παραγωγή γραπτού λόγου - δημοτικό

1. Πώς γράφουμε περίληψη
Η περίλθψθ είναι θ παρουςίαςθ μιασ ιςτορίασ (ενόσ κειμζνου) με ςφντομο τρόπο. Στθν περίλθψθ
αναφζρουμε μόνο τισ βαςικζσ πλθροφορίεσ του κειμζνου. Παραλείπουμε τισ πλθροφορίεσ που δεν είναι
τόςο ςθμαντικζσ.
Ποια βιματα ακολουκοφμε για να γράψουμε μια περίλθψθ:
α) Πρϊτα διαβάηουμε προςεκτικά τθν ιςτορία για να κατανοιςουμε τθν υπόκεςθ τθσ ιςτορίασ, το
περιεχόμενό τθσ.
β) Στθ ςυνζχεια βρίςκουμε το κυρίωσ κζμα τθσ ιςτορίασ. Σε αυτό μασ βοθκάει και ο τίτλοσ τουσ ιςτορίασ
που πολλζσ φορζσ ςυνοψίηει το κζμα τθσ ιςτορίασ.
γ) Έπειτα χωρίηουμε το κείμενο ςε παραγράφουσ. Προςπακοφμε να εντοπίςουμε ςε κάκε
παράγραφο λζξεισ-κλειδιά ι φράςεισ-κλειδιά, που κα μασ βοθκιςουν να εντοπίςουμε το κφριο κζμα τθσ
κάκε παραγράφου. Αν κζλουμε μποροφμε να ςθμειϊςουμε ςτο περικϊριο τθσ παραγράφου μια ςφντομθ
πρόταςθ (πλαγιότιτλοσ) που να αναφζρεται ςτο κυρίωσ κζμα τθσ παραγράφου.
δ) Τζλοσ, ενϊνουμε τισ ςφντομεσ προτάςεισ που ζχουμε γράψει ςτο περικϊριο. Κάνουμε τισ αλλαγζσ που
είναι απαραίτθτεσ και χρθςιμοποιοφμε τισ κατάλλθλεσ λζξεισ ϊςτε να ενωκοφν οι προτάςεισ μεταξφ τουσ
(π.χ. ζπειτα, ςτθ ςυνζχεια, και, ακόμθ, ςτο τζλοσ κ.ά).
Η περίλθψι μασ κα πρζπει να περιλαμβάνει τα παρακάτω βαςικά ςτοιχεία:
- Ποφ ςυμβαίνει θ ιςτορία μασ.
- Πότε ςυμβαίνει.
- Ποιοσ είναι ο κεντρικόσ ιρωασ τθσ ιςτορίασ.
- Ποια άλλα πρόςωπα ςυμμετζχουν ςτθν ιςτορία.
- Πϊσ εξελίςςεται θ ιςτορία:
l Πϊσ αρχίηει.
l Πϊσ εξελίςςεται (τι γίνεται μετά).
l Πϊσ τελειϊνει.
- Αναφζρουμε τι νιϊκουν τα πρόςωπα τθσ ιςτορίασ (ςυναιςκιματα).
Τι πρζπει να προςζχω όταν γράφω τθν περίλθψθ:
1) Αντικακιςτϊ όπου μπορϊ βαςικζσ λζξεισ του κειμζνου με ςυνϊνυμεσ.
π.χ. ο ηλικιωμζνοσ – ο γζροσ
2) Αντικακιςτϊ, όπου γίνεται, δευτερεφουςεσ προτάςεισ με μετοχζσ.
π.χ. καθϊσ τρζχουμε – τρζχοντασ
3) Αντικακιςτϊ φράςεισ με λζξεισ.
π.χ. πριν από μερικζσ ημζρεσ – πρόςφατα
4) Αντικακιςτϊ μια ςειρά ενεργειϊν από μία φράςθ.
π.χ. Τα παιδιά ζπαιξαν κυνηγητό ςτην αυλή και ζπειτα κρυφτό. Στη ςυνζχεια ζκοψαν την τοφρτα, ζβαλαν
μουςική και χόρεψαν. – Τα παιδιά διαςκζδαςαν πολφ.
5) Αντικακιςτϊ μία περίοδο με μια φράςθ.
π.χ. Ο διευθυντήσ τόνιςε ότι θα υπάρξουν ςυνζπειεσ γιϋ την πράξη τουσ και τουσ προειδοποίηςε ότι αυτό
που ζκαναν δε θα μείνει ατιμϊρητο. – Ο διευκυντισ απείλθςε με τιμωρία.
6) Μετατρζπω τον ευκφ ςε πλάγιο λόγο.
π.χ. «Πϊσ πζραςεσ ςήμερα ςτην εκδρομή του ςχολείου;» - Τον ρϊτθςε πϊσ πζραςε ςτθν εκδρομι