Tri91 11+ทีฆนิกาย+สีลขันธวรรค+เล่ม+๑+ภาค+๑ (1)

3,407 views

Published on

0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
3,407
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
22
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Tri91 11+ทีฆนิกาย+สีลขันธวรรค+เล่ม+๑+ภาค+๑ (1)

  1. 1. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 1 พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลมที่ ๑ ขอนอบนอมแดพระผูมีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจาพระองคนน ั้ ๑. พรหมชาลสูตร เรื่องทิฏฐิ ๖๒ (๑) ขาพเจาไดสดับมาอยางนี้ สมัยหนึ่ง พระผูมีพระภาคเจา เสด็จดําเนินทางไกลระหวางกรุงราชคฤห และ เมืองนาลันทา พรอมดวยภิกษุสงฆหมูใหญประมาณ๕๐๐ รูป. แม สุปปยปริพาชก ก็เดินทางไกลระหวาง กรุงราชคฤหและ เมืองนาลันทา พรอมดวยพรหมทัตตมาณพผูเปนอันเตวาสิก.ไดยินวา ในระหวางทางนั้น สุปปยปริพาชก กลาวติพระพุทธเจาติพระธรรม ติพระสงฆ โดยอเนกปริยาย. สวนพรหมทัตตมาณพอันเตวาสิกของสุปปยปริพชก กลาวชมพระพุทธเจา ชมพระธรรมชมพระสงฆ โดยอเนกปริยาย. อาจารยและอันเตวาสิกทั้งสองนั้น มีถอยคําเปนขาศึกแกกันและกันโดยตรงฉะนี้ เดินตามพระผูมีพระภาคเจาและภิกษุสงฆไปขางหลัง ๆ.
  2. 2. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 2 ลําดับนั้น พระผูมพระภาคเจา เสด็จเขาประทับพักแรมราตรีหนึ่ง ีณ พระตํานักหลวงในพระราชอุทยานอัมพลัฏฐิกา พรอมดวยภิกษุสงฆ. แมสุปปยปริพาชกก็ไดเขาพักแรมราตรีหนึ่ง ใกลพระตําหนักหลวงในพระราชอุทยานอัมพลัฏฐิกา กับพรหมทัตตมาณพผูเปนอันเตวาสิก.ไดยินวา แม ณ ที่นั้น สุปปยปริพาชกก็ยังกลาวติพระพุทธเจา ติพระธรรม ติพระสงฆ โดยอเนกปริยาย. สวนพรหมทัตตมาณพอันเตวาสิกของสุปปยปริพาชก คงกลาวชมพระพุทธเจา ชมพระธรรมชมพระสงฆ โดยอเนกปริยาย. อาจารยและอันเตวาสิกทั้งสองนั้น มีถอยคําเปนขาศึกแกกันและกันโดยตรงฉะนี้ เดินตามพระผูมีพระภาคเจาและภิกษุสงฆไปขางหลัง ๆ. ครั้งนั้น ภิกษุหลายรูปลุกขึนในเวลาใกลรุง นั่งประชุมกัน ณ ้โรงกลม สนทนากันวา ทานทั้งหลาย เทาที่พระผูมีพระภาคเจาผูรูผูเห็นเปนพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจาพระองคนั้น ทรงทราบความที่หมูสัตวมีอัธยาศัยตาง ๆ กันไดเปนอยางดีนี้ นาอัศจรรย ไมเคยมี ความจริงสุปปยปริพาชกผูนี้ กลาวติพระพุทธเจา ติพระธรรม ติพระสงฆ โดยอเนกปริยาย สวนพรหมทัตตมาณพ อันเตวาสิกของสุปปยปริพาชกกลาวชมพระพุทธเจา ชมพระธรรม ชมพระสงฆ โดยอเนกปริยายอาจารยและอันเตวาสิกทั้งสองนี้ มีถอยคําเปนขาศึกแกกันและกันโดยตรง ฉะนี้ เดินตามพระผูมีพระภาคและภิกษุสงฆไปขางหลัง ๆ. ลําดับนั้น พระผูมีพระภาคเจาทรงทราบคําสนทนาของภิกษุเหลานั้นแลว เสด็จไปยังโรงกลมประทับนั่ง ณ อาสนะที่เขาจัดถวาย.ครั้นประทับนั่งแลว พระผูมีพระภาคเจาตรัสถามภิกษุทั้งหลายวา ดูกอน
  3. 3. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 3ภิกษุทั้งหลาย บัดนี้ เธอทั้งหลายนั่งประชุมสนทนากันถึงเรื่องอะไร และเรื่องอะไรที่พวกเธอพูดคางไว. เมือตรัสอยางนี้แลว ภิกษุเหลานั้นได ่กราบทูลพระผูมีพระภาคเจาดังนี้วา พระเจาขา ณ ที่นี้เมื่อพวกขาพระองคลุกขึ้นในเวลาใกลรุง นังประชุมกันอยูที่โรงกลม สนทนากันวา ทาน ่ทั้งหลาย เทาที่พระผูมีพระภาคเจาผูรูผูเห็นเปนพระอรหันตสัมมา-สัมพุทธเจาพระองคนั้น ทรงทราบความที่หมูสัตวมีอัธยาศัยตาง ๆ กันไดเปนอยางดีนี้ นาอัศจรรย ไมเคยมี ความจริง สุปปยปริพาชกผูนี้กลาวติพระพุทธเจา ติพระธรรม หรือติพระสงฆ โดยอเนกปริยายสวนพรหมทัตตมาณพอันเตวาสิกของสุปปยปริพาชก กลาวชมพระพุทธเจา ชมพระธรรม หรือชมพระสงฆ โดยอเนกปริยาย อาจารยและอันเตวาสิกทั้งสองนี้ มีถอยคําเปนขาศึกแกกันและกันโดยตรงฉะนี้เดินตามพระผูมีพระภาคเจาและภิกษุสงฆไปขางหลัง ๆ พระเจาขา เรื่องนี้แล ที่พวกขาพระองคพูดคางไว พอดีพระองคเสด็จมาถึง พระผูมีพระภาคเจา ตรัสวา ดูกอนภิกษุทั้งหลาย คนเหลาอื่นจะพึงกลาวติเรา ติพระธรรม หรือติพระสงฆ ก็ตาม เธอทั้งหลายไมควรทําความอาฆาต โทมนัส แคนใจในคนเหลานั้น. ดูกอนภิกษุทั้งหลายคนเหลาอื่นพึงกลาวติเรา ติพระธรรม ติพระสงฆ ก็ตาม ถาเธอทั้งหลายจักขุนเคือง หรือจักนอยใจในคนเหลานั้น ดวยเหตุนั้น อันตรายพึงมีแกเธอทั้งหลายนี่แหละ. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย คนเหลาอื่นพึงกลาวติเรา ติพระธรรม หรือติพระสงฆ ก็ตาม ถาเธอทั้งหลายจักขุนเคืองหรือจักนอยใจในคนเหลานั้น เธอทั้งหลายพึงรูคําที่เปนสุภาษิต ของคนเหลาอื่นไดละหรือ. ภิกษุทั้งหลายกราบทูลวา ขอนั้นหามิไดพระเจาขา.
  4. 4. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 4พระผูมีพระภาคเจาตรัสวา ดูกอนภิกษุทั้งหลาย คนเหลาอื่นพึงกลาวติเรา ติพระธรรม หรือติพระสงฆ ก็ตาม ในคําที่เขากลาวตินั้น คําที่ไมจริง เธอทั้งหลายควรแกใหเห็นโดยความไมเปนจริงวา นั่นไมจริงแมเพราะเหตุนี้ นั่นไมแทแมเพราะเหตุนี้ แมขอนั่นก็ไมมีในเราทั้งหลาย และในเราทั้งหลายก็ไมมีขอนั้น. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย คนเหลาอื่นพึงกลาวชมเรา ชมพระธรรมหรือชมพระสงฆ ก็ตาม เธอทั้งหลายไมควรทําความเพลิดเพลินดีใจ เบิกบานใจในคําชมนั้น. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย คนเหลาอื่นพึงกลาวชมเรา ชมพระธรรม หรือชมพระสงฆกตาม ถาเธอทั้งหลาย ็จักเพลิดเพลิน ดีใจ เบิกบานใจในคําชมนั้น ดวยเหตุนั้น อันตรายพึงมีแกเธอทั้งหลายนี่แหละ. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย คนเหลาอื่นพึงกลาวชมเรา ชมพระธรรมหรือชมพระสงฆก็ตาม ในคําที่เขากลาวชมนั้น คําที่จริง เธอทั้งหลายควรปฏิญาณใหเห็นโดยความเปนจริงวา นั่นจริงแมเพราะเหตุนี้ แมขอนั่นก็มีในเราทั้งหลาย และในเราทั้งหลายก็มีขอนั้น. จุลศีล (๒) ดูกอนภิกษุทั้งหลาย ก็เมือปุถุชนกลาวชมตถาคต พึง ่กลาวดวยประการ นั่นมีประมาณนอยนัก ยังต่ํานัก เปนเพียงศีล.ดูกอนภิกษุทั้งหลาย ก็ขอที่ปุถุชนกลาวชมตถาคต. . . เพียงศีลนั้นเปนไฉน.
  5. 5. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 5 (๓) ดูกอนภิกษุทั้งหลาย อีกอยางหนึ่ง เมื่อปุถุชนกลาวชมตถาคต พึงกลาวชมอยางนี้วา ๑. พระสมณโคดม ละการฆาสัตว เวนขาดจากการฆาสัตววางทัณฑะ วางสาตรา มีความละอาย มีความเอ็นดู มีความกรุณาหวังประโยชนเกื้อกูลแกสัตวทั้งปวงอยู. ๒. พระสมณโคดม ละการลักทรัพย เวนขาดจากการลักทรัพย รับแตของที่เขาให ตองการแตของที่เขาให ไมประพฤติตนเปนขโมย เปนคนสะอาดอยู. ๓. พระสมณโคดม ละกรรมเปนขาศึกแกพรหมจรรยประพฤติพรหมจรรย ประพฤติหางไกลเวนจากเมถุน ซึ่งเปนเรื่องของชาวบาน. (๔) ดูกอนภิกษุทั้งหลาย อีกอยางหนึ่ง เมื่อปุถุชนกลาวชมตถาคต พึงกลาวชมอยางนี้วา ๔. พระสมณโคดม ละการพูดเท็จ เวนขาดจากการพูดเท็จพูดคําจริง ดํารงคําสัตย มีถอยคําเปนหลักฐาน ควรเชื่อ ไมพูดลวงโลก. ๕. พระสมณโคดม ละคําสอเสียด เวนขาดจากคําสอเสียดฟงจากขางนี้แลวไมบอกขางโนน เพื่อใหคนหมูนี้แตกกัน หรือฟงจากขางโนนแลวไมบอกขางนี้ เพื่อใหคนหมูโนนแตกกัน สมานคนที่แตกกันแลวบาง สงเสริมคนที่พรอมเพรียงกันแลวบาง ชอบคนที่พรอมเพรียงกัน ยินดีในคนที่พรอมเพรียงกัน เพลิดเพลินในคนที่พรอมเพรียงกันกลาวแตคําที่ทําใหคนพรอมเพรียงกัน.
  6. 6. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 6 ๖. พระสมณโคดม ละคําหยาบ เวนขาดจากคําหยาบกลาวแตคําที่ไมมีโทษ เพราะหู ชวนใหรัก จับใจ เปนคําของชาวเมือง คนโดยมากรักใคร ชอบใจ. ๗. พระสมณโคดม ละคําเพอเจอ เวนขาดจากคําเพอเจอพูดถูกกาล พูดคําจริง พูดอิงอรรถ พูดอิงธรรม พูดอิงวินัย พูดคํามีหลักฐาน มีที่อาง มีทกําหนด ประกอบดวยประโยชน โดยกาล ี่อันควร. (๕) ๘. พระสมณโคดม เวนขาดจากการพรากพืชคามและภูตคาม. (๖) ๙. พระสมณโคดม ฉันอาหารหนเดียว เวนการฉันในราตรี งดการฉันในเวลาวิกาล. ๑๐. พระสมณโคดม เวนขาดจากการฟอนรําขับรองประโคมดนตรี และดูการเลนอันเปนขาศึก. ๑๑. พระสมณโคดม เวนขาดจากการทัดทรงประดับตกแตงรางกาย ดวยดอกไมของหอม และเครื่องประเทืองผิว ซึ่งเปนฐานแหงการแตงตัว. ๑๒. พระสมณโคดม เวนขาดจากที่นอนที่นั่งสูง และที่นอนที่นั่งใหญ. ๑๓. พระสมณโคดม เวนขาดจากการรับทองและเงิน. (๗) ๑๔. พระสมณโคดม เวนขาดจากการรับธัญญชาติดิบ. ๑๕. พระสมณโคดม เวนขาดจากการรับเนื้อดิบ. ๑๖. พระสมณโคดม เวนขาดจากการรับสตรีและเด็กหญิง. ๑๗. พระสมณโคดม เวนขาดจากการรับทาสีและทาส.
  7. 7. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 7 ๑๘. พระสมณโคดม เวนขาดจากการรับแพะและแกะ. ๑๙. พระสมณโคดม เวนขาดจากการรับไกและสุกร. ๒๐. พระสมณโคดม เวนขาดจากการรับชาง โค มา และลา. ๒๑. พระสมณโคดม เวนขาดจากการรับนาและไร. (๘) ๒๒. พระสมณโคดม เวนขาดจากการเปนทูตและการรับใช. ๒๓. พระสมณโคดม เวนขาดจากการซื้อและการขาย. ๒๔. พระสมณโคดม เวนขาดจากการโกงดวยตาชั่ง การโกงดวยโลหะ และการโกงดวยเครื่องตวงวัด. ๒๕. พระสมณโคดม เวนขาดจากการรับสินบน การลอลวงและการตลบตะแลง. ๒๖ พระสมณโคดม เวนขาดจากการฟน การฆา การจองจํา การตีชิง การปลน การจี้. จบจุลศีล มัชฌิมศีล (๙) ดูกอนภิกษุทั้งหลาย อีกอยางหนึ่ง เมือปุถุชนกลาวชม ่ตถาคต พึงกลาวชมอยางนี้วา ๑. พระสมณโคดม เวนขาดจากการพรากพืชคามและภูต-คาม อยางที่สมณพราหมณผูเจริญบางจําพวกฉันโภชนะที่เขาใหดวยศรัทธา
  8. 8. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 8แลว ยังประกอบการพรากพืชคามและภูตคามเห็นปานนี้อยูเนือง ๆ คือพืชเกิดแตเงา พืชเกิดแตลําตน พืชเกิดแตผล พืชเกิดแตยอด พืชเกิดแตเมล็ด เปนที่หา. (๑๐) ๒. พระสมณโคดม เวนขาดจากการบริโภคของที่สะสมไวอยางที่สมณพราหมณผูเจริญบางจําพวกฉันโภชนะที่เขาใหดวยศรัทธาแลวยังประกอบการบริโภคของที่สะสมไวเห็นปานนี้อยูเนือง ๆ คือสะสมขาวสะสมน้ํา สะสมผา สะสมยาน สะสมที่นอน สะสมเครื่องประเทืองผิวสะสมของหอม สะสมอามิส. (๑๑) ๓. พระสมณโคดม เวนขาดจากการเลนที่เปนขาศึกแกกุศล อยางที่สมณพราหมณผูเจริญบางจําพวกฉันโภชนะที่เขาใหดวยศรัทธาแลว ยังขวนขวายดูการเลน ที่เปนขาศึกแกกุศลเห็นปานนี้อยูเนือง ๆ คือ การฟอน การขับรอง การประโคม มหรสพมีการรําเปนตน การเลานิยาย การเลนปรบมือ การเลนปลุกผี การเลนตีกลองฉากภาพบานเมืองที่สวยงาม การเลนของคนจัณฑาล การเลนไมสูงการเลนหนาศพ ชนชาง ชนมา ชนกระบือ ชนโค ชนแพะ ชนแกะชนไก ชนนกกระทา รํากระบี่กระบอง มวยชก มวยปล้ํา สนามรบการตรวจพล การจัดกระบวนทัพ การดูกองทัพ. (๑๒) ๔. พระสมณโคดม เวนขาดจากการขวนขวายเลนการพนันอันเปนที่ตั้งแหงความประมาท อยางที่สมณพราหมณผูเจริญบางจําพวกฉันโภชนะที่เขาใหดวยศรัทธาแลว ยังขวนขวายเลนการพนัน อันเปนที่ตั้งแหงความประมาทเห็นปานนี้อยูเนือง ๆ คือ เลนหมากรุกแถวละแปดตา แถวละสิบตา เลนหมากเก็บ เลนดวด เลนหมากไหว เลน
  9. 9. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 9โยนบวง เลนไมหึ่ง เลนกําทาย เลนสะกา เลนเปาใบไม เลนไถนานอย ๆ เลนหกคะเมน เลนกังหัน เลนตวงทราย เลนรถนอย ๆ เลนธนูนอย ๆ เลนทายอักษร เลนทายใจ เลนเลียนคนพิการ. (๑๓) ๕. พระสมณโคดม เวนขาดจากการนั่งนอนบนที่นั่งที่นอนอันสูงใหญ อยางที่สมณพราหมณผูเจริญบางจําพวกฉัน โภชนะที่เขาใหดวยศรัทธาแลว ยังนั่งนอนบนที่นั่งที่นอนอันสูงใหเห็นปานนี้อยูเนือง ๆ คือเตียงมีเทาเกินประมาณ เตียงมีเทาทําเปนรูปสัตวราย พรมทําดวยขนสัตว เครื่องลาดทําดวยขนแกะอันสวยงาม เครื่องลาดทําดวยขนแกะสีขาว เครื่องลาดทําดวยขนแกะเปนรูปดอกไม เครื่องลาดที่ยัดนุนเครื่องลาดทําดวยขนแกะวิจิตรดวยรูปสัตวตาง ๆ เครื่องลาดทําดวยขนแกะมีขนตั้ง เครื่องลาดทําดวยขนแกะมีขนขางเดียว เครื่องลาดทําดวยทองและเงินแกมไหม เครื่องลาดไหมขลิบทองและเงิน เครื่องลาดขนแกะและจุหญิงฟอนได ๑๖ คน เครื่องลาดหลังชาง เครื่องลาดหลังมาเครื่องลาดในรถ เครื่องลาดที่ทําดวยหนังเสือ เครื่องลาดอยางดี ที่ทําดวยหนังชะมด เครื่องลาดมีเพดาน เครื่องลาดมีหมอนสองขาง. (๑๔) ๖. พระสมณโคดม เวนขาดจากการประดับตกแตงรางกาย อยางที่สมณพราหมณผูเจริญบางจําพวกฉันโภชนะที่เขาใหดวยศรัทธาแลว ยังขวนขวายประดับตกแตงรางกายเห็นปานนี้อยูเนือง ๆ คืออบตัว ไคลอวัยวะ อาบน้ําหอม นวด สองกระจก แตมตา ทัดดอกไมประเทืองผิว ผัดหนา ทาปาก ประดับขอมือ สวมเกี้ยว ใชไมเทาใชกลักยา ใชดาบ ใชมดสองคม ใชรม สวมรองเทาสวยงาม ติด ีกรอบหนา ปกปน ใชพัดวาลวีชนี นุงหมผาขาว นุงหมผามีชายยาว.
  10. 10. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 10 (๑๕) ๗. พระสมณโคดม เวนขาดจากติรัจฉานกถา อยางที่สมณพราหมณผูเจริญบางจําพวกฉันโภชนะที่เขาใหดวยศรัทธาแลว ยังประกอบดิรัจฉานกถาเห็นปานนี้อยูเนือง ๆ คือ เรื่องพระราชา เรื่องโจรเรื่องมหาอํามาตย เรื่องกองทัพ เรื่องภัย เรื่องสงคราม เรื่องขาว เรื่องน้ําเรื่องผา เรื่องที่นอน เรืองดอกไม เรื่องของหอม เรื่องญาติ เรื่องยาน ่เรื่องบาน เรื่องนิคม เรื่องนคร เรื่องชนบท เรื่องสตรี เรืองบุรุษ ่เรื่องคนกลา เรื่องตรอก เรื่องทาน้ํา เรื่องคนที่ลวงลับไปแลว เรื่องเบ็ดเตล็ด เรื่องโลก เรื่องทะเล เรื่องความเจริญและความเสื่อมดวยประการนั้น ๆ. (๑๖) ๘. พระสมณโคดม เวนขาดจากการพูดแกงแยงกันอยางที่สมณพราหมณผูเจริญบางจําพวกฉันโภชนะที่เขาใหดวยศรัทธาแลวยังพูดแกงแยงกันเห็นปานนี้อยูเนือง ๆ คือ ทานไมรูทั่วถึงธรรมวินัยนี้ขาพเจารูทั่วถึง ทานจักรูทั่วถึงธรรมวินัยนี้ไดอยางไร ทานปฏิบัติผิดขาพเจาปฏิบัติถูก คําพูดของขาพเจามีประโยชน ของทานไมมีประโยชนคําที่ควรกลาวกอน ทานกลาวทีหลัง คําที่ควรจะกลาวทีหลัง ทานกลาวกอน ขอที่ทานเคยช่ําชองมาไดผันแปรไปแลว ขาพเจาจับผิดวาทะของทานได ขาพเจาขมทานไดแลว ทานจงถอนวาทะเสีย มิฉะนั้นจงแกไขเสีย ถาสามารถ. (๑๗) ๙. พระสมณโคดม เวนขาดจากการเปนทูต และการรับใช อยางที่สมณพราหมณผูเจริญบางจําพวกฉันโภชนะที่เขาใหดวยศรัทธาแลว ยังขวนขวายประกอบการเปนทูตและการรับใชเห็นปานนี้อยูเนือง ๆ คือรับเปนทูตของพระราชา มหาอํามาตยของพระราชา กษัตริยพราหมณ คฤหบดี และกุมารวา จงไปที่นี้ จงไปที่โนน จงนําเอาสิ่ง
  11. 11. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 11นี้ไป จงนําเอาสิ่งในที่โนนมา ดังนี้. (๑๘) ๑๐. พระสมณโคดม เวนขาดจากการพูดหลอกลวง และการพูดเลียบเคียง อยางที่สมณพราหมณผูเจริญบางจําพวกฉันโภชนะที่เขาใหดวยศรัทธาแลว พูดเลียบเคียง พูดหวานลอม พูดและเล็ม แสวงหาดวยลาภ. จบมัชฌิมศีล มหาศีล (๑๙) ดูกอนภิกษุทั้งหลาย อีกอยางหนึ่ง เมือปุถชนกลาวชม ่ ุตถาคต พึงกลาวชมอยางนี้วา ๑. พระสมณโคดม เวนขาดจากการเลี้ยงชีพโดยทางผิดดวยติรัจฉานวิชา อยางที่สมณพราหมณผูเจริญบางจําพวกฉันโภชนะที่เขาใหดวยศรัทธาแลว ยังเลี้ยงชีพโดยทางผิดดวยติรัจฉานวิชาเห็นปานนี้คือ ทายอวัยวะ ทายนิมิต ทายอุปบาต ทํานายฝน ทํานายลักษณะทํานายหนูกัดผา ทําพิธีบูชาไฟ ทําพิธีเบิกแวนเวียนเทียน ทําพิธีซัดแกลบบูชาไฟ ทําพิธีซัดรําบูชาไฟ ทําพิธีซัดขาวสารบูชาไฟ ทําพิธีเติมเนยบูชาไฟ ทําพิธีเติมน้ํามันบูชาไฟ ทําพิธีเสกเปาบูชาไฟ ทําพลีกรรมดวยโลหิต เปนหมอดูอวัยวะ ดูลักษณะพื้นที่ ดูลกษณะที่ไรนา ัเปนหมอปลุกเสก เปนหมอผี เปนหมอลงเลขยันตคุมกันบานเรือน เปนหมองู เปนหมอยาพิษ เปนหมอแมลงปอง เปนหมอรักษาแผลหนูกัดเปนหมอทายเสียงนก เปนหมอทายเสียงกา เปนหมอทายอายุ เปนหมอ
  12. 12. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 12เสกกันลูกศร เปนหมอดูรอยเทาสัตว (๒๐) ๒. พระสมณโคดม เวนขาดจากการเลี้ยงชีพโดยทางผิดดวยติรัจฉานวิชา อยางที่สมณพราหมณผูเจริญบางจําพวกฉัน โภชนะที่เขาใหดวยศรัทธาแลว ยังเลี้ยงชีพโดยทางผิดดวยติรัจฉานวิชาเห็นปานนี้คือ ทายลักษณะแกวมณี ทายลักษณะไมพลอง ทายลักษณะผา ทายลักษณะศาสตรา ทายลักษณะดาบ ทายลักษณะศร ทายลักษณะธนู ทายลักษณะอาวุธ ทายลักษณะสตรี ทายลักษณะบุรุษ ทายลักษณะกุมารทายลักษณะกุมารี ทายลักษณะทาส ทายลักษณะทาสี ทายลักษณะชางทายลักษณะมา ทายลักษณะกระบือ ทายลักษณะโคอุสภะ ทายลักษณะโคทายลักษณะแพะ ทายลักษณะแกะ ทายลักษณะไก ทายลักษณะนกกระทา ทายลักษณะเหี้ย ทายลักษณะชอฟา ทายลักษณะเตา ทายลักษณะมฤค. (๒๑) ๓. พระสมณโคดม เวนขาดจากการเลี้ยงชีพโดยทางผิดดวยติรัจฉานวิชา อยางที่สมณพราหมณผูเจริญบางจําพวกฉันโภชนะที่เขาใหดวยศรัทธาแลว ยังเลี้ยงชีพโดยทางผิดดวยติรัจฉานวิชาเห็นปานนี้ คือดูฤกษยาตราทัพวา พระราชาจักยกออก พระราชาจักไมยกออก พระราชาภายในจักเขาประชิด พระราชาภายนอกจักถอย พระราชาภายนอกจักเขาประชิด พระราชาภายในจักถอย พระราชาภายในจักมีชัย พระราชาภายนอกจักปราชัย พระราชาภายนอกจักมีชัย พระราชาภายในจักปราชัย พระราชาพระองคนี้จักมีชัย พระราชาพระองคนี้จักปราชัยเพราะเหตุนี้ หรือเหตุนี้.
  13. 13. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 13 (๒๒) ๔. พระสมณโคดม เวนขาดจากการเลี้ยงชีพโดยทางผิดดวยติรัจฉานวิชา อยางที่สมณพราหมณผูเจริญบางจําพวกฉัน โภชนะที่เขาใหดวยศรัทธาแลว ยังเลี้ยงชีพโดยทางผิดดวยติรัจฉานวิชาเห็นปานนี้คือ พยากรณวา จักมีจันทรคราส จักมีสุริยคราส จักมีนักษัตรคราสดวงจันทรดวงอาทิตยจักเดินถูกทาง ดวงจันทรดวงอาทิตยจักเดินผิดทางดาวนักษัตรจักเดินถูกทาง ดาวนักษัตรจักเดินผิดทาง จักมีอุกกาบาดจักมีดาวหาง จักมีแผนดินไหว จักมีฟารอง ดวงจันทรดวงอาทิตยและดาวนักษัตรจักขึ้น ดวงจันทรดวงอาทิตยและดาวนักษัตรจักตก ดวงจันทรดวงอาทิตยและดาวนักษัตรจักมัวหมอง ดวงจันทรดวงอาทิตยและดาวนักษัตรจักกระจาง จันทรคราสจักมีผลอยางนี้ สุรยคราสจักมีผลอยางนี้ ินักษัตรคราสจักมีผลอยางนี้ ดวงจันทรดวงอาทิตยเดินถูกทางจักมีผลอยางนี้ ดวงจันทรดวงอาทิตยเดินผิดทางจักมีผลอยางนี้ ดาวนักษัตรเดินถูกทางจักมีผลอยางนี้ ดาวนักษัตรเดินผิดทางจักมีผลอยางนี้ อุกกา-บาตจักมีผลอยางนี้ ดาวหางจักมีผลอยางนี้ แผนดินไหวจักมีผลอยางนี้ฟารองจักมีผลอยางนี้ ดวงจันทรดวงอาทิตยและดาวนักษัตรขึ้นจักมีผลอยางนี้ ดวงจันทรดวงอาทิตยและดาวนักษัตรตกจักมีผลอยางนี้ ดวงจันทรดวงอาทิตยและดาวนักษัตรมัวหมองจักมีผลอยางนี้ ดวงจันทรดวงอาทิตยและดาวนักษัตรกระจางจักมีผลอยางนี้. (๒๓ ) ๕. พระสมณโคดม เวนขาดจากการเลี้ยงชีพโดยทางผิดดวยติรัจฉานวิชา อยางที่สมณพราหมณผูเจริญบางจําพวกฉันโภชนะที่เขาใหดวยศรัทธาแลว ยังเลี้ยงชีพโดยทางผิดดวยติรัจฉานวิชาเห็นปานนี้ คือ
  14. 14. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 14พยากรณวา จักมีฝนดี จักมีฝนแลง จักมีภิกษาหาไดงาย จักมีภิกษาหาไดยาก จักมีความเกษม จักมีภัย จักเกิดโรค จักมีความสําราญหาโรคมิได หรือนับคะแนน คํานวณ นับประมวล แตงกาพย โลกายต-ศาสตร. (๒๔) ๖. พระสมณโคดม เวนขาดจากการเลี้ยงชีพโดยทางผิดดวยติรัจฉานวิชา อยางที่สมณพราหมณผูเจริญบางจําพวกฉันโภชนะที่เขาใหดวยศรัทธาแลว ยังเลี้ยงชีพโดยทางผิดดวยติรัจฉานวิชาเห็นปานนี้คือ ใหฤกษอาวาหมงคล ฤกษวิวาหมงคล ดูฤกษเรียงหมอน ดูฤกษหยาราง ดูฤกษเก็บทรัพย ดูฤกษจายทรัพย ดูโชคดี ดูเคราะหราย ใหยาผดุงครรภ รายมนตใหลิ้นกระดาง รายมนตใหคางแข็ง รายมนตใหมือสั่น รายมนตไมใหหูไดยินเสียง เปนหมอทรงกระจก เปนหมอทรงหญิงสาว เปนหมอทรงเจาบวงสรวงพระอาทิตย บวงสรวงทาวมหาพรหมรายมนตพนไฟ ทําพิธีเชิญขวัญ. (๒๕) ๗. พระสมณะโคดมเวนขาดจากการเลี้ยงชีพโดยทางผิดดวยติรัจฉานวิชา อยางที่สมณพราหมณผูเจริญบางจําพวกฉันโภชนะที่เขาใหดวยศรัทธาแลว ยังเลี้ยงชีพโดยทางผิด ดวยติรัจฉานวิชาเห็นปานนี้คือ ทําพิธบนบาน ทําพิธีแกบน รายมนตขับผี สอนมนตปองกัน ีบานเรือน ทํากะเทยใหกลับเปนชาย ทําชายใหกลายเปนกะเทย ทําพิธีปลูกเรือน ทําพิธีบวงสรวงพื้นที่ พนน้ํามนต รดน้ํามนต ทําพิธีบูชาไฟ ปรุงยาสํารอก ปรุงยาถาย ปรุงยาถายโทษเบื้องบน ปรุงยาถายโทษเบื้องลาง ปรุงยาแกปวดศีรษะ หุงน้ํามันหยอดหู ปรุงยาตา
  15. 15. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 15ปรุงยานัตถุ ปรุงยาทากัด ปรุงยาทาสมาน ปายยาตา ทําการผาตัด รักษาเด็ก ใสยา ชะแผล ดูกอนภิกษุทั้งหลาย ขอที่ปุถุชนกลาวชมตถาคตดวยประการใดซึ่งมีประมาณนอยนัก ยังต่ํานัก เปนเพียงศีลนั้น เทานั้นแล. จบมหาศีล ทิฏฐิ ๖๒ (๒๖) ดูกอนภิกษุทั้งหลาย ยังมีธรรมอยางอื่นอีกแล ที่ลึกซึ้งเห็นไดยาก รูตามไดยาก สงบ ประณีต จะคาดคะเนไมได ละเอียด รูไดเฉพาะบัณฑิต ที่ตถาคตทําใหแจงดวยปญญาอันยิ่งเอง แลวสอนผูอื่นใหรูแจง อัน เปนเหตุใหคนทั้งหลายกลาวชมตถาคตตามความเปนจริงโดยชอบ. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย ก็ธรรมเหลานั้น ทีลึกซึ้ง เห็นไดยาก ่สงบ ประณีต จะคาดคะเนเอาไมได ละเอียด รูไดเฉพาะบัณฑิต ที่ตถาคตทําใหแจงดวยปญญาอันยิ่งเอง แลวสอนผูอื่นใหรูแจง อันเปนเหตุใหคนทั้งหลายกลาวชมตถาคตตามความเปนจริงโดยชอบ เหลานั้นเปนไฉน. ก. ปุพพันตกัปปกทิฏฐิ ๑๘ (๒๗) ดูกอนภิกษุทั้งหลาย มีสมณพราหมณพวกหนึ่งกําหนดขันธสวนอดีต มีความเห็นไปตามขันธสวนอดีต ปรารภขันธสวนอดีตกลาวคําแสดงทิฏฐิหลายชนิดดวยวัตถุ ๑๘ ประการ. ก็สมณพราหมณ
  16. 16. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 16ผูเจริญเหลานั้น อาศัยอะไร ปรารภอะไร จึงกําหนดขันธสวนอดีต มีความเห็นไปตามขันธสวนอดีต กลาวคําแสดงทิฏฐิหลายชนิดดวยวัตถุ ๑๘ประการ. สัสสตทิฏฐิ ๔ ดูกอนภิกษุทั้งหลาย มีสมณพราหมณพวกหนึ่ง มีวาทะวา เที่ยงบัญญัติอัตตาและโลกวาเที่ยง ดวยวัตถุ ๔ ประการ. ก็สมณพราหมณผูเจริญเหลานั้น อาศัยอะไร ปรารภอะไร จึงมีวาทะวาเที่ยง บัญญัติอัตตาและโลก วาเที่ยง ดวยวัตถุ ๔ ประการ. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณบางพวกในโลกนี้ อาศัยความเพียรเครื่องเผากิเลส อาศัยความเพียรที่ตั้งมั่น อาศัยการประกอบเนือง ๆ อาศัยความไมประมาท อาศัยมนสิการโดยชอบ แลวสัมผัสเจโตสมาธิอันเปนเครื่องใหจิตตั้งมั่น (บริสุทธิ์ ผุดผอง ไมมีกิเลสเครื่องยียวน ปราศจากอุปกิเลส ) ระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาลกอนไดหลายประการ คือ ระลึกชาติได ชาติหนึ่งบาง สองชาติบาง สามชาติบาง สี่ชาติบาง หาชาติบาง สิบชาติบาง ยี่สิบชาติบาง สามสิบชาติบางสี่สิบชาติบาง หาสิบชาติบาง รอยชาติบาง พันชาติบาง แสนชาติบางหลายรอยชาติบาง หลายแสนชาติบาง วาในภพโนน เรามีชื่ออยางนั้นมีโคตรอยางนั้น มีผิวพรรณอยางนั้น มีอาหารอยางนั้น เสวยสุขเสวยทุกขอยางนั้น มีกําหนดอายุเทานั้น ครั้นจุติจากภพนั้นแลว ไดไปเกิดในภพโนน แมในภพนัน เราก็มีชื่ออยางนั้น มีโคตรอยางนั้น มีผิว ้พรรณอยางนั้น มีอาหารอยางนั้น เสวยสุขเสวยทุกขอยางนั้น ๆ มีกําหนด
  17. 17. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 17อายุเทานั้น ครั้นจุติจากภพนั้นแลวไดมาเกิดในภพนี้ ตามระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาลกอนไดหลายประการพรอมทั้งอาการ พรอมทั้งอุเทศฉะนี้. เขากลาวอยางนี้วา อัตตาและโลกเที่ยง เปนหมัน ตั้งมั่นดุจยอดภูเขา ตั้งมั่นดุจเสาระเนียดที่ตั้งอยู สวนสัตวเหลานั้นยอมแลนไปยอมทองเที่ยวไป ยอมจุติ ยอมอุบัติ แตสิ่งที่เที่ยงเสมอ คงมีอยูแท.ขอนี้เพราะเหตุไร. เพราะเหตุวา ขาพเจาอาศัยความเพียรเครื่องเผากิเลส อาศัยความเพียรที่ตั้งมั่น อาศัยการประกอบเนือง ๆ อาศัยความไมประมาท อาศัยมนสิการโดยชอบ จึงสัมผัสเจโตสมาธิอันเปนเครื่องใหจิตตั้งมั่น ระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาลกอนไดหลายประการ คือ ตามระลึกชาติไดชาติหนึ่งบาง สองชาติบาง สามชาติบาง สี่ชาติบาง หาชาติบาง สิบชาติบาง ยี่สิบชาติบาง สามสิบชาติบาง สี่สิบชาติบาง หาสิบชาติบางรอยชาติบาง พันชาติบาง แสนชาติบาง หลายรอยชาติบาง หลายพัน ชาติบาง หลายแสนชาติบาง วาในภพโนน เรามีชื่ออยางนั้น มีโคตรอยางนั้น มีผิวพรรณอยางนั้น มีอาหารอยางนั้น เสวยสุขเสวยทุกขอยางนั้น ๆ มีกําหนดอายุเทานั้น ครั้นจุติจากภพนั้นแลวไดไปเกิดในภพโนนแมในภพนั้นเราก็มีชื่ออยางนั้น มีโคตรอยางนั้น มีผิวพรรณอยางนั้นมีอาหารอยางนั้น เสวยสุขเสวยทุกขอยางนั้น ๆ มีกําหนดอายุเทานั้นครั้นจุติจากภพนั้นแลวไดมาเกิดในภพนี้ ระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาลกอนไดหลายประการ พรอมทั้งอาการ พรอมทั้งอุเทศ ฉะนี้. ดวยการบรรลุคณวิเศษนี้ ขาพเจาจึงรูอาการที่อัตตาและโลกเที่ยง เปน ุหมัน ตั้งมั่นดุจยอดภูเขา ตั้งมั่นดุจเสาระเนียดที่ตั้งอยู สวนสัตวเหลานั้น
  18. 18. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 18ยอมแลนไป ยอมทองเที่ยวไป ยอมจุติ ยอมอุบัติ แตสิ่งที่เที่ยงเสมอคงมีอยูแท. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย นี้เปนฐานะที่ ๑ ที่สมณพราหมณพวกหนึ่ง อาศัยแลว ปรารภแลว จึงมีวาทะวาเที่ยง บัญญัติอัตตาและโลกวาเที่ยง. (๒๘) ๒. อนึ่ง ในฐานะที่ ๒ สมณพราหมณผูเจริญ อาศัยอะไร ปรารภอะไร จึงมีวาทะวาเที่ยง บัญญัตอัตตาและโลก วาเที่ยง. ิ ดูกอนภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณบางพวกในโลกนี้ อาศัยความเพียรเครื่องเผากิเลส อาศัยความเพียรที่ตั้งมั่น อาศัยการประกอบเนือง ๆ อาศัยความไมประมาท อาศัยมนสิการโดยชอบ แลวสัมผัสเจโตสมาธิอันเปนเครื่องใหจิตตั้งมั่น ระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาลกอนไดหลายประการ คือ ระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาลกอน ไดสังวัฏฏวิวัฏฏกัปหนึ่งบาง สองบาง สามบาง สี่บาง หาบาง สิบบางวา ในกัปโนน เรามีชื่ออยางนั้น มีโคตรอยางนั้น มีผิวพรรณอยางนั้นมีอาหารอยางนั้น เสวยสุขเสวยทุกขอยางนั้น ๆ มีกําหนดอายุเทานั้น ครั้นจุติจากกัปนั้นแลวไดไปเกิดในกัปโนน แมในกัปนั้นเราก็มีชื่ออยางนั้น มีโคตรอยางนั้น มีผิวพรรณอยางนั้น มีอาหารอยางนั้น เสวยสุขเสวยทุกขอยางนั้น ๆ มีกําหนดอายุเทานั้น ครั้นจุติจากกัปนั้นแลวไดมาเกิดในกัปนี้ ยอมระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาลกอนไดหลายประการ พรอมทั้งอาการ พรอมทั้งอุเทศ ฉะนี้. เขากลาวอยางนี้วา อัตตาและโลกเที่ยงเปนหมัน ตังมั่นดุจยอดภูเขา ตั้งมั่นดุจเสาระเนียดที่ตั้งอยู สวนสัตว ้เหลานั้นยอมแลนไป ยอมทองเที่ยวไป ยอมจุติ ยอมอุบัติ แตสิ่งที่เที่ยงเสมอคงมีอยูแท. ขอนั้นเพราะเหตุไร.
  19. 19. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 19 เพราะเหตุวา ขาพเจาอาศัยความเพียรเครื่องเผากิเลส อาศัยความเพียรที่ตั้งมั่น อาศัยการประกอบเนือง ๆ อาศัยความไมประมาท อาศัยมนสิการโดยชอบแลว สัมผัสเจโตสมาธิอันเปนเครื่องใหจิตตั้งมั่น ระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาลกอนไดหลายประการ คือ ระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาลกอนได สังวัฏฏวิวฏฏกัปหนึ่งบาง สองบาง สามบาง ัสี่บาง หาบาง สิบบาง วากัปโนน เรามีชื่ออยางนั้น มีโคตรอยางนั้นมีผิวพรรณอยางนั้น มีอาหารอยางนั้น เสวยสุขเสวยทุกขอยางนั้น ๆ มีกําหนดอายุเทานั้น ครั้นจุติจากกัปนั้นแลวไดไปเกิดในกัปโนน แมในกัปนั้นเราก็มีชื่ออยางนั้น มีโคตรอยางนั้น มีผิวพรรณอยางนั้น มีอาหารอยางนั้น เสวยสุขเสวยทุกขอยางนั้น ๆ มีกําหนดอายุเทานั้น ครั้นจุติจากกัปนั้นแลว ไดมาเกิดในกัปนี้ ยอมระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาลกอนไดหลายประการ พรอมทั้งอาการ พรอมทั้งอุเทศ ฉะนี้. ดวยการสัมผัสคุณวิเศษนี้ ขาพเจาจึงรูอาการที่อัตตาและโลกเที่ยง เปนหมันตั้งมั่นดุจยอดภูเขา ตั้งมั่นดุจเสาระเนียดที่ดังอยู สวนสัตวเหลานั้นยอมแลนไป ยอมทองเที่ยวไป ยอมจุติ ยอมอุบัติ แตสิ่งที่เที่ยงเสมอคงมีอยูแท. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย นี้เปนฐานะที่ ๒ ที่สมณพราหมณพวก หนึ่ง อาศัยแลว ปรารภแลว จึงมีวาทะวาเที่ยง บัญญัติอัตตาและโลกวาเที่ยง. (๒๙) ๓. อนึ่ง ในฐานะที่ ๓ สมณพราหมณผูเจริญ อาศัยอะไร ปรารภอะไร จึงมีวาทะวาเที่ยง บัญญัติอัตตาและโลก วาเที่ยง. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณบางพวกในโลกนี้ อาศัยความเพียรเครื่องเผากิเลส อาศัยความเพียรที่ตั้งมั่น อาศัยการประกอบ
  20. 20. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 20เนือง ๆ อาศัยความไมประมาท อาศัยมนสิการโดยชอบ แลวสัมผัสเจโตสมาธิอันเปนเครื่องใหจิตตั้งมั่น ระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาลกอนไดหลายประการ คือ ระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาลกอนไดสิบสังวัฏฏวิวัฏฏกัปบาง ยีสิบบาง สามสิบบาง สี่สิบบาง วาในกัปโนน เรามี ่ชื่ออยางนั้น มีโคตรอยางนั้น มีผิวพรรณอยางนั้น มีอาหารอยางนั้นเสวยสุขเสวยทุกขอยางนั้น ๆ มีกําหนดอายุเทานั้น ครั้นจุติจากกัปนั้นแลวไดไปเกิดในกัปโนน แมในกัปนั้นเราก็มีชื่ออยางนั้น มีโคตรอยางนั้นมีผิวพรรณอยางนั้น มีอาหารอยางนั้น เสวยสุขเสวยทุกขอยางนั้น ๆ มีกําหนดอายุเทานั้น ครั้นจุติจากกัปนั้นแลวไดมาเกิดในกัปนี้ ยอมระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาลกอนไดหลายประการ พรอมทังอาการ ้พรอมทั้งอุเทศ ฉะนี้. เขาจึงกลาวอยางนี้วา อัตตาและโลกเที่ยง เปนหมัน ตั้งมั่นดุจยอดภูเขา ตั้งมั่นดุจเสาระเนียดที่ตั้งอยู สวนสัตวเหลานั้นยอมแลนไป ยอมทองเที่ยวไป ยอมจุติ ยอมอุบัติ แตสิ่งที่เที่ยงเสมอคงมีอยูแท. ขอนั้นเพราะเหตุไร. เพราะเหตุวา ขาพเจาอาศัยความเพียรเครื่องเผากิเลส อาศัยความเพียรที่ตั้งมั่น อาศัยการประกอบเนือง ๆ อาศัยความไมประมาท อาศัยมนสิการโดยชอบ แลวสัมผัสเจโตสมาธิอันเปนเครื่องใหจิตตั้งมั่น ระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาลกอนไดหลายประการ คือ ระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาลกอนไดสิบสังวัฏฏวิวัฏฏกัปบาง ยี่สิบบาง สามสิบบางสี่สิบบาง วาในกัปโนน เรามีชื่ออยางนั้น มีโคตรอยางนั้น มีผิวพรรณอยางนั้น มีอาหารอยางนั้น เสวยสุขเสวยทุกขอยาง
  21. 21. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 21นั้น ๆ มีกําหนดอายุเทานั้น ครั้นจุติจากกัปนั้นแลวไดไปเกิดในกัปโนนแมในกัปนั้นเราก็มีชื่ออยางนั้น มีโคตรอยางนั้น มีผิวพรรณอยางนั้น มีอาหารอยางนั้น เสวยสุขเสวยทุกขอยางนั้น ๆ มีกําหนดอายุเทานั้น ครั้นจุติจากกัปนั้นแลวไดมาเกิดในกัปนี้ ยอมระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาลกอนไดหลายประการ พรอมทั้งอาการ พรอมทั้งอุเทศ ฉะนี้. ดวยการสัมผัสคุณวิเศษนี้ ขาพเจาจึงรูอาการที่อัตตาและโลกเที่ยง เปนหมันตั้งมั่นดุจยอดภูเขา ตั้งมั่นดุจเสาระเนียดที่ตั้งอยู สวนสัตวเหลานั้นยอมแลนไป ยอมทองเที่ยวไป ยอมจุติ ยอมอุบัติ แตสิ่งที่เที่ยงเสมอคงมีอยูแท. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย นี้เปนฐานะที่ ๓ ที่สมณพราหมณพวกหนึ่ง อาศัยแลว ปรารภแลว จึงมีวาทะวาเที่ยง บัญญัติอัตตาและโลก วาเที่ยง. (๓๐) ๔. อนึ่ง ในฐานะที่ สมณพราหมณผูเจริญ อาศัยอะไร ปรารภอะไร จึงมีวาทะวาเที่ยง บัญญัตอัตตาและโลก วาเที่ยง. ิ ดูกอนภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณบางพวกในโลกนี้ เปนนักตรึก เปนนักตรอง กลาวแสดงปฏิภาณของตนตามที่ตรึกได ตามที่คนคิดไดอยางนี้วา อัตตาและโลกเที่ยง เปนหมัน ตั้งมั่นดุจยอดภูเขาตั้งมั่นดุจเสาระเนียดที่ตั้งอยู สวนสัตวเหลานั้นยอมแลนไป ยอมทองเที่ยวไป ยอมจุติ ยอมอุบัติ แตสิ่งที่เที่ยงเสมอคงมีอยูแท. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย นีเ้ ปนฐานะที่ ๔ ที่สมณพราหมณพวกหนึ่ง อาศัยแลวปรารภแลว จึงมีวาทะวาเที่ยง บัญญัติอัตตาและโลก วาเที่ยง. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย สมณพราหมณเหลานั้น มีวาทะวาเที่ยง บัญญัติอัตตาและโลก วาเที่ยง ดวยวัตถุ ๔ นี้แล.
  22. 22. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 22 ดูกอนภิกษุทั้งหลาย สมณพราหมณเหลาใดเหลาหนึ่งที่มีวาทะวาเที่ยง บัญญัติอัตตาและโลก วาเที่ยง สมณพราหมณเหลานั้นทั้งหมด ยอมบัญญัติดวยวัตถุ ๔ นี้เทานั้น หรือดวยอยางใดอยางหนึ่งใน ๔ อยางนี้นอกจากนี้ไมมี. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย เรืองนี้ตถาคตรูชัดวา ฐานะเปนที่ตั้งแหง ่วาทะเหลานี้ ที่บุคคลถือไวอยางนั้นแลว ยึดไวอยางนั้นแลว ยอมมีคติอยางนั้น มีภพเบื้องหนาอยางนั้น. อนึ่ง ตถาคตยอมรูเหตุนั้นชัด และรูชดยิ่งไปกวานั้น ทั้งไมยึดมั่นความรูชัดนั้นดวย และ ั เมื่อไมยึดมั่น ตถาคตก็รูความดับสนิทของตนเอง รูความเกิด ความดับ คุณ โทษแหงเวทนาทั้งหลาย กับอุบายเปนเครื่องออกไปจากเวทนาเหลานั้น ตามความเปนจริง. เพราะไมยึดมั่น ตถาคตจึงหลุดพน. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย ธรรมเหลานี้ ที่ลึกซึ้ง เห็นไดยาก รูตามไดยาก สงบ ประณีต จะคาดคะเนเอาไมได ละเอียด รูไดเฉพาะบัณฑิต ทีตถาคตทําใหแจงดวยปญญาอันยิ่งเอง แลวสอนผูอื่นให ่รูแจง อันเปนเหตุใหคนทั้งหลายกลาชมตถาคตตามความเปนจริงโดยชอบ. จบภาณวารที่หนึ่ง เอกัจจสัสสตทิฏฐิ ๔ (๓๑) ๕. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย มีสมณพราหมณพวกหนึ่ง มีวาทะวา บางอยางเที่ยง บางอยางไมเที่ยง บัญญัติอัตตาและโลกวา บางอยาง
  23. 23. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 23เที่ยง บางอยางไมเที่ยง ดวยวัตถุ ๔. ก็สมณพราหมณผูเจริญเหลานั้นอาศัยอะไร ปรารภอะไร จึงมีวาทะวา บางอยางเที่ยง บางอยางไมเที่ยงดวยวัตถุ ๔. ๕.๑ ดูกอนภิกษุทั้งหลาย บางครั้งบางคราวมีสมัยที่โลกนี้พินาศโดยลวงไปชานาน เมื่อโลกกําลังพินาศอยู เหลาสัตวโดยมากยอมเกิดในชั้นอาภัสสรพรหม. สัตวเหลานั้นไดสําเร็จทางใจ มีปติเปนอาหาร มีรัศมีในตัวเอง เที่ยวไปในอากาศ อยูในสถานที่สวยงาม ดํารงอยูในภพนั้นตลอดกาลชานาน. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย บางครั้งบางคราวมีสมัยที่โลกนี้กลับเจริญโดยลวงไปชานาน เมื่อโลกกําลังเจริญอยู ปรากฏวาวิมานพรหมวางเปลา. ครั้งนัน สัตวผูใดผูหนึ่งจุติจากชั้นอาภัสสรพรหม ้เพราะสิ้นอายุหรือเพราะสิ้นบุญ ยอมเขาถึงวิมานพรหมที่วางเปลา. แมสัตวผูนั้นก็ไดสําเร็จทางใจ มีปติเปนอาหาร มีรศมีในตัวเอง เที่ยวไปใน ัอากาศได อยูในสถานที่สวยงาม ดํารงอยูในภพนั้นตลอดกาลชานาน.เพราะสัตวผูนั้นอยูในภพนั้นแตผูเดียวเปนเวลานาน จึงเกิดความกระสันดิ้นรนขึ้นวา โอหนอ แมสัตวเหลาอื่นก็พึงมาเปนอยางนี้บาง. ตอมาสัตวเหลาอื่นก็จุติจากชั้นอาภัสสรพรหม เพราะสิ้นอายุหรือเพราะสิ้นบุญ ยอมเขาถึงพรหมวิมาน อันเปนสหายของสัตวผูนั้น.แมสัตวเหลานั้นก็ไดสําเร็จทางใจ มีปติเปนอาหาร มีรัศมีในตัวเองเที่ยวไปในอากาศได อยูในสถานที่สวยงาม ดํารงอยูในภพนั้นตลอดกาลชานาน. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย บรรดาสัตวเหลานั้น สัตวที่เกิดกอนมีความคิดเห็นอยางนี้วา เราเปนพรหม เปนมหาพรหม เปนใหญ ไมมีใครขมได เห็นถองแท เปนผูใชอํานาจ เปนอิสระ เปน
  24. 24. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 24ผูสราง เปนผูเนรมิต เปนผูประเสริฐ เปนผูบงการ เปนผูมีอํานาจเปนบิดาของหมูสัตวผูเปนแลว และกําลังเปน สัตวเหลานี้เราเนรมิตขึ้นขอนั้นเพราะเหตุไร. เพราะเราไดมีความคิดอยางนี้มากอนวา โอหนอแมสัตวเหลาอื่นก็พึงมาเปนอยางนี้บาง. ความตั้งใจของเราเปนเชนนี้และสัตวเหลานี้ก็ไดมาเปนอยางนี้แลว. แมพวกสัตวที่เกิดภายหลัง ก็มีความคิดเห็นอยางนี้วา ทานผูเจริญนี้แลเปนพรหม เปนมหาพรหม เปนใหญ ไมมีใครขมได เห็นถองแทเปนผูใชอํานาจ เปนอิสระ เปนผูสราง เปนผูเนรมิต เปนผูประเสริฐเปนผูบงการ เปนผูมีอํานาจ เปนบิดาของหมูสัตวผูเปนแลว และกําลังเปน พวกเราอันพระพรหมผูเจริญองคนี้เนรมิตแลว. ขอนันเพราะ ้เหตุไร เพราะพวกเราไดเห็นพระพรหมผูเจริญองคนี้ เกิดในที่นี้กอนสวนพวกเราเกิดมาภายหลัง. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย บรรดาสัตวเหลานั้น สัตวที่เกิดกอน มีอายุยืนกวา มีผวพรรณงามกวา มีศักดิใหญกวา สวนสัตวที่เกิดภายหลังมี ิ ์อายุนอยกวา มีผิวพรรณทรามกวา มีศักดิ์นอยกวา. ดูกอนภิกษุทั้งหลายก็เปนฐานะที่จะมีได ที่สัตวผูใดผูหนึ่ง จุติจากหมูนั้นแลวมาเปนอยางนี้เมื่อมาเปนอยางนี้แลว ก็ออกจากเรือนบวชเปนบรรพชิต เมื่อออกจากเรือนบวชเปนบรรพชิตแลว อาศัยความเพียรเปนเครื่องเผากิเลส อาศัยความเพียรที่ตั้งมั่น อาศัยการประกอบเนือง ๆ อาศัยความไมประมาทอาศัยมนสิการโดยชอบแลวสัมผัสเจโตสมาธิอันเปนเครื่องใหจิตตั้งมั่นตามระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาลกอนนั้นได เกินกวานั้นไประลึกไมได. เขากลาวอยางนี้วา ผูใดแลเปนพรหมผูเจริญ เปนมหาพรหม
  25. 25. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 25เปนใหญ ไมมีใครขมได เห็นถองแท เปนผูใชอานาจ เปนอิสระ เปน ํผูสราง เปนผูเนรมิต เปนผูประเสริฐ เปนผูบงการ เปนผูมีอํานาจเปนบิดาของหมูสัตวผูเปนแลวและกําลังเปน พระพรหมผูเจริญใดเนรมิตพวกเรา พระพรหมผูเจริญนั้น เปนผูเที่ยง ยั่งยืน คงทน มีความไมแปรปรวนเปนธรรมดา จักตั้งอยูเที่ยงเสมอไปอยางนั้นทีเดียว. สวนพวกเราที่พระพรหมผูเจริญเนรมิตแลวนั้น เปนผูไมเที่ยง ไมยังยืน มีอายุนอย มีความเคลื่อนเปนธรรมดาจึงมาเปนอยางนี้. ดูกอนภิกษุทั้งหลายนี้เปนฐานะที่ ๑ ที่สมณพราหมณพวกหนึ่ง อาศัยแลว ปรารภแลว จึงมีวาทะวาบางอยางเที่ยง บางอยางไมเที่ยง บัญญัติอัตตาและโลก วาบางอยางเที่ยง บางอยางไมเที่ยง. (๓๒) ๕.๒ อนึง ในฐานะที่ ๒ สมณพราหมณผูเจริญ อาศัย ่อะไร ปรารภอะไร จึงมีวาทะวา บางอยางเที่ยง บางอยางไมเที่ยง ๆ ดูกอนภิกษุทั้งหลาย มีเทวดาชื่อวาขิฑฑาปโทสิกะ เทวดาพวกนั้นพากันหมกมุนอยูในความรื่นรมย คือการสรวลเสและการเลนหัวจนเกินเวลา. เมื่อเทวดาพวกนั้นพากันหมกมุนอยูในความรื่นรมย คือ การสรวลเสและการเลนหัวจนเกินเวลา ก็หลงลืมสติ เทวดาพวกนั้นจึงจุติจากหมูนั้น. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย ก็เปนฐานะที่จะมีไดที่สัตวผูใดผูหนึ่งจุติจากหมูนั้นแลวมาเปนอยางนี้ เมื่อมาเปนอยางนี้แลว ก็ออกจากเรือนบวชเปนบรรพชิต เมื่อออกจากเรือนบวชเปนบรรพชิต แลวอาศัยความเพียรเปนเครื่องเผากิเลส อาศัยความเพียรที่ตั้งมั่น อาศัยการประกอบเนือง ๆ อาศัยความไมประมาท อาศัยมนสิการโดยชอบ แลวสัมผัสเจโตสมาธิอันเปนเครื่องใหจิตตั้งมั่น ระลึกถึงขันธที่เคยอาศัยอยูในกาล
  26. 26. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 26กอนนั้นได เกินกวานั้นไประลึกไมได. เขากลาวอยางนี้วา ทานพวกเทวดาผูมีใชเหลา ขิฑฑาปโทสิกะ ไมหมกมุนอยูในความรื่นรมย คือการสรวลเสและการเลนหัวจนเกินเวลา. เมื่อเทวดาพวกนั้นไมพากันหมกมุนอยูในความรื่นรมย คือการสรวลเสและการเลนหัวจนเกินเวลาก็ไมหลงลืมสติ. เพราะไมหลงลืมสติ เทวดาพวกนั้นจึงไมจุติจากหมูนั้น เปนผูเที่ยง ยั่งยืน คงทน มีความไมแปรปรวนเปนธรรมดา จักตั้งอยูเที่ยงเสมอไปอยางนั้นทีเดียว. สวนพวกเราไดเปนขิฑฑาปโทสิกะหมกมุนอยูในความรื่นรมย คือการสรวลเสและการเลนหัวจนเกินเวลา.เมื่อพวกเรานั้นพากันหมกมุนอยูในความรื่นรมย คือการสรวลเสและการเลนหัวจนเกินเวลา ก็หลงลืมสติ. เพราะหลงลืมสติ พวกเราจึงจุติจากหมูนั้น เปนผูไมเที่ยง ไมยั่งยืน มีอายุนอย มีจุติเปนธรรมดา ตองมาเปนอยางนี้ ดังนี้. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย นี้เปนฐานะที่ ๒ ที่สมณ- พราหมณพวกหนึ่งอาศัยแลว ปรารภแลว จึงมีวาทะวาบางอยางเที่ยงบางอยางไมเที่ยง บัญญัติอัตตาและโลก วาบางอยางเที่ยง บางอยางไมเที่ยง. (๓๓) ๕.๓ อนึ่ง ในฐานะที่ ๓ สมณพราหมณผูเจริญอาศัยอะไรปรารภอะไร จึงมีวาทะวา บางอยางเที่ยง บางอยางไมเที่ยง บัญญัติอัตตาและโลก วาบางอยางเที่ยง บางอยางไมเที่ยง. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย มีเทวดาชื่อวามโนปโทสิกะ. เทวดาพวกนั้นมักเพงโทษกันและกันเกินขอบเขต. เมื่อเทวดาพวกนั้นเพงโทษกันและกันเกินขอบเขต ยอมคิดมุงรายกันและกัน เมื่อตางคิดมุงรายกันและกัน จึงลําบากกายลําบากใจ พากันจุติจากหมูนั้น. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย
  27. 27. พระสุตตันตปฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เลม ๑ ภาค ๑ - หนาที่ 27ก็เปนฐานะที่จะมีไดที่สัตวผูใดผูหนึ่งจุติจากหมูนั้นแลว มาเปนอยางนี้เมื่อมาเปนอยางนี้แลว ก็ออกจากเรือนบวชเปนบรรพชิต เมื่อออกจากเรือนบวชเปนบรรพชิตแลว อาศัยความเพียรเปนเครื่องเผากิเลส อาศัยความเพียรที่ตั้งมั่น อาศัยการประกอบเนือง ๆ อาศัยความไมประมาท อาศัยมนสิการโดยชอบแลวสัมผัสเจโตสมาธิอันเปนเครื่องใหจิตตั้งมั่น ระลึกถึงขันธท่เี คยอาศัยอยูในกาลกอนนั้นได เกินกวานั้นไประลึกไมได. เขากลาวอยางนี้วา ทานพวกเทวดาผูมิใชเหลามโนปโทสิกะ ไมเพงโทษกันและกันเกินขอบเขต. เมื่อเทวดาพวกนั้นไมเพงโทษกันและกันเกินขอบเขตยอมไมคิดมุงรายกันและกัน เมื่อตางไมคิดมุงรายกันและกัน จึงไมลําบากกายไมลําบากใจ. เทวดาพวกนั้นจึงไมจุติจากหมูนั้น เปนผูเที่ยง ยั่งยืนคงทน มีความไมแปรปรวนเปนธรรมดา จักตั้งอยูเที่ยงเสมอไปอยางนั้นทีเดียว. สวนพวกเราไดเปนเหลามโนปโทสิกะ มัวเพงโทษกันและกันเกินขอบเขต. เมื่อพวกเรานั้นพากันเพงโทษกันเกินขอบเขต . ยอมคิดมุงรายกันและกัน เมื่อพวกเราตางคิดมุงรายกันและกัน จึงลําบากกายลําบากใจ. พวกเราจุติจากหมูนั้น เปนผูไมเที่ยง ไมยั่งยืน มีอายุนอยมีจุติเปนธรรมดา ตองมาเปนอยางนี้ เชนนี้. ดูกอนภิกษุทั้งหลาย นี้เปนฐานะที่ ๓ ที่สมณพราหมณพวกหนึ่ง อาศัยแลว ปรารภแลว จึงมีวาทะวาบางอยางเที่ยง บางอยางไมเที่ยง บัญญัติอัตตาและโลกวาบางอยางเที่ยง บางอยางไมเที่ยง. (๓๔) ๘.๔ อนึ่ง ในฐานะที่ ๔ สม฀

×