η απλή παρομοίωση του εγκεφάλου με η/Υ υποβαθμίζει τη συνθετότητά του.
9.
Εφαρμογή των τεχνολογιώνστις κονστρουκτιβιστικές θεωρίες Τα προγράμματα αυτά δεν προσφέρουν έτοιμα περιεχόμενα για μετάδοση, αλλά προσφέρουν περιβάλλοντα μάθησης όπου οι μαθητές αυτορρυθμίζονται και αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον. Δεν αναπαριστούν τη γνώση και δεν είναι μεταβιβαστές για δηλωτική γνώση αλλά παρουσιάζουν γνωστικά εργαλεία για ενεργό παραγωγή γνώσης του μ. Δεν ρυθμίζεται ούτε ελέγχεται ο μ. αλλά δέχεται συμβουλές και στήριξη.Παρουσιάζουν όσο γίνεται αυθεντικές και παρέχουν χώρο για αυτόνομη κατασκευή. Το αντικείμενο μάθησης παρουσιάζεται σε διαφορετικά πλαίσια και από διαφορετικές προοπτικές. Η κοινωνική ανταλλαγή με συμμαθητές και μεταξύ Εκπ.-μαθητών λαμβάνεται υπόψη. Αρχές: Εισαγωγή στο θέμα Συγκεκριμένη εργασία και καταμερισμός ρόλων Πληροφορίες στο διαδίκτυο Παροχή μέσων και χρονικού πλάνου
10.
Παράδειγμα: Sofies welt To Sofie s welt είναι ένα CDRom που χρησιμοποιεί τις δυνατότητες των πολυμέσων. Πρόκειται για ένα ρομάντζο που με το CD μεταδίδει τις πληροφορίες σε μια εντελώς διαφορετική μορφή από το βιβλίο. Προσφέρει ένα αλληλεπιδραστικό ταξίδι στον κόσμο της φιλοσοφίας. Ο χρήστης στέλνεται σε ένα ταξίδι και πρέπει να επεξεργαστεί 20 διαφορετικές σκηνές. Στις οποίες καλείται να απαντήσει σε ερωτήσεις, να λύσει θέματα, να ανακαλύψει κάτι και να δεχθεί μηνύματα. Κατά την αντιπαράθεση με τα σενάρια ο χρήστης απαντά στα βασικά ερωτήματα της φιλοσοφίας και έρχεται με έξυπνο τρόπο σε αντιπαράθεση. Ένα ερώτημα πχ. Αν η ζωή είναι προκαθορισμένη ή μπορεί κανείς να επηρεάσει τη μοίρα του. Ερωτάται για τη δική του γνώμη και του παρατίθενται διάφορες απόψεις, ιδέες σχετικά με το ερώτημα, έτσι ώστε να μαθαίνει διάφορες φιλοσοφικές ιδέες. Με αυτόν τον τρόπο διαπιστώνει κανείς ότι τίποτε δεν είναι απόλυτο και βλέπει επίσης κριτικά τις δικές του απόψεις.
11.
Ιστοχώροι με σχετικόυλικό: Διαδίκτυο και Διδασκαλία http://www.netschoolbook.gr/ Θεωρίες Μάθησης και Τ.Π.Ε. http :// www . netschoolbook . gr / epimorfosi / theories . html Έλληνες Εκπαιδευτικοί http://intelligentq.net/castpress/ Ελληνική Πύλη Παιδείας http://www.eduportal.gr/ e -Παιδεία http:// www.e-paideia.net / Ψυχολογία της μάθησης: από το βιβλίο του Εμ. Κολιάδη "Γνωστικές Θεωρίες" http://paroutsas.jmc.gr/psychol.htm Μάθηση μέσω δράσης με τη βοήθεια Λογισμικών Παιχνιδιών http://conta.uom.gr/conta/publications/html/Mathisi%20Meso%20Drasis.htm Περί… εκπαιδεύσεως ο λόγος http://ekpaideusi.blogspot.com/ Θεωρίες μάθησης http://users.hol.gr/~digiavri/theories%20mathisis%20perix.htm Σύγχρονες θεωρίες μάθησης http://www.aegean.gr/culturaltec/vandoulakis/Courseware06/page7.html Ο Σχεδιασμός μιας Διαδικασίας Μάθησης μέσω του Δικτύου Υπολογιστών http://hyperion.math.upatras.gr/tea/Bb.html#B15 Υποστηρικτικό υλικό για θεωρίες μάθησης http :// www . e - yliko . gr / htmls / langyliko / langyl 1. aspx Επιθετική συμπεριφορά και τηλεόραση http://www.aegean.gr/culturaltec/pbantima/MediaMonitor2/home.html Θεωρίες και Μορφές Μάθησης www.cs.phs.uoa.gr/el/courses/introduction_psychology/Learning.revised.ppt Μάθηση www.cs.phs.uoa.gr/el/courses/introduction_psychology/Learning.revised.ppt Δραστηριότητες Μάθησης μέσω Υπολογιστή http://www.etpe.gr/files/proceedings/uploads/p127raptis.pdf Τεχνικές Θετικής και Αρνητικής Ενίσχυσης http://www.ibrt.gr/ekpaideysi/2_enisxisi.pdf Οι Νέες Τεχνολογίες στη Διδακτική και τη Μαθησιακή Διαδικασία http://www.etpe.gr/files/proceedings/uploads/eisigisi2.pdf Διδασκαλία και Μάθηση με τη βοήθεια των Νέων Τεχνολογιών http://www.etpe.gr/files/proceedings/uploads/p125raptis.pdf Εγκέφαλος, μάθηση και μνήμη http://www.cs.phs.uoa.gr/el/courses/neuroscience/brain-learning-memory.pdf H αξιοποίηση τ o υ Εκπαιδευτικού Βίντεο στ o Σχολείο http://www.philology.gr/teaching/video2.doc Θεωρίες μάθησης και Τεχνολογίες Πληροφορικής http :// dtps . unipi . gr / files / notes /2003-2004/ eksamino _6/ ekpaideysh _ apo _ apostash / learningtheories . ppt Εφαρμογές των νέων Τεχνολογιών στη διδασκαλία και μάθηση www.mtee.net/Comenius1/Nees_Texnologies.ppt Ο Σχεδιασμός μιας Διαδικασίας Μάθησης μέσω του Δικτύου Υπολογιστών http://hyperion.math.upatras.gr/tea/Bb.html#B15 Δραστηριότητες Μάθησης μέσω Υπολογιστή http://www.etpe.gr/files/proceedings/uploads/p127raptis.pdf Οι Νέες Τεχνολογίες στη Διδακτική και τη Μαθησιακή Διαδικασία http://www.etpe.gr/files/proceedings/uploads/eisigisi2.pdf Διδασκαλία και Μάθηση με τη βοήθεια των Νέων Τεχνολογιών http://www.etpe.gr/files/proceedings/uploads/p125raptis.pdf H αξιοποίηση τ o υ Εκπαιδευτικού Βίντεο στ o Σχολείο http://www.philology.gr/teaching/video2.doc Θεωρίες μάθησης και Τεχνολογίες Πληροφορικής http :// dtps . unipi . gr / files / notes /2003-2004/ eksamino _6/ ekpaideysh _ apo _ apostash / learningtheories . ppt Εφαρμογές των νέων Τεχνολογιών στη διδασκαλία και μάθηση www.mtee.net/Comenius1/Nees_Texnologies.ppt Διαδίκτυο και Διδασκαλία http://www.netschoolbook.gr/ http://www.ododeiktes.gr/ Ελληνική Επιστημονική Ένωση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση http://www.etpe.gr/
12.
Θεωρείτε ότι ηγνώση βασικών θεωριών μάθησης μπορεί να υποστηρίξει ουσιαστικά το διδακτικό σας έργο ή ότι αποτελεί μια γνώση χωρίς, σε τελευταία ανάλυση, πρακτικά αποτελέσματα ;