Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
„BUDŻET GMINY     BEZ  TAJEMNIC”      Dariusz Kraszewski,Stowarzyszenie Liderów Lokalnych      Grup Obywatelskich         ...
PODSTAWOWE AKTY PRAWNE   Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 r.   Ustawa o samorządzie gminnym z 8 marca 1990 r.   Ustawa ...
USTAWA O SAMORZĄDZIE GMINNYM                                    Art. 7.3. Przekazanie gminie, w drodze ustawy, nowych zada...
BUDŻET JEDNOSTEK      SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO               Art. 211. Ustawy o finansach publicznych1. Budżet jednostki s...
CYKL BUDŻETOWY- Przygotowanie budżetu  - Uchwalenie budżetu  - Wykonanie budżetu  - Rozliczenie budżetu                    5
BUDŻETWpływy do budżetu     Decyzje       Wydatki                       6
BUDŻET JST                      Art. 212. Ustawy o finansach publicznych1. Uchwała budżetowa określa:1) dochody jst z podz...
BUDŻET JEDNOSTEK            SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO                  Art. 212. Ustawy o finansach publicznych2. W uchwale...
Dochody gminy art. 3 ustawy o          dochodach jst     Dochody własne            Subwencja ogólna                      B...
BUDŻET JST - DOCHODY     Art. 3. Ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (jts)1. Dochodami jednostek samorzą...
BUDŻET JST - DOCHODY                      Art. 3. Ustawy o dochodach jst1. Źródłami dochodów własnych gminy są:    1) wpły...
BUDŻET JST - DOCHODY3) dochody uzyskiwane przez gminne jednostki budżetowe gminy oraz wpłaty odgminnych zakładów budżetowy...
BUDŻET JST - DOCHODY                                   Art. 6 c.d.2. Wysokość udziału we wpływach z podatku dochodowego od...
BUDŻET JST - DOCHODY                                    Art. 8.1. Dochodami jednostek samorządu terytorialnego mogą być do...
BUDŻET JST - DOCHODYŹródłem fakultatywnych dochodów gmin jest samoopodatkowanie jejmieszkańców.Może być ono związane tylko...
Wydatki z budżetu gminy                      Zadania własne gminy                        Zadania zlecone              Art....
BUDŻET JST - WYDATKI                     Art. 7. Ustawy o samorządzie gminnym1. Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty ...
BUDŻET JST - WYDATKIkultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych,2) targowisk i hal ta...
BUDŻET JST - WYDATKI                     Art. 8. Ustawy o samorządzie gminnym1. Ustawy mogą nakładać na gminę obowiązek wy...
BUDŻET JST - WYDATKI                            Zadania zlecone gminy     Zadania zlecone to zadania, które państwo powier...
BUDŻET JST - WYDATKI1.   świadczenie usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi2.   prowadzenie postępowań w ...
BUDŻET JST                      Art. 217. Ustawy o finansach publicznych1. Różnica między dochodami a wydatkami budżetu js...
KLASYFIKACJA BUDŻETOWADziały, rozdziały i paragrafyParagraf to rodzaj dochodu ze względu na źródłopochodzenia (np. par. 03...
KLASYFIKACJA             BUDŻETOWADział jak również rozdział (np. dział 801 oświata i  wychowanie, rozdział 80104 przedszk...
Profilaktyka w klasyfikacji         budżetowejWydatki na GPPA ujmuje się w Dziale 851  ochronę zdrowia w rozdziałach 85154...
PROCEDURA TWORZENIA BUDŻETU JST       Art. 233. Ustawy o fianansach publicznych Inicjatywa w sprawie sporządzenia projektu...
PROCEDURA TWORZENIA BUDŻETU JST                    Art. 234. Ustawy o finansach publicznychUchwała organu stanowiącego jed...
Procedura tworzenia budżetuDo 15 listopada zarząd przygotowuje projekt budżetu.- wnioski do budżetu- plany finansowe jedno...
PROCEDURA TWORZENIA BUDŻETU JST                      Art. 238. Ustawy o finansach publicznych1. Zarząd jst sporządza i prz...
PROCEDURA TWORZENIA BUDŻETU JST         Art. 239. Ustawy o finansach publicznychUchwałę budżetową organ stanowiący jst pod...
PROCEDURA TWORZENIA BUDŻETU JST                     Art. 240. Ustawy o finansach publicznych1. Do czasu podjęcia uchwały b...
PROCEDURA TWORZENIA BUDŻETU JST Uchwała budżetowa jednostki samorządu terytorialnego może zawierać:    1) upoważnienie dla...
Wieloletnia prognoza finansowa        jednostki samorządu            terytorialnego    Nowelizacja ustawy o finansach publ...
Wieloletni Plan Finansowy                  Art. 226. Ustawy o finansach publicznych1. WPF powinna być realistyczna i okreś...
Wieloletni Plan Finansowy2. W wydatkach, o których mowa w ust. l, wyszczególnia się także:1) kwotę wydatków bieżących i ma...
WYKONYWANIE BUDŻETU JST              Art. 247. Ustawy o finansach publicznych1. Budżet jednostki samorządu terytorialnego ...
WYKONYWANIE BUDŻETU JST                    Art. 249. Ustawy o finansach publicznych1. W terminie 21 dni od dnia podjęcia u...
WYKONYWANIE BUDŻETU JST                     Art. 257. Ustawy o finansach publicznychW toku wykonywania budżetu zarząd może...
WYKONYWANIE BUDŻETU JST                    Art. 258. Ustawy o finansach publicznych1. Organ stanowiący jst może upoważnić ...
Rezerwy budżetowe                Art. 222. Ustawy o finansach publicznych1. W budżecie jednostki samorządu terytorialnego ...
WYKONYWANIE BUDŻETU JST                            REZERWY BUDŻETOWE                    Art. 259. Ustawy o finansach publi...
WYKONYWANIE BUDŻETU JST                   Art. 263. Ustawy o finansach publicznych  1. Niezrealizowane kwoty wydatków budż...
SPRAWOZDAWCZOŚĆ               BUDŻETOWA    Zarząd jst oraz jednostki mu podległe zobowiązane są do       przygotowywania s...
Sprawozdawczość budżetowa                 Art. 267. Ustawy o finansach publicznych1. Zarząd jednostki samorządu terytorial...
SPRAWOZDAWCZOŚĆ BUDŻETOWA                 Art. 270. Ustawy o finansach publicznych1. Sprawozdanie finansowe jst zarząd prz...
SPRAWOZDAWCZOŚĆ BUDŻETOWA                   Art. 18. Ustawy o samorządzie gminnym2. Do wyłącznej właściwości rady gminy na...
SPRAWOZDAWCZOŚĆ BUDŻETOWA                    Art. 271. Ustawy o finansach publicznych1. Nie później niż dnia 30 czerwca ro...
SPRAWOZDAWCZOŚĆ BUDŻETOWA                     Art. 28a. Ustawy o samorządzie gminnymUchwała rady gminy w sprawie nieudziel...
ZWOLNIENIA PODATKOWE   Ustawa z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach                      lokalnychUstawa normuje:1)...
ZWOLNIENIA PODATKOWEUSTAWA z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa                                         Art. 67....
ZWOLNIENIA PODATKOWE              PRZYKŁADY                   Ulgi, zwolnienia, umorzenia podatku   Odroczenie terminu pł...
JAWNOŚĆ I PRZEJRZYSTOŚĆ                 FINANSÓW PUBLICZNYCH                    Art. 11b. Ustawy o samorządzie gminnym3.  ...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Budżet bez tajemnic - Dariusz Kraszewski (SLLGO)

8,414 views

Published on

  • Login to see the comments

Budżet bez tajemnic - Dariusz Kraszewski (SLLGO)

  1. 1. „BUDŻET GMINY BEZ TAJEMNIC” Dariusz Kraszewski,Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich 1
  2. 2. PODSTAWOWE AKTY PRAWNE Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 r. Ustawa o samorządzie gminnym z 8 marca 1990 r. Ustawa o finansach publicznych z 30 czerwca 2009 r. Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego z 13 listopada 2003 r. Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie sprawozdawczości budżetowej z 28 grudnia 2011 r. Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych z 2 marca 2010 r. 2
  3. 3. USTAWA O SAMORZĄDZIE GMINNYM Art. 7.3. Przekazanie gminie, w drodze ustawy, nowych zadań własnych wymagazapewnienia koniecznych środków finansowych na ich realizację w postacizwiększenia dochodów własnych gminy lub subwencji. Art. 8.1. Ustawy mogą nakładać na gminę obowiązek wykonywania zadań zleconych zzakresu administracji rządowej, a także z zakresu organizacji przygotowań iprzeprowadzenia wyborów powszechnych oraz referendów.2. Zadania z zakresu administracji rządowej gmina może wykonywać również napodstawie porozumienia z organami tej administracji.2a. Gmina może wykonywać zadania z zakresu właściwości powiatu oraz zadaniaz zakresu właściwości województwa na podstawie porozumień z tymi jednostkamisamorządu terytorialnego.3. Gmina otrzymuje środki finansowe w wysokości koniecznej do wykonaniazadań, o których mowa w ust. 1, 2 i 2a. 3
  4. 4. BUDŻET JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Art. 211. Ustawy o finansach publicznych1. Budżet jednostki samorządu terytorialnego jest rocznym planemdochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki.2. Budżet jednostki samorządu terytorialnego jest uchwalany na rokbudżetowy.3. Rokiem budżetowym jest rok kalendarzowy.4. Podstawą gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego wdanym roku budżetowym jest uchwała budżetowa.5. Uchwała budżetowa składa się z:1) budżetu jednostki samorządu terytorialnego;2) załączników. 4
  5. 5. CYKL BUDŻETOWY- Przygotowanie budżetu - Uchwalenie budżetu - Wykonanie budżetu - Rozliczenie budżetu 5
  6. 6. BUDŻETWpływy do budżetu Decyzje Wydatki 6
  7. 7. BUDŻET JST Art. 212. Ustawy o finansach publicznych1. Uchwała budżetowa określa:1) dochody jst z podziałem na bieżące i majątkowe2) wydatki jst z podziałem na bieżące i majątkowe3) kwotę deficytu lub nadwyżki budżetowej wraz ze źródłami pokrycia deficytu lubprzeznaczeniem nadwyżki4) Kwotę przychodów;5) Kwotę rozchodów;6) limit zobowiązań z tytułu zaciąganych kredytów i pożyczek oraz emitowa-nych papierów wartościowych, o których mowa w art. 89 ust. 1 i art. 90;7) kwotę wydatków przypadających do spłaty w danym roku budżetowym,zgodnie z zawartą umową, z tytułu poręczeń i gwarancji udzielonych przezjednostkę samorządu terytorialnego;8) szczególne zasady wykonywania budżetu jednostki samorządu terytorialne-go w roku budżetowym, wynikające z odrębnych ustaw;9) uprawnienia jednostki pomocniczej do prowadzenia gospodarki finansowejw ramach budżetu gminy;10) inne postanowienia, których obowiązek zamieszczenia w uchwale budżeto-wej wynika z postanowień organu stanowiącego jednostki samorządu tery-torialnego. 7
  8. 8. BUDŻET JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Art. 212. Ustawy o finansach publicznych2. W uchwale budżetowej organ stanowiący jednostki samorząduterytorialnego może upoważnić zarząd do:1) zaciągania kredytów i pożyczek oraz emitowania papierów wartościowych,o których mowa w art. 89 ust. 1 i art. 90;2) dokonywania zmian w budżecie, w zakresie określonym w art. 258. 8
  9. 9. Dochody gminy art. 3 ustawy o dochodach jst Dochody własne Subwencja ogólna BUDŻETDotacje celowe Środki UE Udział w podatkach od osób fizycznych i prawnych 9
  10. 10. BUDŻET JST - DOCHODY Art. 3. Ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (jts)1. Dochodami jednostek samorządu terytorialnego są: 1) dochody własne; 2) subwencja ogólna; 3) dotacje celowe z budżetu państwa.2. W rozumieniu ustawy dochodami własnymi jednostek samorządu terytorialnegosą również udziały we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych oraz zpodatku dochodowego od osób prawnych.3. Dochodami jednostek samorządu terytorialnego mogą być: 1) środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegającezwrotowi; 2) środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej; 3) inne środki określone w odrębnych przepisach. 10
  11. 11. BUDŻET JST - DOCHODY Art. 3. Ustawy o dochodach jst1. Źródłami dochodów własnych gminy są: 1) wpływy z podatków: a) od nieruchomości, b) rolnego, c) leśnego, d) od środków transportowych, e) dochodowego od osób fizycznych, opłacanego w formie karty podatkowej, f) od spadków i darowizn, g) od czynności cywilnoprawnych; 2) wpływy z opłat: a) skarbowej, b) targowej, c) miejscowej, d) administracyjnej, e) eksploatacyjnej - w części określonej w ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96, z późn. zm.3)), f) innych stanowiących dochody gminy, uiszczanych na podstawie odrębnych przepisów; 11
  12. 12. BUDŻET JST - DOCHODY3) dochody uzyskiwane przez gminne jednostki budżetowe gminy oraz wpłaty odgminnych zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych gminnych jednostekbudżetowych;4) dochody z majątku gminy;5) spadki, zapisy i darowizny na rzecz gminy;6) dochody z kar pieniężnych i grzywien określonych w odrębnych przepisach;7) 5,0% dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacjązadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, o ileodrębne przepisy nie stanowią inaczej;8) odsetki od pożyczek udzielanych przez gminę, o ile odrębne przepisy nie stanowiąinaczej;9) odsetki od nieterminowo przekazywanych należności stanowiących dochody gminy;10) odsetki od środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych gminy,o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej;11) dotacje z budżetów innych jednostek samorządu terytorialnego;12) inne dochody należne gminie na podstawie odrębnych przepisów. 12
  13. 13. BUDŻET JST - DOCHODY Art. 6 c.d.2. Wysokość udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych, odpodatników tego podatku zamieszkałych na obszarze gminy wynosi 35,6%, zzastrzeżeniem art. 89.3. Wysokość udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób prawnych, odpodatników tego podatku, posiadających siedzibę na obszarze gminy, wynosi 5%. Art. 7. 1. Subwencja ogólna składa się z części: a) wyrównawczej, b) równoważącej; c) oświatowej 3. O przeznaczeniu środków otrzymanych z tytułu subwencji ogólnej decyduje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. 13
  14. 14. BUDŻET JST - DOCHODY Art. 8.1. Dochodami jednostek samorządu terytorialnego mogą być dotacje celowe zbudżetu państwa na:1) zadania z zakresu administracji rządowej oraz na inne zadania zlecone ustawami;2) zadania realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego na mocyporozumień zawartych z organami administracji rządowej;3) usuwanie bezpośrednich zagrożeń dla bezpieczeństwa i porządku publicznego,skutków powodzi i osuwisk ziemnych oraz skutków innych klęsk żywiołowych;4) finansowanie lub dofinansowanie zadań własnych;5) realizację zadań wynikających z umów międzynarodowych.3. Dochodami jednostek samorządu terytorialnego mogą być środki z funduszycelowych, pozyskiwane na podstawie odrębnych przepisów. 14
  15. 15. BUDŻET JST - DOCHODYŹródłem fakultatywnych dochodów gmin jest samoopodatkowanie jejmieszkańców.Może być ono związane tylko z celami publicznymi, mieszczącymi sięw obrębie zadań i kompetencji organów gminy i ma ograniczony zakresczasowy, wyznaczony przez cel, dla którego się go wprowadza i porealizacji którego prawo sięgania po to źródło finansowania wygasa.W drodze samoopodatkowania nie można uruchamiać stałego źródłazasilania wykonywanych przez gminę zadań bieżących. 15
  16. 16. Wydatki z budżetu gminy Zadania własne gminy Zadania zlecone Art. 6. Ustawy samorządzie gminnym1. Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów 16
  17. 17. BUDŻET JST - WYDATKI Art. 7. Ustawy o samorządzie gminnym1. Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: 1) ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, 2) gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, 3) wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz, 4) lokalnego transportu zbiorowego, 5) ochrony zdrowia, 6) pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych, 7) gminnego budownictwa mieszkaniowego, 8) edukacji publicznej, 9) kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, 17
  18. 18. BUDŻET JST - WYDATKIkultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych,2) targowisk i hal targowych,3) zieleni gminnej i zadrzewień,4) cmentarzy gminnych,5) porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego,6) utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych,7) polityki prorodzinnej, w tym zapewnienia kobietom w ciąży opieki socjalnej, medycznej i prawnej,8) wspierania i upowszechniania idei samorządowej,9) promocji gminy,10) współpracy z organizacjami pozarządowymi,11) współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw.2. Ustawy określają, które zadania własne gminy mają charakter obowiązkowy. 18
  19. 19. BUDŻET JST - WYDATKI Art. 8. Ustawy o samorządzie gminnym1. Ustawy mogą nakładać na gminę obowiązek wykonywania zadań zleconych zzakresu administracji rządowej, a także z zakresu organizacji przygotowań iprzeprowadzenia wyborów powszechnych oraz referendów.2. Zadania z zakresu administracji rządowej gmina może wykonywać również napodstawie porozumienia z organami tej administracji.2a. Gmina może wykonywać zadania z zakresu właściwości powiatu oraz zadania zzakresu właściwości województwa na podstawie porozumień z tymi jednostkamisamorządu terytorialnego. 19
  20. 20. BUDŻET JST - WYDATKI Zadania zlecone gminy Zadania zlecone to zadania, które państwo powierza samorządowi, ze względów pragmatycznych - generalnie w drodze normy ustawowej lub w drodze indywidualnych porozumień - i dalej traktuje je jako zadania państwowe z określonymi tego konsekwencjami (finansowanie wykonania, ściślejszy nadzór). Do zadań zleconych gminie w drodze normy ustawowej należą:3. nadzór i wydawanie zezwoleń na uprawę maku i konopii włóknistych na obszarze gminy4. pomoc kombatantom i innym osobom uprawnionym znajdującym się w trudnych warunkach materialnych5. wybór ławników do sądów okręgowych oraz sądów rejonowych obejmujących swoją właściwością obszar gminy6. wykonywanie zadań określonych w ustawie z dnia 10 kwietnia 1979 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych7. prowadzenie Ewidencji działalności gospodarczej według właściwości miejsca zamieszkania przedsiębiorcy8. wykonywanie zadań określonych w art. 11 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej 20
  21. 21. BUDŻET JST - WYDATKI1. świadczenie usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi2. prowadzenie postępowań w sprawach dotyczących zgromadzeń3. zadania na podstawie ustawy z dnia 11 maja 1994 r. o zadaniach zleconych gminie, związanych z organizacją i prowadzeniem spisów rolnych4. zadania określone w art. 3, 4 i 8 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw5. sporządzanie i aktualizacja spisu wyborców (osób uprawnionych do głosowania), obsługa administracyjna i wykonywanie zadań związanych z organizacją i przeprowadzaniem wyborów na obszarze gminy, w związku z wyborami: do Sejmu i Senatu RP, Prezydenta RP, wyborami do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, oraz w trakcie referendum ogólnokrajowego. 21
  22. 22. BUDŻET JST Art. 217. Ustawy o finansach publicznych1. Różnica między dochodami a wydatkami budżetu jst stanowi odpowiednionadwyżkę budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo deficyt budżetu jst.2. Deficyt budżetu jednostki samorządu terytorialnego może być sfinansowanyprzychodami pochodzącymi z:1) sprzedaży papierów wartościowych wyemitowanych przez jst;2) kredytów;3) pożyczek;4) prywatyzacji majątku jednostki samorządu terytorialnego;5) nadwyżki budżetu jednostki samorządu terytorialnego z lat ubiegłych;6) wolnych środków jako nadwyżki środków pieniężnych na rachunku bieżącymbudżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikających z rozliczeńwyemitowanych papierów wartościowych, kredytów i pożyczek z lat ubiegłych. 22
  23. 23. KLASYFIKACJA BUDŻETOWADziały, rozdziały i paragrafyParagraf to rodzaj dochodu ze względu na źródłopochodzenia (np. par. 0310 - podatek odnieruchomości, par. 0830 - wpływy z usług) lub rodzajwydatku wyodrębnianego ze względu na charakterprawny i przeznaczenie (np. par. 4010 - wynagrodzeniaosobowe pracowników, par.2540 - dotacja podmiotowaz budżetu dla niepublicznej jednostki systemu oświaty). 23
  24. 24. KLASYFIKACJA BUDŻETOWADział jak również rozdział (np. dział 801 oświata i wychowanie, rozdział 80104 przedszkola) - określa rodzaj działalności właściwej dla pozyskiwanego dochodu lub dokonywanego wydatku. Obecnie stosowna klasyfikacja budżetowa w zakresie "działów" jest trzycyfrowa. Dwie pierwsze cyfry działu odpowiadają danej działalności i pochodzą od podziałek typu "klasa" z Polskiej Klasyfikacji Działalności. Trzecia cyfra oznaczenia działu ma charakter porządkowy i umożliwia odróżnianie od siebie tych działów 24
  25. 25. Profilaktyka w klasyfikacji budżetowejWydatki na GPPA ujmuje się w Dziale 851 ochronę zdrowia w rozdziałach 85154 przeciwdziałanie alkoholizmowi oraz zwalczanie narkomanii 85153 25
  26. 26. PROCEDURA TWORZENIA BUDŻETU JST Art. 233. Ustawy o fianansach publicznych Inicjatywa w sprawie sporządzenia projektu uchwały: 1) budżetowej, 2) o prowizorium budżetowym, 3) o zmianie uchwały budżetowej– przysługuje wyłącznie zarządowi jednostki samorządu terytorialnego. 26
  27. 27. PROCEDURA TWORZENIA BUDŻETU JST Art. 234. Ustawy o finansach publicznychUchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego w sprawie trybuprac nad projektem uchwały budżetowej określa w szczególności:1) wymaganą szczegółowość projektu budżetu jst2) terminy obowiązujące w toku prac nad projektem uchwały budżetowej jednostkisamorządu terytorialnego;3) wymogi dotyczące uzasadnienia i materiały informacyjne, które zarządprzedłoży organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego wraz zprojektem uchwały budżetowej. 27
  28. 28. Procedura tworzenia budżetuDo 15 listopada zarząd przygotowuje projekt budżetu.- wnioski do budżetu- plany finansowe jednostek budżetowychOd 15 listopada do 31 grudnia (31 stycznia) nad budżetem pracuje rada gminy. 28
  29. 29. PROCEDURA TWORZENIA BUDŻETU JST Art. 238. Ustawy o finansach publicznych1. Zarząd jst sporządza i przedkłada projekt uchwały budżetowej wraz zuzasadnieniem i innymi materiałami określonymi w uchwale proceduralnej:1) organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego,2) regionalnej izbie obrachunkowej - celem zaopiniowania– do dnia 15 listopada roku poprzedzającego rok budżetowy.3. Opinię RIO o projekcie uchwały budżetowej zarządjst jest obowiązany przedstawić, przed uchwaleniem budżetu, organowistanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego. 29
  30. 30. PROCEDURA TWORZENIA BUDŻETU JST Art. 239. Ustawy o finansach publicznychUchwałę budżetową organ stanowiący jst podejmuje przedrozpoczęciem roku budżetowego, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach- nie później niż do dnia 31 stycznia roku budżetowego. 30
  31. 31. PROCEDURA TWORZENIA BUDŻETU JST Art. 240. Ustawy o finansach publicznych1. Do czasu podjęcia uchwały budżetowej, jednak nie później niż do dnia 31stycznia roku budżetowego, podstawą gospodarki finansowej jest projektuchwały budżetowej przedstawiony organowi stanowiącemu jst.2. Bez zgody zarządu jst rada gminy nie może wprowadzić w projekcie uchwałybudżetowej jst zmian powodujących zmniejszenie dochodów lub zwiększeniewydatków i jednocześnie zwiększenie deficytu budżetu jst.3. W przypadku niepodjęcia uchwały budżetowej w terminie do 31 stycznia, RIO, wterminie do końca lutego roku budżetowego,ustala budżet JST w zakresie zadań własnych oraz zadań zleconych. Do dniaustalenia budżetu przez RIO podstawą gospodarki finansowej jest projekt uchwałybudżetowej. 31
  32. 32. PROCEDURA TWORZENIA BUDŻETU JST Uchwała budżetowa jednostki samorządu terytorialnego może zawierać: 1) upoważnienie dla zarządu jednostki samorządu terytorialnego do zaciągania kredytów i pożyczek oraz emisji papierów wartościowych na pokrycie występującego w ciągu roku budżetowego deficytu budżetu jednostki samorządu terytorialnego; 2) upoważnienie dla zarządu jednostki samorządu terytorialnego do dokonywania zmian w budżecie, w zakresie określonym w art. 188 ust. 2; 3) inne postanowienia dotyczące wykonywania budżetu jednostki samorządu terytorialnego. W uchwale budżetowej gminy i województwa określa się także dochody z tytułuwydawania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych i wydatki na realizacjęzadań określonych w programie profilaktyki i rozwiązywania problemówalkoholowych.Uchwała budżetowa gminy może również określać: 1) wydatki jednostek pomocniczych gminy; 2) uprawnienia jednostki pomocniczej do prowadzenia gospodarki finansowej w ramach budżetu gminy. 32
  33. 33. Wieloletnia prognoza finansowa jednostki samorządu terytorialnego Nowelizacja ustawy o finansach publicznych wprowadziła obowiązek opracowywania WPF Art. 227.1. Wieloletnia prognoza finansowa obejmuje okres roku budżetowego oraz co najmniej trzech kolejnych lat.2. Prognozę kwoty długu, stanowiącą część wieloletniej prognozy finansowej, sporządza się na okres, na który zaciągnięto oraz planuje się zaciągnąć zobowiązania. 33
  34. 34. Wieloletni Plan Finansowy Art. 226. Ustawy o finansach publicznych1. WPF powinna być realistyczna i określać dla każdego roku objętego prognozą co najmniej:1) dochody bieżące oraz wydatki bieżące budżetu jst, w tym na obsługę długu, gwarancje i poręczenia;2) dochody majątkowe, w tym dochody ze sprzedaży majątku, oraz wydatki majątkowe budżetu jst;3) wynik budżetu jst;4) przeznaczenie nadwyżki albo sposób sfinansowania deficytu;5) przychody i rozchody budżetu jst, zuwzględnieniem długu zaciągniętego oraz planowanego do zaciągnięcia;6) kwotę długu jst, w tym relację, o którejmowa w art. 243, oraz sposób sfinansowania spłaty długu;7) objaśnienia przyjętych wartości. 34
  35. 35. Wieloletni Plan Finansowy2. W wydatkach, o których mowa w ust. l, wyszczególnia się także:1) kwotę wydatków bieżących i majątkowych2) kwotę wydatków na wynagrodzenia i składki od nich naliczane oraz wydatki związane z funkcjonowaniem organów jednostki samorządu terytorialnego.3. W załączniku do uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej określa się odrębnie dla każdego przedsięwzięcia:1) nazwę i cel;2) jednostkę organizacyjną odpowiedzialną za realizację lub koordynującą wykonywanie przedsięwzięcia;3) okres realizacji i łączne nakłady finansowe;4) limity wydatków w poszczególnych latach;5) limit zobowiązań. 35
  36. 36. WYKONYWANIE BUDŻETU JST Art. 247. Ustawy o finansach publicznych1. Budżet jednostki samorządu terytorialnego wykonuje jejzarząd.2. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego sprawuje ogólnynadzór nad realizacją, określonych uchwałą budżetową, dochodów iwydatków, przychodów i rozchodów budżetu jednostki samorząduterytorialnego. 36
  37. 37. WYKONYWANIE BUDŻETU JST Art. 249. Ustawy o finansach publicznych1. W terminie 21 dni od dnia podjęcia uchwały budżetowej zarząd jednostki samo-rządu terytorialnego:1) przekazuje podległym jednostkom informacje o ostatecznych kwotach do-chodów i wydatków tych jednostek oraz wysokości dotacji i wpłat do budżetu;2) opracowuje plan finansowy zadań z zakresu administracji rządowej oraz innychzadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami,przyjmując jako podstawę dla tego planu kwotę dotacji przyznanychna ten cel w roku budżetowym oraz wielkość dochodów związanych z realizacjątych zadań, które podlegają przekazaniu do budżetu państwa.2. Jednostki organizacyjne jednostki samorządu terytorialnego dostosowują projek-ty planów do uchwały budżetowej.3. W planie finansowym urzędu jednostki samorządu terytorialnego ujmuje sięwszystkie wydatki budżetowe nieujęte w planach finansowych innych jednostekbudżetowych, w tym wydatki związane z funkcjonowaniem organu stanowiące-go jednostki samorządu terytorialnego i zarządu jednostki samorządu terytorial-nego. 37
  38. 38. WYKONYWANIE BUDŻETU JST Art. 257. Ustawy o finansach publicznychW toku wykonywania budżetu zarząd może dokonywać zmian w planiedochodów I wydatków budżetu jst polegających na zmianach planu:1) dochodów i wydatków związanych ze zmianą kwot lub uzyskaniem dotacjiprzekazywanych z budżetu państwa, z budżetów innych jst oraz innych jednosteksektora finansów publicznych;2) dochodów jednostki samorządu terytorialnego, wynikających ze zmian kwotsubwencji w wyniku podziału rezerw subwencji ogólnej;3) wydatków jednostki samorządu terytorialnego w ramach działu w zakresiewydatków bieżących, z wyjątkiem zmian planu wydatków na uposażenia iwynagrodzenia ze stosunku pracy, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej;4) dochodów i wydatków jednostki samorządu terytorialnego związanych zezwrotem dotacji otrzymanych z budżetu państwa lub innych jst. 38
  39. 39. WYKONYWANIE BUDŻETU JST Art. 258. Ustawy o finansach publicznych1. Organ stanowiący jst może upoważnić zarząd do:1) dokonywania innych zmian w planie wydatków niż określone w art. 257, zwyłączeniem przeniesień wydatków między działami;2) przekazania niektórych uprawnień do dokonywania przeniesień planowanychwydatków innym jednostkom organizacyjnym jst;3) przekazania uprawnień innym jednostkom organizacyjnym jednostkisamorządu terytorialnego do zaciągania zobowiązań z tytułu umów, którychrealizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnieniaciągłości działania jednostki i z których wynikające płatności wykraczają poza rokbudżetowy.2. Kierownicy jednostek organizacyjnych dokonujący przeniesień wydatków napodstawie upoważnień, o których mowa w ust. 1 pkt 2, wprowadzają odpowied-nie zmiany w planach finansowych i informują o dokonanych przeniesieniachzarząd. 39
  40. 40. Rezerwy budżetowe Art. 222. Ustawy o finansach publicznych1. W budżecie jednostki samorządu terytorialnego tworzy się rezerwę ogólną, w wysokości nie niższej niż 0,1% i nie wyższej niż 1% wydatków budżetu.2. W budżecie jednostki samorządu terytorialnego mogą być tworzone rezerwy celowe:1) na wydatki, których szczegółowy podział na pozycje klasyfikacji budżetowej nie może być dokonany w okresie opracowywania budżetu jst;2) na wydatki związane z realizacją programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2;3) gdy odrębne ustawy tak stanowią.3. Suma rezerw celowych nie może przekroczyć 5% wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego.4. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego dokonuje podziału rezerw 40
  41. 41. WYKONYWANIE BUDŻETU JST REZERWY BUDŻETOWE Art. 259. Ustawy o finansach publicznych1. Rezerwy celowe mogą być przeznaczone wyłącznie na cel, na jaki zostałyutworzone oraz wykorzystane zgodnie z klasyfikacją budżetową wydatków.2. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego może, po uzyskaniu pozytywnej opiniikomisji właściwej do spraw budżetu organu stanowiącego jst, dokonać zmianyprzeznaczenia rezerwy celowej.3. Wydatki przenoszone z rezerwy ogólnej nie mogą zwiększać planowanychwydatków na uposażenia i wynagrodzenia ze stosunku pracy, o ile odrębne przepisynie stanowią inaczej 41
  42. 42. WYKONYWANIE BUDŻETU JST Art. 263. Ustawy o finansach publicznych 1. Niezrealizowane kwoty wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego wygasają z upływem roku budżetowego. 2. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może ustalić, w drodze uchwały, wykaz wydatków, do których nie stosuje się przepisu ust. 1, oraz określićostateczny termin dokonania każdego wydatku ujętego w tym wykazie w następnym roku budżetowym. 3. W wykazie, o którym mowa w ust. 2, ujmuje się wydatki związane z realizacją umów: 1) w sprawie zamówienia publicznego; 2) które zostaną zawarte w wyniku zakończonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w którym dokonano wyboru wykonawcy. 4. Ostateczny termin dokonania wydatków, które nie wygasają z upływem roku budżetowego, upływa 30 czerwca roku następnego. 42
  43. 43. SPRAWOZDAWCZOŚĆ BUDŻETOWA Zarząd jst oraz jednostki mu podległe zobowiązane są do przygotowywania sprawozdań z realizacj budżetu. Sprawozdania: miesięczne, kwartalne, półroczne I roczne. Art. 266. Ustawy o finansach publicznych1. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego przedstawia organowistanowiącemujst i RIO, w terminie do dnia 31 sierpnia:1) informację o przebiegu wykonania budżetu jednostki samorząduterytorialnego za pierwsze półrocze; 43
  44. 44. Sprawozdawczość budżetowa Art. 267. Ustawy o finansach publicznych1. Zarząd jednostki samorządu terytorialnego przedstawia, w terminie do dnia 31marca roku następującego po roku budżetowym, organowi stanowiącemu jst:1) sprawozdanie roczne z wykonania budżetu tej jednostki, zawierające zestawienie dochodów i wydatków wynikające z zamknięć rachunków budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w szczegółowości nie mniejszej niż w uchwale budżetowej; 44
  45. 45. SPRAWOZDAWCZOŚĆ BUDŻETOWA Art. 270. Ustawy o finansach publicznych1. Sprawozdanie finansowe jst zarząd przekazuje organowi stanowiącemu jst, wterminie do dnia 31 maja roku następującego po roku budżetowym.2. Komisja rewizyjna rozpatruje sprawozdanie finansowe, sprawozdanie zwykonania budżetu wraz z opinią regionalnej izby obrachunkowej.3. Komisja rewizyjna przedstawia organowi stanowiącemu jst, w terminie dodnia 15 czerwca roku następującego po roku budżetowym, wniosek w sprawieabsolutorium dla zarządu.4. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego rozpatruje i zatwierdzasprawozdanie finansowe jst wraz ze sprawozdaniem z wykonania budżetu, wterminie do dnia 30 czerwca roku następującego po roku budżetowym. 45
  46. 46. SPRAWOZDAWCZOŚĆ BUDŻETOWA Art. 18. Ustawy o samorządzie gminnym2. Do wyłącznej właściwości rady gminy należy: 1) uchwalanie statutu gminy, 4) uchwalanie budżetu gminy, rozpatrywanie sprawozdania z wykonania budżetu oraz podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzieleniaabsolutorium z tego tytułu, Art. 18a.1. Rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnychoraz jednostek pomocniczych gminy; w tym celu powołuje komisję rewizyjną.3. Komisja rewizyjna opiniuje wykonanie budżetu gminy i występuje z wnioskiem dorady gminy w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium wójtowi. Wniosek wsprawie absolutorium podlega zaopiniowaniu przez regionalną izbę obrachunkową. Art. 62.Kontrolę gospodarki finansowej gmin i związków sprawują regionalne izbyobrachunkowe. 46
  47. 47. SPRAWOZDAWCZOŚĆ BUDŻETOWA Art. 271. Ustawy o finansach publicznych1. Nie później niż dnia 30 czerwca roku następującego po roku budżetowym,organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego podejmuje uchwałę wsprawie absolutorium dla zarządu po zapoznaniu się z:1) sprawozdaniem z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego;2) sprawozdaniem finansowym;3) opinią z badania sprawozdania finansowego, o którym mowa w art. 268;4) opinią regionalnej izby obrachunkowej, o której mowa w art. 270 ust. 2;5) informacją o stanie mienia jednostki samorządu terytorialnego;6) stanowiskiem komisji rewizyjnej.2. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może żądać przedłożeniaprzez zarząd jednostki samorządu terytorialnego dodatkowych wyjaśnieńodnoszących się do dokumentów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2. 47
  48. 48. SPRAWOZDAWCZOŚĆ BUDŻETOWA Art. 28a. Ustawy o samorządzie gminnymUchwała rady gminy w sprawie nieudzielenia wójtowi absolutorium, podjęta poupływie 9 miesięcy od dnia wyboru wójta i nie później niż na 9 miesięcy przedzakończeniem kadencji, jest równoznaczna z podjęciem inicjatywyprzeprowadzenia referendum w sprawie odwołania wójta. Przed podjęciem uchwaływ sprawie udzielenia wójtowi absolutorium rada gminy zapoznaje się z wnioskiem iopinią, o których mowa w art. 18a ust. 3.2. Uchwałę w sprawie absolutorium rada gminy podejmuje bezwzględnąwiększością głosów ustawowego składu rady gminy.3. Rada gminy może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu referendum w sprawieodwołania wójta z przyczyny określonej w ust. 1 na sesji zwołanej nie wcześniej niżpo upływie 14 dni od dnia podjęcia uchwały w sprawie nieudzielenia wójtowiabsolutorium.4. Przed podjęciem uchwały, o której mowa w ust. 3, rada gminy zapoznaje się zopinią regionalnej izby obrachunkowej w sprawie uchwały rady gminy onieudzieleniu wójtowi absolutorium oraz wysłuchuje wyjaśnień wójta.5. Uchwałę, o której mowa w ust. 3, rada gminy podejmuje bezwzględnąwiekszością głosów ustawowego składu rady, w głosowaniu imiennym. 48
  49. 49. ZWOLNIENIA PODATKOWE Ustawa z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnychUstawa normuje:1) podatek od nieruchomości – rada gminy może może określić innezwolnienia przedmiotowe niż określone w ustawach2) podatek od środków transportowych; rada gminy może może określić innezwolnienia przedmiotowe niż określone w ustawach z wyjątkiem pojazdów omasie całkowitej pow. 12 ton3) podatek od posiadania psów; rada gminy może może określić innezwolnienia przedmiotowe niż określone w ustawach4) opłatę targową; rada gminy może może określić inne zwolnieniaprzedmiotowe niż określone w ustawach5) opłatę miejscową; rada gminy może może określić inne zwolnieniaprzedmiotowe niż określone w ustawach5a) opłatę uzdrowiskową; rada gminy może może określić inne zwolnieniaprzedmiotowe niż określone w ustawach 49
  50. 50. ZWOLNIENIA PODATKOWEUSTAWA z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa Art. 67. § 1. W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesempublicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lubw części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. § 2. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek zazwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległośćpodatkowa. § 3. Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, właściwość rzeczowąorganów podatkowych w sprawach umarzania zaległości podatkowych orazodsetek za zwłokę. § 4. Minister Finansów, w przypadkach uzasadnionych interesem publicznymlub ważnym interesem podatników, może, w drodze rozporządzenia, umarzaćzaległości podatkowe z tytułu podatków stanowiących dochody budżetu państwalub odsetki za zwłokę przypadające od tych zaległości. 50
  51. 51. ZWOLNIENIA PODATKOWE PRZYKŁADY Ulgi, zwolnienia, umorzenia podatku Odroczenie terminu płatności podatku/opłaty lub zaległości podatkowej Rozłożenie podatku, opłaty lub zaległości podatkowej na raty Ulga inwestycyjna w podatku rolnym Ulga w podatku rolnym z tytułu odbywania zasadniczej służby wojskowej Umorzenie zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej Zwolnienie w podatku rolnym gruntów z tytułu utworzenia nowego lub powiększenia istniejącego gospodarstwa rolnego Zwolnienie z podatku od nieruchomości n 51
  52. 52. JAWNOŚĆ I PRZEJRZYSTOŚĆ FINANSÓW PUBLICZNYCH Art. 11b. Ustawy o samorządzie gminnym3. Działalność organów gminy jest jawna. Ograniczenia jawności mogą wynikać wyłącznie z ustaw.• Jawność działania organów gminy obejmuje w szczególności prawo obywateli do uzyskiwania informacji, wstępu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji, a także dostępu do dokumentów wynikających z wykonywania zadań publicznych, w tym protokołów posiedzeń organów gminy i komisji rady gminy.• Zasady dostępu do dokumentów i korzystania z nich określa statut gminy. Art. 61.2. Gospodarka finansowa gminy jest jawna.• Wójt niezwłocznie ogłasza uchwałę budżetową i sprawozdanie z jej wykonania w trybie przewidzianym dla aktów prawa miejscowego.• Wójt informuje mieszkańców gminy o założeniach projektu budżetu, kierunkach polityki społecznej i gospodarczej oraz wykorzystywaniu środków budżetowych. 52

×