Ìèíèé ã¿äýñõýí àðä ò¿ìýí åðòºíöèéí х¿í ÷àíàðûí òóéë áàéæ ÷àäàõààð õàò ñóóñàí óëñ Бавуугийн Лхагвасүрэн
Сэдэв:  Б.Лхагвасүрэнгийн намтар, уран бүтээл Зорилго:  Зохиолчийн амьдрал, уран бүтээлтэй танилцаж,зохиолд нь задлал хийн ярилцах Зорилт:  К1: Зохиолчийн амьдралтай  танилцах К2:  Зохиол бүтээлийн онцлогийг ярилцах К3: Зарим шүлэг, яруу найргийг сонгон задлах  К4: Зохиолчийн зохиол бүтээлүүдтэй танилцаж, хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлээс зохиолчийн  зохиол бүтээлийн талаар мэдээлэл цуглуулах  Áàâóóãèéí Ëõàãâàñ¿ðýí
Монгол улсын ардын уран зохиолч Төрийн шагналт /1990/ Соёлын гавъяат зүтгэлтэн /1999/ Жүжиг киноны зохиолч Яруу найрагч Орчин үеийн Монголын утга уянгын яруу найргийн нэрт төлөөлөгч АНА-ын Аризон мужийн щБэнсон хотын Их сургуулийн соёл урлагийн салбарын хүндэт доктор Áàâóóãèéí Ëõàãâàñ¿ðýí Áàâóóãèéí Ëõàãâàñ¿ðýí
Áàâóóãèéí Ëõàãâàñ¿ðýí íü 1944 îíä îäîîãèéí Òºâ àéìãèéí ªíæ¿¿ë ñóìûí  Íóòàã Áàÿñãàëàí óóëûí ºâºðò Áàÿíáóëагийí äýíæ õýìýýõ ãàçàð ìàë÷èí àðä  Ëõàãâàñ¿ðýíãèéí ãýðò òºðæýý.  Íàéìаí íàñòàé ñóðãóóëüä îðæ 1958 îíä Ë¿í Ñóìûí á¿ðýí äóíä ñóðãóóëü, Óëààíáààòàð õîòíîî Õóäàëäààíû Òåõíèêóìûã /1958-1961/ òºãññºí.  1961 îíä Õ¿¿õýëäýéí òåàòðò îðæ àæèë àìüäðàëûí çàì, óðàí á¿òýýëèéí ãàðààãàà ýõýëæ  “Öóðõàé çàãàñíû òóøààëààð” Îðîñûí õ¿¿õýëäýéí æ¿æèãò ãåíåðàëыí ä¿ðýýð îëíû òàíèë   áîëæээ.
Õ¿¿õýëäýé õèéí çóðàã çóðæ 1961-1963 îíä àæèëòíû îðîéí ñóðãóóëь
1968 îíîîñ ÌÝ èéí “Óòãà çîõèîë óðëàã”ñîíèíä çóðàà÷, ¿ëãýðèéí òàíõèìä æ¿æèãчин
Îðîñ óëñûí êèíî äðàìûí äýýä ñóðãóóëüä 1974 ñóðàëöñàí
Òýðýýð  1990 îíä õóðàëäñàí  ÌÇÝ èéí ýýëæèò áóñ èõ õóðëààñ çîõèîë÷äûí õîðîîíû Óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿íä ñîíãîãäîæ óðàí á¿òýýë ýðõýëñýí äàðãààð ñîíãîãäîí àæèëëàæýý.
Á.Ëõàãâàñ¿ðýí 1992 îíîîñ Àðäûí èõ õóðëûí   ãèø¿¿íýýð ñîíãîãäîí àæèëëàæ áàéñàí Ижийтэйгээ байхад би баян байсан... Боржигоны бор тал Говь Үр могой Хүн чулууны нулимс Бүлээн нурам
Анхны бүтээл нь-/1960 /”Ìèíèé íóòãèéí øóóãèàí” 1968- “Íàðàí òýíãýð Ëåíèí áàãø” ìàãòààë
1988-“Óÿíãûí òîéðîã” íýðòýé àíõíû ò¿¿âэр “ Öàãààí òýíõëýã”1988, “Àíãèð óóðàã”1991 øèíý ò¿¿âð¿¿ä íü õýâëýãäýæ, óíøèã÷äûí õ¿ñýëòýýð  “ Óÿíãûí òîéðîã” “Öàãààí òýíõëýã” ò¿¿âðýý íýãòãýí “Õîñ óÿíãà” íýðòýéãýýð 1991 îíä õýâë¿¿ëñýí áàéíà.
“ Íàéðãèéí öýíõýð  àñàð ”ø¿ëýгò íààäìûí õóðäàí ìîðèíû óðàëäààíû çóðàãëàëààр  íàéðãèéí õóðäàí  ìîðèíû óðàëäààíä  øèíýäèéí ñàðààð àìãàéâ÷èëæ îä õ¿ëõ¿¿ëæ ñîéñîí, íàð ýöýýí òàðëàæ íààäàìä óÿñàí ãàë çýýðäèéíõýý / ÿðóó íàéðãèéíõàà / òîîñûã ¿çýõ ãýæ õ¿ññýíýý, íàéðãèéí ìîðüäûí óðàëäààíä òîîñîî ºðãºñíºº өвөрмөцөөр дүрсэлжээ. Áàâóóãèéí Ëõàãâàñ¿ðýí
Зүрхний бичээс БИ Цаг тооны үргэлжлэл Цагаан сүүний ургамал Өөрийгөө элээж Өрөөлийг хурцалсан Өнжүүлийн цэнхэр билүү
Ñàíàà àëäàõàä  Ýõèéí ñ¿¿ òàãíàéä àìòàãäàæ Ñàëõèíû ¿ç¿¿ð çàëãèõàä Àãü õîîëîéä àðãàñàí Áîðæãèíû áîð òàë ìèíü Òýðãýë ñàðàí òóóëæ бàðàëã¿é õýýð õîíîäîã “ Òýíãýðèéí õýâòýð” áóóðал  òàë мèíü Таанын цагаан толгойноос өөр Тайтгаруулах цэцэггүй нүцгэн тал минь Íàíäèí ýðõýìñýã,ýãýë áîðãèëûí òóéë Íàð,õóð öàðàé÷èëñàí ãàçðûí ñààëüòàé õîðìîé ìèíü Òýíãýð òèé÷èæчулуу ханарааж òºðºõºä òàë ìèíü чи Òîðãî øèã 纺ëºí áàéñàí ÷è Æàðãàë çîâëîí õî¸ðûã àìñàæ ýäýëæ ×óëóóí äýýð ÷èíü баяр ãóíèãèéí íóëèìñ  óíàãàõàä Ýð õ¿í øèã áàé ãýñýí øèã Ýðã¿¿ëæ íàä ðóó öàöàí õàòóóãààñ õàòóó  áàéñàí ÷è Боржигоны бор тал
Ñàéðàí äýýð ÷èíü ºäºëñºí æèã¿¿рòýí òýíãýðòýý íºã÷èõºä Ñàëõè õºëºãëºñºí ºä íü ÷àì äýýð ýðãýæ áóóäàã  Áîòãî íü ¿õñýí èíãýíèé Áîðâèî õàãàðòàë ñàâèðñàí öóñíû òóÿàòàé ñóóã ×è ë çàëãèëæ,çîâëîíã íü õугаñàëæ ×èíýñýí õºõèé íü àìèðëóóëñàí Дээдсийн шарил харваж унасан тэнгэрийн солирыг ч Дэлхийн төвтэй чи л нийлүүлсэн Чиний минь шарх  Зүрхний шархнаас хождож анина тал минь  Тугалын бэлчээрээс эхлэн тоглоом дэлгэсэндээ  Чи намайг эрх болгосон Туулсан зуунуудын гашуун сургамжийг хэлж зүрхлээгүйдээ Чи намайг гэнэн болгосон Боржигоны бор тал
Газрын нүдэн булгийн чинь  Хад цоолсон догшин цамнаа намайг Эрэмгий болгосон Хөрөөний ир шиг алсын намхан уулсын чинь орой Хөх галын чинь галзуу улаан дөл намайг Бадрангуй болгосонСайхан чиний минь гандах элэгдэх хоёр Сартай шөнийн чинь чимээнд зангирах цагаан аялгуу намайг уяхан болгосон Байдуу мянганы уулсаа дуурайн  Толгойд буурал сууж Багадаа хөхсөн эхийн сүү гадагшлахын цагт Шүлгээ би чам дээр Хүн чулуу шиг орхиод Сүүдрээ дарж унахдаа  Элгий чинь цөмлөн шингэнэ Боржигоны бор тал минь ээ......... Боржигоны бор тал
“ Öàãààí òýíõëýã” ò¿¿âðèéí ø¿ëã¿¿ä “ Óíàãàíû á¿ëýýí óðóóë” á¿ëýã 1  “ Çýðýãëýý íàéìàí” õºã á¿ëýã 2 “ Ýãøãèéí ãèíæèí  óðâàë” á¿ëýã 3 “ ¯ãèéí àìüñãàë” á¿ëýã 4 “ Àíãèð óóðàã” ò¿¿âðèéí ø¿ëã¿¿ä “ Õýëãèé óуðàã”  á¿ëýã 1 “ Ãàë óуðàã” á¿ëýã 2
Áóñäûí ñýòãýë öóñ øèíãýñýí ßðóó ñàéõàí ø¿ëãýýñ Áàäàã áàéòóãàé øàä ø¿ëýã Õóóëààã¿é ÿâàà ø¿¿ áàãøàà “ Õî¸ðûí òîî” ø¿ëýã ¯ éë á¿òýõèéí ñýòãýë òºâëºæ ¯¿ëýí ñ¿¿äðèéã ìàðòàõûí öàãò ¯ð íü ìºëõºæ áîñãî äàâàí ¯¿ëã¿é òýíãýðýýð òàòóóëæ áîñíî Ãýðèéõýý äîîä á¿ñë¿¿ðýýñ äýìíýæ Ãèøãýæ àíõ ¿çíý ¿ð íü … “ Óÿíãûí òîéðîã” ø¿ëýã ßðóó íàéðàã÷èéí ø¿ëýãòýéãýý óÿð÷, áàäàð÷,ãóòàð÷ ýìçýãëýæ ÷àääàã ñýòãýëèéí õºäºëãººí  òîä òóñãàãäñàí Монгол сэтгэлгээ, хүү төрөх, хүү өсөх хүн болохын жамыг өгүүлжээ.

б лхагвасүрэн1

  • 1.
    Ìèíèé ã¿äýñõýí àðäò¿ìýí åðòºíöèéí х¿í ÷àíàðûí òóéë áàéæ ÷àäàõààð õàò ñóóñàí óëñ Бавуугийн Лхагвасүрэн
  • 2.
    Сэдэв: Б.Лхагвасүрэнгийннамтар, уран бүтээл Зорилго: Зохиолчийн амьдрал, уран бүтээлтэй танилцаж,зохиолд нь задлал хийн ярилцах Зорилт: К1: Зохиолчийн амьдралтай танилцах К2: Зохиол бүтээлийн онцлогийг ярилцах К3: Зарим шүлэг, яруу найргийг сонгон задлах К4: Зохиолчийн зохиол бүтээлүүдтэй танилцаж, хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлээс зохиолчийн зохиол бүтээлийн талаар мэдээлэл цуглуулах Áàâóóãèéí Ëõàãâàñ¿ðýí
  • 3.
    Монгол улсын ардынуран зохиолч Төрийн шагналт /1990/ Соёлын гавъяат зүтгэлтэн /1999/ Жүжиг киноны зохиолч Яруу найрагч Орчин үеийн Монголын утга уянгын яруу найргийн нэрт төлөөлөгч АНА-ын Аризон мужийн щБэнсон хотын Их сургуулийн соёл урлагийн салбарын хүндэт доктор Áàâóóãèéí Ëõàãâàñ¿ðýí Áàâóóãèéí Ëõàãâàñ¿ðýí
  • 4.
    Áàâóóãèéí Ëõàãâàñ¿ðýí íü1944 îíä îäîîãèéí Òºâ àéìãèéí ªíæ¿¿ë ñóìûí Íóòàã Áàÿñãàëàí óóëûí ºâºðò Áàÿíáóëагийí äýíæ õýìýýõ ãàçàð ìàë÷èí àðä Ëõàãâàñ¿ðýíãèéí ãýðò òºðæýý. Íàéìаí íàñòàé ñóðãóóëüä îðæ 1958 îíä Ë¿í Ñóìûí á¿ðýí äóíä ñóðãóóëü, Óëààíáààòàð õîòíîî Õóäàëäààíû Òåõíèêóìûã /1958-1961/ òºãññºí. 1961 îíä Õ¿¿õýëäýéí òåàòðò îðæ àæèë àìüäðàëûí çàì, óðàí á¿òýýëèéí ãàðààãàà ýõýëæ “Öóðõàé çàãàñíû òóøààëààð” Îðîñûí õ¿¿õýëäýéí æ¿æèãò ãåíåðàëыí ä¿ðýýð îëíû òàíèë áîëæээ.
  • 5.
    Õ¿¿õýëäýé õèéí çóðàãçóðæ 1961-1963 îíä àæèëòíû îðîéí ñóðãóóëь
  • 6.
    1968 îíîîñ ÌÝèéí “Óòãà çîõèîë óðëàã”ñîíèíä çóðàà÷, ¿ëãýðèéí òàíõèìä æ¿æèãчин
  • 7.
    Îðîñ óëñûí êèíîäðàìûí äýýä ñóðãóóëüä 1974 ñóðàëöñàí
  • 8.
    Òýðýýð 1990îíä õóðàëäñàí ÌÇÝ èéí ýýëæèò áóñ èõ õóðëààñ çîõèîë÷äûí õîðîîíû Óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿íä ñîíãîãäîæ óðàí á¿òýýë ýðõýëñýí äàðãààð ñîíãîãäîí àæèëëàæýý.
  • 9.
    Á.Ëõàãâàñ¿ðýí 1992 îíîîñÀðäûí èõ õóðëûí ãèø¿¿íýýð ñîíãîãäîí àæèëëàæ áàéñàí Ижийтэйгээ байхад би баян байсан... Боржигоны бор тал Говь Үр могой Хүн чулууны нулимс Бүлээн нурам
  • 10.
    Анхны бүтээл нь-/1960/”Ìèíèé íóòãèéí øóóãèàí” 1968- “Íàðàí òýíãýð Ëåíèí áàãø” ìàãòààë
  • 11.
    1988-“Óÿíãûí òîéðîã” íýðòýéàíõíû ò¿¿âэр “ Öàãààí òýíõëýã”1988, “Àíãèð óóðàã”1991 øèíý ò¿¿âð¿¿ä íü õýâëýãäýæ, óíøèã÷äûí õ¿ñýëòýýð “ Óÿíãûí òîéðîã” “Öàãààí òýíõëýã” ò¿¿âðýý íýãòãýí “Õîñ óÿíãà” íýðòýéãýýð 1991 îíä õýâë¿¿ëñýí áàéíà.
  • 12.
    “ Íàéðãèéí öýíõýð àñàð ”ø¿ëýгò íààäìûí õóðäàí ìîðèíû óðàëäààíû çóðàãëàëààр íàéðãèéí õóðäàí ìîðèíû óðàëäààíä øèíýäèéí ñàðààð àìãàéâ÷èëæ îä õ¿ëõ¿¿ëæ ñîéñîí, íàð ýöýýí òàðëàæ íààäàìä óÿñàí ãàë çýýðäèéíõýý / ÿðóó íàéðãèéíõàà / òîîñûã ¿çýõ ãýæ õ¿ññýíýý, íàéðãèéí ìîðüäûí óðàëäààíä òîîñîî ºðãºñíºº өвөрмөцөөр дүрсэлжээ. Áàâóóãèéí Ëõàãâàñ¿ðýí
  • 13.
    Зүрхний бичээс БИЦаг тооны үргэлжлэл Цагаан сүүний ургамал Өөрийгөө элээж Өрөөлийг хурцалсан Өнжүүлийн цэнхэр билүү
  • 14.
    Ñàíàà àëäàõàä Ýõèéí ñ¿¿ òàãíàéä àìòàãäàæ Ñàëõèíû ¿ç¿¿ð çàëãèõàä Àãü õîîëîéä àðãàñàí Áîðæãèíû áîð òàë ìèíü Òýðãýë ñàðàí òóóëæ бàðàëã¿é õýýð õîíîäîã “ Òýíãýðèéí õýâòýð” áóóðал òàë мèíü Таанын цагаан толгойноос өөр Тайтгаруулах цэцэггүй нүцгэн тал минь Íàíäèí ýðõýìñýã,ýãýë áîðãèëûí òóéë Íàð,õóð öàðàé÷èëñàí ãàçðûí ñààëüòàé õîðìîé ìèíü Òýíãýð òèé÷èæчулуу ханарааж òºðºõºä òàë ìèíü чи Òîðãî øèã 纺ëºí áàéñàí ÷è Æàðãàë çîâëîí õî¸ðûã àìñàæ ýäýëæ ×óëóóí äýýð ÷èíü баяр ãóíèãèéí íóëèìñ óíàãàõàä Ýð õ¿í øèã áàé ãýñýí øèã Ýðã¿¿ëæ íàä ðóó öàöàí õàòóóãààñ õàòóó áàéñàí ÷è Боржигоны бор тал
  • 15.
    Ñàéðàí äýýð ÷èíüºäºëñºí æèã¿¿рòýí òýíãýðòýý íºã÷èõºä Ñàëõè õºëºãëºñºí ºä íü ÷àì äýýð ýðãýæ áóóäàã Áîòãî íü ¿õñýí èíãýíèé Áîðâèî õàãàðòàë ñàâèðñàí öóñíû òóÿàòàé ñóóã ×è ë çàëãèëæ,çîâëîíã íü õугаñàëæ ×èíýñýí õºõèé íü àìèðëóóëñàí Дээдсийн шарил харваж унасан тэнгэрийн солирыг ч Дэлхийн төвтэй чи л нийлүүлсэн Чиний минь шарх Зүрхний шархнаас хождож анина тал минь Тугалын бэлчээрээс эхлэн тоглоом дэлгэсэндээ Чи намайг эрх болгосон Туулсан зуунуудын гашуун сургамжийг хэлж зүрхлээгүйдээ Чи намайг гэнэн болгосон Боржигоны бор тал
  • 16.
    Газрын нүдэн булгийнчинь Хад цоолсон догшин цамнаа намайг Эрэмгий болгосон Хөрөөний ир шиг алсын намхан уулсын чинь орой Хөх галын чинь галзуу улаан дөл намайг Бадрангуй болгосонСайхан чиний минь гандах элэгдэх хоёр Сартай шөнийн чинь чимээнд зангирах цагаан аялгуу намайг уяхан болгосон Байдуу мянганы уулсаа дуурайн Толгойд буурал сууж Багадаа хөхсөн эхийн сүү гадагшлахын цагт Шүлгээ би чам дээр Хүн чулуу шиг орхиод Сүүдрээ дарж унахдаа Элгий чинь цөмлөн шингэнэ Боржигоны бор тал минь ээ......... Боржигоны бор тал
  • 17.
    “ Öàãààí òýíõëýã”ò¿¿âðèéí ø¿ëã¿¿ä “ Óíàãàíû á¿ëýýí óðóóë” á¿ëýã 1 “ Çýðýãëýý íàéìàí” õºã á¿ëýã 2 “ Ýãøãèéí ãèíæèí óðâàë” á¿ëýã 3 “ ¯ãèéí àìüñãàë” á¿ëýã 4 “ Àíãèð óóðàã” ò¿¿âðèéí ø¿ëã¿¿ä “ Õýëãèé óуðàã” á¿ëýã 1 “ Ãàë óуðàã” á¿ëýã 2
  • 18.
    Áóñäûí ñýòãýë öóñøèíãýñýí ßðóó ñàéõàí ø¿ëãýýñ Áàäàã áàéòóãàé øàä ø¿ëýã Õóóëààã¿é ÿâàà ø¿¿ áàãøàà “ Õî¸ðûí òîî” ø¿ëýã ¯ éë á¿òýõèéí ñýòãýë òºâëºæ ¯¿ëýí ñ¿¿äðèéã ìàðòàõûí öàãò ¯ð íü ìºëõºæ áîñãî äàâàí ¯¿ëã¿é òýíãýðýýð òàòóóëæ áîñíî Ãýðèéõýý äîîä á¿ñë¿¿ðýýñ äýìíýæ Ãèøãýæ àíõ ¿çíý ¿ð íü … “ Óÿíãûí òîéðîã” ø¿ëýã ßðóó íàéðàã÷èéí ø¿ëýãòýéãýý óÿð÷, áàäàð÷,ãóòàð÷ ýìçýãëýæ ÷àääàã ñýòãýëèéí õºäºë㺺í òîä òóñãàãäñàí Монгол сэтгэлгээ, хүү төрөх, хүү өсөх хүн болохын жамыг өгүүлжээ.