11.6.2018, Παρουσίαση Μ. Ξαφά, Senior scholar, CIGI, στο συνέδριο του Κύκλου Ιδεών, Ελλάδα Μετά ΙΙ Κύκλος 1: Μετά το τρίτο μνημόνιο τι; Οι δημοσιονομικές και χρηματοπιστωτικές προϋποθέσεις για την Ελλάδα Μετά https://ekyklos.gr/11-12-iouniou-athina-ellada-meta-ii.html

1. 1
Είναι η Ελλάδα δημοσιονομικά και
χρηματοπιστωτικά ασφαλής;
Μιράντα Ξαφά
Κύκλος Ιδεών για την Εθνική Ανασυγκρότηση
Ιούνιος 2018

2. Α. Δημοσιονομικά
Β. Χρέος
Γ. Τράπεζες
2

3. Αποτελέσματα δημοσιονομικής
διαχείρισης, 2014-17
% ΑΕΠ 2014 2015 2016 2017
Γενική Κυβέρνηση
(πλεόνασμα+/έλλειμμα-)
-3,6% -5,7% 0,6% 0,8%
Δαπάνες 50,2% 53,8% 49,5% 48,0%
Έσοδα 46,6% 48,1% 50,1% 48,8%
Πρωτογενές πλεόνασμα 0,4% -2,1% 3,9% 4,0%
Δημόσιο χρέος 178,9% 176,8% 180,8% 178,6%
ΑΕΠ (€ δις) 178,7 176,3 174,2 177,7
3
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ (σε όρους ESA)

4. Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής
Στρατηγικής προβλέπει υπερ-πλεονάσματα…
2018 2019 2020 2021 2022
Πρωτογενές πλεόνασμα: Στόχοι ΜΠΔΣ 2019-22
€ δις 6,5 7,5 8,2 9,3 11,0
%ΑΕΠ 3,6% 4,0% 4,2% 4,5% 5,2%
Πρωτογενές πλεόνασμα: Στόχοι προγράμματος (ΣΧΔ)
€ δις 6,4 6,6 6,9 7,2 7,4
%ΑΕΠ 3,5% 3,5% 3,5% 3,5% 3,5%
Δημοσιονομικός χώρος (υπεραπόδοση)
€ δις 0,1 0,9 1,3 2,1 3,6
%ΑΕΠ 0,1% 0,5% 0,7% 1,0% 1,7%
4
Πηγή: Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2019-22, Σύμβαση
Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης (ΣΧΔ).

5. …βασισμένα σε αισιόδοξους στόχους
αύξησης κατανάλωσης και επενδύσεων
Ρυθμός ανάπτυξης (%) 2018 2019 2020 2021 2022
Ιδιωτική κατανάλωση 0,5% 1,0% 1,2% 1,2% 1,2%
Δημόσια κατανάλωση 1,2% 0,4% 0,6% 0,4% 0,4%
Επενδύσεις 11,1% 12,1% 9,4% 7,7% 5,7%
Εξαγωγές 5,6% 4,6% 4,4% 3,0% 3,0%
Εισαγωγές 5,5% 4,4% 4,2% 2,9% 2,9%
ΑΕΠ 2,0% 2,4% 2,3% 2,1% 1,8%
5
Πηγή: Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2019-22

6. Ο εξωτερικός τομέας έχει μηδενική
συμβολή στην ανάπτυξη
Συμβολή στην ανάπτυξη (%) 2019 2020 2021 2022
Ιδιωτική κατανάλωση 0,7% 0,8% 0,8% 0,7%
Δημόσια κατανάλωση 0,1% 0,1% 0,1% 0,0%
Επενδύσεις 1,6% 1,4% 1,2% 1,0%
Εξωτερικός τομέας (X-M) 0,0% -0,1% 0,0% -0,1%
ΑΕΠ 2,4% 2,3% 2,1% 1,8%
6

7. Χρειάζεται σχέδιο ανασυγκρότησης
της οικονομίας
Αυτό που λείπει είναι ένα σχέδιο ανασυγκρότησης της
οικονομίας σε στέρεα βάση, με τα σωστά κίνητρα για
παραγωγή και εργασία.
Για να καταστεί η Ελλάδα πόλος έλξης επενδύσεων
χρειάζονται βαθιές μεταρρυθμίσεις στη φορολογία,
στο ρυθμιστικό πλαίσιο, στον χωροταξικό σχεδιασμό,
στη λειτουργία του κράτους και της Δικαιοσύνης.
Οι συνθήκες που θα διαμορφωθούν για την πορεία
της οικονομίας μετά το πρόγραμμα είναι κρίσιμης
σημασίας για την εξέλιξη των προσδοκιών.
7

8. Το επιχειρηματικό κλίμα παραμένει το
χειρότερο μεταξύ των 35 χωρών ΟΟΣΑ…
8

9. …με αποτέλεσμα την αδυναμία
προσέλκυσης επενδύσεων
9

10. «Αναπτυξιακό πρόγραμμα» κατά τον ΣΥΡΙΖΑ
είναι οι πολιτικές αναδιανομής εισοδήματος
Αύξηση κατώτατου ημερομισθίου, επιστροφή
στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, αύξηση
κοινωνικών παροχών, δημιουργία
«αναπτυξιακής» τράπεζας.
Το αφήγημα της ανάπτυξης διαψεύστηκε,
καθώς η κυβέρνηση συνειδητά επέλεξε την
φορολογική αφαίμαξη της μεσαίας τάξης για
μοιράσει φιλοδωρήματα στις «ευπαθείς»
ομάδες των ψηφοφόρων της.
10

11. Η δημοσιονομική ανισορροπία μεταφέρθηκε
στους ισολογισμούς του ιδιωτικού τομέα 1/
Ληξιπρόθεσμες οφειλές Δημοσίου προς ιδιώτες:
3,4 δις 1/
Απλήρωτοι φόροι: 102 δις 1/
Σύνολο οφειλετών: 3,8 εκατ.
Μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (ΜΕΑ): 92,4 δις
(48,5% του συνόλου) 2/
1/ Στοιχεία Απριλίου 2018
2/ Στοιχεία Μαρτίου 2018
11

12. Το ασφαλιστικό παραμένει μη βιώσιμο
12
Πηγή: ΔΝΤ

13. Το 52% των φορολογούμενων δεν
πληρώνει φόρο εισοδήματος
13Πηγή: ΔΝΤ

14. Α. Δημοσιονομικά
Β. Χρέος
Γ. Τράπεζες
14

15. Η ελάφρυνση χρέους δεν έχει διευκρινιστεί
Οι Ευρωπαίοι δανειστές έχουν αποκλείσει τη
διαγραφή χρέους αλλά έχουν συμφωνήσει σε
ελάφρυνση χρέους ώστε οι δανειακές ανάγκες
≤ 15% ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα, 20% μακροπρόθεσμα.
Διαφωνίες Ευρωπαίων-ΔΝΤ:
1. Εύρος της ελάφρυνσης: ποιά χρέη περιλαμβάνονται
2. Αιρεσιμότητα των μέτρων ελάφρυνσης (σύνδεση με
μεταρρυθμίσεις)
ΔΝΤ: Η αιρεσιμότητα των μέτρων δημιουργεί
αβεβαιότητα ως προς την βιωσιμότητα του χρέους.
15

16. Το μεγαλύτερο τμήμα του χρέους προς τους
Ευρωπαίους εταίρους είναι τα δάνεια EFSF
16
* Δεν περιλαμβάνει €11δις που αποπληρώθηκαν το 2015 και €2δις το 2017.
**Μάιος 2018.

17. Τα χρεολύσια ανέρχονται σε €32 δις
την τετραετία 2019-22
17
Πηγή: ΟΔΔΗΧ, Μάρτιος 2018. Δεν περιλαμβάνει το βραχυπρόθεσμο χρέος.

18. Το spread των Ελληνικών ομολόγων
παραμένει το υψηλότερο στην Ευρωζώνη
18
Πηγή: Bloomberg

19. Η «καθαρή έξοδος» στερεί την χώρα
από δίχτυ ασφαλείας
Οι ισχυρές πιέσεις στην αγορά ομολόγων θέτουν εν
αμφιβόλω την απρόσκοπτη πρόσβαση του Δημοσίου
στις κεφαλαιαγορές.
«Καθαρή έξοδος» χωρίς προληπτική γραμμή στήριξης
στερεί τη χώρα από δίχτυ ασφαλείας που θα
διευκόλυνε την πρόσβαση στις αγορές.
Χωρίς πρόγραμμα οι τράπεζες θα χάσουν την
«εξαίρεση» (waiver) που τους επιτρέπει πρόσβαση σε
χαμηλότοκη χρηματοδότηση από ΕΚΤ.
19

20. Α. Δημοσιονομικά
Β. Χρέος
Γ. Τράπεζες
20

21. Οι τέσσερεις συστημικές τράπεζες
πέρασαν τα stress tests…
Αρχικός δείκτης
CET1 2017
Δείκτης CET1 2020
Βασικό σενάριο
Δείκτης CET1 2020
Δυσμενές σενάριο*
Alpha 18,2% 20,4% 9,7%
Eurobank 17,9% 16,6% 6,7%
ETE 16,5% 16,0% 6,9%
Τράπεζα Πειραιώς 14,9% 14,5% 5,9%
21
*Όλες οι συστημικές τράπεζες εμφανίζουν δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας αισθητά
υψηλότερες του ελάχιστου 5,5%, ακόμα και στο ακραία δυσμενές σενάριο.

22. …αλλά τα κόκκινα δάνεια σε επιχειρήσεις
“zombie” παραμένουν υψηλά
22
Πηγή: ΟΟΣΑ

23. Τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (ΜΕΑ)
παραμένουν πολύ υψηλά
Μάρτιος 2016 Μάρτιος 2018
ΜΕΑ (δις ευρώ)
107,2 92,4
ΜΕΑ (% συνολικών δανείων)
48,9% 48,5%
Κάλυψη από προβλέψεις (%)
48,8% 49,0%
23
Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος.
ΜΕΑ: Δάνεια αβέβαιης είσπραξης χωρίς ρευστοποίηση εξασφάλισης.

24. Οι τραπεζικές καταθέσεις μειώθηκαν κατά €40δις
από το υψηλό Σεπτεμβρίου 2014
24
Πηγή: Τράπεζα Ελλάδος

25. Η πτώση καταθέσεων περιορίζει τη δυνατότητα
των τραπεζών να χορηγήσουν νέα δάνεια
25

26. Ευχαριστώ!
26