Download to read offline
Uploaded byPACKED vzw
Module 3 | CEST-richtlijnen voor beheerders van digitale collecties | Digitaliseren
This document provides guidelines for digitizing collections according to best practices. It discusses digitization workflows including making preservation, access, and display master files in open formats. For images, it recommends TIFF or JPEG2000 formats for preservation masters. It also covers metadata standards like PREMIS for administrative metadata and techniques for structuring file names and folders. The document provides detailed guidance for digitizing different materials like text, photos, audio, and video.
More Related Content
Similar to Module 3 | CEST-richtlijnen voor beheerders van digitale collecties | Digitaliseren
Module 3 | CEST-richtlijnen voor beheerders van digitale collecties | Digitaliseren
- 2.
- 3. • kopieën •binair coderen • metadata digitaliseren (overg.; digitaliseerde, h. gedigita-liseerd) in een digitale code overbrengen DIGITALISEREN?
- 4.
- 5.
- 6.
- 7.
- 8.
- 9. KLEUR & KLEURDIEPTE RED GREEN BLUE 000000000000000000000000 000000000000000000000001 000000000000000000000010 … 111111111111111111111111 256 * 256 * 256 = 16,7 miljoen combinaties
- 10.
- 11. KLEURDIEPTE • Aantalbits gebruikt om een kleur te bepalen • Bepalend voor grootte bestand
- 12.
- 13.
- 14.
- 15.
- 16.
- 17.
- 18. DIGITAAL BESTAND Omwelk type bestand gaat het? Welk kleurruimte gebruikt het bestand? Wat beeldt het bestand precies af? Hoe is het beeld opgebouwd? De gecodeerde afbeelding zelf.
- 19. RESOLUTIE • samplerate (“bemonsteringsfrequentie”) • uitgedrukt in PPI (beeld) of Hz (geluid) • bepalend voor bestandsgrootte: • Audio: sample rate x2 bestand x2 • 2D: resolutie x2 bestand x4
- 20. RESOLUTIE • Beeld • Pixels per Inch (PPI) • Let op met interpolatie! • Video • lineaire pixels: 2K, 4K, 8K • originele frame rate • Audio • Sample frequency: 48 tot 96 kHz
- 21. RESOLUTIE BEREKENEN breedtegewenste afdruk x gewenste resolutie afdruk • 1 inch = 2,56 cm • voorbeeld dia op A4: breedte origineel 21 cm x 300 dpi / 3,6 cm = 1750 ppi • voorbeeld poster op A4: 21 cm x 300 dpi / 70 cm = 90 ppi
- 22. COMPRESSIE • Afhankelijkvan bestandsformaat • Lossless: geen informatieverlies (bv. LZW, ZIP) • Lossy: artefacten, kleurverlies (JPEG)
- 23. METADATA • Embedded/extern • Descriptief: wat is de inhoud van het bestand? • Administratief: hoe kan/mag ik het bestand gebruiken? • Structureel: hoe is het bestand opgebouwd?
- 24. KOPIEËN • moederbestand • archiveringsbestand • reproductiebestand • raadplegingsbestand
- 25. KOPIEËN: MOEDERBESTAND “Eenmoederbestand is een digitale kopie waarvan verder kopieën worden afgeleid.”
- 26. KOPIEËN: ARCHIVERINGSBESTAND “Eenarchiveringsbestand is een digitale kopie van het oorspronkelijke (digitale of analoge) document in de hoogst mogelijke kwaliteit - bij voorkeur voldoende hoog om het origineel in geval van vernietiging of beschadiging te vervangen. Archiveringsbestanden worden gemaakt wanneer het oorspronkelijke document te kwetsbaar is om het te kunnen raadplegen, of wanneer het verloren dreigt te gaan. Ze worden bij voorkeur bewaard in een beveiligde opslagomgeving.” UF: preservation master
- 27. KOPIEËN: REPRODUCTIEBESTAND “Eenreproductiebestand is een digitale kopie waarvan de kwaliteit voldoende hoog is om de inhoud van het oorspronkelijke (digitale of analoge) document op een betekenisvolle manier toegankelijk te maken. Reproductiebestanden worden bij voorkeur bewaard in een beveiligde opslagomgeving en zijn doorgaans enkel ter beschikking via het intranet van een bewaarinstelling.” UF: reproduction master, submaster, distributiekopie
- 28. KOPIEËN: RAADPLEGINGSBESTAND “Eenraadplegingsbestand is een digitale kopie die gebruikt wordt om een document digitaal ter beschikking te stellen. De kwaliteit van een raadplegingsbestand wordt bepaald door de aard van het gebruik. De kwaliteit is vaak veel lager om de opslagcapaciteit en de benodigde bandbreedte beperkt te houden en het document makkelijker raadpleegbaar te maken. Een raadplegingsbestand worden enkel bewaard en beheerd voor de termijn van het beoogde gebruik. UF: distribution copy, access copy, raadplegingskopie
- 29.
- 30. CEST RICHTLIJNEN •Concrete gevallen • Do’s & don’ts • Minimum standaarden • Aanbevolen standaar-den
- 31. 4 DIGITALISERINGSSCENARIO’S •Ik wil mijn fotocollectie digitaliseren • Ik wil tekstdocumenten digitaliseren • Ik wil geluidsopnames digitaliseren • Ik wil video digitaliseren
- 32. DIGITALISEREN IN 4STAPPEN • Beschrijf steeds de collectie die je digitaliseert • Maak een moederbestand van voldoende hoge kwaliteit • Registreer metadata • Maak archiverings-, reproductie en raadplegingsbestanden
- 33. 1STE GEBOD: BESCHRIJFDE COLLECTIE Minimum: • Beschrijft de (deel)collectie (COMETA) • Beschrijf het niveau waarop je ontsluit (reeks, stuk) Aanbevolen: • Beschrijf volgens het 1-op-1-principe (object, inhoud, representatie) • Beschrijf het niveau van het digitale bestand (reeks, stuk, onderdeel) • Beschrijf m.b.v. de standaarden voor: • het type collectie (musea, bibliotheek, archief) • het soort object (tekst, foto, geluid, video)
- 34. 2DE GEBOD: MAAKEEN MOEDERBESTAND Algemeen: • Bewaar een onbewerkte versie van het moederbestand • Kwaliteitseisen doelstellingen digitalisering • Toegang tot de inhoud? • Betrouwbare weergave? • Substitutie origineel? • Infrastructuur & kennis in huis?
- 35. 2DE GEBOD: MAAKEEN MOEDERBESTAND (TEKST) Minimum: • Open en goed gedocumenteerd formaat • Beeldformaat: TIFF of JPEG2000, soms JPG of PNG, geen PDF! • Resolutie: ‘punten’&‘openingen’ ↔ 300ppi • Bitdiepte: 8bit ↔ 24 bit; sRGB ↔ ECIRGB • Tekstformaat: UTF-8 Aanbevolen: • TEI • METS
- 36. 2DE GEBOD: MAAKEEN MOEDERBESTAND (FOTO) Minimum: • TIFF v6.0 Part 1: Baseline Tiff Uncompressed • Resolutie: 300ppi • Bitdiepte: 8bit ↔ 24 bit; ECIRGB Aanbevolen: • JPEG2000, soms JPG, PNG of GIF, geen PDF!
- 37. 2DE GEBOD: MAAKEEN MOEDERBESTAND (GELUID) Minimum: • Magneetbanden reinigen en correct identificeren! • Vermijd subjectieve correcties! • Open en goed gedocumenteerd formaat • Linear Pulse Code Modulatie: 48kHz-96kHz; 24 bit • Geen compressie! Aanbevolen: • WAV, AIFF, FLAC
- 38. 2DE GEBOD: MAAKEEN MOEDERBESTAND (VIDEO) Minimum: • Magneetbanden reinigen en correct identificeren! • Vermijd subjectieve correcties! • Open en goed gedocumenteerd formaat • Bewaar beeldeigenschappen (frame rate, aspect ration, etc.) • Geen compressie! Aanbevolen: • MXF, AVI, MOV • MXF/JPEG2000 codering
- 39. 2DE GEBOD: MAAKEEN MOEDERBESTAND (BESTANDSNAMEN) Minimum: • uniek! • letters • cijfers • liggend streepje ( _ ) • koppelteken (-) Aanbevolen: • Betekenisloze namen (UUID) • Betekenisvolle namen (collectiecode / identificatienummer)
- 40. 2DE GEBOD: MAAKEEN MOEDERBESTAND (STRUCTUUR) Minimum: • gestructureerd tekstbestand (CSV, XML) • soms in de bestandsnaam (eenvoudige objecten) • geen mappen! Aanbevolen: • XML Schema’s: • MPEG DIDL • METS • PREMIS
- 41. 3DE GEBOD: REGISTREERADMINISTRATIEVE METADATA ‘editievermelding’: • Wie heeft het bestand gemaakt en hoe? (technische data) • Welke beperkingen rusten op het gebruik ? (rechten data) • Hoe moet het bestand bewaard worden? (preserveringsdata)
- 42. 3DE GEBOD: REGISTREERADMINISTRATIEVE METADATA Minimum: • Selecteer de elementen • Gestructureerd tekstbestand (CSV, XML) • Of in de header Aanbevolen: • PREMIS • Identificeer en valideer (DROID, JHOVE)
- 43. 4DE GEBOD: MAAKBESTANDEN: ARCHIVERING/REPRODUCTIE Minimum: • Archivering: Open • Reproductie: Open en goed ondersteund Aanbevolen: • XML/UTF-8 • TIFF • JPEG2000 • WAV/LPCM • AIFF/LPCM • FLAC • MXF/MJPEG2000
- 44. 4DE GEBOD: MAAKBESTANDEN: RAADPLEGING Minimum: • Breed ondersteund • Gebruikt door je doelgroep Aanbevolen: • JPEG2000 • JPG • PNG • PDF • HTML • MP3 • MPEG-2 • MPEG-4