PIHAK BERKUASA TEMPATAN

10,312 views

Published on

2 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • @aqilasalmanrahman pihak berkuasa tempatan kuasa dia terhad..kuasa untuk phk berkuasa tmpatan focus untuk kwsan yang dia jaga shja..contohnya majlis perbandaran port dickson..kawsan di bawah kuasa mjlis perbndaran PD hnya tertumpu di kwsn linggi,bandar PD, jimah.pihak berkuasa tmpatan ni yang mnguruskan sgla jnis sewaan, cukai pintu dan servis2 lain ag. kuasa persekutuan ialah kuasa krajaan persekutuan. kerajaan persekutuan bermaksud kerajaan yng memerintah malaysia.. kuasa kerajaan persekutuan luas.. pihak berkuasa tmpatan akn mlksanakn tugas dan kuasanya berdasarkn local government act dan kuasa tersebut tidak boleh melebihi kuasa kerajaan persekutuan..harap pnerangn ini mmbantu saudari
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • apa perbezaan kuasa tempatan dgn kuasa persekutuaan
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
No Downloads
Views
Total views
10,312
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
194
Comments
2
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

PIHAK BERKUASA TEMPATAN

  1. 1. PERANAN PIHAK BERKUASA PERANCANG TEMPATAN DALAM PEMBANGUNAN TANAH1.0 PENGENALAN Sudah diketahui bahawa hal ehwal berkenaan tanah di dalamPerlembagaan Persekutuan dijelaskan di bawah Senarai Negeri, dan olehyang demikian, segala bentuk hal ehwal berkenaan tanah adalah terletakdi bawah bidang kuasa dan tanggungjawab Kerajaan Negeri untukmentadbirnya. Perkara yang berhubung dengan Kerajaan Tempatanpula diperuntukkan di bawah Senarai Negeri iaitu Jadual KesembilanButiran 4(a) di dalam Perlembagaan Persekutuan. Terdapat dua bentukpentadbiran di peringkat tempatan iaitu sistem pentadbiran PejabatDaerah dan struktur kerajaan tempatan.1.1 Sejarah Sistem dan Struktur Kerajaan TempatanKonsep kerajaan tempatan meliputi bidang yang agak luas. Seseorangitu akan memerlukan perkhidmatan kerajaan tempatan sepanjanghayatnya. Pada umumnya unit-unit kerajaan tempatan tersebutdipertanggungjawabkan dengan tugas mengawas kesihatan awam,mengutip hasil dan melakukan kerja-kerja kejuruteraan sepertipembaikan jalan dan longkang. Penyusunan semula kerajaan tempatan diMalaysia merupakan suatu usaha yang dibuat untuk memperkasakanstruktur dan organisasi semua penguasa tempatan yang ada di negaraini.sms2007 1
  2. 2. Faktor-faktor yang mendorong kerajaan untuk menyusun semulapenguasa-penguasa tempatan di negara ini ialah :- (a) terdapat kecuaian pentadbiran dikalangan penguasa tempatan; (b) keadaan kurang cekap dalam amalan pentadbiran dikalangan penguasa-penguasa tempatan; (c) berlakunya banyak kes penyelewengan dalam pentadbiran kerajaan tempatan; (d) perlu berikutan dengan perubahan keutamaan dalam sistem kerajaan tempatan, terutamanya sebagai usaha untuk menambah pendapatan dan juga mempertingkatkan fungsi penguasa tempatan yang selama ini agak terbatas; (e) terdapat motif politik yang mendorong kerajaan menyusun semula institusi tersebut.2.0 ASAS PERUNDANGAN KERAJAAN TEMPATANAsas perundangan bagi kerajaan tempatan diperuntukkan dalam Butiran4 Senarai II Jadual Kesembilan Perlembagaan Persekutuan sebagaiperkara di bawah bidang kuasa Kerajaan Negeri yang mempunyai hakyang eksklusif ke atas kerajaan tempatan.Majlis Negara bagi Kerajaan Tempatan pula berfungsi sebagai badanyang menggubal dasar-dasar negara dalam kerajaan tempatan. Terdapatbeberapa undang-undang yang diguna pakai di peringkat penguasatempatan seperti Akta Kerajaan Tempatan 1976 (Akta 171), AktaPerancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172) dan Akta Jalan, Parit danBangunan 1974 (Akta 133). Terdapat juga undang-undang kecil sepertiUndang-Undang Kecil Bangunan Seragam 1984, Akta Jalan, Parit dansms2007 2
  3. 3. Bangunan 1974 (Akta 133) dan Kaedah-kaedah Pengawalan Perancangan(Am) yang disediakan di bawah Akta 172.Kedudukan Majlis Penguasa Tempatan pula boleh dikategorikan sebagai‘penasihat’ yang berbentuk menasihati dalam perundingan,bertanggungjawab membuat keputusan, membenarkan dan mengarahkankakitangannya untuk menyempurnakan sesuatu tugas. Majlis mempunyaiYang Dipertua sebagai ketua utama diikuti oleh Setiausaha dalamhierarki organisasi. Anggota Majlis terdiri dari kumpulan profesional danpegawai kumpulan pentadbiran. Majlis bergerak atas sistemjawatankuasa. Terdapat jawatankuasa kewangan, perlesenan,perancangan, lalulintas dan keindahan Bandar.Fungsi Penguasa TempatanDi Bawah Akta Kerajaan Tempatan 1976 (Akta 171)‘Pihak berkuasa tempatan’ seperti yang dimaksudkan di dalam AktaKerajaan Tempatan 1976 (Akta 171) ertinya “Majlis Bandaraya, MajlisPerbandaran/Majlis Daerah, mengikut mana yang berkenaan danberhubung dengan Wilayah Persekutuan ertinya Datuk BandarKuala Lumpur yang dilantik di bawah Seksyen 3 Akta IbukotaPersekutuan, 1960”.Pihak berkuasa tempatan adalah satu badan yang diwujudkan melaluiperundangan dan aktivitinya terhad kepada kuasa-kuasa dan tugas-tugasnya yang diperuntukkan di dalam undang-undang tersebut. Jikamereka bertindak tanpa menurut undang-undang itu, tindakan adalahultra vires (di luar kuasa) dan mahkamah boleh menghalangnya. Prinsipini merupakan asas yang menentukan status fungsi kerajaan tempatan.Akta Kerajaan Tempatan 1976 menggariskan banyak aktiviti yang bolehdijalankan oleh pihak berkuasa tempatan. Ini termasuklah fungsi-fungsimandatori dan juga berdasarkan atas budi bicara (discretion) sesebuahsms2007 3
  4. 4. penguasa itu. Walau bagaimanapun, pihak berkuasa tempatan bolehmenerima fungsi tambahan dengan mengadakan undang-undangberkenaannya. Terdapat empat jenis fungsi yang lazim dijalankan olehsesebuah pihak berkuasa tempatan iaitu fungsi –(a) perlindungan - iaitu kawalan atas keselamatan dan kesihatan awam. Ini termasuklah perlindungan individu daripada berbagai bahaya yang boleh dikaitkan dengan kesihatan awam harta benda, atau perkhidmatan pembersihan;(b) awam (communal) – iaitu fungsi yang memberi faedah kepada semua. Ini termasuklah alam sekitar iaitu usaha mewujudkan keadaan ekologi yang seimbang seperti perancangan guna tanah yang optimum dan mengadakan keadaan lanskap yang baik serta kawasan rekreasi iaitu mengadakan kemudahan-kemudahan sosial yang mencukupi untuk membolehkan penduduk menjalankan kegiatan riadah;(c) individu - iaitu fungsi yang melibatkan pemberian perkhidmatan bantuan secara terus kepada orang perseorangan seperti kebajikan;(d) perdagangan - iaitu melibatkan aktiviti-aktivit yang mendatangkan hasil kepada penguasa tempatan serta memesatkan ekonomi setempat. Walau baaimanapun ini agak terhad dan hanya pihak berkuasa yang benar-benar berupaya dari segi tenaga dan kewangan berani menerokai aktiviti ini.2.1 Peranan Pihak Berkuasa Perancang Tempatan Di Bawah Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172)Keperluan undang-undang mengenai pihak berkuasa perancang tempatanialah di bawah seksyen 5(1) Akta 172. Di sini, pihak berkuasa tempatan,iaitu pihak berkuasa yang ditubuhkan di bawah Akta Kerajaan Tempatan1976 (Akta 171), hendaklah menjadi pihak berkuasa perancangsms2007 4
  5. 5. tempatan di bawah Akta 172. Ini bermaksud, pihak berkuasa tempatanselain daripada melaksanakan tugas-tugas tradisinya, pihak berkuasatempatan perlulah menjadi pihak berkuasa perancang tempatan danbertanggungjawab bagi merancang dan membangunkan kawasannyadalam konteks pembangunan nasional. Akta ini juga telah memperuntukkan bahawa bagi mana-mana kawasanyang tidak menjadi sebahagian daripada kawasan mana-mana pihakberkuasa perancang tempatan, Pengarah Negeri Jabatan PerancangBandar dan Desa itu hendaklah menjadi pihak berkuasa perancangtempatan bagi kawasan itu. Tugas utama adalah sebagai pihak yang bertanggungjawab mengenaipembangunan dan kegunaan tanah dalam kawasannya. Tugas-tugaspihak berkuasa perancang tempatan adalah:- (a) untuk mengatur, mengawal dan merancang pemajuan dan penggunaan semua tanah dan bangunan dalam kawasannya; (b) untuk mengusaha, membantu dan menggalakkan pemungutan, penyenggaraan dan penyiaran perangkaan, buletin, monograf dan lain-lain yang berhubungan dengan perancangan bandar dan desa dan pengkaedahannya; dan (c) untuk melaksanakan apa-apa tugas lain yang dipertanggungjawabkan ke atasnya dari semasa ke semasa oleh Pihak Berkuasa Negeri atau oleh Jawatankuasa Perancang Negeri.Di bawah Akta 172 ini, sesebuah pihak berkuasa perancang tempatanmempunyai peranan dan tanggungjawab yang penting untuk merancangsms2007 5
  6. 6. dan memandu kearah membangunkan kawasan di bawahpentadbirannya.Sebagai agensi perancangan, pihak berkuasa perancang tempatan perlumerangka strategi dan program yang menyeluruh untuk mencapaimatlamat negara kepada kualiti kehidupan yang tinggi disampingmenikmati taraf sosio ekonomi yang setanding dengan negara maju.Program yang dijalankan hendaklah berlandaskan kepada perananpembangunan negeri, wilayah dan nasional seperti :- (a) menterjemah matlamat sosio ekonomi dalam bentuk spatial dan fizikal; (b) menterjemah dasar pembangunan dalam pelan perancangan fizikal; (c) memberi kepentingan kualiti alam persekitaran dalam perancangan; (d) memberi keutamaan yang setimpal terhadap keperluan bagi kemudahan perbandaran; dan (e) berusaha kearah pembangunan yang berteraskan kecanggihan sains dan teknologi.Tegasnya, peranan pihak berkuasa perancang tempatan melihatkanpertambahan yang memerlukan kepada penyesuaian agar dapat berfungsisebagai satu pihak berkuasa perancang tempatan yang bukan sahajamenjadi ‘fasilitator’ kepada pembangunan bahkan harus dapat memenuhihasrat dan permintaan penduduknya.sms2007 6
  7. 7. Peranan yang harus dimainkan oleh pihak berkuasa perancang tempatantermasuklah :- (a) penyediaan rancangan pemajuan selaras dengan tugas untuk mengatur, mengawal dan merancang tanah dan bangunan dalam kawasannya; (b) pengumpulan data untuk menyokong keupayaan untuk menyediakan rancangan pemajuan serta membuat keputusan dalam kawalan perancangan berdasarkan maklumat yang tepat; (c) memproses permohonan perancangan dengan berlandaskan kepada asas-asas pertimbangan yang kukuh; dan (d) perancangan infrastruktur atau perkhidmatan awam berdasarkan kepada keperluan sebenar dan unjuran yang tepat ke arah mengoptimumkan penggunaan tanah.2.3 Penyelarasan Tanggungjawab Di Antara Pihak Berkuasa Negeri dan Pihak Berkuasa TempatanBila wujud dua pihak berkuasa yang bertanggungjawab untuk merancangdan mengawal pembangunan maka terbitlah isu-isu yang boleh membawakepada konflik di antara kedua-duanya. Akta 172 membuat beberapaperuntukkan khusus bagi menangani perkara ini. Sebagai contoh dalamaktiviti kawalan perancangan walaupun kuasa memberi kebenaranmerancang terletak dalam bidang kuasa pihak berkuasa perancangtempatan, ia terbatas apabila terdapat arahan-arahan daripadaJawatankuasa Perancang Negeri terhadap perkara itu.Walau bagaimanapun, bagi mencapai suatu kesepakatan dalampentadbiran, pihak-pihak berkuasa yang terlibat seharusnyasms2007 7
  8. 8. mengamalkan sikap saling berunding. Dalam hubungan ini, pihakberkuasa perancang tempatan seharusnya membuat rujukan danmengadakan rundingan dengan pihak berkuasa negeri bila :- (a) terdapat sesuatu pembangunan itu akan mengakibatkan percanggahan atau menjejaskan perlaksanaan apa-apa dasar yang berlawanan dengan rancangan pemajuan yang telah dikuatkuasakan; (b) terdapat cadangan pembangunan yang berlawanan dengan rancangan pemajuan yang telah lama wujud tetapi masih berkuatkuasa; dan (c) terdapat pembangunan yang atas sifatnya atau ciri-cirinya atau lokasinya menjadikan ia sebagai berkepentingan Negeri.Apabila perkara-perkara di atas dipenuhi maka segala keputusan diperingkat tempatan akan sentiasa menuruti dasar yang ditetapkan diperingkat Negeri.4.0 PEMAKAIAN AKTA 172 BERHUBUNG DENGAN PERANAN PBPT DALAM PERANCANGAN PEMBANGUNAN TANAH4.1 Penyediaan rancangan pemajuanTugas-tugas lain pihak berkuasa perancang tempatan adalah yangdiarahkan dari semasa ke semasa secara pentadbiran oleh PihakBerkuasa Negeri atau Jawatankuasa Perancang Negeri. Salah satudarinya ialah tanggungjawab menyediakan rancangan tempatansepertimana yang diperuntukkan di bawah Bahagian III Akta 172. Akta172 memperuntukkan kuasa menyediakan rancangan tempatan dan jugarancangan kawasan khas (RKK) disediakan oleh pihak berkuasaperancang tempatan. Rancangan tempatan ialah suatu dokumen lengkapsms2007 8
  9. 9. yang mengandungi suatu peta dan suatu penyataan bertulis menyatakandengan lengkap cadangan-cadangan pihak berkuasa perancang tempatanitu bagi memaju dan menggunakan tanah dalam kawasan rancangantempatan itu.Sungguhpun penyediaan rancangan pemajuan (rancangan struktur danrancangan tempatan) diserahkan kepada Pengarah Negeri JabatanPerancang Bandar dan Desa dan juga pihak berkuasa perancangtempatan, namun, dari segi pelaksanaannya pada masa kini dilakukanoleh Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia.Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia membantuPengarah Negeri Jabatan Perancangan Bandar dan Desa dan pihakberkuasa perancang tempatan di dalam menyelaras dan menyediakanrancangan-rancangan pembangunan diseluruh semenanjung Malaysia.RKK pula disediakan oleh pihak berkuasa perancang tempatan atauPengarah Negeri Jabatan Perancangan Bandar dan Desa atas dayausahanya sendiri setelah diarahkan oleh Jawatankuasa Perancang Negeribagi mencadangkan satu penetapan kawasan khas bagi pengolahan khasterperinci berkenaan dengan cara memaju, membangunkan semula,memperelokkan, memulihara atau menyatakan suatu amalan pengurusandan jenis-jenis pengolahan untuk dicadangkan bagi kawasan berkenaan.RKK ini boleh disediakan bila-bila masa, iaitu semasa penyediaan ataumula berkuatkuasanya sesuatu rancangan struktur atau rancangantempatan. Akta 172 memperuntukkan supaya proses dan prosedurpenyediaan RKK ini perlulah disediakan sama seperti proses dan prosedurserta penguatkuasaan seperti sebuah rancangan tempatan.4.2 Pengawalan PerancanganBahagian IV Akta 172 mengandungi peruntukkan-peruntukkan bagimenguatkuasakan pengawalan perancangan yang sebenar. Seksyen 18Akta 172 umpamanya melarang seseorang menggunakan tanah ataubangunan kecuali mengikut rancangan tempatan. Seksyen 19 pulasms2007 9
  10. 10. melarang dengan pengecualian-pengecualian tertentu untuk pemajuandimula, diusaha atau dijalankan tanpa kebenaran merancang. Olehkerana pihak berkuasa tempatan adalah pihak berkuasa perancangantempatan yang berkuasa memberi kebenaran perancangan untuk sesuatuprojeknya, maka semua permohonan-permohonan untuk membangunkantanah dan mendirikan bangunan perlulah memohon kebenaranmerancang kepada pihak berkuasa perancang tempatan [subseksyen21(1)].Jika suatu pemajuan yang dicadangkan terletak di dalam suatu kawasanyang baginya tidak ada rancangan struktur atau rancangan tempatan,pihak berkuasa perancang tempatan adalah dikehendaki memberitahupemunya-pemunya tanah yang berjiran dengan tanah permohonan ituuntuk menyatakan hak mereka terhadap permohonan tersebut[subseksyen 21(6)]. Seseorang pemohon yang terkilan dengan apa-apakeputusan pihak berkuasa perancang tempatan berkenaan dengansesuatu permohonan untuk kebenaran perancangan boleh membuatrayuan atau merayu kepada Lembaga Rayuan (Seksyen 23).Seksyen 25 pula memberi kuasa kepada pihak berkuasa perancangtempatan, jika pada pendapatnya adalah untuk kepentingan awam,memerintahkan supaya ditarik balik atau diubahsuai sesuatu kebenaranperancangan atau kelulusan bagi sesuatu pelan bangunan yang diberi dibawah akta ini atau mana-mana undang-undang Kerajaan Tempatanyang terdahulu. Ia juga memberi kuasa bagi merobohkan mana-manabangunan yang terlibat oleh perintah itu dan bagi pembayaran kos-kosperobohan itu dan pampasan.Seksyen 30 memberi kuasa kepada pihak berkuasa perancang tempatandengan kelulusan Pihak Berkuasa Negeri untuk menghendaki sesuatupenggunaan tanah dihentikan, mengenakan syarat-syarat bagimeneruskan penggunaan tanah, atau untuk mengkehendaki bangunan-bangunan atau kerja-kerja diubah. Mana-mana pemunya tanah yangsms2007 10
  11. 11. terkena oleh perjalanan kuasa-kuasa itu adalah berhak mendapatpampasan dan merayu kepada Lembaga Rayuan terhadap perjalanankuasa-kuasa itu dan terhadap amaun pampasan yang ditawarkan olehpihak berkuasa perancang tempatan itu.Seksyen 31 memberi kuasa kepada Pegawai Berkuasa untukmelaksanakan apa-apa notis yang disampaikan kepada pihak berkuasaperancang tempatan jika orang yang tertakluk kepada notis itu tidakmematuhi kehendak-kehendak notis itu.4.3 Penguatkuasaan Di Bawah Akta 172Seksyen 26 hingga 30 dan seksyen 35A hingga 35H adalah berkenaandengan tindakan penguatkuasaan oleh pihak berkuasa perancangtempatan terhadap mana-mana kesalahan yang disabitkan di bawah Aktaini, iaitu termasuklah melakukan pembangunan yang tidak dibenarkan,melaksanakan pembangunan tanpa kebenaran merancang, melaksakanpembangunan berlawanan dengan syarat-syarat kebenaran merancang,serta melanggar perintah-perintah pemeliharaan pokok. Jika sabitkesalahan, seseorang itu boleh didenda sehingga maksima RM500,000.00atau dua tahun penjara atau kedua-duanya sekali, tertakluk kepada jenis-jenis kesalahan yang dilakukan di bawah Akta ini.Hal ini menunjukkan bahawa, Akta 172 ini memberi kuasa penuh kepadapihak berkuasa perancang tempatan untuk melaksanakan pengawalandan tindakan-tindakan pencegahan terhadap pembangunan tanah didalam negara ini. Dasar yang menjadi asas kepada peruntukan-peruntukan ini ialah setakat yang pada hakikatnya mungkin tidakberlawanan dengan prinsip-prinsip perancangan. Kuasa yang diberikepada pihak berkuasa perancang tempatan sehingga boleh mendakwadan mengeluarkan perintah menghendaki tanah itu dipulihkan semulaseperti keadaan asal.sms2007 11
  12. 12. 4.4 Kawasan-Kawasan KemajuanBahagian VIII membolehkan pihak berkuasa perancang tempatan sendirimemajukan kawasan khas mengikut pelan tempatan. Seksyen 38memperuntukkan bahawa jika sesuatu rancangan tempatan telahditerima bagi sesuatu kawasan tindakan, pihak berkuasa perancangtempatan boleh mengisytiharkan kawasan itu atau mana-mana bahagiandaripadanya sebagai kawasan pemajuan. Dengan itu adalah menjadikewajipan pihak berkuasa perancang tempatan memperolehi semuatanah milik di dalam kawasan itu dan memajukan kawasan itu mengikutrancangan tempatan.Seksyen 41 pula memberi kuasa kepada pihak berkuasa perancangtempatan untuk mengguna khidmat agen-agen, membuat perkiraandengan mana-mana orang, syarikat atau badan atau menubuhkan suatupertubuhan bagi maksud memajukan sesebuah kawasan kemajuan. Pihakberkuasa perancang tempatan dengan kelulusan Menteri Besar atauKetua Menteri menubuhkan suatu perbadanan untuk menjalankanpengawalan atau pengurusan projek untuk memajukan sesebuahkawasan yang diisytiharkan sebagai kawasan khas. Melalui kuasa yangdiberikan di bawah seksyen ini juga, sesebuah pihak berkuasa perancangtempatan boleh melaksanakan sendiri projek-projek pembangunanseperti projek pembangunan tanah bersepakat (PTB) melalui perlantikanejen/syarikat/perbadanan. Melalui projek sebegini, sesebuah kawasanyang dibangun atau dimajukan semula boleh berupaya untukmeningkatkan nilai tanahnya, sekaligus dapat menambah pendapatansesebuah pihak berkuasa tempatan.Seksyen 43 memberi kuasa kepada pihak berkuasa perancang tempatanuntuk menjual, menyewa, atau sebagainya mana-mana tanah atau hartayang telah dimajukannya di dalam kawasan kemajuan. Disinilahsebenarnya peranan yang harus dimainkan oleh pihak berkuasasms2007 12
  13. 13. perancang tempatan sebagai agen pembangunan tanah. Walaubagaimanapun, peranan ini tidak dimainkan oleh kebanyakkan pihakberkuasa perancang tempatan pada masa kini. Pengabaian seksyen 41dan 38 ini sebenarnya merupakan satu kerugian kepada pihak berkuasaperancang tempatan itu sendiri, kerana lazimnya projek-projek sebeginiakan meningkatkan nilai tanah yang terlibat di dalam pembangunansemula sekaligus dapat menambah pendapatan pihak berkuasaperancang tempatan itu.5.0 KESIMPULANTugas - tugas asas pihak berkuasa tempatan pada amnya seperti yangdiperuntukkan di dalam Akta Kerajaan Tempatan 1976 adalah berkaitandengan pencegahan, kesihatan awam, melaksanakan perkhidmatan –perkhidmatan pembangunan, melaksanakan semua perkhidmatan sosial.Di bawah Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172) pula,peranan pihak berkuasa tempatan dilihat sebagai pihak berkuasaperancang tempatan di mana ia bertanggungjawab bagi merancang danmemajukan kawasan pentadbirannya dalam konteks pembangunannasional.Justeru itu, dapatlah dirumuskan bahawa terdapat dua peranan pihakberkuasa perancang tempatan di dalam pembangunan tanah adalah iaitupertamanya sebagai agen pembangunan semula kawasan-kawasan yangperlu di ambil tindakan untuk kegunaan awam, dimajukan semula atauyang memerlukan satu tindakan khusus. Keduanya, peranan yangdimainkan di dalam mengawal, memantau dan menguatkuasakanperundangan pembangunan tanah agar pembangunan yang dilaksanakandi negara ini dijalankan secara yang lebih berhemah, sistematik danmengikut keperluan.Sekian.tq.sms2007 13

×