Edushock-slides over gedifferentieerde instructie met inspiratie én leermiddelen. Onderwijsonderzoek: theorie wordt praktijk. Slides on differentiated instruction - preteaching/extended instruction/embedded instruction
Doelen
Na deze sessiekan je
afwegen in welke context gedifferentieerde instructie best inzetbaar is
gedifferentieerde instructie in je eigen klas organiseren
inschatten welke potentiële problemen bij gedifferentieerde instructie kunnen
opduiken
4.
0. Inleiding
Ambitie
verschillen inde klas hoeven geen probleem te zijn, kunnen ook troef worden
Binnenklasdifferentiatie (BKD) is het proactief,
positief en planmatig omgaan met verschillen
tussen leerlingen in de klas met het oog op het
grootst mogelijke leerrendement voor elke
leerling.
(Coubergs, Struyven et al. 2015)
Bureau
Joris Karl JanneMira Ilse Caroline
Johanna Dorien Annabel Jos Maithe Juliette
Esmee Daan Suzanna Amira Nour Tammy
Yassin Iwan Emma Thomas
Bureau
Joris Karl Janne Mira Ilse Caroline
Johanna Dorien Annabel Jos Maithe Juliette
Esmee Daan Suzanna Amira Nour Tammy
Yassin Iwan Emma Thomas
11.
Bureau
LK Janne MiraIlse Dorien
Annabel Karl
Caroline Jos Joris Johanna Maithe Juliette
Esmee Daan Suzanna Amira Nour Tammy
Yassin Iwan Emma Thomas
Bureau
LK
Daan Iwan Janne Mira Ilse Caroline
Emma Thomas
Nour Tammy Annabel Jos Maithe Juliette
Suzanna Amira Johanna Dorien
Esmee Karl Yassin Joris
12.
Bureau Bordboek
Iwan LKNour
Joris Daan Emma Thomas Tammy Karl
Johanna Dorien Annabel Jos Maithe Juliette
Esmee Daan Suzanna Amira Nour Tammy
Yassin Iwan Janne Mira Ilse Caroline
Bureau Bordboek
Iwan LK Nour
Daan Emma Thomas Tammy
Joris Annabel Jos Karl
Johanna Dorien Maithe Juliette
Esmee Daan Suzanna Amira Nour Tammy
Yassin Iwan Janne Mira Ilse Caroline
13.
Voorbeeld rekenles inlaatste jaar basisschool
• Betrokkenheid verhogen in de
klas
• Tempo in klas verhogen / op
maat
• Aandacht voor wat echt moeilijk
is in de les
• Nood aan zelfsturing /
zelfdiscipline
• Correcte selectie doelpubliek
Kansen Gevaren
Ingebedde (extra) instructie
Bijvoorbeeld
zoekopdrachtop internet: hoe zoek ik doelgericht op?
tekst lezen: stappenplan hoe lees ik begrijpend?
vertaling maken: verklarende woordenlijst
(wiskunde)-oefeningen: rekenregels
…
Leerlingen zijn nog niet in staat om iets zelfstandig te doen, wel zo met extra
ingebedde instructie > focus op strategie en/of voorkennis
16.
Voorbeeld rekenles inlaatste jaar basisschool
• Betrokkenheid verhogen in de
klas
• Tempo in klas verhogen / op
maat en instructie op maat
• Nood aan zelfsturing /
zelfdiscipline
• Nood aan inzicht in eigen
kunnen/kennen: leerling bepaalt
zelf eigen instructiebehoefte
Kansen Gevaren
17.
Preteaching
Leraar anticipeert (opniveauverschillen) door leerling(en) proactief een extra-
instructie aanbod te doen
Bvb.: (1) beginnen aan hoofdstuk genetica= ‘DNA’ en ‘chromosoom’ (= 2
kernbegrippen in komende les) worden uitgelegd in video-instructie
(2) beginnen met hoofdstuk veeltermen = bijkomende herhaling les over
breuken
(3) beginnen aan hoofdstuk participe passé = basis van hoofdstuk wordt
alvast uitgelegd in schematisch overzicht
(4) tekst lezen marxisme = voorbereiding door instructie over ‘revolutie’,
‘communisme’ ‘proletariaat’
18.
Preteaching
Leraar anticipeert (opniveauverschillen) door leerling(en) proactief een extra-
instructie aanbod te doen
Kernelementen
Buiten de les extra-instructie aanbod
inzetten op noodzakelijke voorkennis
herhaling? (school)taal?
vaak: aandacht voor kernbegrippen
video faciliteert leerproces (als kwalitatief hoogstaand materiaal)
andere vormen kunnen ook
19.
Preteaching
• Zelfvertrouwen leerlingen
versterken
•Betrokkenheid verhogen in de
klas
• Tempo in klas verhogen
• Aandacht voor wat echt moeilijk
is in de les
• Nood aan zelfsturing /
zelfdiscipline
• Leertijd nodeloos verlengen
• Ondoordachte opdrachten voor
thuis
• Correcte selectie doelpubliek
• Focus op zwakste leerlingen
Kansen Gevaren
In de praktijk
Aandachtspunten
Zelfsturingleerlingen?
Hoe indelen in groepen?
Klasmanagement: banken verschuiven of niet?
Sterktes
Leerlingen erg enthousiast over autonomie
Leerlingen maken geen probleem van indeling
Leerkrachten vinden maatwerk fijn
Voorbereidingstijd beperkt
Ervaringen van
15 leerkrachten, in 3 scholen, verspreid over 5 maanden
Verder lezen
• Smets,W. en Struyven K. (2016), Gedifferentieerde instructie: proactief aan de
slag met verschillen in de klas, Impuls 47 (1), 30-36.
• Smets, W. (2016), Aan de slag met binnenklasdifferentiatie. Leraars innoveren
samen de eigen onderwijspraktijk. De democratische school, 67, 3-6.
• Smets, W., (2016), Boekbespreking ‘ieders leer-kracht’. Inspiratie voor wie aan
binnenklasdifferentiatie wil doen. De democratische school, 67, 7.
• Smets, W., (2015), De kloof dichten. Bottom-up innovatie brengt onderwijs op
nieuwe wegen. Oikos, 75.
• Smets, W. (2016). Binnenklasdifferentiatie, lessen uit een innovatietraject,
Impuls, 46 (3), 115-121.
• Smets, W. (2016), Differentiëren in de geschiedenisles. Krachtiger leren voor alle
leerlingen, Hermes 20 (59), 44-51.
• Smets, W. (2017) Slim differentiëren, Antwerpen: De Boeck.