Download as PDF, PPTX
Uploaded bySoM
THẤP TIM
Thấp tim rheumatic fever là một bệnh tự miễn gây viêm tim do streptococcus pyogenes, với tỷ lệ mắc cao ở các nước phát triển và đang phát triển. Tại Việt Nam, bệnh ảnh hưởng chủ yếu ở trẻ em, với tỷ lệ mắc và nhập viện cao do di chứng bệnh tim. Chẩn đoán và điều trị bao gồm các tiêu chuẩn lâm sàng và sử dụng kháng sinh để ngăn ngừa tái phát.
THẤP TIM
- 1.
- 2. THẤP TIM RHEUMATIC FEVER DỊCHTỄ HỌC: CÁC NƢỚC ĐÃ PHÁT TRIẺN: (tỷ lệ mới mắc: Incidence) - những năm 40: 50 / 100.000 dân / năm. - những năm 80: 0,5-2 / 100.000 dân / năm CÁC NƢỚC ĐANG PHÁT TRIỂN: - những năm 40: 50-100 / 100.000 dân/ năm - những năm 70: ( /100.000 dân / năm) Iran : 58-100 Srilanka : 140 Algeria : 300 Trung Quốc: 150 Ấn Độ: 30-54 WHO (2000) : 20 triệu trẻ em trên thế giới mắc bệnh mỗi năm.
- 3. THẤP TIM RHEUMATIC FEVER TẠIVIỆT NAM: - Miền Bắc (22 điểm kiểm tra 1968-1981): tỷ lệ mới mắc trẻ em 6-15 tuổi : 0,3 – 9,24 % - Miền Nam ( BV Nhi Đồng 1,2 năm 1984-1994): tỷ lệ thấp tim cấp và van tim hậu thấp trên 10.000 trẻ em điều trị nội trú vì bệnh tim : 16%. - Thống kê của Bộ Y tế (1991): trong những năm 80: Thấp tim: 3,2 – 9,3 % trẻ em tuổi học đƣờng 65% trẻ em mọi lứa tuổi nhập viện vì thấp tim và bệnh van tim hậu thấp. Tỷ lệ tử vong : 6,7% tổng số ca chết vì bệnh tim mạch.
- 4. THẤP TIM RHEUMATIC FEVER SINHLÝ BỆNH: GROUP A, ß HEMOLYTIC CƠ CHẾ TỰ MiỄN Biểu hiện LS thấp tim STREPTOCOCCUS PYOGENES coss-reaction Viêm tim Viêm khớp polysaccaride nhóm A của VK Chorea Nodules Erytherma Glucoprotein Van tim Màng khớp Monoclonal antibody D8/17 -> B-cell alloantigen (100% bn RF)
- 6. THẤP TIM RHEUMATIC FEVER BIKỊCH – 4 MÀN (FROMENT) Viêm họng bệnh toàn thân Di chứng bệnh Suy tim diễn tiến do LCK kiểu MD–dị ứng van tim hậu thấp RHD Tử Vong Thấp tim là một bệnh tự miễn
- 9. THẤP TIM RHEUMATIC FEVER 4giai đoạn cơ chế bệnh sinh GĐ1: viêm họng do những dòng LCK gây thấp tim GĐ2: phá hủy LCK và phản ứng chéo kháng nguyên GĐ3: nhận diện và xử lý kháng nguyên GĐ4: miễn dịch dịch thể và miễn dịch tế bào
- 10. Lớp vỏ Hyaluronic acid Thànhtb nhóm carbohydrate Lớp mucopeptide Màng nguyên sinh chất Tế bào chất Khớp (sụn khớp) Mô van tim (glycoprotein) Cơ tim (tropomyosin, màng sarcolemma. Khớp, mô não, HLA Sarcaolemma cơ tim, cơ trơn thành mạch, nhân đuôi, nhân dƣới đồi, màng đáy cầu thận THẤP TIM Cấu trúc của LCK
- 11. LCK NHOÙM ACÔ ÑÒA DEÃ BÒ THAÁP TIM Nhöõng doøng gaây beänh thaáp tim: Loaïi huyeát thanh M1, 3, 5, 6, 18, 19, 24 (33) Coù lôùp voû polysaccharide HLA DR 1, 2, 3, 4, 7 Dw10, DRw53 Vaø/hoaëc Allotype D8/17 PHAÛN ÖÙNG MIEÃN DÒCH Khaùng theå phaûn öùng cheùo vaø/hoaëc Mieãn dòch teá baøo MOÂ/CÔ QUAN Vieâm tim, khôùp, naõo, maïch maùu, moâ lieân keát BEÄNH THAÁP TIM
- 12. THẤP TIM RHEUMATIC FEVER Tiêuchuẩn chẩn đoán DUCKETT JONES TC chính: 1. Viêm tim 2. Viêm đa khớp 3. Múa giật 4. Ban vòng đỏ 5. Nốt dƣới da MEYNET TC phụ: LS: 1- Sốt 2- Đau khớp 3 -Tiền căn thấp tim hoặc bệnh van tim hậu thấp. CLS: 4- Tốc độ lắng máu tăng PROTEIN C (+) 5- PR kéo dài (ĐTĐ) BẰNG CHỨNG NHIỄM LCK TRƢỚC ĐÓ 1- ASO TĂNG >330 ở trẻ em, >250 (đv Todd) ở ngƣời lớn 2- Cấy dịch ngoáy họng (+) với LCK tan huyết beta nhóm A 3- Sốt tinh hồng nhiệt mới bị (SCARLET FEVER)
- 16. THẤP TIM RHEUMATIC FEVER Tiêuchuẩn chẩn đoán DUCKETT JONES ▲(+) gồm: 2 tiêu chuẩn chính hoặc 1 tiêu chuẩn chính và 2 tiêu chuẩn phụ + bằng chứng vừa nhiễm LCK. Khuyến cáo bổ xung AHA, WHO: 1- Chorea đơn thuần 2- Viêm tim khởi phát chậm và âm ỉ (không cần bằng chứng nhiễm LCK) 3- Đợt thấp tim tái phát: 1 TC chính hoặc sốt + bằng chứng nhiễm LCK
- 17. THẤP TIM Nồng độcủa các chất trong quá trình viêm 7 14 21 0 20 40 60 80 Lắng máu -100 0 100 900 Nồng độ trong máu (% so với bình thường) C-reactive protein Serum Amyloid A Albumin Lắng máu Haptoglobin C3
- 18. THẤP TIM RHEUMATIC FEVER Chếđộ nghỉ ngơi và vận động trong đợt thấp cấp Tình trạng tim Xử trí Không viêm tim Viêm tim, tim khôngto Viêm tim, tim to Viêm tim, suy tim Nghỉ ngơi tại giƣờng 2 tuần và vận động từ từ 2 tuần Nghỉ ngơi tại giƣờng 4 tuần và vận động từ từ 4 tuần Nghỉ ngơi tại giƣờng 6 tuần và vận động từ từ 6 tuần Nghỉ ngơi tuyệt đối tại giƣờng nếu còn suy tim và vận động từ từ trong 3 tháng
- 19. THẤP TIM RHEUMATIC FEVER Cáckháng sinh để diệt liên cầu khuẩn Tên thuốc Liều lƣợng và cách dùng Thời gian Benzathine PNC Penicilline V Eyrthromycine nếu bệnh nhân dị ứng Penicilline < 30 kg: 600.000 đv IM > 30 kg: 1,2 triệu đv IM < 30 kg: 200.000đv x 2/ngày (u) >30 kg: 400.000đv x 2 /ngày (u) 20- 40 mg /kg/ngày chia 2- 4 lần uống Một lần duy nhất 10 ngày 10 ngày
- 20. THẤP TIM Thể lâmsàng Tấn công Duy trì Viêm khớp Viêm tim, tim không to, không suy tim Salicylates (aspirin) 100 mg/kg/ngày Chia 4 lần uống mỗi ngày trong 2 tuần Salicylates (aspirin) 75 mg/kg/ngày Chia 4 lần uống mỗi ngày trong 4- 6 tuần Viêm tim có tim to và/ hoặc suy tim Prednison 2 mg/kg/ngày Chia 2 lần mỗi ngày trong 2 tuần Prednison Giảm liều 3mg mỗi 3 ngày + Salicylates (aspirin) 75 mg/kg/ngày Chia 4 lần uống mỗi ngày trong 6 tuần
- 21. Loaïi beänh ThuoácThôøi gian Vieâm khôùp, khoâng vieâm tim Hôû van 2 laù, tim to Hôû van 2 laù Tim to vaø/hoaëc aâm thoåi ôû tim Hôû van 2 laù vaø/hoaëc hôû van ÑMC vaø/hoaëc suy tim Aspirin 60 mg/kg/ngaøy Aspirin 60 mg/kg/ngaøy Prednisone 60 mg/ m2 da/ngaøy, sau ñoù giaûm daàn vaø cho Aspirin ñi keøm Prednisone 60 mg/ m2 da/ngaøy, sau ñoù giaûm daàn vaø cho Aspirin ñi keøm 3-4 tuaàn 4-6 tuaàn 2 tuan 4-8 tuaàn 3-4 tuaàn 8-12 tuaàn Phaân loaïi vaø ñieàu trò ñôït thaáp caáp cuûa Maurier (1983)
- 22. THẤP TIM PHÒNG NGỪATIÊN PHÁT ĐỐI VỚI NGƢỜI CHƢA BỊ THẤP PHÒNG THẤP TIÊN PHÁT LÀ PHÒNG NGỪA ĐỢT THẤP ĐẦU TIÊN BẰNG CÁCH “ĐiỀU TRỊ TRIỆT ĐỂ VIÊM HỌNG DO LCK TAN HUYẾT BETA NHÓM A” Phải chẩn đoán đúng viêm họng do LCK tiêu huyết bêta nhóm A: - Dựa trên: LS, cấy họng, test nhanh… - Cần phân biệt với viêm họng do Virus… Phác đồ điều trị viêm họng do LCK bêta nhóm A: - Benzathine PNC : tiêm bắp liều duy nhất 600.000 đv cho trẻ < 30 kg hoặc < 6 tuổi 1.200.000 đv cho trẻ > 30 kg hoặc ngƣời lớn - Hoặc Penicilline V uống: 250 mg x 2 lần / ngày cho trẻ < 30 kg hoặc trẻ < 6 tuổi 500 mg x 2 lần / ngày cho trẻ > 30 kg - Hoặc Erythromycine : 40 mg / kg / ngày chia 2 lần - Hoặc Amoxicilline : 25mg/kg x 2 lần / ngày trong 10 ngày - Hoặc Cephalosorine thế hệ 1 (liều lƣợng tùy loại ) uống trong 10 ngày
- 23. THẤP TIM PHÒNG NGỪATHỨ PHÁT ĐỐI VỚI NGƢỜI ĐÃ BỊ THẤP Mục đích: ngừa đợt thấp tái phát, giữ cho bệnh van tim không bị nặng thêm. Thuốc chọn lọc: Benzathine PNC: tiêm bắp mỗi 3 hoặc 4 tuần: 600.000 đv cho trẻ < 30 kg 1.200.000 đv cho trẻ > 30 kg 2.400.000 đv cho ngƣời lớn Hoặc Penicilline V uống: 250 mg x 2 lần / ngày cho ngƣời < 30 kg 500 mg x 2 lần / ngày cho ngƣời > 30 kg Hoặc Erythromycine : 40 mg / kg / ngày chia 2 lần. Thời gian phòng ngừa (WHO 2004): - Thấp khớp, thấp tim không di chứng: 5 năm sau đợt cuối cùng hoặc đến 18 tuổi. - Thấp tim di chứng van tim nhẹ: ngƣời lớn : 10 năm hoặc cho tới 25 tuổi. - Thấp tim di chứng nặng, nhiều van: suốt đời
- 24. THẤP TIM PHÒNG NGỪA Khôngcó viêm tim: 5 năm sau đợt thấp cuối hoặc đến 18 tuổi. Có tổn thƣơng tim: 25 tuổi Có bệnh van tim hậu thấp: suốt đời