Бэлтгэсэн: Л.Номинцэцэг
Б.Байгаль
2022-05-20
Хуулийн зорилт
Хуулийн зорилт нь цахим орчинд
хүн, хуулийн этгээд цахим гарын
үсэг хэрэглэх, түүнд тавигдах эрх
зүйн болон техникийн шаардлагыг
тогтоох, нийтийн түлхүүрийн дэд
бүтцийн үйл ажиллагааны эрх зүйн
үндсийг тогтооход оршино.
Монгол Улсын Засгийн газраас Цахим гарын
үсгийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын
төсөл болон уг хуулийн төсөлтэй нийцүүлсэн
боловсруулсан таван хуулийн төслийг Улсын Их
Хуралд 2021 оны 05 дугаар сарын 19-ний өдөр
өргөн мэдүүлснийг эрхлэх асуудлын хүрээнд Хууль
зүйн болон Инновац, цахим бодлогын байнгын
хороо хамтран хэлэлцэж, Улсын Их Хурлын
чуулганы 2021 оны 12 дугаар сарын 17-ны өдрийн
хуралдаанаар хэлэлцэн баталсан.
Хуулийг 2022оны 05 дугаар сарын 01-нээс дагаж
мөрдсөн
Хууль нь нийт 8 бүлэг, 35 зүйлтэй
1. Нийтлэг үндэслэл
2.Цахим гарын үсэг хэрэглэх
3.Гэрчилгээ, гэрчилгээ эзэмшигч
4.Гэрчилгээ олгох, түдгэлзүүлэх, хүчингүй болгох
5.Гэрчилгээжүүлэх байгууллага
6.Гэрчилгээ олгох үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл
7.Нийтийн түлхүүрийн дэд бүтцийн талаарх төрийн
зохицуулалт
8.Бусад
“гэрчилгээжүүлэх байгууллага” гэж улсын бүртгэлийн байгууллага, тоон гарын үсгийн гэрчилгээ олгох тусгай
зөвшөөрөл эзэмшигч хуулийн этгээдийг;
тоон гарын үсгийн гэрчилгээ” гэж тоон гарын үсгийн нийтийн түлхүүртэй давтагдашгүй байдлаар холбогдсон хүн,
хуулийн этгээдэд тоон гарын үсэг хэрэглэх эрхийг олгосон цахим баримт бичгийг;
“тоон гарын үсгийн нийтийн түлхүүр” гэж тоон гарын үсгийн хувийн түлхүүртэй математик хамааралтай, өгөгдлийг
нууцлах, тоон гарын үсгийг шалгах зориулалттай тэмдэгтийн дарааллыг;
“тоон гарын үсгийн хувийн түлхүүр” гэж тоон гарын үсгийг үүсгэх, өгөгдлийг тайлах зориулалттай тэмдэгтийн
давтагдашгүй дарааллыг;
“тоон гарын үсгийн хэрэгсэл” гэж тоон гарын хувийн түлхүүр ашиглан тоон гарын үсгийг үүсгэх, нийтийн түлхүүр
ашиглан тоон гарын үсгийг шалгах боломжтой техник хэрэгсэл, программ хангамжийг;
“цахим гарын үсэг” гэж цахим мэдээлэлд гарын үсэг зурсан, цахим тамга хэрэглэсэн этгээдийг тодорхойлох
зорилгоор мэдээлэлд хавсаргасан, эсхүл нэгтгэсэн цахим өгөгдлийг.
Хуульд өөрөөр заагаагүй бол
мэдээллийн системийн тусламжтайгаар
цаасан хэлбэрийн мэдээллийг цахим
хэлбэрт шилжүүлсэн, эсхүл цахим орчинд
үүсгэсэн, илгээсэн, хүлээн авсан,
хадгалсан, хандах боломжтой цахим
мэдээлэлд цахим гарын үсэг хэрэглэнэ.
Хүн, хуулийн этгээдийн хэрэглэх
цахим гарын үсгийн тоо, хэлбэрт хязгаар
тогтоохгүй
Цахим гарын үсэг нь тоон гарын үсэг болон бусад хэлбэрийн гарын үсэг гэсэн
хэлбэртэй байна. Тоон гарын үсэг нь цаасан хэлбэрт байгаа мэдээлэлд зурсан
гарын үсэгтэй адил хүчинтэй байх бөгөөд тоон гарын үсгийн хувийн түлхүүр
ашиглан мэдээллийг шифрлэж хувиргалтад оруулж үүсгэсэн, гэрчилгээ
эзэмшигчийг тоон гарын үсгийн нийтийн түлхүүр ашиглан таних, шалгах боломжтой
байх шаардлагыг хангасан байна.
Тоон гарын үсэг нь дараах шаардлагыг хангасан байна:
-тоон гарын үсгийн хувийн түлхүүр /цаашид “хувийн түлхүүр” гэх/ ашиглан мэдээллийг шифрлэж
хувиргалтад оруулж үүсгэсэн;
-тоон гарын үсгийн гэрчилгээ эзэмшигч /цаашид “гэрчилгээ эзэмшигч” гэх”-ийг тоон гарын үсгийн
нийтийн түлхүүр /цаашид “нийтийн түлхүүр” гэх/ ашиглан таних, шалгах боломжтой;
-мэдээлэлд тоон гарын үсгийг хавсаргасан, эсхүл нэгтгэсний дараа мэдээлэл болон тоон гарын
үсэгт өөрчлөлт оруулсан, мэдээллийн бүрэн бүтэн эсэхийг мэдэх боломжтой.
Хуулийн этгээдэд олгох тоон гарын үсэг нь цахим тамга хэлбэртэй
байна.
- Цахим тамгыг хуулийн этгээдийг төлөөлөх эрх бүхий этгээд
эзэмшинэ
- Цахим тамгыг хуулийн этгээдийн итгэмжлэлийн үндсэн дээр
төлөөлөх этгээд итгэмжлэлээр олгосон эрхийн хүрээнд хэрэглэж
болно
- Цахим тамга Хувийн түлхүүр ашиглан мэдээллийг шифрлэж
хувиралтанд оруулж үүссэн байх , гэрчилгээ эзэмшигч тоон гарын
үсгийн нийтийн түлхүүр ашиглан таних шалгах боломжтой байх,
гэрчилгээ эзэмшигч тоон гарын үсгийн нийтийн түлхүүр ашиглан
таних шалгах боломжтой байх зэрэг шаардлагыг хангасан байх
- Хуулийн этгээд цахим тамгагүй бол хуулийн этгээдийг төлөөлөх
эрх бүхий этгээдийн тоон гарын үсгийг хэрэглэж болно
Website
www.advocate.mn
Facebook
Mongol-Advocates Law firm
Email
info@advocate.mn
Phone
+976 7011-9206, 7012-9206

ЦАХИМ ГАРЫН ҮСЭГ, ТҮҮНИЙГ ХЭРЭГЛЭХ ЖУРМЫН ТАНИЛЦУУЛГА

  • 1.
  • 2.
    Хуулийн зорилт Хуулийн зорилтнь цахим орчинд хүн, хуулийн этгээд цахим гарын үсэг хэрэглэх, түүнд тавигдах эрх зүйн болон техникийн шаардлагыг тогтоох, нийтийн түлхүүрийн дэд бүтцийн үйл ажиллагааны эрх зүйн үндсийг тогтооход оршино. Монгол Улсын Засгийн газраас Цахим гарын үсгийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл болон уг хуулийн төсөлтэй нийцүүлсэн боловсруулсан таван хуулийн төслийг Улсын Их Хуралд 2021 оны 05 дугаар сарын 19-ний өдөр өргөн мэдүүлснийг эрхлэх асуудлын хүрээнд Хууль зүйн болон Инновац, цахим бодлогын байнгын хороо хамтран хэлэлцэж, Улсын Их Хурлын чуулганы 2021 оны 12 дугаар сарын 17-ны өдрийн хуралдаанаар хэлэлцэн баталсан. Хуулийг 2022оны 05 дугаар сарын 01-нээс дагаж мөрдсөн
  • 3.
    Хууль нь нийт8 бүлэг, 35 зүйлтэй 1. Нийтлэг үндэслэл 2.Цахим гарын үсэг хэрэглэх 3.Гэрчилгээ, гэрчилгээ эзэмшигч 4.Гэрчилгээ олгох, түдгэлзүүлэх, хүчингүй болгох 5.Гэрчилгээжүүлэх байгууллага 6.Гэрчилгээ олгох үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл 7.Нийтийн түлхүүрийн дэд бүтцийн талаарх төрийн зохицуулалт 8.Бусад
  • 4.
    “гэрчилгээжүүлэх байгууллага” гэжулсын бүртгэлийн байгууллага, тоон гарын үсгийн гэрчилгээ олгох тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч хуулийн этгээдийг; тоон гарын үсгийн гэрчилгээ” гэж тоон гарын үсгийн нийтийн түлхүүртэй давтагдашгүй байдлаар холбогдсон хүн, хуулийн этгээдэд тоон гарын үсэг хэрэглэх эрхийг олгосон цахим баримт бичгийг; “тоон гарын үсгийн нийтийн түлхүүр” гэж тоон гарын үсгийн хувийн түлхүүртэй математик хамааралтай, өгөгдлийг нууцлах, тоон гарын үсгийг шалгах зориулалттай тэмдэгтийн дарааллыг; “тоон гарын үсгийн хувийн түлхүүр” гэж тоон гарын үсгийг үүсгэх, өгөгдлийг тайлах зориулалттай тэмдэгтийн давтагдашгүй дарааллыг; “тоон гарын үсгийн хэрэгсэл” гэж тоон гарын хувийн түлхүүр ашиглан тоон гарын үсгийг үүсгэх, нийтийн түлхүүр ашиглан тоон гарын үсгийг шалгах боломжтой техник хэрэгсэл, программ хангамжийг; “цахим гарын үсэг” гэж цахим мэдээлэлд гарын үсэг зурсан, цахим тамга хэрэглэсэн этгээдийг тодорхойлох зорилгоор мэдээлэлд хавсаргасан, эсхүл нэгтгэсэн цахим өгөгдлийг.
  • 5.
    Хуульд өөрөөр заагаагүйбол мэдээллийн системийн тусламжтайгаар цаасан хэлбэрийн мэдээллийг цахим хэлбэрт шилжүүлсэн, эсхүл цахим орчинд үүсгэсэн, илгээсэн, хүлээн авсан, хадгалсан, хандах боломжтой цахим мэдээлэлд цахим гарын үсэг хэрэглэнэ. Хүн, хуулийн этгээдийн хэрэглэх цахим гарын үсгийн тоо, хэлбэрт хязгаар тогтоохгүй
  • 6.
    Цахим гарын үсэгнь тоон гарын үсэг болон бусад хэлбэрийн гарын үсэг гэсэн хэлбэртэй байна. Тоон гарын үсэг нь цаасан хэлбэрт байгаа мэдээлэлд зурсан гарын үсэгтэй адил хүчинтэй байх бөгөөд тоон гарын үсгийн хувийн түлхүүр ашиглан мэдээллийг шифрлэж хувиргалтад оруулж үүсгэсэн, гэрчилгээ эзэмшигчийг тоон гарын үсгийн нийтийн түлхүүр ашиглан таних, шалгах боломжтой байх шаардлагыг хангасан байна.
  • 7.
    Тоон гарын үсэгнь дараах шаардлагыг хангасан байна: -тоон гарын үсгийн хувийн түлхүүр /цаашид “хувийн түлхүүр” гэх/ ашиглан мэдээллийг шифрлэж хувиргалтад оруулж үүсгэсэн; -тоон гарын үсгийн гэрчилгээ эзэмшигч /цаашид “гэрчилгээ эзэмшигч” гэх”-ийг тоон гарын үсгийн нийтийн түлхүүр /цаашид “нийтийн түлхүүр” гэх/ ашиглан таних, шалгах боломжтой; -мэдээлэлд тоон гарын үсгийг хавсаргасан, эсхүл нэгтгэсний дараа мэдээлэл болон тоон гарын үсэгт өөрчлөлт оруулсан, мэдээллийн бүрэн бүтэн эсэхийг мэдэх боломжтой.
  • 8.
    Хуулийн этгээдэд олгохтоон гарын үсэг нь цахим тамга хэлбэртэй байна. - Цахим тамгыг хуулийн этгээдийг төлөөлөх эрх бүхий этгээд эзэмшинэ - Цахим тамгыг хуулийн этгээдийн итгэмжлэлийн үндсэн дээр төлөөлөх этгээд итгэмжлэлээр олгосон эрхийн хүрээнд хэрэглэж болно - Цахим тамга Хувийн түлхүүр ашиглан мэдээллийг шифрлэж хувиралтанд оруулж үүссэн байх , гэрчилгээ эзэмшигч тоон гарын үсгийн нийтийн түлхүүр ашиглан таних шалгах боломжтой байх, гэрчилгээ эзэмшигч тоон гарын үсгийн нийтийн түлхүүр ашиглан таних шалгах боломжтой байх зэрэг шаардлагыг хангасан байх - Хуулийн этгээд цахим тамгагүй бол хуулийн этгээдийг төлөөлөх эрх бүхий этгээдийн тоон гарын үсгийг хэрэглэж болно
  • 9.