Gedifferentieerde
instructie
22 februari 2017
Eduschock
Agenda
1.Gedifferentieerde instructie
1.1 Remediërende instructie
1.2 Verlengde instructie: binnenklasdifferentiatie
1.3 Preteaching
2. Leermiddelen
3. In de praktijk
Doelen
Na deze sessie kan je
afwegen in welke context gedifferentieerde instructie best inzetbaar is
gedifferentieerde instructie in je eigen klas organiseren
inschatten welke potentiële problemen bij gedifferentieerde instructie kunnen
opduiken
0. Inleiding
Ambitie
verschillen in de klas hoeven geen probleem te zijn, kunnen ook troef worden
Binnenklasdifferentiatie (BKD) is het proactief,
positief en planmatig omgaan met verschillen
tussen leerlingen in de klas met het oog op het
grootst mogelijke leerrendement voor elke
leerling.
(Coubergs, Struyven et al. 2015)
Didactische
werkvormen
voor BKD
Homogeen
Individuele
taken
Contract-
werk
Hoeken-
werk
Co-
teaching
Gedifferentieerde
instructie
Heterogeen
Coöperatieve
structuren
Collaboratieve
werkvormen
Instructie als laagdrempelige(re) opstap
naar differentiëren
Gedifferentieerde instructie
individueel
binnen de klas
buiten de klas
collectief
Binnenklas-
differentiatie
Inclusief
onderwijs
Adaptief
onderwijs
Externe
differentiatie
zittenblijven
Flexibele leertrajecten
Universal
design for
learning
Extra instructie:
Remediëring /Preteaching
Gedifferentieerde
instructie
Preteaching
GI binnen de klas
Verlengde
instructie
Ingebedde
instructie
Remediërende
instructie
Onderzoeksvraag:
Kunnen we door GI betrokkenheid verhogen bij risicoleerlingen?
Gedifferentieerde instructie binnen de klas
Hoe zie je dit inpasbaar in je
eigen les?
Bureau
Joris Karl Janne Mira Ilse Caroline
Johanna Dorien Annabel Jos Maithe Juliette
Esmee Daan Suzanna Amira Nour Tammy
Yassin Iwan Emma Thomas
Bureau
Joris Karl Janne Mira Ilse Caroline
Johanna Dorien Annabel Jos Maithe Juliette
Esmee Daan Suzanna Amira Nour Tammy
Yassin Iwan Emma Thomas
Bureau
LK Janne Mira Ilse Dorien
Annabel Karl
Caroline Jos Joris Johanna Maithe Juliette
Esmee Daan Suzanna Amira Nour Tammy
Yassin Iwan Emma Thomas
Bureau
LK
Daan Iwan Janne Mira Ilse Caroline
Emma Thomas
Nour Tammy Annabel Jos Maithe Juliette
Suzanna Amira Johanna Dorien
Esmee Karl Yassin Joris
Bureau Bordboek
Iwan LK Nour
Joris Daan Emma Thomas Tammy Karl
Johanna Dorien Annabel Jos Maithe Juliette
Esmee Daan Suzanna Amira Nour Tammy
Yassin Iwan Janne Mira Ilse Caroline
Bureau Bordboek
Iwan LK Nour
Daan Emma Thomas Tammy
Joris Annabel Jos Karl
Johanna Dorien Maithe Juliette
Esmee Daan Suzanna Amira Nour Tammy
Yassin Iwan Janne Mira Ilse Caroline
Voorbeeld rekenles in laatste jaar basisschool
• Betrokkenheid verhogen in de
klas
• Tempo in klas verhogen / op
maat
• Aandacht voor wat echt moeilijk
is in de les
• Nood aan zelfsturing /
zelfdiscipline
• Correcte selectie doelpubliek
Kansen Gevaren
Ingebedde (extra) instructie
Ingebedde (extra) instructie
Bijvoorbeeld
zoekopdracht op internet: hoe zoek ik doelgericht op?
tekst lezen: stappenplan hoe lees ik begrijpend?
vertaling maken: verklarende woordenlijst
(wiskunde)-oefeningen: rekenregels
…
Leerlingen zijn nog niet in staat om iets zelfstandig te doen, wel zo met extra
ingebedde instructie > focus op strategie en/of voorkennis
Voorbeeld rekenles in laatste jaar basisschool
• Betrokkenheid verhogen in de
klas
• Tempo in klas verhogen / op
maat en instructie op maat
• Nood aan zelfsturing /
zelfdiscipline
• Nood aan inzicht in eigen
kunnen/kennen: leerling bepaalt
zelf eigen instructiebehoefte
Kansen Gevaren
Preteaching
Leraar anticipeert (op niveauverschillen) door leerling(en) proactief een extra-
instructie aanbod te doen
Bvb.: (1) beginnen aan hoofdstuk genetica= ‘DNA’ en ‘chromosoom’ (= 2
kernbegrippen in komende les) worden uitgelegd in video-instructie
(2) beginnen met hoofdstuk veeltermen = bijkomende herhaling les over
breuken
(3) beginnen aan hoofdstuk participe passé = basis van hoofdstuk wordt
alvast uitgelegd in schematisch overzicht
(4) tekst lezen marxisme = voorbereiding door instructie over ‘revolutie’,
‘communisme’ ‘proletariaat’
Preteaching
Leraar anticipeert (op niveauverschillen) door leerling(en) proactief een extra-
instructie aanbod te doen
Kernelementen
Buiten de les extra-instructie aanbod
inzetten op noodzakelijke voorkennis
herhaling? (school)taal?
vaak: aandacht voor kernbegrippen
video faciliteert leerproces (als kwalitatief hoogstaand materiaal)
andere vormen kunnen ook
Preteaching
• Zelfvertrouwen leerlingen
versterken
• Betrokkenheid verhogen in de
klas
• Tempo in klas verhogen
• Aandacht voor wat echt moeilijk
is in de les
• Nood aan zelfsturing /
zelfdiscipline
• Leertijd nodeloos verlengen
• Ondoordachte opdrachten voor
thuis
• Correcte selectie doelpubliek
• Focus op zwakste leerlingen
Kansen Gevaren
Leermiddelen
Concreet voorbeeld: gedifferentieerde instructie
voor wiskunde (2e jaar A-stroom)
4 opties
4 thema’s
machten videofragment
breuken interactieve powerpoint
vraagstukken interactieve powerpoint
veeltermen interactieve powerpoint
Concreet voorbeeld: gedifferentieerde instructie
voor geschiedenis (2e jaar A-stroom)
4 opties: beschikbaar op website
3 thema’s
tijd interactieve powerpoint
bronnen waarom video-instructie
hoe stappenplan
kaart lezen waarom video-instructie
hoe stappenplan
In de praktijk
In de praktijk
Aandachtspunten
Zelfsturing leerlingen?
Hoe indelen in groepen?
Klasmanagement: banken verschuiven of niet?
Sterktes
Leerlingen erg enthousiast over autonomie
Leerlingen maken geen probleem van indeling
Leerkrachten vinden maatwerk fijn
Voorbereidingstijd beperkt
Ervaringen van
15 leerkrachten, in 3 scholen, verspreid over 5 maanden
Meer weten?
Verder lezen
• Smets, W. en Struyven K. (2016), Gedifferentieerde instructie: proactief aan de
slag met verschillen in de klas, Impuls 47 (1), 30-36.
• Smets, W. (2016), Aan de slag met binnenklasdifferentiatie. Leraars innoveren
samen de eigen onderwijspraktijk. De democratische school, 67, 3-6.
• Smets, W., (2016), Boekbespreking ‘ieders leer-kracht’. Inspiratie voor wie aan
binnenklasdifferentiatie wil doen. De democratische school, 67, 7.
• Smets, W., (2015), De kloof dichten. Bottom-up innovatie brengt onderwijs op
nieuwe wegen. Oikos, 75.
• Smets, W. (2016). Binnenklasdifferentiatie, lessen uit een innovatietraject,
Impuls, 46 (3), 115-121.
• Smets, W. (2016), Differentiëren in de geschiedenisles. Krachtiger leren voor alle
leerlingen, Hermes 20 (59), 44-51.
• Smets, W. (2017) Slim differentiëren, Antwerpen: De Boeck.
Thank you.
contact
E: Wouter.Smets@kdg.Be
P: 03 613 14 62
T: @wouter_smets

20170222 edushock gedifferentieerde instructie

  • 1.
  • 2.
    Agenda 1.Gedifferentieerde instructie 1.1 Remediërendeinstructie 1.2 Verlengde instructie: binnenklasdifferentiatie 1.3 Preteaching 2. Leermiddelen 3. In de praktijk
  • 3.
    Doelen Na deze sessiekan je afwegen in welke context gedifferentieerde instructie best inzetbaar is gedifferentieerde instructie in je eigen klas organiseren inschatten welke potentiële problemen bij gedifferentieerde instructie kunnen opduiken
  • 4.
    0. Inleiding Ambitie verschillen inde klas hoeven geen probleem te zijn, kunnen ook troef worden Binnenklasdifferentiatie (BKD) is het proactief, positief en planmatig omgaan met verschillen tussen leerlingen in de klas met het oog op het grootst mogelijke leerrendement voor elke leerling. (Coubergs, Struyven et al. 2015)
  • 5.
  • 6.
  • 7.
    individueel binnen de klas buitende klas collectief Binnenklas- differentiatie Inclusief onderwijs Adaptief onderwijs Externe differentiatie zittenblijven Flexibele leertrajecten Universal design for learning Extra instructie: Remediëring /Preteaching
  • 8.
    Gedifferentieerde instructie Preteaching GI binnen deklas Verlengde instructie Ingebedde instructie Remediërende instructie Onderzoeksvraag: Kunnen we door GI betrokkenheid verhogen bij risicoleerlingen?
  • 9.
    Gedifferentieerde instructie binnende klas Hoe zie je dit inpasbaar in je eigen les?
  • 10.
    Bureau Joris Karl JanneMira Ilse Caroline Johanna Dorien Annabel Jos Maithe Juliette Esmee Daan Suzanna Amira Nour Tammy Yassin Iwan Emma Thomas Bureau Joris Karl Janne Mira Ilse Caroline Johanna Dorien Annabel Jos Maithe Juliette Esmee Daan Suzanna Amira Nour Tammy Yassin Iwan Emma Thomas
  • 11.
    Bureau LK Janne MiraIlse Dorien Annabel Karl Caroline Jos Joris Johanna Maithe Juliette Esmee Daan Suzanna Amira Nour Tammy Yassin Iwan Emma Thomas Bureau LK Daan Iwan Janne Mira Ilse Caroline Emma Thomas Nour Tammy Annabel Jos Maithe Juliette Suzanna Amira Johanna Dorien Esmee Karl Yassin Joris
  • 12.
    Bureau Bordboek Iwan LKNour Joris Daan Emma Thomas Tammy Karl Johanna Dorien Annabel Jos Maithe Juliette Esmee Daan Suzanna Amira Nour Tammy Yassin Iwan Janne Mira Ilse Caroline Bureau Bordboek Iwan LK Nour Daan Emma Thomas Tammy Joris Annabel Jos Karl Johanna Dorien Maithe Juliette Esmee Daan Suzanna Amira Nour Tammy Yassin Iwan Janne Mira Ilse Caroline
  • 13.
    Voorbeeld rekenles inlaatste jaar basisschool • Betrokkenheid verhogen in de klas • Tempo in klas verhogen / op maat • Aandacht voor wat echt moeilijk is in de les • Nood aan zelfsturing / zelfdiscipline • Correcte selectie doelpubliek Kansen Gevaren
  • 14.
  • 15.
    Ingebedde (extra) instructie Bijvoorbeeld zoekopdrachtop internet: hoe zoek ik doelgericht op? tekst lezen: stappenplan hoe lees ik begrijpend? vertaling maken: verklarende woordenlijst (wiskunde)-oefeningen: rekenregels … Leerlingen zijn nog niet in staat om iets zelfstandig te doen, wel zo met extra ingebedde instructie > focus op strategie en/of voorkennis
  • 16.
    Voorbeeld rekenles inlaatste jaar basisschool • Betrokkenheid verhogen in de klas • Tempo in klas verhogen / op maat en instructie op maat • Nood aan zelfsturing / zelfdiscipline • Nood aan inzicht in eigen kunnen/kennen: leerling bepaalt zelf eigen instructiebehoefte Kansen Gevaren
  • 17.
    Preteaching Leraar anticipeert (opniveauverschillen) door leerling(en) proactief een extra- instructie aanbod te doen Bvb.: (1) beginnen aan hoofdstuk genetica= ‘DNA’ en ‘chromosoom’ (= 2 kernbegrippen in komende les) worden uitgelegd in video-instructie (2) beginnen met hoofdstuk veeltermen = bijkomende herhaling les over breuken (3) beginnen aan hoofdstuk participe passé = basis van hoofdstuk wordt alvast uitgelegd in schematisch overzicht (4) tekst lezen marxisme = voorbereiding door instructie over ‘revolutie’, ‘communisme’ ‘proletariaat’
  • 18.
    Preteaching Leraar anticipeert (opniveauverschillen) door leerling(en) proactief een extra- instructie aanbod te doen Kernelementen Buiten de les extra-instructie aanbod inzetten op noodzakelijke voorkennis herhaling? (school)taal? vaak: aandacht voor kernbegrippen video faciliteert leerproces (als kwalitatief hoogstaand materiaal) andere vormen kunnen ook
  • 19.
    Preteaching • Zelfvertrouwen leerlingen versterken •Betrokkenheid verhogen in de klas • Tempo in klas verhogen • Aandacht voor wat echt moeilijk is in de les • Nood aan zelfsturing / zelfdiscipline • Leertijd nodeloos verlengen • Ondoordachte opdrachten voor thuis • Correcte selectie doelpubliek • Focus op zwakste leerlingen Kansen Gevaren
  • 20.
  • 21.
    Concreet voorbeeld: gedifferentieerdeinstructie voor wiskunde (2e jaar A-stroom) 4 opties 4 thema’s machten videofragment breuken interactieve powerpoint vraagstukken interactieve powerpoint veeltermen interactieve powerpoint
  • 22.
    Concreet voorbeeld: gedifferentieerdeinstructie voor geschiedenis (2e jaar A-stroom) 4 opties: beschikbaar op website 3 thema’s tijd interactieve powerpoint bronnen waarom video-instructie hoe stappenplan kaart lezen waarom video-instructie hoe stappenplan
  • 23.
  • 24.
    In de praktijk Aandachtspunten Zelfsturingleerlingen? Hoe indelen in groepen? Klasmanagement: banken verschuiven of niet? Sterktes Leerlingen erg enthousiast over autonomie Leerlingen maken geen probleem van indeling Leerkrachten vinden maatwerk fijn Voorbereidingstijd beperkt Ervaringen van 15 leerkrachten, in 3 scholen, verspreid over 5 maanden
  • 25.
  • 26.
    Verder lezen • Smets,W. en Struyven K. (2016), Gedifferentieerde instructie: proactief aan de slag met verschillen in de klas, Impuls 47 (1), 30-36. • Smets, W. (2016), Aan de slag met binnenklasdifferentiatie. Leraars innoveren samen de eigen onderwijspraktijk. De democratische school, 67, 3-6. • Smets, W., (2016), Boekbespreking ‘ieders leer-kracht’. Inspiratie voor wie aan binnenklasdifferentiatie wil doen. De democratische school, 67, 7. • Smets, W., (2015), De kloof dichten. Bottom-up innovatie brengt onderwijs op nieuwe wegen. Oikos, 75. • Smets, W. (2016). Binnenklasdifferentiatie, lessen uit een innovatietraject, Impuls, 46 (3), 115-121. • Smets, W. (2016), Differentiëren in de geschiedenisles. Krachtiger leren voor alle leerlingen, Hermes 20 (59), 44-51. • Smets, W. (2017) Slim differentiëren, Antwerpen: De Boeck.
  • 27.
    Thank you. contact E: Wouter.Smets@kdg.Be P:03 613 14 62 T: @wouter_smets