Шагайгаа аяллын нийт замд хэрэглэж, 1000 оноо цуглуулсан аялагчиддаа Дурсгалын зүйл гардуулцгаая. 4 шагайг гадаад хүмүүст хэрхэн танилцуулж, яаж ашиглаж вэ

1. 4 ШАГАЙГААР
(4 SHAGAIS)
Ж.Бэгзсүрэн,
гэргий Б.Мөнгөнсоёмбо
шагайтай аялагчид, #ХоостАйл
host-ail-begzsuren.
blogspot.com

2. ШАГАЙ
ЦУЛ ЯС
http://blog.statemuseum.nd.gov/blog/dem-
БАЙГАЛИЙН БҮТЭЭЛ
(ОНЦГОЙ ХЭЛБЭР ДҮРС,
БАЙГАЛЬД ШИНГЭНЭ)
Амьтны шаант ясны
нарийн үзүүр, борви
ясны өргөн талд орших
жижиг цул,
няцардаггүй яс (зарим
нутагт шаа гэдэг)

3. ШАГАЙ
МУЗЕЙД
ГАРТ
https://www.researchgate.net/publication/273009498_Ancient_use_of_the_knuckle-
bone_for_rituals_and_gaming_piece
Ancient use of the knuckle-bone
for rituals and
gaming piece
cemeteries of Le Grotte near
Populonia (4th-3rd c. BC) and
Poggio Picenze in Abruzzi
(3rd-2nd c. BC).
Jacopo DE GROSSI MAZZORIN
Claudia MINNITI
University of Salento,
via D. Birago, 64, 73100 Lecce (Italy)

4. ШАГАЙ
МУЗЕЙД
ГАРТ
ХЭРЭГЛЭЖ
АШИГ ТУСЫГ НЬ
ХҮРТЭЖ ИРСЭН
Хүннүгийн үеийн
булшнаас олдсон
гурван төрлийн
шагайг дэлгэн
харуулсан байна.
Монголын Үндэсний музей
Монгол хүний ахуйн соёлын үнэт зүйл Шагайгаар
олон төрлийн тоглоом тоглоход:
- харааны, гарын хуруу, биеийн дасгал
- сууж сурах, зорилго, сахилга баттай болно
- хожиж, хожигдож, сэтгэлийн хат сууна
- үг хэл, арга ухаан, уураг тархи хөгжинө
- итгэл, хүндлэл, бахархал төрнө

5. 4 ШАГАЙНЫ
ТОГЛООМ
ИЖИЛ ДҮРС ХАЙХ
SIMILAR FIGURES
4 шагайгаа орхиод ижил буусан эсэхийг харна:
2 ижил буувал 2 оноо
3 ижил буувал 3 оноо
Хувилбар 1:
Тоглогч бүр 3 удаа орхиод хамгийн олон оноо цуглуулсан
хүн нь хожино
Хувилбар 2:
12 оноонд эхэлж хүрсэн хүн нь хожих

6. 4 ШАГАЙНЫ
ТОГЛООМ
4 БЭРХ
LUCKY
http://www.buuvei.m
Бага балчир хүнээсээ эхэлж, нар
зөв тойруулан 4 шагайгаа ээлжээр
орхиж, хэн эхэлж 4 бэрх буулгасан
тоглогчоо баяр хүргэх, гар барих,
азтай байна гэж урам өгөх, бусад
нь азтай хүнээ тэвэрснээр азтай
боллоо, баярлалаа гэж хэлэх гэх
мэт.

7. 4 ШАГАЙНЫ
ТОГЛООМ
МОРЬ БАЯН
Морь буулгахын төлөө тоглоно
Хувилбар 1
Шагайгаа орхиод морь буусан шагайг авна. Үлдсэн шагайг орхино.
Олон морь цуглуулсан нь хожино.
Хувилбар 2
Тоглогч бүр 4 шагайгаа 3 удаа орхиод, хэдэн морь буусанаа тоолно.
Нийлбэр дүнгээр олон нь хожино.
Хувилбар 3
Нэгэн зэрэг 4 морь буулгахын төлөө орхино

8. 4 ШАГАЙНЫ
ТОГЛООМ
100 ОНОО
Шагайгаа ээлжээр орхиод буусан байрлалыг онооны
хүснэгтээс харж, харгалзах оноог цуглуулсаар хамгийн
их оноо цуглуулсан эсвэл 100 оноонд хүрсэн нь хожино
Онооны хүснэгт:
4 морь – 100 1 морь, 3 хонь - 30
4 тэмээ – 90 1 тэмээ, 3 ямаа - 20
3 морь, 1 хонь – 70 2 хонь, 2 ямаа - 10
3 тэмээ, 1 ямаа - 60

9. 4 ШАГАЙНЫ
ТОГЛООМ
ШАГАЙ НЯСЛАХ
Шагайг ээлжлэн хаяж ижил ижлээр нь няцлана.
Зөвхөн нэг гараараа няслах бөгөөд тэр гараараа
шагайгаа авч, нясалсан гартаа атгана. Шагай атгасан
гараараа дараачийн ижил шагайгаа нясалж мөн
нэмж атгаж нясалсаар 4 шагайг дуусган, нясалсан
гартаа атгаж чадвал хожих ёстой.
Хэрэв няслаад онохгүй байх, атгасан шагайнаасаа
унагах, няслах явцад 2-4 шагай нь өөр өөр мал болж
буувал 4 шагайгаа дараачийн тоглогчид шилжүүлнэ.

10. 4 ШАГАЙНЫ
ТОГЛООМ
ШАГАЙ ШҮҮРЭХ
Нэг шагайгаа сонгон аваад, түүнийгээ дээш
шидээд, тосч авахын өмнө үлдсэн
шагайнаасаа 1-ийг атгаж авна.
Атганд 4 шагай цуглана.
Сонгосон шагайгаа дээш шидээд, гар дах
шагайнаасаа 1-ийг морь босгож газарт тавьж,
дээш шидсэн шагайгаа тосоод авна.
Ингээд 3 шагайгаа морь болгож газарт тавина.

11. 4 ШАГАЙНЫ
ТОГЛООМ
ШАГАЙ ТААХ
4 шагайнаасаа дурын тоогоор
атгаж, хэдэн шагай атгасан
байгаагаа нөгөө тоглогчоороо
таалгана.
Тааж чадсан хүн нь хожсон,
тааж чадаагүй бол шагай атгасан
хүн нь хожсон гэж тооцно

12. УЯА ГОГЦОО
ТОГЛООМ
БӨГЖ НИЙЛҮҮЛЭХ
2 гогцоонд байгаа цагираг
(бөгж)-ийг аль нэг гогцоо руу нь
нийлүүлнэ. Тэгш хэмтэй учраас
аль руу нь оруулах нь адилхан
үйлдэл гэж хэлнэ.
Эхлээд хүмүүст өгөөд 1-2 өдөр
оролдуулах хэрэгтэй.
Боломжтой юу гэвэл, боломжтой
би холоос үзүүлье гээд, 5
үйлдэлтэй гээд үзүүлчих
хэрэгтэй.
Амьдралд боломжгүй зүйл үгүй
юм гэдгийг харуулдаг тоглоом. http://www.naadgai.mn/content/read/140226/-Bugj-
niiluuleh.htm?view=gamelist

13. 4 ШАГАЙГААР
(4 SHAGAIS)
Ж.Бэгзсүрэн,
гэргий Б.Мөнгөнсоёмбо
шагайтай аялагчид, #ХоостАйл
host-ail-begzsuren.blogspot.com