Download to read offline
![
Πασχαλινά Έθιμα
Μεγάλη Πέμπτη
[Πέρυσι , ώ , πέρυσι , την
Μεγάλην Πέμπτην ... διά τα
πτωχά παιδιά της γειτονιάς
.]απ.Παιδική Πασχαλιά
Την Μεγάλη Πέμπτη το πρωί
μετά την εκκλησία , οι
νοικοκυρές άρχιζαν να βάφουν
τα αυγά στη χύτρα.
Στο διήγημα «Παιδική
Πασχαλιά»η μητέρα της
Μόρφως βάφει τα αυγά μαζί
«με ριζάρι,κιννάβαρι και όξος»](https://image.slidesharecdn.com/newmicrosoftpowerpointpresentation-180430144204/85/1-12-320.jpg)
![
Μεγάλη Παρασκευή
[και την μεγάλη Παρασκευή ... και την
πτωχή δεν την εύρη ο χρόνος ] απ.Παιδική
Πασχαλιά
Την Μεγάλη Παρασκευή το μεσημέρι οι
πιστοί επισκέπτονταν τον ιερό ναό και αφού
ασπάζονταν με ευλάβεια τον εσταυρωμένο
Χριστό ,περνούσαν τρεις φορές από κάτω για
ευλογία.(«τρεις γονυκλισίας προ του
ἀνθοστεφοὺς κουβουκλίου» θα ασπαστούν
«τον μυρόπνοουν Επιτάφιον, το
αργυρόχρυσον Ευαγγέλιον με τ᾿
αγγελούδια, και τον Σταυρόν με τ᾿
ανθρωπάκια και τις Παναγίτσες» και θα
περάσουν τρεις φορές κάτω από τον
«ὑψηλόν, μεγαλοπρεπή
Επιτάφιον»,Παιδική Πασχαλιά)
Στην «Παιδική Πασχαλιά» η μητέρα της
Μόρφως με τα παιδιά προσκυνά τον
επιτάφιο κι όταν ο μικρός Ευαγγελινός σπάει
έναν πήλινο αμφορέα η γυναίκα στην οποία
ανήκει λέει πως το έχει σε κακό.](https://image.slidesharecdn.com/newmicrosoftpowerpointpresentation-180430144204/85/1-17-320.jpg)
![
Μεγάλο Σάββατο
[Το μέγα Σάββατο δε, ... εις την
μιαν κόγχη ] απ.Παιδική Πασχαλιά
Το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου
πραγματοποιούνταν το σφάξιμο του
αρνιού,τα βελάσματα του οποίου
έπρεπε να ακουστούν στο σπίτι .
Το απόγευμα οι οικογένειες
ετοίμαζαν με μεγάλη ανυπομονησία
τις πασχαλινές λαμπάδες,οι οποίες
συνήθως ήταν χειροποίητες
αναμένοντας το χαρμόσυνο γεγονός.
Σήμερα, τις λαμπάδες τις φέρνουν
στα παιδιά ο νονός ή η νονά τους
συνήθως τη Μ.Δευτέρα ή Μ.Τρίτη.](https://image.slidesharecdn.com/newmicrosoftpowerpointpresentation-180430144204/85/1-21-320.jpg)
More Related Content
Similar to 1ο Μαθητικό Λογοτεχνικό Συνέδριο με θέμα:Ο Παπαδιαμάντης διαλέγεται με τους μαθητές
1ο Μαθητικό Λογοτεχνικό Συνέδριο με θέμα:Ο Παπαδιαμάντης διαλέγεται με τους μαθητές
- 1. Ο Παπαδιαμάντης διαλέγεταιμε τους μαθητές. 3-4 Μαϊου 2018 Πολιτιστικό Κέντρο Ν.Ιωνίας Βόλου.
- 2. Οι μαθητές τουΑ3 συνομιλούν με το έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Παυλίδου Δέσποινα
- 3. Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης 1851-1911 Τα ηθογραφικά στοιχείαστο έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη.
- 4.
- 5. «Ό πεζογράφοςπου έμεινε όσο έπρεπε στην ηθογραφία, και προχώρησε όταν έπρεπε στην ψυχογραφία. Ο θαλασσογράφος. Ο ιδρυτής νέου λογοτεχνικού είδους, στα ελληνικά γράμματα, της εορταστικής διηγηματογραφίας». Και τονίζει: «αυτός έδειξε στον πεζό μας λόγο το δρόμο της αληθινής δημιουργίας, που είναι η πορεία του αληθινού ανθρώπου». Ο Πέτρος Χάρης χαρακτήρισε τον Αλ.Παπαδιαμάντη ως ...
- 6. Εγεννήθην ενΣκιάθω, τη 4η Μαρτίου 1851. Εβγήκα από το Ελληνικόν Σχολείον εις τα 1863, αλλά μόνον τω 1867 εστάλην εις το Γυμνάσιον Χαλκίδος, όπου ήκουσα την Α΄ και Β΄ τάξιν. Την Γ΄ εμαθήτευσα εις Πειραιά, είτα διέκοψα τας σπουδάς μου και έμεινα εις την πατρίδα. Κατά Ιούλιον του 1872 υπήγα εις το Άγιον Όρος χάριν προσκυνήσεως, όπου έμεινα ολίγους μήνας. Τω 1873 ήλθα εις Αθήνας και εφοίτησα εις την Δ΄ του Βαρβακείου. Τω 1874 ενεγράφην εις την Φιλοσοφικὴν Σχολήν, όπου ήκουα κατ' εκλογήν ολίγα μαθήματα φιλολογικά, κατ’ ιδίαν δε ησχολούμην εις τα ξένας γλώσσας. Μικρὸς εζωγράφιζα Αγίους, είτα έγραφα στίχους, και εδοκίμαζα να συντάξω κωμωδίας. Τω 1868 επεχείρησα να γράψω μυθιστόρημα. Τω 1879 εδημοσιεύθη «Η Μετανάστις» , έργον μου, εις το περιοδικὸν «Σωτήρας». Τω 1882 εδημοσιεύθη «Οι έμποροι των Εθνών» εις το «Μὴ χάνεσαι». Αργότερα έγραψα περί τα εκατόν διηγήματα, δημοσιευθέντα εις διάφορα περιοδικά και εφημερίδας. Ο ίδιος ο Παπαδιαμάντης, μη έχοντας επίγνωση της αξίας του, αυτοβιογραφούμενος αναφέρει...
- 7. Ο ΑλέξανδροςΠαπαδιαμάντης, ένας εξαίρετος διηγηματογράφος, φρόντιζε πάντοτε να διανθίζει τα έργα του με πάρα πολλά ηθογραφικά στοιχεία αντλημένα από το φυσικό τοπίο και τους απλούς ,καθημερινούς ανθρώπους του νησιού του, της Σκιάθου ή των φτωχογειτονιών της Αθήνας. Έντονη είναι η παρουσία των ηθών και των εθίμων, τα οποία περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια,αφού τα θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό κομμάτι της καθημερινότητας των απλών ανθρώπων. Ο Ντοστογιέφσκι της Ελλάδος
- 8. Έτσι δεδιστάζει να παρουσιάσει όλες τις εργασίες που αναλάμβαναν οι νοικοκυρές παραμονές των μεγάλων εορτών και τις περιγράφει με εξαιρετική λεπτομέρεια. Στο πλαίσιο αυτό ασχοληθήκαμε με τρία κείμενά του και καταγράψαμε τα ηθογραφικά στοιχεία που περιέχονται σε αυτά.
- 9. Έργα του Παπαδιαμάντημε τα οποία ασχοληθήκαμε 1.Το Χριστόψωμο (1887) 2.Η παιδική Πασχαλιά(1891) 3.Χωρίς στεφάνι (1896)
- 10. Σύμφωνα μεόσα καταγράφει ο Παπαδιαμάντης στο Χριστόψωμο το οποίο εκδόθηκε το 1887 , στη Σκιάθο της εποχής εκείνης τα παιδιά τραγουδούν τα κάλαντα, Οι γυναίκες ζυμώνουν ένα Χριστόψωμο το οποίο αφήνουν στο εικονοστάσι του σπιτιού ως τα Φώτα για να αγιασθεί. Την Παραμονή Χριστουγέννων πηγαίνουν στην εκκλησία και κοινωνούν μετά από νηστεία. Χριστουγεννιάτικα Έθιμα στο «Χριστόψωμο»
- 11. Διαφορές στα Χριστουγεννιάτικα έθιμα του1887 και του 2018 ΠΑΡΕΛΘΟΝ Το Χριστόψωμο παρασκευαζόταν από τις νοικοκυρές Το ζύμωμά του είναι ένα παραδοσιακό Ελληνικό έθιμο και μοιράζεται στο γεύμα ανήμερα τα Χριστούγεννα ή την παραμονή όπου και σταματάει η νηστεία. Η γεύση του μοναδική! Η υφή του αφράτη και τραγανή. ΣΗΜΕΡΑ Σήμερα μόνο σε κάποια χωριά διατηρείται πια το έθιμο του Χριστόψωμου και τις περισσότερες φορές το φτιάνουν οι φούρνοι κι όχι οι νοικοκυρές.
- 12. Πασχαλινά Έθιμα Μεγάλη Πέμπτη [Πέρυσι , ώ , πέρυσι , την Μεγάλην Πέμπτην ... διά τα πτωχά παιδιά της γειτονιάς .]απ.Παιδική Πασχαλιά Την Μεγάλη Πέμπτη το πρωί μετά την εκκλησία , οι νοικοκυρές άρχιζαν να βάφουν τα αυγά στη χύτρα. Στο διήγημα «Παιδική Πασχαλιά»η μητέρα της Μόρφως βάφει τα αυγά μαζί «με ριζάρι,κιννάβαρι και όξος»
- 13. ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ Ακόμα,πολλές νοικοκυρές συνήθιζαν να ζυμώνουν τις πασχαλινές κουλούρες ,για το κάθε μέλος της οικογένειας ξεχωριστά,αφού σταύρωναν το αλεύρι τρεις φορές μέσα στη λεκάνη και τοποθετούσαν σε σχήμα σταυρού τα κόκκινα αυγά επάνω στις κουλούρες Το έκανε και η μητέρα της Μόρφως στην «Παιδική Πασχαλιά «κουλούρες μετ΄ αυγών διά τον σύζυγον» και «διά την πενθερά της, δι᾿ εαυτήν, διά τες κουμπάρες, ως και μικρές «κοκόνες» για τα παιδιά τους αλλά και «διά τ᾿ ἀνεδεξίμια της και διά τα πτωχά παιδιά της γειτονιάς» αλλά και η Χριστίνα, η δασκάλα στο διήγημα «Χωρίς στεφάνι» Το βράδυ όλοι πηγαίνουν στην Εκκλησία για τα 12 Ευαγγέλια
- 14. Κάλαντα της Μ.Πέμπτης Στην συνέχεια τα παιδιά ανά ζεύγη , κρατώντας «ψηλό καλάμινον σταυρόν» «με ρόδα ευώδη και με μήκωνας κατακόκκινους, με δενδρολίβανον και με ποικιλόχρωμα αγριολούλουδα, με τον αποσπασθέντα από τ΄ Οχτωήχι χάρτινον Εσταυρωμένον εις το μέσον του σταυρού, και με ερυθρό μανδήλιον,επισκέπτονταν τα γειτονικά σπίτια και τραγουδώντας τα τοπικά κάλαντα ,περίμεναν να λάβουν την κατάλληλη ανταμοιβή που ήταν συνήθως δυο κόκκινα αυγά.Τα κάλαντα που τραγουδούσαν ήταν τα ακόλουθα: Βλέπεις ἐκεῖνο τὸ βουνὶ μὲ κόκκινη παντιέρα; Ἐκεῖ σταυρῶσαν τὸ Χριστό, τὸν πάντων βασιλέα. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Σύρε μητέρα μ᾽, στὸ καλὸ καὶ στὴν καλὴ τὴν ὥρα, κ᾽ ἐμένα νὰ μὲ καρτερῇς τὸ Σάββατο τὸ βράδυ· ὅταν σημαίνουν ἐκκλησιὲς καὶ ψέλνουνε παπάδες, τότες καὶ σύ, μαννούλα μου, νά ᾽χῃς χαρὲς μεγάλες.
- 15. Στη Λήμνο,το πρώτο Πασχαλινό αυγό είναι της Παναγίας και το τοποθετούν στο εικονοστάσι το οποίο πιστεύεται πως προστατεύει την εγκυμοσύνη μιας γυναίκας. Στην Δυτική Μακεδονία, οι νοικοκυρές απλώνουν στο μπαλκόνι ή στο παράθυρό τους κόκκινες βελέτζες ή πανιά. Οι οικογένειες που έχουν πένθος δεν βάφουν τα αυγά κόκκινα αλλά κάποιο άλλο χρώμα όπως πράσινο και μπλε. Στην Σίφνο, οι γυναίκες φτιάχνουν τα λεγόμενα «Πουλιά της Λαμπρής» που είναι κουλούρες σε διάφορα σχήματα πουλιών και ζώων, τα οποία είναι στολισμένα με κόκκινα αυγά. Στα Χανιά φτιάχνουν ένα ανθρώπινο ομοίωμα του Ιούδα από ξύλα, τον οποίο περιφέρουν σε όλο το χωριό και τον χτυπούν. ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ σήμερα σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας
- 16. Σημερινά κάλαντα Σήμεραμαύρος ουρανός, σήμερον μαύρη μέρα σήμερα όλοι θλίβονται και τα βουνά λυπούνται, σήμερα έβαλαν βουλή οι άνομοι Εβραίοι, οι άνομοι και τα σκυλιά και οι τρισκαταραμένοι, για να σταυρώσουν τον Χριστό, τον πάντων βασιλέα. Ο Κύριος ηθέλησε να μπει σε περιβόλι να λάβει δείπνο μυστικό, να μην το λάβουν όλοι. Η Παναγιά η Δέσποινα καθόταν μοναχή της, την προσευχή της έκανε για το Μονογενή της. Φωνή εξήλθ’ εξ ουρανού υπ’ αρχαγγέλου στόμα σώνουν Κυρά μου οι προσευχές, σώνουν και οι μετάνοιες και τον Υιό Σου πιάσανε και στον φονιά τον πάνε. Σαν κλέφτη τον επιάσανε και σαν φονιά τον πάνε και στου Πιλάτου τις αυλές εκεί τον τυραννάνε.
- 17. Μεγάλη Παρασκευή [καιτην μεγάλη Παρασκευή ... και την πτωχή δεν την εύρη ο χρόνος ] απ.Παιδική Πασχαλιά Την Μεγάλη Παρασκευή το μεσημέρι οι πιστοί επισκέπτονταν τον ιερό ναό και αφού ασπάζονταν με ευλάβεια τον εσταυρωμένο Χριστό ,περνούσαν τρεις φορές από κάτω για ευλογία.(«τρεις γονυκλισίας προ του ἀνθοστεφοὺς κουβουκλίου» θα ασπαστούν «τον μυρόπνοουν Επιτάφιον, το αργυρόχρυσον Ευαγγέλιον με τ᾿ αγγελούδια, και τον Σταυρόν με τ᾿ ανθρωπάκια και τις Παναγίτσες» και θα περάσουν τρεις φορές κάτω από τον «ὑψηλόν, μεγαλοπρεπή Επιτάφιον»,Παιδική Πασχαλιά) Στην «Παιδική Πασχαλιά» η μητέρα της Μόρφως με τα παιδιά προσκυνά τον επιτάφιο κι όταν ο μικρός Ευαγγελινός σπάει έναν πήλινο αμφορέα η γυναίκα στην οποία ανήκει λέει πως το έχει σε κακό.
- 18. Μεγάλη Παρασκευή Ημάνα οργισμένη λέει ότι το παίρνει επάνω της και δυστυχώς σε λιγότερο από χρόνο πεθαίνει. Να μία ακόμη πρόληψη που μας παραθέτει ο Παπαδιαμάντης . Αργά το βράδυ οι γυναίκες ξενυχτούσαν στον ναό ,ακούγοντας την ακολουθία του Επιταφίου που ψέλνονταν μέχρι τα ξημερώματα του Μεγάλου Σαββάτου. Κι αυτό γιατί στη Σκιάθο η περιφορά του Επιταφίου ,όπου εκτυλίσσεται η Παιδική Πασχαλιά, γίνεται ξημερώματα Μεγάλου Σαββάτου
- 19. ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Ηπρωταγωνίστρια στο διήγημα «Χωρίς στεφάνι» αφού φοβάται να παραστεί στη Λειτουργία από το φόβο της κατακραυγής του κόσμου , κρατά τη λαμπάδα της πίσω από το παράθυρο και ρίχνει μοσχολίβανο στο θυμιατό ενώ περνά έξω από το σπίτι της ο Επιτάφιος. Την Μεγάλη Παρασκευή οι πιστοί πάλι συγκεντρώνονταν στον ναό όπου ψέλνονταν παθητικές ψαλμωδίες και στην συνέχεια κρατώντας αναμμένες λαμπάδες ακολουθούσαν την περιφορά του τιμίου Επιτάφιου,η οποία σύμφωνα με το αρχαίο Έθιμο, ξεκινά όρθρου βαθέως, στη μία μετά τα μεσάνυκτα, με την περιφορά του Επιταφίου να γίνεται από τις 4:00π.μ. έως τις 5:15π.μ. Η περιφορά γίνεται «υπό το αμαυρωθέν φέγγος της φθινούσης σελήνης, ενώ η αυγή» λάμπει «ρόδινη και ξανθή, προπέμποντες τον Επιτάφιον ἀγλαόφωτον με σειράς λαμπάδων. Και ἡ αὔρα πραεῖα» κινεί «ήρεμα τους πυρσούς, χωρίς να τους σβήνει, και η άνοιξις» πέμπει «τα εκλεκτότερα αρώματα της εις τον Παθόντα και Ταφέντα, σαν να συμψάλλει και αυτή ‘‘«ὦ γλυκύ μου έαρ, γλυκύτατόν μου τέκνον”! και η θάλασσα φλοισβίζουσα και μορμύρουσα παρά τον αιγιαλόν» επαναλαμβάνει «οἴμοι! γλυκύτατε Ιησού! Μπροστά από τον Επιτάφιο προπορεύονταν μια ομάδα παιδιών , η οποία δοξολογούσε δυνατά τον Κύριο.
- 20. ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ σήμερα σεδιάφορες περιοχές της Ελλάδας Ημέρα των Παθών. Οι καμπάνες χτυπούν πένθιμα όλη την ημέρα. Σε κάποια μέρη της Ελλάδας, τα λουλούδια του Επιταφίου φυλάσσονται, μετά την περιφορά, από τους πιστούς γιατί θεωρούνται θαυματουργά. Για τους πιστούς, η νηστεία της ημέρας είναι αυστηρότατη και απαγορεύει ακόμα και το λάδι, ενώ το έθιμο απαγορεύει κάθε εργασία την ημέρα αυτή. Πολλοί συνηθίζουν να πίνουν λίγο ξίδι εις ανάμνηση αυτού που έδωσαν στον Ιησού. Σε πολλές περιοχές της χώρας φτιάχνουν ένα ομοίωμα του Ιούδα, το οποίο παραδίδουν στη φωτιά μετά την περιφορά του Επιταφίου. Επίσης, την ημέρα αυτή οι πιστοί συνηθίζουν να επισκέπτονται τους τάφους των νεκρών συγγενών και φίλων. Στην Κρήτη τη Μεγάλη Παρασκευή υπάρχει το έθιμο ο ιερέας να μνημονεύει εντός της εκκλησίας πριν την περιφορά του Επιταφίου τα ονόματα όλων των κεκοιμημένων συγχωριανών της κάθε οικογένειας, έστω και πολλές γενιές πίσω. Στο Μελιγαλά, το βράδυ, ανάβουν “φουνταρίες”. Κάθε νοικοκυρά, όταν σημαίνει η καμπάνα για τον Επιτάφιο, ρίχνει μπροστά στην πόρτα του σπιτιού της δυο – τρία μάτσα κληματόβεργες και τους βάζει φωτιά. Μέχρι να βγει ο Επιτάφιος, οι κληματόβεργες έχουν πλέον γίνει θράκα. Την ώρα που o παπάς περνά έξω από το δρόμο του σπιτιού της, η νοικοκυρά ρίχνει πάνω στη θράκα μια χούφτα μοσχολίβανο και ο παπάς κάνει εκεί παραστάσιμο. Στις Μέτρες της Θράκης, η πομπή του Επιταφίου, σταματά έξω από ένα παρεκκλήσι, όπου εκεί βρίσκεται έτοιμη η φωτιά για να καεί ο Ιούδας. Τη στιγμή που ο Ιερέας διαβάζει το σχετικό Ευαγγέλιο, ανάβουν τη φωτιά και καίνε τον Ιούδα. Παίρνουν μια χούφτα από εκείνη τη στάχτη και τη ρίχνουν στα μνήματα. Στην Κίο, τη Μεγάλη Παρασκευή που γυρίζουν τον Επιτάφιο, σταματούν στις διασταυρώσεις και μνημονεύουν. Επίσης οι πόρτες των σπιτιών τους μένουν ανοιχτές, για να μπει μέσα η Θεία Χάρη. Οι άνθρωποι πηγαίνουν νωρίτερα και τοποθετούν χώμα στα σημεία που θα σταματήσει ο επιτάφιος. Μόλις τελειώσει η λειτουργία, πηγαίνουν και παίρνουν από εκείνο το χώμα και το σκορπούν στο σπίτι για να χαθούν οι κοριοί. Στο Κατσιδόνι Κρήτης, την ώρα που λέει ο παπάς στην Εκκλησία, εν καλάμω κάνουν σταυρούς από καλάμι για να διώξουν τους ποντικούς από τα κουκιά.
- 21. Μεγάλο Σάββατο [Τομέγα Σάββατο δε, ... εις την μιαν κόγχη ] απ.Παιδική Πασχαλιά Το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου πραγματοποιούνταν το σφάξιμο του αρνιού,τα βελάσματα του οποίου έπρεπε να ακουστούν στο σπίτι . Το απόγευμα οι οικογένειες ετοίμαζαν με μεγάλη ανυπομονησία τις πασχαλινές λαμπάδες,οι οποίες συνήθως ήταν χειροποίητες αναμένοντας το χαρμόσυνο γεγονός. Σήμερα, τις λαμπάδες τις φέρνουν στα παιδιά ο νονός ή η νονά τους συνήθως τη Μ.Δευτέρα ή Μ.Τρίτη.
- 22. Ανάσταση Μετά τηνΑνάσταση οι πυροβολισμοί και οι κροτίδες είναι συνηθισμένο φαινόμενο. Ο κρότος συμβολίζει την ανάσταση του Χριστού. Συχνό φαινόμενο είναι και το τσούγκρισμα των αυγών,ενώ δε λείπουν και οι πονηριές από παιδιά που προσπαθούν με πλαστό αυγό να κερδίσουν σε αυτή την αυγομαχία!Όλα αυτά τα θυμάται με λεπτομέρειες η Μόρφω αναπολώντας το προηγούμενο Πάσχα που ζούσε η μητέρα της.
- 23. Κυριακή του Πάσχα {Το απόγευμα πάλιν ... Τι χαρά ,τι αγαλίασις} απ.Παιδική Πασχαλιά Μετά τα μεσάνυχτα της Κυριακής του Πάσχα,αφού γινόταν η Ανάσταση ,ο ναός όλος άστραφτε από το φως των χαρμόσυνων λαμπάδων και τα παιδιά προκαλούσαν μεγάλο θόρυβο πραγματοποιώντας διάφορες αταξίες. Μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας οι πιστοί επιστρέφουν στο σπίτι προσέχοντας να μη σβήσουν οι λαμπάδες τους που μεταφέρουν το αγιο Φως. Θεωρείται καλοτυχία να μη σβήσει η λαμπάδα με το Άγιο Φως μέχρι να φτάσουν οι πιστοί στο σπίτι και μπαίνοντας, να “σταυρώσουν” το ανώφλι της εξώπορτας. ενώ παλαιότερα ανανέωναν και το φως του καντηλιού και μάλιστα προσπαθούσαν να το κρατήσουν αναμμένο . Η πρωταγωνίστρια στο διήγημα «Χωρίς στεφάνι» από το φόβο της κατακραυγής του κόσμου κρατά τη λαμπάδα της, την αλειτούργητη, πίσω από το παράθυρο και κλαίει για τη χαμένη της νεότητα.
- 24. Κυριακή του Πάσχα Το απόγευμα οι πιστοί συγκεντρώνονταν στην πλατεία για να παρακολουθήσουν την πυρπόληση και το κάψιμο του Εβραίου. «Εἶχε μίαν χύτραν ὡς κεφαλήν, εἶχε καὶ λινάρι ὡς γένειον. Ἔφερε καὶ ζεῦγος γυαλιὰ (ἡ Μόρφω τὰ ἐνθυμεῖτο ὅλα), ὅμοια μ᾽ ἐκεῖνα ποὺ φορεῖ ἡ γραῖα μάμμη ὅταν ράπτῃ ἢ ἐμβαλώνῃ τὰ παλαιὰ ροῦχά της. Εἶχε κ᾽ ἕνα σακκούλι ἢ πουγγὶ κρεμασμένον εἰς τὸ ἀριστερὸν πλευρόν του. Ἐφόρει μακριά, μακριὰ φορέματα, παρδαλά, ραβδωτά! Καὶ ἀφοῦ τὸν ἐκρέμασαν ὑψηλὰ ὑψηλά, ἕως ἑπτὰ ὀργυιὰς ἐπάνω, ἤρχισαν οἱ ἄνδρες νὰ τὸν ματιάζουν*, νὰ τὸν τουφεκίζουν ὅλοι, ἑωσότου τὸν ἔκαυσαν.»(απόσπασμα από την Παιδική Πασχαλιά του Παπαδιαμάντη)
- 25. Κυριακή του Πάσχα Στην συνέχεια οι οικογένειες συγκεντρώνονταν στα σπίτια τους για να απολαύσουν το γιορτινό τραπέζι, με το τσούγκρισμα των αυγών,το ψητό αρνί και τις πασχαλινές κουλούρες , το τυρί ,τα οποία υποτίθεται έφερνε η κουρούνα στο τραπέζι,σύμφωνα με τη μητέρα της Μόρφως. Στην Αθήνα, όπου εκτυλίσσεται το διήγημα «Χωρίς στεφάνι», ο Παπαδιαμάντης μας ενημερώνει ότι στην πρώτη Ανάσταση συνήθιζαν να πηγαίνουν οι κυράδες, ενώ στη δεύτερη ,το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα οι δούλες και οι παραμάνες.
- 26. Διαφορές στα έθιμα τουτότε και του τώρα ΠΑΡΕΛΘΟΝ Τα παιδιά φιλούν το χέρι των μεγαλυτέρων. Η ανταμοιβή ήταν δύο κόκκινα αυγά για τα κάλαντα. Η πασχαλινή κουλούρα ετοιμαζόταν από τις νοικοκυρές Τα αυγά βάφονταν με φυτικά συστατικά,ριζάρι,κίνναβι και όξος. Ο Επιτάφιος περιφερόταν στη Σκιάθο ξημερώματα Μ.Σαββάτου.Το έθιμο αυτό διατηρείται και σήμερα. Στις άλλες περιοχές της Ελλάδας τη Μ.Παρασκευή. Το κάψιμο του Ιούδα γινόταν ανελλιπώς σε κάθε γειτονιά. ΣΗΜΕΡΑ Σήμερα τα παιδιά σπάνια θα φιλήσουν το χέρι των μεγαλυτέρων. Δίνονται χρήματα ως ανταμοιβή για τα κάλαντα Το πασχαλινό τσουρέκι και τα κουλούρια σήμερα συνήθως αγοράζονται από το φούρνο. Τα αυγά βάφονται πια με βαφές του εμπορίου. Ο Επιτάφιος περιφέρεται το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής. Το έθιμο του καψίματος του Ιούδα διατηρείται σε λίγες περιοχές.
- 27. Στον Λαύκοτην • Μεγάλη Πέμπτη: Το πρωί πάμε εκκλησία για να μεταλάβουμε, γυρνάμε και βάφουμε τα αβγά. Επίσης φτιάχνουμε κουλουράκια και τα παιδιά πάνε στα σπίτια με καλάθια και μαζεύουν λουλούδια για να στολίσουν οι γυναίκες το βράδυ τον επιτάφιο. Το βράδυ βγαίνει η σταύρωση του Χριστού και μετά όλη νύχτα στολίζουν τον επιτάφιο • Μεγάλη Παρασκευή:Το πρωί γίνεται η αποκαθήλωση. Όλη την ημέρα οι καμπάνες χτυπούν πένθιμα και τα παιδιά ψέλνουν τα εγκώμια. Το βράδυ γίνεται η περιφορά του επιταφίου στους κεντρικούς δρόμους του χωριού με πένθιμες λαμπάδες. • Μεγάλο Σάββατο: Το πρωί λειτουργεί η εκκλησία για να μεταλάβουν οι πιστοί και στην συνέχεια γίνονται προετοιμασίες για την Κυριακή του Πάσχα. Τα μεσάνυχτα γίνεται η Ανάσταση του Χριστού όπου πλήθος κόσμου παρακολουθεί με αναστάσιμο φως στις λαμπάδες τους ευχόμενοι το <ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ>. • Κυριακή του Πάσχα: Γίνεται το ψήσιμο του αρνιού, με παραδοσιακή μουσική και χαρούμενες παρέες. Το μεσημέρι κάθονται στο πασχαλινό τραπέζι και γεύονται τα διάφορα εδέσματα, σπάζοντας κόκκινα αβγά και πίνοντας άφθονο κρασί μέχρι το βράδυ Σημερινά έθιμα που διατηρούν το χρώμα της παράδοσης
- 28. Αν καιέχουν περάσει εκατό και πλέον χρόνια από την εποχή των διηγημάτων του Παπαδιαμάντη παρατηρούμε πόσο ζωντανή παραμένει η ελληνική παράδοση. Τα περισσότερα έθιμα διατηρούνται αυτούσια ,όπως παρατηρήσαμε ή με μικρές παραλλαγές. Αυτό αποδεικνύει τόσο τη συνέχεια του ελληνικού λαού όσο και την ομοιότητα στις αντιδράσεις των ανθρώπων σε παρόμοιες περιστάσεις. Σε κάθε μεγάλη εορτή οι πιστοί καταφεύγουν στην εκκλησία,οι νοικοκυρές ετοιμάζουν το σπίτι και τα φαγητά ή γλυκά και τα παιδιά αναγγέλουν τη γέννηση ή το θάνατο του Ιησού με τα τρίγωνα τους τα Χριστούγεννα και με το πένθιμο τραγούδι τους το Πάσχα. Τα έθιμα στον κόσμο του Παπαδιαμάντη
- 29. Με τηνπεριγραφή της ζωής των πτωχών και περιφρονημένων ο Παπαδιαμάντης δείχνει το σεβασμό του στη λαϊκή και εκκλησιαστική παράδοση και προσπαθεί να ανασύρει στο φως την ελληνική παράδοση της υπαίθρου και των λαϊκών ανθρώπων. Ο Παπαδιαμάντης είχε κατανοήσει πως δεν θα μπορούσε να γράψει ένα ρεαλιστικό διήγημα παραλείποντας τις ιδέες,τα ήθη και τα έθιμα των απλών ανθρώπων που αποτελούσαν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς τους.
- 30. Στο διήγημα«Το Χριστόψωμο» είναι προφανής η πίστη του Παπαδιαμάντη στη Θεία Δίκη,η οποία τιμώρησε τόσο την άσπλαχνη πεθερά,όσο και τον άξεστο γιό της . Το δηλητήριο που προόριζε για τη νύφη της έγινε η αιτία να χάσει το μοναδικό παιδί της και να υποφέρει από τύψεις για το υπόλοιπο του βίου της. Θεολογικές αντιλήψεις στον Παπαδιαμάντη
- 31. Στο διήγημα«Χωρίς στεφάνι» η αντίληψη που φαίνεται να διαπερνά το κείμενο είναι πως όσοι ταλαιπωρούνται σε αυτή τη ζωή και υποφέρουν στα εγκόσμια θα ανταμειφθούν στον άλλο κόσμο από το θεό. Αυτό ελπίζει ο συγγραφέας και για τη Χριστίνα,τη δασκάλα ,η οποία αφού έχασε την ελπίδα να έχει δικά της παιδιά ,μεγαλώνει τα παιδιά του εραστή της και τα βλέπει να πεθαίνουν από διάφορες ασθένειες παρά τις προσπάθειές της στο διήγημα Χωρίς Στεφάνι. Θεολογικές αντιλήψεις του Παπαδιαμάντη
- 32. Στην «ΠαιδικήΠασχαλιά» η μικρή Μόρφω ,ορφανή από μητέρα ,συνειδητοποιεί πως πέρασαν πια τα ευτυχισμένα παιδικά χρόνια,αφού αναγκάστηκε πρόωρα να ενηλικιωθεί και να υπηρετεί την ηλικωμένη γιαγιά της,ενώ ελπίζει πως η μητέρα της θα απολαύσει την Ανάσταση μαζί με το Χριστό στη βασιλεία του Πατρός του. Θεολογικές αντιλήψεις του Παπαδιαμάντη
- 33. Ὅπου καὶ νὰσᾶς βρίσκει τὸ κακό, ἀδελφοί, ὅπου καὶ νὰ θολώνει ὁ νοῦς σας μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμὸ καὶ μνημονεύετε Ἀλέξανδρο Παπαδιαμάντη.(Οδυσ.Ελύτης , «Το άξιον Εστί»).
- 34. «Το έπ' έμοι,ενόσω ζω, και αναπνέω καί σωφρονώ, δεν θα παύσω να υμνώ μετά λατρείας τον Χριστόν μου, να περιγράφω μετ' έρωτος την φύσιν, καί να ζωγραφώ μετά στοργής τα γνήσια ελληνικά ήθη». Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
- 35. 1. ΝΕΜΚΟΒΑΣΑΜΑΝΘΑ 2 ΝΙΚΟΛΙΑΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ 3 ΝΙΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 4 ΝΙΩΡΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ 5 ΟΣΜΑΝΙ ΚΩΝ/ΝΑ 6 ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ 7 ΠΑΠΑΘΕΟΛΟΓΟΥ ΜΕΡΟΠΗ 8 ΠΑΠΑΜΑΡΓΑΡΙΤΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ 9 ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ ΜΥΡΤΩ 10 ΠΑΠΟΥΛΙΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 11 ΠΑΤΡΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ - ΧΡΗΣΤΟΣ 12 ΠΑΤΣΙΑΒΟΥΔΗ ΧΡΥΣΗΙΔΑ - ΦΕΒΡΩΝΙΑ 13 ΠΕΡΙΒΟΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ 14 ΠΕΤΡΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΣ 15 ΠΛΑΤΑΝΙΩΤΗ ΜΑΡΙΑ 16 ΠΛΑΤΑΝΙΩΤΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ 17 ΠΟΛΙΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ 18 ΣΑΛΙΑΡΗ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΗ -ΑΝΝΑ 19 ΣΚΕΜΠΙ ΚΡΙΣΤΙΑΝ 20 ΣΚΟΡΡΑ ΙΩΑΝΝΑ - ΧΡΥΣΑΝΘΗ 21 ΣΚΟΤΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 22 ΣΚΟΥΦΟΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ 23 ΣΤΡΙΓΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ Μαθητές που συμμετείχαν