ЭТҮГЭН ДЭЭД СУРГУУЛЬ               Лекц №4     Багш О.Норовсамбуу
   R- Орлого /Revenue/   TR- Нийт орлого /Total Revenue/   P – Үнэ   Q – Нийлүүлэлтийн тоо хэмжээ   π – Ашиг   TR=P*...
   Бүтээгдэхүүнийг    нэг   нэгжээр нэмж    үйлдвэрлэхэд орж ирж байгаа нэмэлт    орлогыг ахиу орлого /МR/ гэнэ.   МR – ...
   Дундаж орлого гэдэг нь нэг ширхэг    бүтээгдэхүүнд ногдож буй орлого юм.   AR – Дундаж орлого /Average Revenue/   TR...
   TP – Нийт бүтээгдэхүүн – Тодорхой    хэмжээний         нөөцөд        харгалзах    үйлдвэрлэлийн нийт хэмжээ: Q=TP   A...
Өрсөлдөөнийхөн хэлбэрээс хамааруулан  Төгс өрсөлдөөнт зах зээл  Төгс бус өрсөлдөөнт зах зээл       Монополь       Моно...
Зах зээлийн үндсэн шинж                   Төгс                         Монопольт№   Үндсэн шинж өрсөлд                   О...
   Маш олон тоотой байна:   Ижил буюу стандартын бүтээгдэхүүн    нийлүүлдэг байна: бүтээгдэхүүн нь    стандартчлагдсан у...
   Салбарт орох гарах чөлөөтэй: шинэ    пүүсүүд бүтээгдэхүүнээ өрсөлдөөнт зах    зээлд борлуулахад саад болох эрх зүйн,  ...
 Пүүсийн богино хугацаанд ашгаа нэмэгдүүлэх  эсвэл алдагдлыг бууруулахын тулд хоѐр аргыг  хэрэглэнэ.1. Нийт орлогыг нийт ...
TC            TR                      $385                                Loss                       350                  ...
P      MR=MC      Ашиг их    байх нөхцөл
MC                                 CostsPrice = MR Quantity   Marginal           Produced    Cost  $35.00 0               ...
Price                     MC       Price                      MC     Price                     MC    65                   ...
MC     Price         60         50                                ATC         40           Loss                           ...
   Төгс өрсөлдөөнт зах зээл дээр маш олон    тооны үйлдвэрлэгчид оролцдог бол төгс    бус өрсөлдөөнт зах зээл дээр харьца...
   Зах зээл дээр бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг худал-    дагч нь цорын ганц байна.   Пүүс үнийг зах зээлийн эрэлтээс хамааруу...
   Хаалттай монополь     Өрсөлдөөнөөс хууль эрхзүйн хязгаарлалтын тус-     ламжтайгаар хамгаалагдсан байдаг.       Хаалт...
 Пүүс ашгаа хамгийн их болгохын тулд  MR=MC байх үеийн үйлдвэрлэлийн  хэмжээг сонгодог. Монополийн хувьд ахиу оролого /M...
Price                                      MC                                           ATC    Price Averagetotal cost    ...
Price                                  MC                                       ATC             Алдагдал Averagetotal cost...
Лекц 4
Лекц 4
Лекц 4
Лекц 4
Лекц 4
Лекц 4
Лекц 4
Лекц 4
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Лекц 4

1,263

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
1,263
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Лекц 4

  1. 1. ЭТҮГЭН ДЭЭД СУРГУУЛЬ Лекц №4 Багш О.Норовсамбуу
  2. 2.  R- Орлого /Revenue/ TR- Нийт орлого /Total Revenue/ P – Үнэ Q – Нийлүүлэлтийн тоо хэмжээ π – Ашиг TR=P*Q π=TR-TC
  3. 3.  Бүтээгдэхүүнийг нэг нэгжээр нэмж үйлдвэрлэхэд орж ирж байгаа нэмэлт орлогыг ахиу орлого /МR/ гэнэ. МR – Ахиу орлого ∆ТR – Нийт орлогын өөрчлөлт ∆Q – бүтээгдэхүүний тоо хэмжээний өөрчлөлт
  4. 4.  Дундаж орлого гэдэг нь нэг ширхэг бүтээгдэхүүнд ногдож буй орлого юм. AR – Дундаж орлого /Average Revenue/ TR – Нийт орлого /Total Revenue/ Q – Бүтээгдэхүүний тоо хэмжээ /Quantity/
  5. 5.  TP – Нийт бүтээгдэхүүн – Тодорхой хэмжээний нөөцөд харгалзах үйлдвэрлэлийн нийт хэмжээ: Q=TP AP – Дундаж бүтээгдэхүүн – Нэг нөөцийн үйлдвэрлэх бүтээгдэхүүний дундаж хэмжээ: AP=TP/L MP – Ахиу бүтээгдэхүүн - Нөөцийн нэгж өөрчлөлтөд харгалзах бүтээгдэхүүн бүтээгдэхүүний хэмжээ: MP=ΔTP/ΔL
  6. 6. Өрсөлдөөнийхөн хэлбэрээс хамааруулан  Төгс өрсөлдөөнт зах зээл  Төгс бус өрсөлдөөнт зах зээл Монополь Монопольт өрсөлдөөнт Олигополь
  7. 7. Зах зээлийн үндсэн шинж Төгс Монопольт№ Үндсэн шинж өрсөлд Олигополь Монополь өрсөлдөөн өөн Үйлдвэрлэг- олон харьцангуй цөөн нэг1 чийн тоо олон Үйлдвэрлэх нэг ялгаатай ижил, ялгаатай цорын ганц, орлуулах2 бүтээгдэхүүни ижил зүйлгүй й төрөл Үнэд хяналт Байх- заримдаа нууц байдалд, бүрэн боломжтой3 тавих боломж гүй явцуу хязгаарлагдмал хүрээнд бий хэмжээтэй Салбарт Байх- харьцангуй бодит хаалттай4 ороход учрах гүй хялбар бэрхшээлтэй саад Үнийн бус Байх- сурталчилгаа, маш их, өргөн, гол өрсөлдөөн гүй: худалдааны ялангуяа төлөв пүүсийн олон байгаа эсэх: тэмдэг, марк бүтээгдэхүүн нийтийн байгууллага-5 жишээ зэрэгт үлэмж нь ялгавартай тай тогтоосон холбоо- анхаарал үеэд ны тухай сурталчилгаа тавьдаг: хийдэг:
  8. 8.  Маш олон тоотой байна: Ижил буюу стандартын бүтээгдэхүүн нийлүүлдэг байна: бүтээгдэхүүн нь стандартчлагдсан учраас үнийн бус өрсөлдөөн байхгүй. “Үнийг зөвшөөрөгч” байна: пүүс нийлүүлэлтээ өөрчлөхөд үнэд мэдэгдэхүйц өөрчлөлт гарахгүй.
  9. 9.  Салбарт орох гарах чөлөөтэй: шинэ пүүсүүд бүтээгдэхүүнээ өрсөлдөөнт зах зээлд борлуулахад саад болох эрх зүйн, технологийн санхүүгийн болон бусад бэрхшээл байхгүй. Өрсөлдөөнт нэг пүүсийн эрэлтийн муруй төгс мэдрэмжтэй байна.
  10. 10.  Пүүсийн богино хугацаанд ашгаа нэмэгдүүлэх эсвэл алдагдлыг бууруулахын тулд хоѐр аргыг хэрэглэнэ.1. Нийт орлогыг нийт зардалтай жиших арга: энд нийт орлого нь нийт зардлаас хамгийн их байх үеийн бүтэгдэхүүн үйлдвэрлэлийн хэмжээг сонгох нь илүү зохистой2. Ахиу орлого, ахиу зардалыг жиших арга: MR=MC үеийн үйлдвэрлэлийн хэмжээ нь ашгийг хамгийн их байх нөхцөл болдог
  11. 11. TC TR $385 Loss 350 Maximum profit =$81 315 ProfitTotal cost, revenue 280 245 210 $130 175 140 105 Profit =$45 70 Loss 35 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Quantity
  12. 12. P MR=MC Ашиг их байх нөхцөл
  13. 13. MC CostsPrice = MR Quantity Marginal Produced Cost $35.00 0 60 $28.00 35.00 1 50 20.00 35.00 2 16.00 35.00 3 40 A C 14.00 P = D = MR 35.00 4 B 12.00 30 A 35.00 5 17.00 35.00 6 20 22.00 35.00 7 30.00 35.00 8 10 40.00 35.00 9 54.00 0 35.00 10 68.00 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Quantity
  14. 14. Price MC Price MC Price MC 65 65 65 60 60 60 55 55 55 50 50 50 ATC 45 45 ATC 45 40 D A P = MR 40 40 Loss P = MR 35 35 35 Profit P = MR 30 B ATC 30 30 AVC 25 C AVC 25 AVC 25 20 E 20 20 15 15 15 10 10 10 5 5 5 0 0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12 Quantity Quantity Quantity(a) Profit case (b) Zero profit case (c) Loss case
  15. 15. MC Price 60 50 ATC 40 Loss P = MR 30 AVC 20$17.80 A 10 0 2 4 6 8 Quantity
  16. 16.  Төгс өрсөлдөөнт зах зээл дээр маш олон тооны үйлдвэрлэгчид оролцдог бол төгс бус өрсөлдөөнт зах зээл дээр харьцангуй цөөн пүүс оролцдог.
  17. 17.  Зах зээл дээр бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг худал- дагч нь цорын ганц байна. Пүүс үнийг зах зээлийн эрэлтээс хамааруулан өөрөө тогтоох хянах боломжтой Гаднаас үйлдвэрлэгч энэ зах зээлд ороход маш их бэрхшээлтэй Ганцаар ноѐрхож байгаа үйлдвэрлэгч үйлдвэр- лэлийнхээ хэмжээг багасгах замаар зах зээ- лийн үнийг нэмэгдүүлэх боломжтой
  18. 18.  Хаалттай монополь  Өрсөлдөөнөөс хууль эрхзүйн хязгаарлалтын тус- ламжтайгаар хамгаалагдсан байдаг. Хаалттай монополь үүсэх өөр нэг хувилбар бол патентын хамгаалалт, зохиогчийн эрхийн институт зэрэг юм Нээлттэй монополь  Өрсөлдөөнөөс ямар хэлбэрээр хамгаалагдахгүй Аргагүй монополь  Ганцхан пүүс үйл ажиллагаа явуулахад л эрэлт нь хангагддаг.
  19. 19.  Пүүс ашгаа хамгийн их болгохын тулд MR=MC байх үеийн үйлдвэрлэлийн хэмжээг сонгодог. Монополийн хувьд ахиу оролого /MR/ гэдэг нь нэгж бүтээгдэхүүнийг нэмж борлуулснаас орж ирж байгаа нийт орлогын өсөлт юм.
  20. 20. Price MC ATC Price Averagetotal cost Ашиг Demand MR 0 Profit- Quantity maximizing quantity Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning
  21. 21. Price MC ATC Алдагдал Averagetotal cost Price MR Demand 0 Loss- Quantity minimizing quantity Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning

×